VI SA/Wa 2380/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak- Osetek Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś- Rosińska (spr.) Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2019 r. sprawy ze skargi H. z siedzibą w P. (Stany Zjednoczone Ameryki) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu oddala skargę W dniu 30 sierpnia 2016 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek V. sp. z o.o. z siedzibą w W. o unieważnienie w całości patentu nr [...] na wynalazek pt.: "[...]" objętego zastrzeżeniami patentowymi nr [...], udzielonego na rzecz H. Inc., z siedzibą w P. Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał naruszenie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (dalej "uow") stwierdzając, że rozwiązanie w kategorii urządzenia według zastrzeżenia patentowego niezależnego nr [...] jest oczywiste, czyli wynika bezpośrednio ze stanu techniki. Przedmiot patentu obejmuje w zastrzeżeniu patentowym niezależnym nr [...] następujące cechy: - cecha "a" - drukujący pojemnik do drukarki atramentowej, - cecha "b" - podłuży w kierunku poziomym i nadający się do ładowania w karetkę drukarki ruchem poziomym względem niej, - cecha "c" - korpus drukującego pojemnika mający kształt graniastosłupa o podstawie prostokątnej, - cecha "d" - posiadający na dolnej ścianie nakładkę wspierającą zasadniczo płaską drukującą głowicę z obszarem przebiegających pionowo dysz o drobnych wymiarach, które podczas działania pojemnika wypuszczają kropelki tuszu zasadniczo pionowo do dołu, - cecha "e" - pojemnik posiada górna ściankę przeciwległą i zasadniczo równoległą wobec dolnej ściany oraz pionową przednią ścianę, przecinającą się z górną ścianą, aby utworzyć krawędź wymienionej górnej ściany, - cecha "f" - zaczep przymocowany do górnej ściany korpusu pojemnika drukującego wzdłuż wymienionej krawędzi, - cecha "g" - zaczep jest usytuowany na górnej ścianie i przesunięty ku środkowej górnej ściany. Na okoliczność zarzutu oczywistości wnioskodawca wskazał następujące dokumenty, jako podważające zdolność patentową spornego wynalazku: - patent amerykański nr [...], opublikowany [...] listopada 1999r. (D1), - patent amerykański nr [...], opublikowany [...] kwietnia 1997r. (D2), - patent amerykański nr [...], opublikowany [...] maja 1997r. (D3), - patent amerykański nr [...], opublikowany [...] czerwca 1992r. (D4), - brytyjskie zgłoszenie patentowe nr [...], opublikowane [...] czerwca 1992r. (D5). Zdaniem wnioskodawcy pojemnik drukujący według zastrzeżenia niezależnego nr [...] jest oczywisty w świetle dokumentu D1 w połączeniu z dokumentem D2 oraz rutynowych działań specjalisty z danej dziedziny techniki. Wnioskodawca wskazał, że posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu, a jego źródłem jest prawo do prowadzenia działalności gospodarczej wynikające z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem ze względu na charakter prowadzonej działalności, korzystanie z prawa do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje, w przypadku wnioskodawcy, sprzedaż pojemników drukujących do drukarek atramentowych. Asortyment oferowany przez wnioskodawcą jak i uprawnionego jest tożsamy, a zatem oba podmioty funkcjonują na rynku w stosunku konkurencji. Pomiędzy stronami toczą się postępowania przed sądami powszechnymi. W odpowiedzi na wniosek o unieważnienie spornego patentu uprawniony pismem z dnia 2 stycznia 2017r., wniósł o oddalenie w całości przedmiotowego wniosku. Uprawiony nie negował twierdzeń wnioskodawcy odnośnie do istnienia interesu prawnego. W odniesieniu zaś do oczywistości rozwiązania według spornego patentu, zdaniem uprawnionego, zarzut oczywistości rozwiązania z zastrzeżenia nr [...] spornego patentu w świetle połączonego ujawnienia w D1 i D2 oraz rutynowych działań specjalisty jest nieuzasadniony i jako taki zasługuje na oddalenie. Ponadto uprawniony podkreślił, iż argumentacja merytoryczna dotycząca podstawy unieważnienia została ograniczona wyłącznie do rozwiązania objętego treścią zastrzeżenia niezależnego nr [...]. W odniesieniu do zastrzeżeń zależnych nr [...] nie przedstawiono merytorycznego uzasadnienia podniesionych zarzutów w zakresie ich oczywistości z cechami występującymi w rozwiązaniach ze stanu techniki. Uprawniony nie zgodził się ze stwierdzeniem wnioskodawcy, że zmiana kierunku wprowadzania pojemnika drukującego do karetki z pionowego na poziomy to oczywisty wybór projektowy dla znawcy stojącego wobec ograniczeń związanych z ładowaniem pojemników do karetki pionowo w dół. W dalszej części uprawniony podniósł, że istotną cechą spornego rozwiązania jest wzajemne pozycjonowanie dysz pojemników koloru czarnego i kolorowego, aby możliwe było nanoszenie kropek czarnych i kolorowych z wymaganą dokładnością wynoszącą 1/600 czy 1/1200 punktów na cal. Osiągnięcie takiej dokładności zapewniają elementy odniesienia oznaczone jako [...] i [...], wyznaczające położenie pojemnika drukującego po zamontowaniu go w karetce. Znawca poszukujący rozwiązania problemu zwiększenia precyzji zamocowania pojemnika drukującego w karetce, a w szczególności maksymalnie dokładnego wyrównywania dyszy wylotowych głowicy w płaszczyźnie poziomej nie znalazłby w dokumencie D2 żadnej zachęty do zmodyfikowania rozwiązania z dokumentu D1. Wnioskodawca w piśmie z dnia 3 marca 2017r., podtrzymał stanowisko wyrażone we wniosku o unieważnienie, dodatkowo wnosząc o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu [...] opublikowanego w dniu [...] kwietnia 1989r. oraz odniósł się do zastrzeżeń zależnych nr [...]. Wnioskodawca podkreślił, że cecha odnosząca się do sposobu umieszczania pojemnika drukującego w karetce może być uważane za cechę funkcjonalną, albo nawet cechę wskazującą efekt jaki ma być osiągnięty. Żadna z cech konstrukcyjnych wskazanych w zastrzeżeniu nr [...], ani w zastrzeżeniach zależnych nie determinuje możliwości ładowania pojemnika w sposób poziomy. Opis patentowy spornego patentu również nie dostarcza żadnych wskazówek jak należy rozwiązać możliwość ładowania kartridża w sposób poziomy. Można zatem, zdaniem wnioskodawcy, uznać, że dowolny kartridż będzie nadawał się do ładowania ruchem poziomym, pod warunkiem, że będzie ładowany do odpowiednio skonstruowanej karetki. Uprawniony odpowiedział na pismo wnioskodawcy z dnia 3 marca 2017r. podtrzymał swoje stanowisko w zakresie nieoczywistości wynalazku według spornego patentu. Na rozprawie w dniu [...] maja 2017r. strony podtrzymały swoje stanowiska. Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu sprawy z wniosku V. sp. z o.o. z siedzibą w W. o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "[...]" o numerze [...] udzielonego na rzecz H. Inc., z siedzibą w P., Stany Zjednoczone Ameryki, na podstawie oraz art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (DZ. U. z 1993 r., nr 26 poz. 117) w związku z art. 315 ust 3 i w związku z art. 89 ust 1 p.w.p. (Dz. U. 2017 r., poz. 776 ze zm.) oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił patent na wynalazek pt.: "[...]" o numerze [...] oraz przyznał V. sp. z o.o. z siedzibą w W. od H. Inc., z siedzibą w P., Stany Zjednoczone Ameryki, kwotę w wysokości 2680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Organ wskazał, że ustawa z 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (p.w.p.) w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność patentową wynalazku (ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu) zgłoszonego do ochrony przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. przed dniem [...] sierpnia 2001 r.), ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów - czyli obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku. Zgłoszenie spornego wynalazku dokonane w dniu [...] listopada 2000r., celem uzyskania ochrony patentowej, miało miejsce w okresie obowiązywania ustawy z 19 października 1972r. o wynalazczości. Stąd ocena materialnoprawnych przesłanek zdolności patentowej tego wynalazku podlega przepisom tej ustawy - w tym przede wszystkim powołanego już wyżej w części wstępnej uzasadnienia przepisu art. 10 ustawy. Na wstępie organ wskazał, że w niniejszej sprawie wnioskodawca wykazał, że posiada interes prawny. Analiza orzecznictwa prowadzi do wniosku, że w aspekcie istniejącego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego wnioskodawca posiada interes prawny. Analizując materiały dowodowe przedłożone do akt przedmiotowej sprawy, przy ocenie ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu, Kolegium Orzekające wzięło pod uwagę zastrzeżenia patentowe w zakresie, z którego wynika, że zastrzeżenie patentowe powinno obejmować zespół cech niezbędnych dla określenia istoty wynalazku w danej kategorii. Mając na uwadze wyjaśnienia obydwu stron postępowania, złożone przez nie materiały dowodowe, Kolegium Orzekające w przedmiotowej sprawie dokonało szczegółowej analizy wskazanych przez wnioskodawcę zarzutów oraz podniesionych przez uprawnionego przesłanek mających świadczyć o nieoczywistości rozwiązania według spornego patentu [...]. Organ wskazał, że przedmiot spornego patentu obejmuje jedno rozwiązanie w kategorii urządzenia określone zastrzeżeniem patentowym niezależnym nr [...] i zastrzeżeniami patentowymi zależnymi nr [...]. Przedmiot patentu scharakteryzowany w zastrzeżeniu patentowym niezależnym nr [...] zawiera następujące cechy: - cecha "a" - drukujący pojemnik do drukarki atramentowej, - cecha "b" - podłuży w kierunku poziomym i nadający się do ładowania w karetkę drukarki ruchem poziomym względem niej, - cecha "c" - korpus drukującego pojemnika mający kształt graniastosłupa o podstawie prostokątnej, - cecha "d" - posiadający na dolnej ścianie nakładkę wspierającą zasadniczo płaską drukującą głowicę z obszarem przebiegających pionowo dysz o drobnych wymiarach, które podczas działania pojemnika wypuszczają kropelki tuszu zasadniczo pionowo do dołu, - cecha "e" - pojemnik posiada górna ściankę przeciwległą i zasadniczo równoległą wobec dolnej ściany oraz pionową przednią ścianę, przecinającą się z górną ścianą, aby utworzyć krawędź wymienionej górnej ściany, - cecha "f" - zaczep przymocowany do górnej ściany korpusu pojemnika drukującego wzdłuż wymienionej krawędzi, - cecha "g" - zaczep jest usytuowany na górnej ścianie i przesunięty ku środkowej górnej ściany. Przedmiot patentu scharakteryzowany w zastrzeżeniu patentowym zależnym nr [...] zawiera następujące cechy będącymi korzystnymi wariantami wykonania wynalazku: - cecha "h" - górna ściana pojemnika ma płaską powierzchnię zewnętrzną, a wymieniony zaczep posiada ponadto ukos zaczepu, prowadzący do ścianki zaczepu, usytuowanej prostopadle do zewnętrznej powierzchni górnej ściany, - cecha "i" - pojemnik posiada parę oddalonych od siebie w poziomie i przebiegających zasadniczo pionowo bocznych ścian, przecinających się z górną ścianą, tworząc odpowiednie krawędzie górnej ściany, przy czym co najmniej jedna z tych dwóch ścian bocznych, posiada wsporczy występ przeciwległe rozciągający się na zewnątrz i usytuowany wzdłuż bocznej krawędzi górnej ściany, - cecha "j" - każda z dwóch bocznych ścian pojemnika posiada podłużny występ wsporczy równoległy do płaskiej powierzchni zewnętrznej powierzchni górnej ściany, - cecha "k" - pojemnik posiada chwytową powierzchnię oddaloną od zaczepu i posiadającą wiele rowków chwytowych rozmieszczonych wzdłuż krawędzi pomiędzy górną ścianą a bocznymi ścianami korpusu, - cecha "1" - każda z dwóch bocznych ścian pojemnika ma wspólną krawędź z tylną ścianą i usytuowane na tej krawędzi żebro przebiegające wzdłuż niej i stanowiące powierzchnię chwytową, - cecha "m" - górna ściana pojemnika stanowi płaską zewnętrzną powierzchnię z usytuowaną na niej powierzchnią chwytową zawierającą wiele rowków. Kolegium Orzekające uznało, że dokument D1 dotyczy drukarki atramentowej, a dokładniej jednostki kartridża atramentowego do drukarki atramentowej. Stąd też dokument ten należy do tej samej dziedziny techniki co drukujący pojemnik według spornego patentu. Dokument D1 ujawnia na rysunku fig. 1 w widoku perspektywicznym, kartridż atramentowy zamontowany w typowej karetce. Kartridż według dokumentu D1 zawiera korpus [...] mający kształt graniastosłupa, przy czym na tym rysunku, podstawa górna stanowi podstawę prostokątną. Cecha ta jest tożsama z cechą "c". Ponadto pojemnik drukujący zawiera ściany, przy czym specjalista lub znawca z dziedziny rozpoznałby, że ściany te stanowią ścianę górną, a także ścianę dolną, przy czym ściany te są równoległe, a ściana górna znajduje się naprzeciw ściany dolnej. Ponadto kartridż na rysunku fig. 1 zawiera ścianę, którą specjalista lub znawca z dziedziny uznałby za ścianę przednią (jedna ze ścian bocznych graniastosłupa), która to przecina się ze ścianą górną tworząc krawędzie łączące te ściany. Cecha ta jest tożsama z cechą "e". Dokument D1 ujawnia również, że głowica drukująca ma wiele dysz na dolnej stronie [...] kartridża atramentowego [...], przez które wypuszczany jest atrament. Głowica drukująca jest zamontowana na występie znajdującym się na ścianie, przeciwnej do ściany, na której znajduje się występ zatrzaskowy. Dla specjalisty lub znawcy z dziedziny oczywiste jest, że dysza zamontowana na kartridżu w opisanej powyżej konfiguracji, tj. na dolnej ścianie kartridża i skierowana do dołu, wypuszczać będzie atrament w dół. Cecha ta jest tożsama z cechą "d". Dokument D1 ujawnia również, że w obrębie karetki [...], pręt zatrzaskowy [...] jest odchylony na zewnątrz za pomocą sprężyny w celu sprzęgania z występem zatrzaskowym [...], w momencie, gdy montuje się kartridż [...], zatem umiejscowienie występu zatrzaskowego [...] odpowiada odchylonemu na zewnątrz prętowi zatrzaskowemu [...] karetki [...]. Fig. 1 dokumentu D1 ujawnia zatem cechę patentu stanowiącą zatrzask przymocowany do górnej ściany korpusu wzdłuż wymienionej krawędzi. W dokumencie D1 ujawniono dodatkowo podłużny w pionie kartridż do drukarek atramentowych. Kartridż wprowadza się do karetki zasadniczo pionowo do góry i zatrzaskuje się w niej za pomocą występu zatrzaskowego [...] na kartridżu [...] z prętem zatrzaskowym [...] karetki [...]. Cecha ta jest tożsama z cechą "f". Kolegium uznało, że dokument D1 stanowiący najbliższy stan techniki dla wynalazku według spornego patentu nie ujawnia jedynie cech "b" i "g" z zastrzeżenia patentowego niezależnego nr [...]. W odniesieniu do dokumentu D2, Kolegium uznało, że wynalazek dotyczy zbiornika lub pojemnika, który instaluje się w urządzeniu do zapisu w kolorze, a w szczególności dotyczy on wymiennego pojemnika atramentowego, który zajmuje mniej miejsca. Dokument ten należy do dziedziny wkładów do drukarek atramentowych. Ujawnia on podłużny wymienny zbiornik atramentowy [...], który montuje się zasadniczo pionowo od góry w karetce drukarki. Dodatkowo obudowa [...] zawiera żebro [...] oraz występ [...]. Żebro [...] zawiera przekładki, które zapewniają określony wcześniej odstęp między materiałem absorbującym atrament a obudową. Występ [...], znajdujący się na zewnętrznej stronie obudowy, sprzęga się z częścią podkówkową [...] jednostki [...] druku atramentowego i generuje skierowaną w dół siłę, która przyciska do dołu pojemnik atramentowy [...], mocując instalowany pojemnik atramentowy. Jak ujawniono na fig. [...], [...] i Fig. [...], występ [...] (fig. [...]) oraz występ [...] (fig. [...]) odpowiadają zaczepowi przymocowanemu do górnej ściany korpusu. Występ [...] jest przesunięty na ścianie w kierunku środkowej części tej ściany. Cecha ta jest tożsama z cechą "g". Dokument D1 na rysunku fig. [...] ujawnia pojemnik z płaską powierzchnią zewnętrzną na górnej stronie na której znajduje się zaczep. Zaczep ten zawiera skos prowadzący do ścianki zaczepu, która jest usytuowana prostopadle do zewnętrznej powierzchni górnej ściany. Cecha ta jest tożsama z cechą "h". Dokument D1 ujawnia występ [...] oraz podłużny element, która ma część górną wystającą z wkładu drukującego i umieszczoną na wkładzie. Występ [...] i podłużny element współpracują i sprzęgają się z prowadnicą tak, że pojemnik drukujący jest montowany w karetce. D1 ujawnia także parę zasadniczo pionowych ścian w odstępie w poziomie przecinających się z górną ścianą, tworząc krawędź boczną z występem wsporczym, rozciągającym się na zewnątrz i usytuowanym wzdłuż bocznej krawędzi górnej ściany. Cecha ta jest tożsama z cechą "i". Dokument D1 ujawnia dwie boczne ściany pojemnika zaopatrzone w podłużny występ wsporczy równoległy do płaskiej powierzchni zewnętrznej górnej ściany. Cecha ta jest tożsama z cechą "j". Dokument D2 ujawnia dwie pary żeber umieszczone odpowiednio przy wspólnej krawędzi pomiędzy dwoma ścianami bocznymi, a ścianą tylną. Po analizie tej cechy Kolegium uznało, że żebra te mogą pełnić funkcję chwytową dla użytkownika podczas montowania pojemnika drukującego w karetce. Cecha ta jest tożsama z cechą "k". Dokument D2 zawiera wnęki widoczne na rys. fig. [...], które można uznać, za powierzchnie chwytowe z rowkami, a zatem cechy tożsame z cechami "1" i "m". W świetle skutecznie przytoczonych przez wnioskodawcę dokumentów przeciwstawnych Kolegium Orzekające uznało, że przesunięcie zaczepu znajdującego się na ścianie w kierunku środkowej części tej ściany o konstrukcji przedstawionej w dokumencie D2 w pojemniku drukującym drukarki atramentowej o budowie przedstawionej w dokumencie D1, jest wynikiem rutynowego postępowania projektowego znawcy z dziedziny wymiennych wkładów do drukarek atramentowych, stosującego powszechnie znane z literatury patentowej środki techniczne zgodnie z ich przeznaczeniem, stosownie do przyjętych założeń projektowych, co daje wynik oczekiwany stosownie do przyjętych założeń i oczywisty dla wspomnianego znawcy. Zasadniczą różnicą między wynalazkiem ze spornego patentu a rozwiązaniami D1 i D2 jest sposób ich umieszczania w karetce drukarki. Dokumenty wskazane przez wnioskodawcę dotyczą pojemników do drukarek atramentowych o podobnej konstrukcji z tą różnicą, że umieszczane są w karetce drukarki ruchem pionowym. Natomiast pojemnik ze spornego patentu jest umieszczany ruchem poziomym. Jest to główna cecha, która rozróżnia przedmiot spornego patentu od dokumentów przytoczonych przez wnioskodawcę. Cecha ta jest jednak cechą funkcjonalną odnoszącą się do rozwiązania w kategorii sposobu, a zakres spornego patentu obejmuje rozwiązanie w kategorii urządzenia. W związku z tym, cecha odnosząca się do rozwiązania w kategorii sposobu nie ma wpływu na ocenę zdolności patentowej rozwiązania w kategorii urządzenia. Argumentacja uprawnionego dotycząca dokładniejszego pozycjonowania również nie zasługuje na uwzględnienie w odniesieniu do oceny oczywistości wynalazku, gdyż zakres spornego patentu nie obejmuje rozwiązania w kategorii sposobu pozycjonowania obejmującego czynności skutkujące prawidłowym umieszczeniem pojemnika drukującego w karetce drukarki. Jedynym problemem technicznym jaki został rozwiązany jest zapewnienie wolnej przestrzeni nad drukarką, co znajduje potwierdzenie w opisie patentowym. Kolegium stwierdziło, że cechy podane w zastrzeżeniach zależnych nie są cechami dodatkowymi, a jedynie wariantami cech podanych w zastrzeżeniu niezależnym. Kolegium Orzekające uznało zatem, że znawca po zapoznaniu się z stanem techniki powołanym przez wnioskodawcę byłby w stanie zmodyfikować pojemnik drukujący tak, aby możliwe było umieszczanie go z przodu karetki. Przesłanką do unieważnienia spornego patentu określonego zastrzeżeniami patentowymi nr [...] stanowi fakt zbieżności przynajmniej niektórych istotnych cech spornego rozwiązania z cechami znanymi z dokumentów wskazanych przez wnioskodawcę, należących do stanu techniki, a taka zbieżność jak uznało Kolegium Orzekające występuje. Nie jest istotne to, że każde z przeciwstawionych rozwiązań różni się w jakiejś mierze od rozwiązania według spornego patentu, gdyż Kolegium Orzekające nie podważyło braku nowości rozwiązania według spornego patentu, lecz uznało rozwiązanie za oczywiste, tj. że przeciętny znawca dysponujący powszechnie znaną wiedzą z danej dziedziny techniki oraz dokumentami przytoczonymi przez wnioskodawcę, mógłby uzyskać tożsame rozwiązanie bez dodatkowej inwencji twórczej. Odmiennie niż przy badaniu nowości (kwestię tę można stosunkowo łatwo sprawdzić na podstawie dowodów bezpośrednich, gdyż sprowadza się ona do udowodnienia, iż opatentowany wynalazek jest tożsamy z rozwiązaniem wcześniej, tj. przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, udostępnionym do wiadomości powszechnej), argumentów przeciwko nieoczywistości wynalazku poszukiwać można nie tylko poprzez przeciwstawienie mu konkretnych znanych rozwiązań, lecz przy uwzględnieniu całego stanu techniki. Nie jest wykluczone, że w wyniku takich badań okaże się, że rozwiązanie jest nowe, lecz mimo to wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, na który składają się informacje mogące być przeciwstawione rozwiązaniu zgłoszonemu celem opatentowania, bądź - jak w tej sprawie - wynalazkowi już opatentowanemu. Stan techniki tworzy ogół pomysłów, z których twórca mógł korzystać pracując nad wynalazkiem; w szczególności są to publikacje, projekty wynalazcze i inne informacje techniczne (nie wyłączając opatentowanych już innych rozwiązań) ujawnione przed datą pierwszeństwa przysługującą konkretnemu zgłoszeniu. Rozwiązanie nieoczywiste (obecnie po zmianie ustawy poziom wynalazczy) to takie, które w opinii znawcy z dziedziny nie wynika z sposób oczywisty ze stanu techniki. W orzecznictwie podkreśla się, że metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości, jest ustalenie najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na podstawie których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Kolegium uznało, że dokument D1 jest niewątpliwie najbliższym stanem techniki dla wynalazku ze spornego patentu. Celem oceny postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek (lub braku tego postępu) formułuje się następnie problem techniczny przez określenie tych cech wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki, co w konsekwencji winno dać odpowiedź na pytanie, czy wzmiankowany specjalista lub znawca z dziedziny, znający najbliższy stan techniki, przy rozwiązywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku, mógłby w sposób zawodowo-rutynowy, dojść do zastrzeżonego rozwiązania. Kolegium stwierdziło, iż dokumenty D3-D6 nie stanowią o oczywistości spornego patentu. Organ uzasadnił ponadto wysokość zwrotu niezbędnych kosztów. Pismem z dnia 19 października 2017r. H. Inc. (dawniej: H.) z siedzibą w P., Stany Zjednoczone Ameryki wniosła do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1.art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości ("uow"), mającej zastosowanie na podstawie art. 315 ust. 3 pwp, poprzez: a) jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu istotnej cechy technicznej pojemnika drukującego wg wynalazku ("podłużny w kierunku poziomym i nadający się do ładowania w karetkę drukarki ruchem poziomym względem niej", oznaczonej w toku postępowania jako cecha (b)) za cechę funkcjonalną, a także na pominięciu tej cechy przy dokonywaniu oceny nieoczywistości podczas gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisu powinno prowadzić do uwzględnienia cechy (b) pojemnika drukującego wg wynalazku przy dokonywaniu oceny jego nieoczywistości; b) jego błędne zastosowanie polegające na dopuszczeniu łączenia dokumentu stanowiącego opis patentowy [...] (D1) z dokumentem [...] (D2) w celu ustalenia wspólnego stanu techniki dla oceny nieoczywistości z uwagi na to, że oba dokumenty dotyczą diametralnie różnych rozwiązań technicznych (D1 dotyczy pojemnika drukującego zaopatrzonego w głowicę drukującą, a D2 - zbiornika na tusz pozbawionego głowicy drukującej) podczas, gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu powinno prowadzić do przyjęcia, że nie jest dopuszczalne łączenie dokumentów D1 z D2 w celu ustalenia wspólnego stanu techniki dla oceny nieoczywistości z uwagi na to, że odmienność ich konstrukcji, sposobu współpracy z innymi elementami drukarki oznacza całkowicie różne problemy techniczne związane z projektowaniem i eksploatacją tych rozwiązań, których w efekcie nie sposób zaliczyć do tej samej dziedziny techniki-pojemników drukujących (inaczej: kartridżów) do drukarek atramentowych; c) jego błędne zastosowanie poprzez błędne określenie obiektywnego problemu technicznego rozwiązywanego przez opatentowany wynalazek polegające na przyjęciu, że jest nim jedynie zapewnienie-wolnej przestrzeni nad drukarką, podczas gdy obiektywnym problemem technicznym rozwiązywanym przez wynalazek z zastrzeżenia [...] patentu, jest opracowanie pojemnika drukującego do drukarek atramentowych, który umożliwiałby usunięcie ograniczeń związanych z koniecznością zapewnienia wolnej przestrzeni ponad drukarką i większą kompaktowość drukarek atramentowych (zwłaszcza małych urządzeń domowych i biurowych), przy jednoczesnym maksymalnym wykorzystaniu istniejących linii technologicznych, stosowanych materiałów i elementów składowych, a także który pozwalałby na zmniejszenie kosztów wytwarzania i maksymalizację dokładności pozycjonowania pojemnika drukującego w karetce, skutkującą lepszym wyrównaniem dysz wylotowych w płaszczyźnie poziomej,! a w konsekwencji poprawą powtarzalności wykonywania dobrej jakości wydruków o wysokiej rozdzielczości; d) jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że zbieżność przynajmniej niektórych istotnych cech sporego rozwiązania przesądza o jego nieoczywistości, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzona zgodnie z metodyką problem - rozwiązanie, stanowiącą sprawdzone narzędzie analizy oczywistości, prowadzi do wniosku, że jeśli dane cechy wynalazku są; zbieżne z cechami najbliższego stanu techniki, to oznacza to jedynie tyle, że pozostałe cechy techniczne definiujące wynalazek w zastrzeżeniu patentowym są cechami odróżniającymi, na podstawie których prowadzi się dalsze etapy analizy nieoczywistości wynalazku tj. określenie efektów technicznych i zdefiniowanie obiektywnego problemu technicznego; e) jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że dla oceny nieoczywistości wynalazku wystarczające jest ustalenie, że znawca w dziedzinie mógł uzyskać tożsame rozwiązanie bez dodatkowej inwencji twórczej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wymaga każdorazowej oceny, nie tego, co teoretycznie znawca mógł zrobić, ale tego, co faktycznie zrobiłby, ponieważ w stanie techniki znalazłby do tego wyraźną zachętę, inspirację lub wskazówkę; f) jego błędne zastosowanie i uznanie, że rozwiązanie objęte patentem nie spełnia wymogu nieoczywistości, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że rozwiązanie to w dacie pierwszeństwa wynikało ze stanu techniki w sposób oczywisty dla znawcy dziedziny. Zdaniem strony skarżącej powyższe naruszenia przepisów prawa materialnego doprowadziły do błędnego przyjęcia, że wynalazek wg patentu [...] jest rozwiązaniem oczywistym w świetle zastanego stanu techniki w dacie pierwszeństwa wynalazku, co doprowadziło w konsekwencji do błędnego unieważnienia patentu w całości. Ponadto strona skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7, art. 8, art. 11, art, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp poprzez brak wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozważania całokształtu zebranego materiału oraz zbadania wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, m.in. w zakresie przesłanek udzielenia patentu, jak i oceny materiałów dowodowych, a w szczególności poprzez: a) błędne przyjęcie w sposób sprzeczny z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, że modyfikacja rozwiązania z dokumentu D1 poprzez wprowadzenie cechy ujawnionej w D2 i oznaczanej w toku postępowania jako cecha (g) wynikała z treści tych dokumentów w dacie pierwszeństwa w sposób oczywisty dla znawcy, podczas gdy z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wynika, że cecha (g) opatentowanego wynalazku nie wynikała w sposób oczywisty dla znawcy ze stanu techniki; b) błędne przyjęcie w sposób sprzeczny z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, że cecha (b) opatentowanego rozwiązania ma wyłącznie funkcjonalny charakter i nie powinna być brana pod uwagę przy ocenie nieoczywistości wynalazku; c) pominięcie szczegółowej argumentacji skarżącego, w której wyjaśniał fundamentalne znaczenie konstrukcji pojemnika drukującego (wynikającej z cech (b) i (g)) dla jego dobrych parametrów eksploatacyjnych. Skarżąca stwierdziła, że w konsekwencji powyższych uchybień, doszło do wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o błędne założenia natury faktycznej i prawnej oraz dokonanie niepełnych i nieprecyzyjnych zarazem ustaleń w zakresie oczywistości spornego rozwiązania, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego powinna doprowadzić organ do wniosku, że sporne rozwiązanie cechuje się nieoczywistością i w związku z tym Patent nie podlega unieważnieniu. Zdaniem strony skarżącej doszło też do naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 8, art. 11 i art. 80 w zw. z art. 256 ust. 1 pwp poprzez zaniechanie wskazania i wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z jakich przyczyn i na jakiej podstawie organ przyjął, że: a) cecha oznaczana jako cecha (g) pojemnika drukującego wg patentu wynikała w dacie pierwszeństwa w sposób oczywisty dla znawcy z dokumentów D1 i D2 oraz dlaczego odmówił w tym zakresie słuszności argumentom skarżącego; b) dopuszczalne jest łącznie dokumentów D1 i D2 w celu ustalenia wspólnego stanu techniki; wbrew obszernej argumentacji skarżącego wykazującej niesłuszność takiego połączenia. c) dokumenty D1 i D2 podważają nieoczywistość opatentowanego rozwiązania według zastrzeżeń zależnych [...] bez odniesienia się do szeregu argumentów skarżącego, a także z jakich przyczyn nie uwzględnił faktu, że zastrzeżenia te zawierają cechy dodatkowe w stosunku do zastrzeżenia nr [...]; d) cecha (b) opatentowanego rozwiązania jest cechą funkcjonalną; e) połączenie treści ujawnienia z dokumentów D1 i D2 podważa nieoczywistość rozwiązania objętego Patentem; (f) niezasadna jest argumentacja skarżącego podnoszona w dotycząca określenia obiektywnego problemu technicznego; Powyższe uchybienia miały wpływ na wynik sprawy wobec braku możliwości oceny motywów, jakimi kierował się organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji, braku możliwości stwierdzenia dlaczego w ocenie organu opatentowane rozwiązanie wynika w sposób oczywisty z rozwiązań opisanych w dokumentach D1-D2; ograniczenia się przez organ jedynie do arbitralnego stwierdzenia że tak jest, co dodatkowo stanowi o naruszeniu zasady przekonywania i pogłębiania zaufania do władzy publicznej polegającego na braku odniesienia się w uzasadnieniu do szeregu argumentów skarżącego; a w konsekwencji uniemożliwienie rzetelnego zaskarżenia decyzji i przeprowadzenia kontroli poprawności i spójności wywodu organu. Kolejne zarzuty dotyczyły naruszenia: - art. 7, art. 77 § 1 i art. 84 § 1, art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii niezależnego biegłego na okoliczność nieoczywistości opatentowanego wynalazku w świetle stanu techniki, w tym tego, czy znawca w dziedzinie wynalazku - a więc w dziedzinie pojemników drukujących (zwanych również kartridżami) do drukarek atramentowych w dacie pierwszeństwa faktycznie sięgnąłby po lekturę D1 i D2, w celu odnalezienia tam informacji niezbędnych do rozwiązania obiektywnego problemu technicznego rozwiązywanego przez opatentowany wynalazek oraz czy cechy (b) i (g) opatentowanego wynalazku wynikają dla znawcy w sposób oczywisty z dokumentów D1 oraz D2 oraz oparcie się w tym zakresie jedynie na własnym przekonaniu, bez wskazania konkretnych dowodów i uzasadnienia na poparcie własnych tez, co miało istotny wpływ na wynik sprawy z powodu uznania braku nieoczywistości [wynalazku, na który wcześniej udzielono ochrony patentowej - wyłącznie w oparciu o wiedzę ekspertów organu; - art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, a także art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a także na przeprowadzeniu wadliwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w następstwie tego niewyjaśnienie w sposób precyzyjny na jakiej podstawie organ doszedł do przekonania, iż sporne rozwiązanie objęte patentem [...] nie spełnia wymogu nieoczywistości (poziomu wynalazczego), w rozumieniu przepisu art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości; - art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 pwp w zw. z art. 89 ust. 1 pwp poprzez wydanie decyzji o unieważnieniu patentu w całości przy jednoczesnym braku szczegółowej analizy zastrzeżeń zależnych i ograniczeniu się do stwierdzenia, że zastrzeżenia zależne stanowią warianty cech podanych w zastrzeżeniu niezależnym, a nie cechy dodatkowe, podczas gdy Patent poza zastrzeżeniem niezależnym zawiera sześć Zastrzeżeń zależnych, z których każde definiuje konkretną kombinację cech technicznych, a organ nie odniósł się do każdego z nich i nie wskazał, z jakich przyczyn w ocenie organu każda z tych kombinacji miałaby rzekomo być oczywista dla znawcy oraz z jakich przyczyn nie podziela w tym zakresie argumentacji skarżącego, co doprowadziło do błędnego unieważnienia Patentu w całości; W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, w tym prawnego według norm przepisanych.  W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1392, dalej zwana: "p.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP nie narusza przepisów prawa. Z dniem wejścia w życie ustawy - Prawo własności przemysłowej, czyli 22 sierpnia 2001 r., przestała obowiązywać (wraz z wydanymi do niej aktami wykonawczymi) między innymi ustawa o wynalazczości. Jednakże jej przepisy mogą być stosowane w zakresie wskazanym w treści art. 315 p.w.p. Art. 315 ust. 3 p.w.p. wyraża zasadę, że ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu udzielonego przed wejściem w życie tej ustawy ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Zasadnie zatem organ odwołał się do zasad normatywnych stanowiących podstawę oceny zdolności ochronnej spornego patentu uregulowanych w ustawie o wynalazczości, gdyż przedmiotowe zgłoszenie zostało dokonane jeszcze pod rządami tej ustawy. Jednocześnie, z uwagi na wprowadzenie na gruncie p.w.p. pojęcia poziomu wynalazczego, w miejsce uprzednio używanego nieoczywistości wynalazku, Sąd zgadza się z organem, co do tożsamości wymagań dla wykazania poziomu wynalazczego i nieoczywistości, co pozwoliło organowi na posługiwanie się przepisami i terminologią przyjętą w p.w.p. Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. W ocenie Sądu organ zasadnie uznał, że wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia patentu na sporny wynalazek. Interes prawny wnioskodawcy uzasadniają toczące się pomiędzy stronami spory sądowe. Wobec powyższego uzasadnione jest twierdzenie, że wnioskodawca znalazł się w sytuacji zagrożenia ograniczenia wolności swej działalności gospodarczej, tym samym jego interes prawny znajduje oparcie w art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 i 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jako podstawę swojego żądania wnioskodawca wskazał art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r. Nr 26 poz. 117 ze zm.), zgodnie, z którym wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki, mogące się nadawać do stosowania. Podkreślenia wymaga, że przy ocenie nieoczywistości należy brać pod uwagę wszystkie elementy konstrukcyjne rozwiązania. Kiedy zastrzeżenie składa się z kombinacji cech, nie prawidłowe jest dowodzenie, że każda z cech kombinacji osobno jest znana czy oczywista, a przez to całe zastrzegane rozwiązanie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, jeżeli zastrzeżenie zawiera zestawienie elementów lub składników, takie zestawienie może wynikać w sposób oczywisty ze stanu techniki, ale należy wówczas wykazać, że połączenie tych elementów jest oczywiste. Zdaniem sadu należy zgodzić się z oceną organu dokonaną w zakresie zaistnienia w sprawie podstawy do unieważnienia patentu na wynalazek "[...]" o numerze [...], w oparciu o przepis art. 10 ustawy o wynalazczości. Przepis ten stanowi, że wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania. Rozpatrując niniejszą sprawę Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji prawidłowo dokonał oceny nieoczywistości spornego wynalazku metodą problem-rozwiązanie, polegającej na zidentyfikowaniu najbliższego stanu techniki, sformułowania problemu technicznego, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki oraz ustaleniu pozwalającym na uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego wynalazku miałby możliwość, bez dokonań twórczych, w sposób rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania. Celem oceny postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek (lub braku tego postępu) formułuje się następnie problem techniczny przez określenie tych cech wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki, co w konsekwencji winno dać odpowiedź na pytanie, czy wzmiankowany specjalista lub znawca z dziedziny, znający najbliższy stan techniki, przy rozwiązywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku, mógłby w sposób zawodowo-rutynowy, dojść do zastrzeżonego rozwiązania. Kolegium uznało, że dokument D1 (patent amerykański nr [...], opublikowany [...] listopada 1999r.) jest niewątpliwie najbliższym stanem techniki dla wynalazku ze spornego patentu. Ale również dokument D2 (patent amerykański nr [...]), opublikowany [...] kwietnia 1997r. należy do dziedziny wkładów do drukarek atramentowych. Dokumenty te zostały szczegółowo opisane przez organ w zaskarżonej decyzji. Po dokonaniu analizy porównawczej spornego patentu z dokumentem D1 stanowiącym najbliższy stan techniki dla wynalazku według spornego patentu, organ wykazał, że dokument nie ujawnia jedynie cech "b" i "g" z zastrzeżenia patentowego niezależnego nr [...]. Jednocześnie organ wskazał, że cecha "g" ujawniona została w dokumencie D2. Jak słusznie zauważył organ cecha "b" jest cechą funkcjonalną odnoszącą się do rozwiązania w kategorii sposobu, a zakres spornego patentu obejmuje rozwiązanie w kategorii urządzenia. W związku z tym, cecha odnosząca się do rozwiązania w kategorii sposobu nie ma wpływu na ocenę zdolności patentowej rozwiązania w kategorii urządzenia. W ocenie sądu organ prawidłowo ocenił tę cechę, gdyż określenie "podłużny w kierunku poziomym" dotyczy kształtu, a określenie "nadający się do ładowania w karetkę drukarki ruchem poziomym względem niej" określa użyteczną funkcję obudowy tego kartridża, a zatem jest ona cechą funkcjonalną. Cechy funkcjonalne mogą stanowić podstawę do oceny nieoczywistości wynalazku tylko w odniesieniu do rozwiązania w kategorii sposobu. Takim sposobem mógłby być sposób pozycjonowania kartridża drukarki który mógłby polegać na np. umieszczeniu kartridża w karetce tak aby występy umieszczone na ściankach kartridża przylegały do odpowiednio ukształtowanych ścianek bocznych karetki, przesuwaniu kartridża równolegle do ścianek karetki, a następnie naciśnięciu na wybrany element kartridża tak, aby spowodować zablokowanie określonym występem, co z kolej spowoduje równoległe i powtarzalne ustawienie dyszy kartridża względem karetki. Tego typu sposobu pozycjonowania kartridża w karetce uprawniony nie zastrzega. Przedmiotem ochrony jest jedynie przedmiot, a nie sposób jego umieszczania w karetce skutkujący lepszym pozycjonowaniem, a zatem cechę (b) należało uznać za funkcjonalną, która nie ma wpływu na ocenę nieoczywistości wynalazku w kategorii urządzenia. Za bezzasadny sąd uznał zarzut dotyczący błędnego połączenia dokumentów D1 ([...]) i dokumentów D2 ([...]) w celu ustalenia wspólnego stanu techniki. Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu. Dokumenty D1 i D2 przytoczone przez wnioskodawcę na okoliczność oczywistości spornego patentu, organ uznał za najbliższy stan techniki i w wyniku połączenia cech w nich ujawnionych stwierdził, że znawca z dziedziny mógłby urzeczywistnić ten wynalazek bez dodatkowej inwencji twórczej. Sąd nie podzielił również zarzutów skargi, że organ błędnie określił obiektywny problem techniczny i przyjął, że jest nim zapewnienie wolnej przestrzeni nad obudową drukarki. Zdaniem skarżącego obiektywny problem techniczny rozwiązywany przez wynalazek, a konkretnie przez wskazane powyżej cechy (b) i (g), to usunięcie ograniczeń związanych z koniecznością zapewnienia wolnej przestrzeni ponad drukarką i większa kompaktowość drukarek, przy jednoczesnym maksymalnym wykorzystaniu istniejących linii technologicznych, stosowanych materiałów i elementów składowych, a także zmniejszenie kosztów wytwarzania i maksymalizacja dokładności pozycjonowania pojemnika drukującego w karetce. W ocenie sądu organ zasadnie uznał, że jedynym problemem technicznym jaki został rozwiązany jest zapewnienie wolnej przestrzeni nad drukarką, co znajduje potwierdzenie w opisie patentowym. Dla specjalisty w dziedzinie oczywiste jest, że zapewnienie wolnej przestrzeni ponad drukarką jednocześnie powoduje zmniejszenie rozmiarów drukarki (jest to wiedza ogólna), a zatem także zmniejszenie obciążenia istniejących linii technologicznych, zmniejszenie ilości stosowanych materiałów i elementów składowych. Oczywistym i logicznym efektem zmniejszenia obciążenia linii produkcyjnych oraz ilości stosowanych komponentów danego urządzenia jest natomiast zmniejszenie kosztów wytwarzania tego urządzenia. Sąd nie podziela także postulowanej w skardze konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii niezależnego biegłego na okoliczność nieoczywistości opatentowanego wynalazku w świetle stanu techniki. Otóż w postępowaniu przed Urzędem Patentowym dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ma miejsce wyjątkowo i tylko wtedy, kiedy występuje spór i niejasność, co do konkretnej kwestii wymagającej wiedzy specjalistycznej (zob. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2010 r. sygn. akt: II GSK 643/09). Stwierdzić więc należy, że co do zasady Urząd Patentowy wydając w postępowaniu spornym decyzję o unieważnieniu patentu na sporny wynalazek, uprawniony był do dokonania ustaleń i ocen niezbędnych do stwierdzenia, czy zachodziły okoliczności uzasadniające unieważnienie patentu – w świetle przesłanek określonych w przepisie art. 10 ustawy o wynalazczości. Z tego względu omawiany zarzut skargi uznać należało za niezasadny. Organ jest bowiem w stanie ocenić, czy posiadana przez niego wiedza jest niewystarczająca dla rozwiązania określonego problemu faktycznego, który pojawił się w sprawie, a którego rozwiązanie jest niezbędne dla jej rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z dnia 19 marca 2012 r., II GSK 85/11; z dnia 21 marca 2012 r. II GSK 300/11; z 4 dnia czerwca 2014, II GSK 405/13). Sąd uznał, że materiał dowodowy w sprawie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które Urząd Patentowy uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło więc naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.