I SA/Wa 1598/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. C., M. P., J. C., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M., J. J., I. G., E. J. C. S., A. S., J. M., Z. S., A. S., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 258/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz I. C., M. P., J. C., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M., J. J., I. G., E. J., C. S., A. S., J. M., Z. S., A. S., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 16 lipca 2018 r. I. C., M. P., J. C., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M., J. J., I. G., E. J., C. S., A. S., J. M., Z. S., A. S., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 258/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 12 sierpnia 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy al. [...], ozn. hip. [...] "[...]" w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Prezydent [...], pomimo nałożenia na niego wyrokiem z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1171/16 grzywny w wysokości 2000 zł oraz ponownego wezwania do wykonania wyroku, nadal pozostaje w bezczynności w prowadzeniu postępowania nie podejmując czynności zmierzających do jego zakończenia. W tej sytuacji skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości stosownej do jego bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania, przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie 5000 zł, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawnie przypisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że przed Prezydentem [...] prowadzone jest postępowanie o przyznanie odszkodowania za cześć ww. nieruchomości w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.). Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W. – tytuł własności do nieruchomości nr [...] o powierzchni [...] m2, z czego pod ulicami [...] m2 – uregulowany jest jawnym wpisem na imię S. S. Z uwagi na tak dużą powierzchnię dawnej nieruchomości, której część została oddana w użytkowanie wieczyste spadkobiercom dawnej właścicielki oraz różnorodny aktualnie sposób jej zagospodarowanie – nie został zebrany kompletny materiał dowodowy pozwalający na określenie w jakiej dacie spadkobiercy dawnego właściciela zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania przedmiotową nieruchomością. Organ wskazał, że w przypadku jednoznacznie pozytywnego zweryfikowania obu przesłanek określonych w art. 215 u.g.n. zostanie zlecone rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego określającego wysokość odszkodowania w terminie do 31 grudnia 2018 r., o czym skarżący został poinformowany pismem z dnia 23 lipca 2018 r. Organ zaznaczył, że podjęto czynności zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z kolei w myśl art. 154 § 2 p.p.s.a sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z dnia 22 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 258/15 Sąd uwzględnił skargę skarżących na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania na przedmiotową nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z dnia 22 lipca 2015 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi [...] w dniu 23 września 2015 r. Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął bezskutecznie w dniu 23 listopada 2015 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny, tj. do 5 lutego 2019 r., organ nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżących z 28 czerwca 2018 r., którym ponownie wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z dnia 22 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 258/15. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z dnia 22 lipca 2015 r., okoliczność, że jest to druga skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1171/16 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 2000 zł) oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomości, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 5000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku. Rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu, bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2015 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość prowadzonego postępowania, jak również, to, że z akt sprawy nie wynika, aby organ dążył do sprawnego zakończenia postępowania w sprawie. Co prawda organ podejmuje czynności w celu zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, jednak robi to opieszale i w długich odstępach czasu. Jednocześnie w okolicznościach sprawy Sąd nie stwierdził potrzeby przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a. i w tej części skargę oddalił. Suma pieniężna z art. 154 § 7 p.p.s.a. ma charakter kompensacyjny. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. Zdaniem Sądu, środek w postaci przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w wykonaniu wyroku. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Z powyższych względów w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 i § 7 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) (200 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a.