III SA/Kr 1452/17

WyrokWSA w Krakowie2018-02-02

Skład orzekający: Ewa Michna, Janusz Bociąga, Hanna Knysiak-Sudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego, uznając, że nie opuściła ona lokalu w sposób dobrowolny i trwały, pomimo jej długotrwałej nieobecności i zamieszkiwania w innym miejscu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego. Brak jest wystarczających dowodów, aby jednoznacznie stwierdzić, czy osoba opuściła lokal w sposób dobrowolny i trwały, a ocena organów opierała się w nadmiernym stopniu na subiektywnych deklaracjach strony, a nie na obiektywnych okolicznościach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Klasztoru o wymeldowanie D. L. wraz z małoletnią córką z pobytu stałego. Organy obu instancji odmówiły wymeldowania, uznając, że D. L. nie opuściła lokalu dobrowolnie i trwale, mimo że przez pewien okres mieszkała w innym miejscu. Klasztor zarzucił naruszenie przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że przeniesienie rzeczy do lokalu było tymczasowe i służyło jedynie stworzeniu pozorów zamieszkiwania. Sąd administracyjny uznał, że postępowanie dowodowe było niewystarczające.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 25 września 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Klasztoru [...] w K na decyzję Wojewody z dnia 25 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Prezydent Miasta decyzją z [...] 2017 r znak [...] działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności oraz art. 104 K.p.a. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego odmówił wymeldowania D. L. wraz z małoletnią K. L. z pobytu stałego w lokalu przy ul. D w K. Organ wskazał, że na wniosek Klasztoru [...] w dniu 13 grudnia 2016 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie D. L. wraz z małoletnią K. L. z pobyt stałego w lokalu przy ul. D w K, które zdaniem wnioskodawcy od wielu lat nie zamieszkują w tym lokalu i nie posiadają obecnie żadnego tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Organ wskazał, że wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby z miejsca jej pobytu stałego może nastąpić wyłącznie na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie ze wskazanym przepisem organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego podmiotu decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobyt stałego lub czasowego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Ponadto zgodnie z obowiązującymi przepisami "zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w tym lokalu". W efekcie powyższego, zadaniem organu załatwiającego sprawy z zakresu ewidencji ludności jest stwierdzenie faktycznego, dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca stałego lub czasowego zameldowania. Przez dobrowolność i trwałość opuszczenia miejsca stałego zameldowania rozumie się sytuację, w której osoba nie utrzymuje żadnego kontaktu z lokalem mieszkalnym ani z osobami w nim zamieszkującymi, wyprowadziła z niego wszystkie swoje rzeczy i nie jest zainteresowana powrotem do niego. D. L. została również wypowiedziana umowa najmu przedmiotowego lokalu z uwagi na konieczność przeprowadzenia remontu całej kamienicy. W przedmiotowym lokalu zamieszkuje obecnie M. T. i K. T., opłaty naliczane są na dwie osoby. D. L. złożyła wyjaśnienia do protokołu oświadczając, że od około roku zamieszkuje wraz z córką K. L. przy ul. J w K. Jest to mieszkanie, które odkupiła od byłego męża. Jeżeli chodzi o lokal przy ul. D w K to oświadczyła, iż praktycznie codziennie w nim bywa, aby spędzić czas z rodziną. Mieszkają tutaj jej rodzice oraz siostra, która wraz z matką potrzebują opieki z uwagi na chorobę psychiczną. Ponadto zdarza się, że wraz z córką K. tutaj nocują, mają tutaj swoje rzeczy osobiste. Stwierdziła, że dysponuje swoim kompletem kluczy do drzwi. Nie wyraziła zgody na wymeldowanie jej oraz małoletniej K. L. z miejsca pobytu stałego. Wyraziła chęć powrotu do lokalu przy ul. D w K, gdyż nie stać jej na spłatę mieszkania przy ul. J w K i będzie musiała je wynająć. Na podstawie zeznań słuchanych świadków ustalono, że D. L. i małoletnia K. L. nie zamieszkiwała w lokalu przy ul. D w K. Bywała tam jednak podczas odwiedzin oraz aby udzielić pomocy chorej matce. Organ stwierdził, że wyjaśnienia W. T. zgodnie z którymi córka i wnuczka nigdy się stąd nie wyprowadzały nie są wiarygodne gdyż jest to sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wyjaśnieniami samej zainteresowanej. Ponadto ustalono, że wszystkim osobom zamieszkującym w przedmiotowym lokalu została wypowiedziana umowa najmu. Podczas drugiej rozprawy administracyjnej D. L. oświadczyła, iż wraz z małoletnią córką K. L. powróciły do lokalu przy ul. D w K. Było to konieczne z uwagi na brak środków na spłatę kredytu za lokal przy ul. J w K. W dniu 9 czerwca 2017 r. przeprowadzono oględziny lokalu przy ul. D w K. D. L. posiadanym kompletem kluczy otworzyła drzwi. Pokazała pokój, który zajmuje wraz z córką K. L. Przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie, czy w dniu wydania decyzji strona zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, czy też opuściła go w sposób dobrowolny i trwały. Podkreślenia wymaga fakt, iż zgodnie z twierdzeniami doktryny i orzecznictwa przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia sprawy meldunkowej powinien być interpretowany ściśle, a przesłanki, o których mowa powyżej winny być spełnione kumulatywnie. Trwałość opuszczenia lokalu ma miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy osoba wyraża wolę zerwania wszystkich związków z lokalem stałego miejsca pobytu i ześrodkowania interesów życiowych w innym miejscu. Dobrowolność zaś oznacza jednoznaczny zamiar strony niezmuszonej okolicznościami faktycznymi lub zachowaniem innych osób. Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. W świetle zebranego materiału dowodowego organ l instancji na dzień wydania decyzji nie dopatrzył się fikcyjności w zameldowaniu D. L. oraz małoletniej K. L. na pobyt stały w lokalu przy ul. D w K. Faktem jest, iż przez pewien okres czasu wskazane osoby nie zamieszkiwały w przedmiotowym lokalu, jednak nie można uznać, iż opuściły go w sposób trwały. Z materiału dowodowego wynika, iż D. L. bardzo często bywała w miejscu stałego zameldowania, zdarzało się, że tutaj nocowała. Ponadto przeprowadzone oględziny w sposób jednoznaczny potwierdziły deklarację zainteresowanej, iż wraz z córką powróciły do lokalu przy ul. D w K. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Klasztor [...] zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez nieustalenie w pełni okoliczności faktycznych sprawy i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wynikającego z niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji. Podniesiono, że D. L. nie wyzbyła się prawa własności do zajmowanego z byłym mężem lokalu przy ul. J i pozostawiła w nim większą część swoich rzeczy. Wojewody decyzją z 25 września 2017 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że nie doszło do opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów art. 35 ustawy o ewidencji ludności, bowiem D. L. wraz z małoletnią K. L. zamieszkują w lokalu stałego zameldowania. Z zeznań K. T., siostry D. L. wynikało, że wymieniona nadal posiada rzeczy osobiste w lokalu stałego zameldowania i czasami w tym lokalu nocuje, również odbiera korespondencje. D. L. nie zaprzeczyła, że mieszka z córką w K przy ul. J, w mieszkaniu, którego jest właścicielką, natomiast podkreśliła, że pobyt w tym miejscu ma charakter czasowy, W kwestii przebywania w lokalu stałego zameldowania strona oświadczyła, że codziennie przychodzi do rzeczonego lokalu, aby spędzić czas z rodziną, tj. z rodzicami i z siostrą, którymi się opiekuje. Zdarza się, że raz w tygodniu nocują z córką w tym mieszkaniu, ponadto posiada klucze do lokalu i znajdują się w nim ich rzeczy osobiste. D. L. odmówiła wymeldowania się, bo jak podała z uwagi na problemy ze spłatą kredytu zamierza powrócić do miejsca stałego zameldowania. M. L. ustawowy przedstawiciel małoletniej K. L. poinformował, że jego była żona mieszka wraz z córką w lokalu przy ul. J w K, a do lokalu stałego zameldowania, w którym mieszka jej rodzina, tj. matka i siostra przychodzi w odwiedziny, czasami nocuje, ma tam swoje rzeczy osobiste. Niezamieszkanie D. L. wraz z małoletnią K. L. w przedmiotowym lokalu potwierdziła jej matka, M. T. W dniu 11 maja 2017 roku w trakcie rozprawy administracyjnej D. L. oświadczyła, że powróciła wraz z córką do lokalu w K, ul. D i obecnie mieszka w tym lokalu w sposób stały. Poinformowała, że nie wróci już do lokalu przy ul. J, gdyż zmuszona jest to mieszkanie sprzedać (problemy ze spłatą kredytu). Przebywanie D. L. wraz z małoletnia K. L. w lokalu stałego zameldowania potwierdził jej ojciec W. T. L. S. zarządca nieruchomości, stwierdził niezamieszkiwanie D. L. wraz z małoletnią K. L. w miejscu stałego zameldowania. Wskazał, że w związku z planowanym remontem kamienicy w K, ul. D podjęte zostały działania w celu ustalenia warunków przeniesienia rodziny D. L. do nowego lokalu. Klasztor złożył państwu T. propozycję, że zakupi im mieszkanie w Ł, lecz wymienieni nie zgodzili się na tę propozycję. Z uwagi na chorobę M. T. rozmowy prowadzone były z D. L. Do akt sprawy dołączone zostało pismo M. T. z 15 maja 2017 r. w którym wymieniona poinformowała o ponownym zamieszkaniu córki wraz z wnuczką w miejscu stałego pobytu. Organ odwoławczy uznał, iż nie została spełniona określona w art. 35 ustawy o ewidencji ludności przesłanka opuszczenia, tym samym, że brak jest podstaw do wymeldowania D. L. wraz z małoletnią K. L. z miejsca pobytu stałego z lokalu przy ul. D w K. Materiał dowodowy zebrany w sprawie odzwierciedlał też trafność stanowiska organu pierwszej instancji, że nie zobiektywizował się zamiar wymienionych zerwania wszelkich więzów z ich dotychczasowym miejscem pobytu stałego. Wojewoda wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych za miejsce stałego pobytu uznaje się taki lokal, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych. O tym czy dany lokal stanowi miejsce stałego pobytu decydujące jest, czy lokal ten rzeczywiście stanowi centrum życiowe danej osoby. D. L. wraz z małoletnią K. L. mieszka i wyraża zdecydowaną wolę przebywania w lokalu w K, ul. D, który aktualnie stanowi centrum jej oraz córki spraw życiowych. Sama wola określonej osoby dalszego zamieszkiwania w lokalu, niezależnie od okoliczności faktycznych czy prawnych, stanowi bezwzględną przeszkodę dla uznania, iż nastąpiło opuszczenie lokalu. Nie ma znaczenia, jak często D. L. wraz z małoletnia K. L. korzystała z lokalu w K, ul. D, skoro wyrażała zdecydowaną wolę przebywania w tym miejscu. Organ zaznaczył, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych instytucja wymeldowania z miejsca pobytu stałego nie może być wykorzystywana do wyprowadzenia osoby z lokalu. Wymeldowanie nie jest bowiem tożsame z wykonaniem eksmisji, nie może też być droga zmuszającą osobę do opuszczenia lokalu. Wymeldować osobę można wtedy, gdy całkowicie, dobrowolnie i trwale opuści zajmowany lokal i nie ma zamiaru z niego korzystać, albo gdy zostanie z tego lokalu wyprowadzona w drodze prawem przewidzianej, poprzez skuteczne wykonanie przez komornika sądowego, w oparciu o prawomocny wyrok eksmisyjny, egzekucji komorniczej. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Klasztor [...] stwierdzając, że przeniesienie rzeczy D. L. do lokalu przy ul. D ma charakter tymczasowy i służy wyłącznie wytworzeniu iluzji faktycznego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. W rzeczywistości stałym ośrodkiem życia D. L. i jej córki jest mieszkanie przy ul. J w K. Przeprowadzka została dokonana tylko na potrzeby oględzin. W związku z tym postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie należy uznać za sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację użytą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 - dalej w skrócie : "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję, Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.). W związku z powyższym Sąd był zobowiązany do uchylenia obydwu tych rozstrzygnięć. Celem niniejszego postępowania było dokonanie przez Sąd oceny, czy ustalenia organów obu instancji były prawidłowe oraz czy znajdują odzwierciedlenie w zebranym prawidłowo przez te organy materiale dowodowym, Sąd po dokonaniu ww. analizy, w oparciu o akta administracyjne sprawy, nie podzielił stanowiska organów obu instancji. Zdaniem Sądu, dowody zgromadzone w postępowaniu nie pozwalają jednoznacznie uznać, że nie doszło do opuszczenia spornego lokalu przez D. L. i małoletnią K. L. w sposób dobrowolny i trwały. Uzasadniając tak dokonaną ocenę dostrzec w pierwszej kolejności trzeba, że materialną podstawę prawną wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania (i odmowy) z miejsca pobytu stałego stanowi art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz.U z 2017 r., poz. 657), zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zwrócić należy jednak uwagę, że ustalenie stanu przebywania na stałe w danym lokalu nie wyłącza możliwości przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania, co nie upoważnia jeszcze do automatycznego stwierdzenia, że zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 35 ustawy o ewidencji ludności. O opuszczeniu skutkującym wymeldowaniem może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, że lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych przesłankę dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu trzeba tym samym oceniać na tle konkretnej sytuacji. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy natomiast pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Jakkolwiek bowiem zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności. Zapewnienie o chęci zamieszkiwania w miejscu zameldowania nie może być sprzeczne z przejawami tej woli znajdującymi potwierdzenie w obiektywnych okolicznościach faktycznych (por. wyrok NSA z 15 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 644/13). Ponadto, co należy podkreślić zameldowanie potwierdza istniejący stan faktyczny, a nie chęci, czy zamiar danego podmiotu na przyszłość. Przez dobrowolność rozumie się przy tym nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli, tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający lokal nie podejmuje żadnych działań zmierzających do przywrócenia możliwości przebywania w lokalu. O opuszczeniu lokalu można tym samym mówić także wówczas, gdy dana osoba, która opuściła lokal wskutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (tj. wbrew własnej woli), nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Podkreślić przy tym trzeba, że skuteczne skorzystanie ze środków prawnych umożliwiających powrót do mieszkania nie oznacza jedynie formalnego wystąpienia o stosowną ochronę prawną do właściwych organów, lecz uzasadnione prawnie wystąpienie, w wyniku którego właściwe organy uznały za bezprawne działania dysponenta lokalu. Nieskorzystanie z takich środków prawnych, ewentualnie oddalenie powództwa przez sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej. Wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być bowiem przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale powinien być oceniany według kryteriów obiektywnych. Nawet, jeśli osoba zameldowana na pobyt stały zostanie z lokalu usunięta wbrew jej woli, ale nie podejmuje żadnych kroków umożliwiających powrót do lokalu, faktycznie zaś mieszka i koncentruje swoje sprawy życiowe w innym miejscu, odmowa wymeldowania potwierdziłaby jedynie fikcję zameldowania, naruszając tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności (por. wyroki NSA z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2596/14, z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1069/05, z dnia 6 października 2006r., sygn. akt II OSK 65/05, z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1895/07, wyrok WSA w Opolu z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 463/12). Przesłankę dotyczącą opuszczenia lokalu przez stronę, której postępowanie dotyczy, uznaje się za wypełnioną w sytuacji ustalenia, że osoba ta opuściła lokal z zamiarem opuszczenia go w sposób trwały, wykazując chęć przeniesienia swego centrum życiowego w nowe miejsce. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Jakkolwiek bowiem zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności. Ponadto, co należy podkreślić zameldowanie potwierdza istniejący stan faktyczny, a nie chęci, czy zamiar danego podmiotu na przyszłość. Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie Sąd stwierdził, że niewątpliwie przed organem pierwszej instancji prowadzone było postępowanie wyjaśniające dotyczące przesłanek wymeldowania. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, nie zostało ono przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a decyzje organu pierwszej i drugiej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ustalenie okoliczności istotnych dla dokonania oceny, co do zaistnienia przesłanek wymalowania. Zauważyć przyjdzie, że zgodnie z ogólną zasadą prawdy obiektywnej określoną w art. 7 K.p.a. organy administracji, w toku prowadzonego przez nie postępowania, zobowiązane są do podejmowania z urzędu lub na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady są przepisy normujące postępowanie dowodowe. W szczególności związana jest ona z art. 77 § 1 K.p.a., który nakłada na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 75 § 1 K.p.a. wskazującym na konieczność dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a także art. 80 K.p.a., zgodnie z którym cały materiał dowodowy powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. W niniejszej sprawie Sąd doszedł do wniosku, iż organy orzekające przekroczyły granicę swobodnej oceny dowodów. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, rozstrzygający dla odmowy wymeldowania D. L. i jej córki z pobytu stałego był fakt, iż opuszczenie przez nią spornego lokalu nie nastąpiło w sposób definitywny. Tymczasem, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego D. L. opuściła przedmiotowy lokal wiele lat temu po zawarciu związku małżeńskiego. Jest istotne i naturalne, że mieszkając w tym samym mieście odwiedzała rodziców w lokalu w K, ul. D. W ocenie Sądu organy nie rozważały faktu, iż D. L. po zamążpójściu i wyprowadzeniu się ze spornego lokalu nie przejawiła woli powrotu pod wskazany adres. Świadczyć o tym może jej oświadczenie do protokołu 16 stycznia 2017 r. Stwierdziła w nim między innymi, że od około roku zamieszkuje w lokalu przy ul. J w K, którego jest właścicielem. W maju 2016 r. D. L. otrzymała wypowiedzenie umowy najmu lokalu przy ul. D. Wydając decyzję o odmowie wymeldowania, organ pierwszej instancji nie ustosunkował się do tego oświadczenia. Tym samym nie przeprowadził analizy okoliczności zaistnienia bądź nie przesłanek do wymeldowania w kontekście dobrowolności i trwałości opuszczenia przez D. L. lokalu mieszkalnego. Podobnie organ odwoławczy uznając, że D. L. nie opuściła miejsca pobytu stałego w rozumieniu 35 ustawy także nie dokonał, na podstawie powołanych dowodów, wystarczającej analizy co do ustalenia okoliczności przemawiających za brakiem spełnienia przesłanek wymeldowania. Stwierdził jedynie, że dowodem na nieopuszczenie miejsca pobytu stałego było to, że rzeczy D. L. i jej córki znajdowały się w lokalu mieszkalnym przy ul. D w K. Zdaniem Sądu organy powinny wnikliwie zbadać czy oględziny nie miały charakteru inscenizacji, szczególnie w świetle wcześniejszych oświadczeń i oczywistego faktu niezerwania całkowicie więzi z rodziną, miejscem pobytu stałego i nieprzekonywującego twierdzenia D. L., że chce mieszkać w tym lokalu. Dopiero w trakcie przedmiotowego postępowania administracyjnego D. L. do protokołu oświadczyła, że powróciła wraz z córką do lokalu w K, ul. D, co potwierdziła jej matka M. T. wskazując że w dniu 14 maja 2017 r. D. L. i jej córka wprowadziły się ze swoimi rzeczami do lokalu przy ul. D w K. Powyższa decyzja o powrocie, w ocenie organu odwoławczego była decydująca dla wydania decyzji o odmowie wymeldowania. Organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego uznał ten powrót za rzeczywisty, mając na względzie oświadczenie D. L. do protokołu 16 stycznia 2017 r. oraz zeznania świadków B. P. oraz G. M. i wyjaśnienia jej matki. Organy nie wyjaśniły jakie konkretnie dowody przemawiają za uznaniem, że centrum życiowe strony nadal znajduje się w miejscu zameldowania na pobyt stały oraz, że opuszczenie miejsca pobytu po wyjściu za mąż nie spowodowało w istocie dobrowolnego i trwałego jego opuszczenia. Należy bowiem podkreślić, że oceny przesłanek wymeldowania nie można dokonywać jedynie na podstawie subiektywnych przekonań i deklaracji strony. Jak już wcześniej wskazano to obiektywne okoliczności decydują o spełnieniu przesłanek wymeldowania. Deklarowana przez stronę chęć powrotu do mieszkania, a nawet zrealizowana, co istotne dopiero po wszczęciu przez skarżący Zakon postępowania o wymeldowanie, nie może mieć zatem wpływu na ustalenia dotyczące jej faktycznego, aktualnego miejsca pobytu oraz trwałości przebywania. D. L. nie zaprzeczyła, że mieszka z córką w K przy ul. J, w mieszkaniu, którego jest właścicielką, oświadczyła, że pobyt w tym miejscu ma charakter czasowy. Zdaniem Sądu fakt, iż strona od czasu do czasu pojawia się w lokalu, w którym jest zameldowana nie oznacza, że jest to jej centrum życiowe. Nawet posiadanie w lokalu swoich rzeczy, szczególnie, gdy jest to lokal, w którym dana osoba przez wiele lat zamieszkiwała, nie stwarza jeszcze z tego lokalu automatycznie jej centrum życiowego. Należy zauważyć, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Zameldowanie w określonym lokalu ma wyłącznie charakter rejestracyjny, potwierdzający fakt pobytu w nim konkretnej osoby i nie tworzy ani nie potwierdza istnienia jakiegoś prawa do tego lokalu. W świetle art. 35 ustawy prawnie niedopuszczalnym jest natomiast utrzymywanie dalszego, fikcyjnego zameldowania w lokalu osoby, która w rzeczywistości lokal ten opuściła i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zostały dostatecznie wyjaśnione i ustalone wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji dokona przez organy ocena nie jest wystarczająca do orzeczenia o braku podstaw do wymeldowania D. L. i jej córki z miejsca pobytu stałego. To zaś uzasadniało uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji jako wydanych co najmniej przedwcześnie. Orzekając ponownie organy, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, przeprowadzą zgodnie z wymogami procedury administracyjnej określonymi w art. 7 i 77 § 1 K.p.a. postępowanie w sprawie i wydadzą stosowne rozstrzygnięcie, eliminując tym samym dotychczasowe naruszenia prawa. W szczególności zostanie ustalona w sposób niebudzący wątpliwości oraz zgodny z wymogami procedury administracyjnej okoliczność opuszczenia przez D. L. i jej córkę spornego lokalu - w sposób dobrowolny i trwały, bądź jej dalsze tam zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a icwzw. żart. 135 P.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło