I OZ 1207/19

P O S T A N O W I E N I E Dnia 4 grudnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt II SA/Po 23/19 w sprawie ze skargi C.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. uchylić postanowienie z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt II SA/Po 23/19; 2. umorzyć postępowanie wywołane wniesieniem przez C.C. zażalenia z dnia 4 kwietnia 2019 r. Postanowieniem z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt II SA/Po 23/19 (dalej postanowienie z 26 września 2019 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie C.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Po 23/19 (dalej postanowienie z 28 marca 2019 r.) odrzucające skargę C.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Sąd I instancji podniósł, że postanowieniem z 28 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę C.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2018 r. [k. 28-29 akt sądowy]. Pismem z 4 kwietnia 2019 r., wniesionym w tym samym dniu, C.C. złożyła zażalenia na powyższe postanowienie (k. 26 i 36 akt sądowych). Jak wynika ze zwrotnego dowodu doręczenia, postanowienie z 28 marca 2019 r. doręczono skarżącej 23 kwietnia 2019 r. (k 48 akt sądowych). Zgodnie z art. 194 § 2 ppsa (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Przepis ten określa wyraźnie, od kiedy można wnieść zażalenie - od dnia doręczenia postanowienia. Wniesienie zażalenia przed tym dniem uznać należy za niedopuszczalne, działanie takie zaburza bowiem ustalony porządek prawny, w którym środki zaskarżenia wnosi się po otrzymaniu orzeczeń będących przedmiotem zaskarżenia. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienia NSA w sprawach o sygn. akt: I OZ 1012/10, I FZ 369/13, II FZ 274/14, II OZ 496/17). Wniesie zażalenia przed doręczeniem postanowienia nie musi mieć zresztą negatywnych skutków dla strony, o ile już po doręczeniu orzeczenia strona wniesie środek zaskarżenia zgodnie z przepisami. Doręczenie postanowienia miało miejsce 23 kwietnia 2019 r., tymczasem skarżąca złożyła zażalenie 4 kwietnia 2019 r. Ta okoliczność - niezgodna z art. 194 § 2 ppsa - zdeterminowała ocenę zażalenia jako niedopuszczalnego w rozumieniu art. 178 ppsa. W świetle tego ostatniego przepisu wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Na mocy odesłania z art. 197 § 2 ppsa do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (k. 68-69 akt sądowych). Zażalenie wywiodła C.C., reprezentowana przez r. pr. M.S. Zaskarżając postanowienie z 26 września 2019 r. w całości skarżąca zarzuciła postanowieniu naruszenie art. 183 § 2 pkt 5, art. 194 § 2, art. 194 § 4 w zw. z art. 49 § 1 ppsa; wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; zasądzenie zwrotu kosztów procesu (k. 82-83 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niezasadny był zarzut nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 5 ppsa). Postanowieniem z 4 grudnia 2019 r. I OZ 1206/19 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Po 23/19 odrzucające skargę C.C. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że pismo z 20 marca 2019 r. (k. 22-26 akt sądowych) stanowiło zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Po 23/19 i Sąd I instancji winien nadać mu bieg po prawidłowym doręczeniu postanowienia z 14 lutego 2019 r. Skarżąca nie została tym samym pozbawiona możności obrony swych praw. Nierelewantny był zarzut naruszenia art. 194 § 4 w zw. z art. 49 § 1 ppsa. Art. 194 § 4 w zw. z art. 49 § 1 ppsa ustanawia wymogi zażalenia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie zapadło orzeczenie w tym przedmiocie. Zasadny był zarzut naruszenia art. 194 § 2 ppsa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i piśmiennictwie na tle Kodeksu postępowania cywilnego trafnie przyjmuje się, że terminy do wnoszenia środków zaskarżania zaliczane są powszechnie do grupy terminów maksymalnych, co skutkuje tym, że czynność prawna musi być dokonana przed ich upływem pod rygorem nieskuteczności. W tej materii ustawodawca polski przyjął model austriacki (podobnie jak w procedurze administracyjnej). Jeśli strona dowiedziała się o treści postanowienia przed jego oficjalnym doręczeniem i przed takim oficjalnym doręczeniem wniosła od tego postanowienia zażalenie, to takie wniesienie zażalenia jest skuteczne (odpowiednio - uzasadnienie uchwały SN z 2.12.2003 r. III CZP 90/03, OSNC 2005/2/21; uchwała SN z 5.5.1988 r. III CZP 29/88, OSNC 1989/10/151 z glosą B. Bladowskiego, OSP 1989/5/114; orzeczenia SN z: 23.8.1934 r. C I 1071/34, Zb. Urz. 1935, poz. 42; 31.5.1935 r. C I 2958/34, Zb. Urz. 1935, poz. 467; wyrok NSA z 9.7.2019 r. I OSK 1506/19, Lex 2703609). Skarżąca mogła wnieść zażalenie na postanowienie z 28 marca 2019 r. dnia 4 kwietnia 2019 r. ("Zażalenie na postanowienie Sądu o odrzuceniu mojej skargi" - k. 35 akt sądowych), mimo że odpis postanowienia z 28 marca 2019 r. doręczono jej dopiero po tym terminie, tj. 23 kwietnia 2019 r. (k. 48 akt sądowych). Sąd I instancji winien był mu nadać dalszy bieg. Dlatego też zaskarżone postanowienie z 26 września 2019 r. należało uchylić na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji. Zważywszy, że postanowieniem I OZ 1206/19 Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnie uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Po 23/19, bezprzedmiotowe byłoby w tej sytuacji procesowej rozpatrywanie zażalenia z 4 kwietnia 2019 r. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie zażaleniowe wywołane wniesieniem zażalenia z 4 kwietnia 2019 r. na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 ppsa, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieodpłatnej pomocy prawnej (art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ppsa).