II SA/Po 962/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-02-21

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego jest zasadna, jeśli osoba ta została pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu wskutek działań innych osób (np. wymiany zamków), ale nie podjęła formalnych kroków prawnych zmierzających do przywrócenia swojego pobytu w miejscu zameldowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wymeldowanie jest zasadne, nawet jeśli osoba została pozbawiona możliwości zamieszkiwania w lokalu wbrew swojej woli (np. przez wymianę zamków), pod warunkiem, że nie podjęła ona formalnych działań prawnych (np. pozwu o przywrócenie posiadania) zmierzających do przywrócenia swojego pobytu. Brak takich działań traktuje się jako dorozumianą akceptację stanu trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, co uzasadnia wymeldowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o wymeldowaniu S. M. z pobytu stałego. S. M. został pozbawiony dostępu do lokalu przez byłą żonę, która wymieniła zamki i wyrzuciła jego rzeczy. Mimo to, S. M. nie wystąpił do sądu z powództwem o przywrócenie posiadania, co organy i sąd uznali za kluczowe dla oceny dobrowolności opuszczenia lokalu. Skarżący podnosił, że nie opuścił lokalu dobrowolnie i że działania byłej żony były bezprawne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r., poz. 657 ze zm.; "u.o.e.l.") oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a."), orzekł o wymeldowaniu S. M. z pobytu stałego pod adresem ul. [...] w [...], gmina K.. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] r. na wniosek jednego z współwłaścicieli nieruchomości A. M. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania S. M. z pobytu stałego w [...], ul. [...]. W toku postępowania stosownie do art. 35 u.o.e.l. podjął czynności mające na celu ustalenie, czy S. M. opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały. W trakcie postępowania organ I instancji ustalił, że właścicielami nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] są S. i A. M.. Wyrokiem z dnia [...] r. Sąd Okręgowy w P. Wydział XVIII Cywilny rozwiązał ich małżeństwo, nie orzekając o wspólnym mieszkaniu stron. Obecnie toczy się postępowanie sądowe w sprawie podziału majątku. Od grudnia 2017 r. S. M. nie posiada aktualnych kluczy do mieszkania, jednak nie występował do sądu z powództwem o przywrócenie posiadania. W mieszkaniu nie ma jego rzeczy osobistych i dokumentów. W dniu [...] r. w Ośrodku Pomocy Społecznej w K. została założona dla S. M. Niebieska Karta, a w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. na terenie posesji w [...] miało miejsce 20 interwencji policyjnych. P. A. i S. M. są stronami konfliktu i postępowań z nim związanych przed innymi organami, między innymi o uszkodzenie samochodu, przemoc wobec innych osób, uporczywe nękanie. W kontekście powyższego organ I instancji wyjaśnił, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociaż okazjonalne kontakty z sąsiadami. Wskazał również, że dla przyjęcia podstaw uzasadniających wydanie decyzji o wymeldowaniu wymagane jest jedynie opuszczenie miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania. Jeśli osoba nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu – bez względu na to, czy opuszczenie tego miejsca miało charakter dobrowolny, czy też przymus opuszczenia wynikał z czynności prawnych właściwego organu – i nie wykonała obowiązku wymeldowania, istnieją podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu. Przepisy meldunkowe nie mogą bowiem służyć utrzymywaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która rzeczywiście w nim nie przebywa. O opuszczeniu lokalu można mówić także wówczas, gdy dana osoba, która opuściła lokal wskutek przeszkód stawianych przez jego właściciela tj. wbrew własnej woli, nie skorzystała z przysługującej jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Nieskorzystanie z takich środków prawnych, ewentualnie oddalenie powództwa przez sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymywania fikcji meldunkowej. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ dał wiarę zeznaniom przesłuchanych w sprawie stron i świadków i wziął pod uwagę zebrane w sprawie dokumenty – w części dotyczącej utraty dostępu do lokalu S. M., konfliktu pomiędzy byłymi małżonkami a zarazem współwłaścicielami nieruchomości, oraz że S. M. nie wystąpił do sądu z powództwem o przywrócenie posiadania. Zeznania te i dokumenty są bowiem stanowcze, spójne i logiczne oraz wzajemnie się uzupełniają. Niemniej jednak organ nie dał wiary oświadczeniom S. M., że nie opuścił lokalu i tam mieszka (protokół z przesłuchania z dnia [...] r., a także oświadczeniu N. M. siostry S. M. z dnia [...] r. oraz oświadczeniu H. M. - matki S. M. z dnia [...] r., że S. M. mieszka w spornym budynku. Powyższe stwierdzenia stoją w sprzeczności z zeznaniami samego S. M., który wskazał, że nie utrzymuje kontaktu z A. M. i mieszkańcami posesji w [...], a była żona wyrzuca go z posesji (protokół z przesłuchania z dnia [...] r.). Przeczą temu również zeznania A. K. (protokół z przesłuchania z dnia [...] r.), H. M., która wskazała, że jej syn nie ma gdzie mieszkać (protokół z przesłuchania z dnia [...] r.) oraz F. K. (protokół z przesłuchania z dnia [...] r.), który zeznał, że S. M. nie opuścił dobrowolnie miejsca zamieszkania w [...] przy ul. [...], ale został zmuszony do opuszczenia mieszkania z uwagi na zmianę zamków. Ostatecznie, oceniając zebrany materiał dowodowy w kwestii dobrowolności i opuszczenia lokalu w [...] przez S. M., organ I instancji dał wiarę S. M. i popierającym jego zdanie powołanym wyżej świadkom, że S. M. nie miał woli przeniesienia miejsca swoich spraw życiowych w inne miejsce. Niemniej jednak zdaniem organu brak dostępu do lokalu wskazuje obiektywnie na faktyczne opuszczenie lokalu i koncentrację interesów życiowych w innym miejscu, mimo że osoba nie miała woli przeniesienia miejsca swoich spraw życiowych. Wobec niepodjęcia skutecznych środków prawnych celem przywrócenia utraconego posiadania, kwestia ta nie ma znaczenia w postępowaniu w przedmiocie wymeldowania. W odwołaniu do Wojewody z dnia [...] r., uzupełnionym pismem z dnia [...] r., S. M. podniósł, że organ I instancji bezpodstawnie nie dał wiary świadkom, którzy wskazali, że odwołujący mieszkał przy ul. [...]. Dopiero w grudniu 2017 r. A. M. wymieniła zamki. Do tego momentu korzystał z domu cały czas. Świadek A. K. jest narzeczonym A. M. i jego zeznania są niezgodne z prawdą. To on wyrzucił z domu rzeczy odwołującego się i widzieli to świadkowie. S. M. wielokrotnie zgłaszał dzielnicowemu, że jego rzeczy osobiste są wyrzucane z jego domu pod wiatę i na podwórko. Już kilka lat wcześniej A. M. groziła, że wyrzuci jego rzeczy i wymieni zamki. Odwołujący podkreślił, że zeznania świadków zostały przeinaczone podczas sporządzania uzasadnienia decyzji. Zostały również pominięte zeznania D. P., dzielnicowego, który zeznał, że rzeczy odwołującego się zostały wyrzucone przez A. M.. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podkreślił, że zgromadzone w niniejszej sprawie dowody potwierdziły, iż odwołujący od stycznia 2018 r. nie mieszka w spornym lokalu, bowiem od grudnia 2017 r. nie posiada kluczy do mieszkania. W mieszkaniu nie ma jego rzeczy osobistych i dokumentów. Jednakże odwołujący nie wystąpił do sądu z powództwem o przywrócenie posiadania. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w zeznaniach i informacjach stron i świadków, wywiadzie środowiskowym z Policji i informacji ośrodka pomocy społecznej. Już z zeznań odwołującego wynika, że śpi w samochodzie lub w garażu u matki, ostatni raz był w przedmiotowym lokalu przed wymianą zamków, a jego pełnomocnik poradził mu przychodzić do spornego domu z osobami towarzyszącymi. Nie ma dużo rzeczy, trzyma je przy sobie, ma w samochodzie małą walizkę. Rzeczy pierze u matki lub w pracy. Decyzję o przeprowadzce i wymeldowaniu podejmie po zakończeniu postępowania o podział majątku. Matka skarżącego wskazała, że syn nie ma gdzie mieszkać, a jego kolega, że po nocnej zmianie tuła się po rodzinie i znajomych. Odzież i inne jego rzeczy zostały bez jego zgody wyniesione przez wnioskodawczynię pod wiatę. Odwołujący się nocuje w samochodzie, w kotłowni przy ul. [...] w [...] lub w garażu w P., czasami użycza mu "kąta" do spania. Wobec tego organ odwoławczy nie dał wiary oświadczeniom odwołującego się, że nie opuścił lokalu na stałe i dobrowolnie oraz tam mieszka, siostry odwołującego, że brat zamieszkuje na ul. [...] w [...] oraz zeznaniu jego matki, że syn nigdy nie opuścił spornego lokalu, albowiem są one sprzeczne z pozostałymi dowodami w sprawie. Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że niewątpliwie to działania wnioskodawczyni pozbawiły odwołującego się możliwości dalszego korzystania z lokalu oraz przebywania w miejscu zameldowania, lecz jak wynika z akt sprawy, odwołujący nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych, tj. zaniechał wniesienia pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu do sądu powszechnego, którego pozytywne dla niego rozpatrzenie mogłoby świadczyć o braku woli w opuszczeniu miejsca pobytu stałego. Tymczasem za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu uznaje się sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta wbrew swojej woli, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, jak również sytuacja, gdy środki te nie odniosły zamierzonego skutku, tj. nie doszło do przywrócenia posiadania. W skardze z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu S. M. powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu. Podkreślił, że nie opuścił miejsca zamieszkania dobrowolnie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] r. A. M. wniosła o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. skarżący oświadczył, ż podtrzymuje skargę. Podkreślił, że cały czas zgłaszał na policję, że chce odzyskać klucze do lokalu. Skarżący oświadczył, że nie wystąpił z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia rozstrzygnięcia, czy Wójt Gminy K. zasadnie orzekł o wymeldowaniu S. M. z pobytu stałego pod adresem ul. [...] w [...], gmina K.. Rozpoczynając rozważania prawne w tym zakresie wskazać należy, że stosownie do art. 25 ust. 1 i 2 u.o.e.l., pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Jak przy tym wynika z art. 28 ust. 4 u.o.e.l., zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Wobec tego obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się (art. 33 ust. 1 u.o.e.l.). Jeśli jednak nie dopełni tego obowiązku, organ gminy właściwy ze względu na położenie nieruchomości wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, decyzję w sprawie wymeldowania (art. 35 u.o.e.l.). W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociaż okazjonalne kontakty z sąsiadami. Na pojęcie zamieszkiwania składają się przy tym dwa elementy, tj. faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Co przy tym istotne, w orzecznictwie administracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że w sytuacji, w której istnieje konflikt rodzinny utrudniający funkcjonowanie danej osoby w miejscu dotychczasowego stałego pobytu, lub dana osoba została pozbawiona dostępu do lokalu przez wymianę zamków w drzwiach, przesłanka istnienia woli opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu może zostać uznana za spełnioną, jeśli osoba nie podejmuje formalnych działań prawnych zmierzających do przywrócenia swojego pobytu w miejscu zameldowania. W tych sytuacjach brak tego działania należy traktować jako dorozumianą i następczą akceptację stanu trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. O opuszczeniu lokalu można wobec tego mówić wówczas, gdy dana osoba, która opuściła lokal wskutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (wbrew własnej woli) nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Nieskorzystanie z takich środków prawnych powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej. Ochrona prawna, o którą taka osoba powinna zabiegać, aby powstrzymać skutek wymeldowania z lokalu realizowana jest na drodze powództwa posesoryjnego w trybie art. 344 § 1 KC. Samo wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu bez zobiektywizowania tej woli jest wystarczającą okolicznością do uznania, że doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 2 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1452/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 998/17, wyrok NSA z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 215/17, wyrok NSA z dnia 20 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2036/16 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący od dnia [...] r. nie ma dostępu do spornego budynku, albowiem jego była żona wymieniła zamki w drzwiach, a on nie dysponuje nowymi kluczami. W mieszkaniu nie ma jego rzeczy osobistych i dokumentów (por. protokół z przesłuchania A. M. z dnia [...] r., k. 134 – 136 akt adm. organu I instancji; protokół z przesłuchania S. M. z dnia [...] r., k. 137 – 142 akt adm. organu I instancji; protokół z przesłuchania A. K. z dnia [...] r.; k. 143 – 144 akt adm. organu I instancji). Skarżący podczas przesłuchania wyjaśnił, że śpi w samochodzie lub w garażu u matki, ostatni raz był w przedmiotowym lokalu przed wymianą zamków, swoje rzeczy osobiste trzyma przy sobie, ma w samochodzie małą walizkę. Rzeczy pierze u matki lub w pracy (por. protokół z przesłuchania S. M. z dnia [...] r., k. 137 – 142 akt adm. organu I instancji). Następnie w złożonym do akt sprawy piśmie powtórzył, że od stycznia 2018 r. ma utrudniony dostęp do lokalu, gdyż była żona wymieniła zamki w drzwiach. Poinformował pomoc społeczną, że nie ma gdzie mieszkać (k. 262 akt adm. organu I instancji). Dodał, że wszystkie rzeczy osobiste i dokumenty jakie miał w domu A. M. wyrzuciła na podwórko bez jego wiedzy (por. pismo skarżącego z dnia [...] r., k. 317 akt adm. organu I instancji). Z pisma Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] r. wynika, że na spotkaniu grupy roboczej Zespołu Interdyscyplinarnego w dniu 26 lutego S. M. oświadczył, że nie ma możliwości wejścia do domu ze względu na wymienione zamki przez A. M. – byłą żonę. Wspominał, że od grudnia 2017 r. nie ma gdzie się podziać, śpi w swoim samochodzie i garażu sąsiada (k. 346 akt adm. organu I instancji). Fakt niezamieszkiwania skarżącego w spornym lokalu od początku stycznia 2018 r. potwierdziła również matka skarżącego, która podczas przesłuchania w dniu [...] r. wskazała, że w dniu [...] r. A. M. wymieniła zamki w drzwiach i syn nie ma gdzie mieszkać, a wszystkie jego rzeczy zostały wyniesione przez byłą żonę na podwórko (k. 195 – 196 akt adm. organu I instancji). Również F. K. przesłuchiwany w dniu [...] r. wskazał, że skarżący został zmuszony do opuszczenia lokalu z uwagi na zmianę zamków. Świadek zeznał, ze S. M. wracając po nocnej zmianie tuła się po rodzinie i znajomych. Nocuje w samochodzie, w kotłowni w [...] lub w garażu w P., świadek niekiedy użycza mu swojego lokalu do spania (k. 224 – 225 akt adm. organu I instancji). Wobec powyższego zdaniem Sądu organy rozstrzygające w niniejszej sprawie słusznie nie dał wiary oświadczeniom S. M., że nie opuścił przedmiotowego lokalu i w nim mieszka (m. in. protokół przesłuchania z dnia [...] r.), a także oświadczeniu N. M. z dnia [...] r. (k. 132 – 133 akt adm. organu I instancji) i oświadczeniu H. M. z dnia [...] r. (k. 195 – 196 akt adm. organu I instancji), że S. M. mieszka w spornym lokalu. Zeznania te stoją bowiem w sprzeczności z wyżej wskazanymi zeznaniami, w tym samego S. M. oraz jego matki H. M.. Podczas składania zeznań w dniu [...] r. skarżący wskazał przy tym, że nie wystąpił do sądu z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Potwierdził to również na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. wskazując, że wolał załatwić sprawę w inny sposób (k. 227 akt sąd.). Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że organy rozstrzygające w niniejszej sprawie w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. prawidłowo uznały, że w przypadku skarżącego wystąpiły przesłanki określone w art. 35 u.o.e.l., uzasadniające wymeldowanie go z dotychczasowego miejsca pobyt stałego. Prawidłowo zgromadzony i oceniony materiał dowodowy sprawy jednoznacznie bowiem potwierdził, że skarżący opuścił długotrwale i dobrowolnie przedmiotowy lokal, oraz nie dopełnił obowiązku wymeldowania się, co uzasadniało ingerencję organu ewidencyjnego w sprawie wymeldowania skarżącego ze spornego lokalu. Odnosząc się do zarzutów skarżącego wskazać należy, że ani organy rozstrzygające w niniejszej sprawie, ani Sąd w składzie rozstrzygającym nie kwestionują, że skarżący został pozbawiony możliwości zamieszkiwania w domu przy ul. [...] w [...] przez swoją byłą żonę, która wymieniła zamki w drzwiach i wyniosła wszystkie rzeczy skarżącego na podwórze. Kwestia ta nie była sporna, albowiem A. M. sama potwierdziła tę okoliczność podczas składania zeznań w dniu [...] r. Z akt sprawy wynika również, że skarżący wraz z byłą żoną pozostają w stałym konflikcie – toczą się między nimi postępowania m. in. o uszkodzenie samochodu, przemoc wobec innych osób, uporczywe nękanie. Skarżący ma założoną niebieską kartę, a na terenie posesji w [...] miało miejsce wiele interwencji policyjnych. Niemniej jednak Sąd wyjaśnia, że w postępowaniu w przedmiocie wymeldowania jedynymi istotnymi okolicznościami, które należy ustalić jest po pierwsze fakt niezamieszkiwania danej osoby w lokalu, a po drugie dobrowolność jego opuszczenia rozumiana albo jako realizacja woli opuszczenia danego miejsca, albo – co istotne w realiach rozpatrywanej sprawy - brak możliwości zamieszkiwania w lokalu w wyniku działań innych osób, np. wymiana zamków w drzwiach, przy jednoczesnym braku podjęcia kroków prawnych w celu umożliwienia powrotu do lokalu, tj. wystąpienia przeciwko takiej osobie z powództwem posesoryjnym w trybie art. 344 § 1 KC. Samo bowiem wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w lokalu, w tym również policji i organowi meldunkowemu, bez zobiektywizowania tej woli poprzez wystąpienie do sądu powszechnego z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania jest wystarczającą okolicznością do uznania, że doszło do "dobrowolnego opuszczenia lokalu" w rozumieniu art. 35 u.o.e.l. Innymi słowy, jeżeli strona została usunięta z dotychczasowego miejsca pobytu w drodze przymusu fizycznego lub psychicznego, a nie wystąpiła na drogę sądową o ochronę swoich uprawnień do zamieszkiwania w miejscu pobytu, to taka sytuacja daje podstawy do przyjęcia, że osoba dotychczasowe miejsce pobytu stałego opuściła dobrowolnie. Skarżący natomiast nie dochodził swoich praw do lokalu przed sądem powszechnym. Jednocześnie Sąd podkreśla, że zameldowanie na pobyt stały służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Innymi słowy, celem ewidencji ludności jest odzwierciedlenie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem. Rejestracja meldunkowa nie jest przy tym źródłem jakichkolwiek praw majątkowych, w tym do własności lokalu, w którym zostało dokonane zameldowanie. Obowiązek wymeldowania powstaje w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, a działanie takie związane jest z koniecznością utrzymania aktualnych wpisów w ewidencji ludności. Ewidencja ludności służy bowiem zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. W konsekwencji, wymeldowanie skarżącego stanowi jedynie potwierdzenie, że od stycznia 2018 r. skarżący stale nie przebywa, tj. nie realizuje swoich podstawowych funkcji życiowych [w szczególności nie mieszka, nie nocuje, nie spożywa posiłków, nie wypoczywa, nie przechowuje rzeczy niezbędnych do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), nie przyjmuje wizyt członków rodziny lub znajomych] pod adresem ul. [...] w [...], gmina K.. Nie oznacza to, jak zdaje się wywodzić skarżący, że zostanie on w ten sposób pozbawiony prawa własności tej nieruchomości. Decyzja o wymeldowaniu nie jest bowiem w żaden sposób podstawą do wykreślenia skarżącego z działu II księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. To w postępowaniu o sądowy podział majątku sąd ustala składniki majątkowe, które mają trafić do konkretnego byłego małżonka, a także ustala odpowiednie dopłaty i terminy, w których należy je uiścić. Kwestia własności spornej nieruchomości zostanie więc rozstrzygnięta we toczącym się postępowaniu przed Sądem Rejonowym [...], o ile strony nie zdecydują się na polubowne zakończenie sporu. Wobec tego nie ma żadnych przeszkód prawnych, aby kwestia rozliczeń majątkowych stron dokonała się już po zakończeniu postępowania o wymeldowanie skarżącego. Wyników obu tych spraw nie należy bowiem uzależniać od siebie. Jeżeli jednak w przyszłości sytuacja faktycznie się zmieni zgodnie z deklarowaną wolą skarżącego i ponownie zamieszka on w spornym budynku, będzie miał możliwość powtórnego zameldowania się w nim. Niemniej żądanie podziału majątku nie może być uznane za działanie o charakterze zachowawczym, zmierzające do wykazania bezprawności pozbawienia posiadania lokalu oraz prowadzące do odzyskania utraconego władztwa nad rzeczą (co ma znaczenie dla wyniku sprawy meldunkowej), ponieważ inny jest jego cel. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło