II OSK 3382/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Arkadiusz Despot- Mładanowicz (spr.), Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia WSA (del.) Mirosław Gdesz, Protokolant sekretarz sądowy B. P., po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych R. sp. z o.o. z siedzibą w R. oraz F. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 657/18 w sprawie ze skarg R. sp. z o.o. z siedzibą w R. oraz F. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji oddala skargi kasacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 657/18 oddalił skargi R. Sp. z o.o. z/s w R. oraz F. Sp. z o.o. sp.k. z/s w R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa skrzyżowania a. (w ciągu drogi krajowej nr [...] i [...]) z ul. W. w R. wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi". Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła R. Sp. z o.o. z/s w R. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) Sądowi I instancji zarzuciła: Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 77 k.p.a. polegające na nieprawidłowym oraz nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd orzekający w sprawie, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego z uwagi na ukształtowanie inwestycji przez zarządcę drogi publicznej w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. W ocenie skarżącej, kontroli instancyjnej sądu winna podlegać nie tylko ściśle określona kwestia proceduralna; sąd oraz organ II instancji władny jest dokonać oceny zasadności celu publicznego w jakim została wydana decyzja biorąc pod uwagę ingerencję w prawo własności, w szczególności dotyczy to rozważenia czy interes społeczny przy wywłaszczeniu koniecznie musi stać w opozycji do słusznego interesu prawa własności skarżącej spółki, biorąc pod uwagę możliwość alternatywnego sposobu realizacji celu publicznego polegającą na usytuowaniu przedsięwzięcia drogowego w innej lokalizacji, która to wskazywana była przez skarżącą spółkę w toku postępowania, a co do której Sąd orzekający w sprawie nie odniósł się w treści uzasadnienia swojego stanowiska. Przypomnieć należy, iż skarżąca spółka podnosiła, że w miejscu realizacji spornej inwestycji drogowej przedmiotem postępowania w trybie art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych była przebudowa dróg publicznych spełniająca taki sam cel jak droga ustalona w skarżonej decyzji, jednak przy alternatywnej, poprzedniej planowanej lokalizacji przebudowy interes społeczny nie kolidował z interesem skarżącej spółki - trasa przebiegu inwestycji była zaakceptowana przez skarżącą spółkę oraz nie ingerowała w jej prawo własności, w taki sposób, jaki ingeruje wydana decyzja o lokalizacji celu publicznego. Sąd orzekający w sprawie nie zweryfikował czy organ orzekający w sprawie zbadał możliwość osiągnięcia tego samego celu publicznego przy ograniczonej ingerencji w prawo własności skarżącej spółki. Powołując się na art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuciła ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. Art. 1 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach i warunkach przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej: specustawa drogowa) w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na błędnej wykładni wskazanych przepisów dokonanej przez sąd orzekający, a mającej postać stwierdzenia, że jedynie inwestor będący właściwym zarządcą drogi posiada wiedzę i odpowiednie kompetencje w zakresie wyboru miejsca, zakresu i sposobu realizacji przedsięwzięcia drogowego, których to kompetencji, zwłaszcza w zakresie określenia celu publicznego ani organ, ani sąd orzekający nie są władni kwestionować. Nie można zgodzić się z dominującym poglądem w orzecznictwie, jakoby tylko inwestor mógł decydować o celowości inwestycji bez możliwości jakiejkolwiek weryfikacji czy ingerencji w lokalizację inwestycji. Wymieniony zarzut podnoszony jest w związku z załączeniem w odwołaniu od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej propozycji innego sposobu przebudowy drogi objętej decyzją spełniającej taki sam cel publiczny, jaki wywiera przedmiotowa skarżona decyzja. Przyjęta przez sąd orzekający, w ostrożnej ocenie skarżącej spółki, rozszerzająca wykładania przepisów dotyczących wyłącznego wyboru lokalizacji przez inwestora nie wyłącza możliwości badania przez sąd czy inne, już zaproponowane rozwiązania nie będą spełniały tego samego celu publicznego, jaki wskazywany jest przez inwestora, ale z uwzględnieniem jednostkowego interesu spółki skarżącej. Innymi słowy, będąc władnym co do rozstrzygnięcia dotyczącego spełnienia tego samego celu, słusznym rozwiązaniem była by możliwość przyjęcia innych rozwiązań dających ten sam rezultat przy ograniczonej ingerencji w własność prywatną, w szczególności mając na względzie fakt możliwości sfinansowania inwestycji dla dobra publicznego przy pomocy środków inwestorów mających interes w przebudowie obecnych rozwiązań komunikacyjnych w oparciu o art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych. Inwestycja drogowa przeprowadzona w proponowany przez skarżącą spółkę sposób nie tylko przyczyniłaby się do realizacji zamierzenia inwestora, ale również pozwoliłby na wykorzystanie środków prywatnych do jej wykonania, przy poszanowaniu prawa własności skarżącej spółki oraz pogodzeniu tego prawa z celem publicznym, 2. Art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 12 ust. 4 specustawy drogowej mające postać błędnej interpretacji wskazanych przepisów polegającą na błędnym wyważeniu interesu społecznego w stosunku do prawa własności skarżącej spółki. Tak, jak zrozumiałym jest możliwość ograniczenia konstytucyjnego prawa własności poprzez przyznanie przez ustawodawcę zwiększonych uprawnień inwestorowi, ograniczając tym samym uprawnienia właściciela nieruchomości, tak dążenie do zrealizowania istotnych celów publicznych powinno brać po uwagę możliwość jak najmniejszej ingerencji w prawo własności - w szczególności, gdy taka alternatywa była przedstawiona w toku postępowania, jej realizacja była możliwa oraz spełniała wypełniała realizację tego samego celu publicznego. W związku z powyższymi zarzutami, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 w zw. z art. 203 pkt 1 p.p.s.a., R. Sp. z o.o. z/s w R. wniosła o uchylenie ww. wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie oświadczyła, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła również F. Sp. z o.o. sp.k. z/s w R. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) Sądowi I instancji zarzuciła: Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w zw. z art. 77 k.p.a. polegające na nieprawidłowym oraz nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd orzekający w sprawie, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego z uwagi na ukształtowanie inwestycji przez zarządcę drogi publicznej w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. W ocenie skarżącej, kontroli instancyjnej sądu winna podlegać nie tylko ściśle określona kwestia proceduralna; sąd oraz organ II instancji władny jest dokonać oceny zasadności celu publicznego w jakim została wydana decyzja biorąc pod uwagę ingerencję w prawo własności, w szczególności dotyczy to rozważenia czy interes społeczny przy wywłaszczeniu koniecznie musi stać w opozycji do słusznego interesu prawa własności skarżącej spółki, biorąc pod uwagę możliwość alternatywnego sposobu realizacji celu publicznego polegającą na usytuowaniu przedsięwzięcia drogowego w innej lokalizacji, która to wskazywana była przez skarżącą spółkę w toku postępowania, a co do której Sąd orzekający w sprawie nie odniósł się w treści uzasadnienia swojego stanowiska. Przypomnieć należy, iż skarżąca spółka podnosiła, że w miejscu realizacji spornej inwestycji drogowej przedmiotem postępowania w trybie art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych była przebudowa dróg publicznych spełniająca taki sam cel jak droga ustalona w skarżonej decyzji, jednak przy alternatywnej, poprzedniej planowanej lokalizacji przebudowy interes społeczny nie kolidował z interesem skarżącej spółki - trasa przebiegu inwestycji była zaakceptowana przez skarżącą spółkę oraz nie ingerowała w jej prawo własności, w taki sposób, jaki ingeruje wydana decyzja o lokalizacji celu publicznego. Sąd orzekający w sprawie nie zweryfikował czy organ orzekający w sprawie zbadał możliwość osiągnięcia tego samego celu publicznego przy ograniczonej ingerencji w prawo własności skarżącej spółki. Powołując się na art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuciła ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. Art. 1 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach i warunkach przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej: specustawa drogowa) w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na błędnej wykładni wskazanych przepisów dokonanej przez sad orzekający, a mającej postać stwierdzenia, że jedynie inwestor będący właściwym zarządcą drogi posiada wiedzę i odpowiednie kompetencje w zakresie wyboru miejsca, zakresu i sposobu realizacji przedsięwzięcia drogowego, których to kompetencji, zwłaszcza w zakresie określenia celu publicznego ani organ, ani sąd orzekający nie są władni kwestionować. Nie można zgodzić się z dominującym poglądem w orzecznictwie, jakoby tylko inwestor mógł decydować o celowości inwestycji bez możliwości jakiejkolwiek weryfikacji czy ingerencji w lokalizację inwestycji. Wymieniony zarzut podnoszony jest w związku z załączeniem w odwołaniu od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej propozycji innego sposobu przebudowy drogi objętej decyzją spełniającej taki sam cel publiczny, jaki wywiera przedmiotowa skarżona decyzja. Przyjęta przez sąd orzekający, w ostrożnej ocenie skarżącej spółki, rozszerzająca wykładania przepisów dotyczących wyłącznego wyboru lokalizacji przez inwestora nie wyłącza możliwości badania przez sąd czy inne, już zaproponowane rozwiązania nie będą spełniały tego samego celu publicznego, jaki wskazywany jest przez inwestora, ale z uwzględnieniem jednostkowego interesu spółki skarżącej. Innymi słowy, będąc władnym co do rozstrzygnięcia dotyczącego spełnienia tego samego celu, słusznym rozwiązaniem była by możliwość przyjęcia innych rozwiązań dających ten sam rezultat przy ograniczonej ingerencji w własność prywatną, w szczególności mając na względzie fakt możliwości sfinansowania inwestycji dla dobra publicznego przy pomocy środków inwestorów mających interes w przebudowie obecnych rozwiązań komunikacyjnych w oparciu o art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych. Inwestycja drogowa przeprowadzona w proponowany przez skarżącą spółkę sposób nie tylko przyczyniłaby się do realizacji zamierzenia inwestora, ale również pozwoliłby na wykorzystanie środków prywatnych do jej wykonania, przy poszanowaniu prawa własności skarżącej spółki oraz pogodzeniu tego prawda z celem publicznym. 2. Art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 12 ust. 4 specustawy drogowej mające postać błędnej interpretacji wskazanych przepisów polegającą na błędnym wyważeniu interesu społecznego w stosunku do prawa własności skarżącej spółki. Tak, jak zrozumiałym jest możliwość ograniczenia konstytucyjnego prawa własności poprzez przyznanie przez ustawodawcę zwiększonych uprawnień inwestorowi, ograniczając tym samym uprawnienia właściciela nieruchomości, tak dążenie do zrealizowania istotnych celów publicznych powinno brać po uwagę możliwość jak najmniejszej ingerencji w prawo własności - w szczególności, gdy taka alternatywa była przedstawiona w toku postępowania, jej realizacja była możliwa oraz spełniała wypełniała realizację tego samego celu publicznego. W związku z powyższymi zarzutami, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 w zw. z art. 203 pkt 1 p.p.s.a., F. Sp. z o.o. sp.k. z/s w R. wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie oświadczyła, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1474 ze zm.: dalej: specustawa drogowa) - wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Stosownie natomiast do art. 11a ust. 2a specustawy - wojewoda albo starosta wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji objętej wnioskiem właściwego zarządcy drogi, w tym dla wszystkich elementów, o których mowa w art. 11f ust. 1. Wskazany przepis art. 11f ust. 1 specustawy drogowej określa obligatoryjne elementy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w tym m.in. takie jak.: wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, z określeniem ich kategorii; określenie linii rozgraniczających teren, w tym określenie granic pasów drogowych innych dróg publicznych; wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich; zatwierdzenie podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 12 ust. 1; oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego; zatwierdzenie projektu budowlanego. W myśl art. 12 ust. 1 specustawy drogowej - decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza podział nieruchomości. Nieruchomości lub ich części zajęte pod drogę stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych albo własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych (art. 12 ust. 4 ustawy). W orzecznictwie sądów administracyjnych powstałym na tle wymienionych wyżej przepisów specustawy drogowej przyjmuje się, że organ administracji nie może oceniać racjonalności czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych, gdyż postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację danej inwestycji drogowej toczy się na wniosek zarządcy drogi, którym to wnioskiem organ jest związany. Organ nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji bądź zmiany proponowanych rozwiązań co do jej przebiegu. To inwestor dokonuje bowiem wyboru najkorzystniejszych w jego ocenie rozwiązań odnoszących się do planowanego przez niego przedsięwzięcia drogowego. Rolą orzekającego w sprawie organu jest natomiast sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo (zob. wyroki NSA z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2933/18; z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt II OSK 1737/18; z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 203/17; z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 93/14 - CBOSA). Wyrażono wprawdzie również pogląd, że dopuszczalna jest weryfikacja przez organ zasadności żądania w zakresie ewentualnego istnienia rozwiązania alternatywnego zapewniającego możliwość realizacji tego samego celu publicznego przy ograniczeniu stopnia ingerencji w prawo własności osób trzecich, a także ocena przez organ niezbędności realizacji celu inwestycji jako przesłanki ingerencji w prawo własności nieruchomości. Ta weryfikacja nie może mieć jednak na celu samej kontroli zasadności poszczególnych rozwiązań wskazanych we wniosku, lecz jedynie zbadanie niezbędności inwestycji do realizacji ogólnego celu przedsięwzięcia drogowego (zob. wyrok NSA z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II OSK 1730/14, CBOSA). W ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie pogląd ten może znaleźć swoje uzasadnienie w szczególnych sytuacjach, w których dochodzi do rażącego naruszenia zasady proporcjonalności w taki sposób, że interes publiczny nie może stanowić uzasadnienia dla rozmiaru ingerencji w prawo własności. W niniejszej sprawie taka dysproporcja nie występuje. W powyższy sposób zakreślone granice rozpoznawania przez organ administracji publicznej wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, złożonego w trybie art. 11a specustawy drogowej, wyznaczać będą również z konieczności zakres kontroli sądu administracyjnego. Podkreślić przy tym trzeba wyraźnie, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne jest sprawowana pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.). W sytuacji orzekania w sprawie ze skargi na decyzję, o której mowa w art. 11a ust. 1 specustawy drogowej, oznacza to, że ocenie sądu administracyjnego, tj. wojewódzkiego sądu administracyjnego w I instancji oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego jako instancji odwoławczej, nie podlega sama celowość i zasadność podjęcia inwestycji drogowej czy proponowane przez zarządcę drogi szczegółowe rozwiązania projektowe w zakresie przebiegu drogi. Sąd administracyjny uprawniony jest do kontroli decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wyłącznie pod względem zgodności z prawem materialnym, w szczególności spełnienia wymogów przepisów specustawy drogowej, oraz oceny zachowania przepisów postępowania administracyjnego. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest więc zbadanie, czy organ dokonując ustalenia stanu faktycznego nie naruszył przepisów procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy jednak zaznaczyć, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do samodzielnego dokonywania ustaleń faktycznych w sprawie poddanej jego kontroli (zob. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. II FPS 8/09, publ. w ONSAiWSA 2010/3/39). Przenosząc powyższe uwagi na okoliczności niniejszej sprawy należało stwierdzić, że nie mogły odnieść zamierzonego rezultatu podniesione w skargach kasacyjnych argumenty zmierzające do podważenia zasadności projektowanej inwestycji z punktu widzenia interesu publicznego, sposobu jej finansowania, jak i kwestionowanie przez skarżące kasacyjnie Spółki wyznaczonego przebiegu planowanej ulicy. Należało też podzielić stanowisko Sądu I instancji co do tego, że podlegający zatwierdzeniu projekt budowlany nie przewiduje rozwiązań, które wprowadzałyby nadmierną ingerencję w prawo własności. Ingerencja w prawo własności nieruchomości skarżących kasacyjnie Spółek, w zakresie przewidzianym w projekcie, była bowiem faktycznie niezbędna dla realizacji przedmiotowej inwestycji polegającej na rozbudowie skrzyżowania a. z ul. W. w R., a dokładnie wykonania dodatkowego pasu ruchu dla autobusów wraz z towarzyszącą infrastrukturą. Prawo własności podlega ochronie na mocy art. 21 ust. 1 Konstytucji RP z 1997 r. Prawo to nie jest jednak prawem chronionym bezwzględnie. Konstytucja w art. 21 ust. 2 dopuszcza możliwość wywłaszczenia, jeżeli jest ono dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Realizacja inwestycji drogowych z reguły wiąże się z ograniczeniem, a często z odebraniem praw do nieruchomości. Należy jednak wziąć pod uwagę, że w tego typu inwestycjach pierwszeństwo przyznaje się, co do zasady, interesowi publicznemu. Przy realizacji systemu dróg publicznych służących poprawie bezpieczeństwa, komunikacji lub transportu nie dochodzi do naruszenia proporcji między interesem publicznym a ingerencją w sferę praw i wolności, gdyż na mocy przepisów specustawy odebranie nieruchomości jest rekompensowane stosownym odszkodowaniem (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 704/09, CBOSA). Założone wyżej cele spełnia realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie skrzyżowania dróg publicznych, które stanowi inwestycję podjętą w interesie publicznym. Ponadto zaskarżona decyzja poprzedzona została prawidłowymi ustaleniami poczynionymi na podstawie dowodów zebranych w postępowaniu administracyjnym, a ich ocena nie narusza art. 80 k.p.a. Tym samym można uznać, że organy administracji orzekające w rozpoznawanej sprawie podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargi kasacyjne jako nieusprawiedliwione.