I SA/Sz 832/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-02-21
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie podatku od nieruchomości, prawidłowo rozpoznało sprawę, czy też naruszyło zasadę dwuinstancyjności i inne przepisy postępowania poprzez brak wszechstronnego odniesienia się do zarzutów odwołania i dowodów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ odwoławczy nie przeprowadził prawidłowego, ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co przejawiało się w braku odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, powoływaniu się na dowody nieznajdujące odzwierciedlenia w aktach sprawy oraz nieprecyzyjnym wskazaniu podstaw faktycznych rozstrzygnięcia. Wady te uniemożliwiły sądowi kontrolę legalności decyzji i mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów znajdujących się pod liniami elektroenergetycznymi w latach 2013-2017. Organ pierwszej instancji określił podatek od nieruchomości, uznając grunty te za zajęte na działalność gospodarczą przedsiębiorstwa przesyłowego, mimo ich klasyfikacji jako lasy lub grunty rolne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym m.in. brak wszechstronnego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2013 - 2017 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej P. [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją
z dnia 30 sierpnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 30 lipca 2018 r.,
nr [...] w przedmiocie określenia [...] (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wysokości podatku od nieruchomości za 2013 rok w kwocie [...]zł.,
za 2014 rok w kwocie [...]zł, za rok 2015 w kwocie [...]zł, za rok 2016 w kwocie [...]zł, za rok 2017 w kwocie [...]zł.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
Decyzją z dnia 30 lipca 2018 r. nr [...] Burmistrz [...] określił Stronie wysokość podatku od nieruchomości należnego w latach
2013-2017 od Strony.
Przedmiotem opodatkowania były grunty leżące pod liniami [...] będącymi własnością przedsiębiorstwa [...], położone w gminie T.. Powodem wszczęcia postępowania podatkowego była odmowa korekt deklaracji podatkowej poprzez zastosowanie najwyższej stawki podatku od nieruchomości do tych gruntów. Organ podatkowy ustalił, że wskazane przez Stronę w wykazie grunty
są przedmiotem umów służebności przesyłu ustanowionej na rzecz [...].A. w K. (dalej: "Spółka"), które to umowy zostały zawarte w formie aktów notarialnych dnia 9 sierpnia 2012 r. (Rep. A Nr [...], Nr [...] i Nr [...]). Treść służebności przesyłu ujawniona została w księgach wieczystych działek gruntu objętych służebnością.
Zgromadzone dowody wykazały, że w pasie gruntu oddanym [...] do realizowania na nim celów publicznych w zakresie eksploatacji sieci [...] i utrzymywaniu jej we właściwym stanie technicznym, Skarżący
nie może prowadzić gospodarki [...] w pełnym zakresie, bowiem jest ona ograniczona tylko do niektórych zadań. Organ podatkowy ustalił, że pasy gruntu pod liniami [...] służą przede wszystkim działalności przedsiębiorstwa [...] w zakresie bezpiecznego i bezawaryjnego przesyłu energii elektrycznej. W związku
z tym organ stwierdził, że jest to grunt zajęty na działalność gospodarczą przedsiębiorstwa [...] i mimo klasyfikacji geodezyjnej jako lasy
(Ls – 37.100 m kw.) i grunty rolne (RIV a – 4 m kw.) podlega opodatkowaniu stawką podatku od nieruchomości ustaloną dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.
W odwołaniu od powyższej decyzji Strona kwestionując tę część decyzji,
w której określona została wysokość podatku od nieruchomości za grunt obciążony służebnością przesyłu na rzecz [...] stanowiący pasy technologiczne pod liniami elektroenergetycznymi, żądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, wyznaczenia rozprawy administracyjnej oraz przeprowadzenie dowodów z opinii biegłego z dziedziny gospodarki [...] oraz opinii biegłego z dziedziny energetyki,
zarzucając organowi I instancji naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy
w związku z wniesionym odwołaniem, orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu
I instancji.
Organ odwoławczy na wstępie wskazując stan faktyczny sprawy wskazał,
że sporne grunty są przedmiotem umów służebności przesyłu ustanowionej na rzecz [...] G. na mocy umów zawartych dnia 9 sierpnia 2012 r. w formie aktów notarialnych. Organ wskazał dalej, że jaki wynika ze zgromadzonych dowodów, na spornych gruntach pod liniami [...] w pasie gruntu oddanym Spółce [...] do realizowania celów publicznych w zakresie eksploatacji sieci [...] i utrzymywaniu jej we właściwym stanie technicznym, Strona nie może prowadzić gospodarki [...] w pełnym zakresie w związku z czym sporne grunty uznać należało za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przedsiębiorstwa [...] i pomimo sklasyfikowania jako lasy opodatkować najwyższą stawką podatku od nieruchomości.
Wskazując w uzasadnieniu decyzji zarzuty odwołania wniesionego przez Stronę od decyzji organu I instancji, które to odwołanie stanowić miało przedmiot rozpoznania organu odwoławczego równolegle z ponownym rozpoznaniem sprawy, organ wskazał m.in. na zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r.
o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2018.1445 j.t. ze zm. ; dalej : "u.p.o.l.") poprzez nieprzyjęcie, że sporne grunty nie są w posiadaniu przedsiębiorcy, a działalność wykonywana na tych gruntach ma charakter incydentalny, zatem grunty nie są związane z działalnością gospodarczą. Organ powołał również zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2018.800 j.t. ze zm.; dalej: "O.p."). Organ wskazał dodatkowo, że do odwołania Strona załączyła opracowana przez Instytut [...] inwentaryzację przyrodniczą gruntów w zarządzie [...] przebiegających pod liniami [...] na obszarze pilotażowym wraz z koncepcją ich zagospodarowania dla celów gospodarki [...] i ochrony przyrody.
Rozpatrując sprawę organ odwoławczy uznał, że wnioskowane dowody z opinii biegłych nie wniosą do sprawy wiedzy, która nie jest zwarta w innych zgromadzonych
w sprawie dowodach m.in umowach służebności przesyłu oraz znanej Kolegium z wielu odwołań inwentaryzacji przyrodniczej gruntów przebiegających pod liniami [...] i przedstawionej w niej koncepcji zagospodarowania tych gruntów dla celów gospodarki [...].
Organ odwoławczy uznał, że ww. inwentaryzacja przyrodnicza wykonana przez Instytut [...] na obszarze pilotażowym potwierdza fakt związania spornych gruntów z działalnością gospodarcza przedsiębiorstwa [...].
Kolegium wskazało ponadto uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, że " z wielu postępowań planów urządzenia lasu jednoznacznie wynika, że na gruntach pod liniami [...] nie są planowane działania z zakresu gospodarki [...], czyli – dla tych gruntów nie ma wskazań gospodarczych".
Z powyższego w ocenie organu II instancji wynika, że na gruncie związanym
z przesyłem energii elektrycznej nie była prowadzona działalność w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw [...], pozyskiwania drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia,
czyli – większości działań składających się na gospodarkę [...].
Organ odwoławczy wskazał także, że [...] na podstawie umów służebności przesyłu z dnia 14 lutego 2013 r. i 18 lipca 2014 r. jest posiadaczem prawa służebności przesyłu obciążającej grunt pod liniami [...].
Reasumując organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że grunt przeznaczony na realizację zadań gospodarczych [...] [...] nie jest stricte gruntem [...], ponieważ prowadzenie na nim gospodarki [...] jest mocno ograniczone głównym przeznaczeniem tego gruntu, jakim jest służenie działalności gospodarczej przedsiębiorstwa [...].
Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie naruszała zatem ani prawa materialnego ani procesowego, zaś zarzuty odwołania są niezasadne.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w K. z dnia 30 sierpnia 2018 r. Skarżący wniósł o jej uchylenie wraz
z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła:
- art. 121 §1 O.p. w zw. żart 124 O.p. w zw. z art, 191 O.p. i art. 2 Konstytucji RP poprzez: powielenie (plagiat) uzasadnienia decyzji wydanej w innej sprawie,
nie odniesienie się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, odniesienie się do zarzutów których skarżący
nie sformułowały, nie dokonanie swobodnej i samodzielnej oceny dowodów, pozorną kontrolę odwoławczą i nie rozpoznanie istoty sprawy;
- art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że gruntem służącym
do prowadzenia działalności [...] jest grunt, na którym wobec którego zarządca przejawia łącznie wszystkie rodzaje aktywności wskazane w tym przepisie;
- art. 3 ust. 2 ustawy o lasach art. 2 ust. 2 u.p.o.l. poprzez rozszerzającą wykładnię wyjątku od zasady nieopodatkowania gruntu [...] podatkiem
od nieruchomości tj. poprzez przyjęcie, że grunt [...] współwykorzystywany
w ograniczonym zakresie przez przedsiębiorstwo przesyłowe do prowadzenia działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący przedstawił argumentację na poparcie powyższych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy opodatkowania w roku 2013, 2014, 2015, 2016 i 2017 gruntu znajdującego się pod napowietrznymi liniami [...], należącymi do spółki [...] stawką podatku od nieruchomości jak od gruntu zajętego na działalność gospodarczą.
W rozpatrywanej skardze Skarżący podniósł zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego.
Gdy w skardze zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego,
jak i przepisów postępowania, w pierwszej kolejności – co do zasady - rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organy w wydanych decyzjach jest prawidłowy
i ustalony został w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez te organy przepis prawa materialnego.
W pierwszej kolejności odnieść się należy zatem do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1 O.p. w zw. żart 124 O.p. w zw. z art, 191 O.p. i art. 2 Konstytucji RP.
Sąd wskazuje, zatem że zgodnie z art. 121 § 1 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (zasada zaufania). Kolejną zasadą, która powinna znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji jest zasada przekonywania, o której mowa w art. 124 O.p. Zgodnie z nią organ podatkowy winien wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Zgodnie z kolei z art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona zaś art. 2 Konstytucji Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Sąd podkreśla na wstępie, że utrzymanie w mocy decyzji nie oznacza,
jak pozornie wskazuje art. 233 § 1 pkt 1 O.p., iż organ odwoławczy nie musi przeprowadzić postępowania odwoławczego polegającego na zbadaniu sprawy
i podjęciu ponownego rozstrzygnięcia. Utrzymanie decyzji w mocy oznacza, że treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego, choć tożsama z rozstrzygnięciem organu
I instancji, stanowi wynik przeprowadzonego samodzielnie przez organ wyższego stopnia postępowania. Przepis art. 127 O.p. statuuje bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania sprawa będzie
w jej całokształcie ponownie przedmiotem postępowania przed organem II instancji. Rodzi to w konsekwencji obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Dwuinstancyjność oznacza zatem, że każda sprawa powinna
być rozstrzygnięta dwukrotnie, a zatem organ odwoławczy nie może ograniczyć
się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji i odniesienia się do argumentów zawartych w odwołaniu. (por. T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały SN z dnia
23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie. Jeżeli zaś sąd stwierdza naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania,
to nie może uznać tej okoliczności za nieistotną (por. wyrok NSA z dnia 30 marca
2004 r., FSK 169/04). Jednocześnie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania
i rozstrzygnięcia nie może się ograniczyć do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, obejmującej jedynie niektóre elementy stanu faktycznego lub tylko niektórych
z podniesionych w odwołaniu zarzutów. Organ odwoławczy jest obowiązany
do rozpatrzenia wszystkich zarzutów odwołania. Brak rozpatrzenia wszystkich zarzutów odwołania stanowi kwalifikowaną wadę rozstrzygnięcia organu odwoławczego, równoznaczną z brakiem rozstrzygnięcia całości sprawy. Zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych
nie pozwala na ignorowanie okoliczności czy też zarzutów podniesionych przez stronę.
Ponadto poczynione w toku postępowania odwoławczego ustalenia faktyczne
i ich ocena prawna powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji odwoławczej. Zgodnie bowiem z art. 210 § 4 O.p. uzasadnienie powinno zawierać
w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności; uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji
z przytoczeniem przepisów prawa. Nie powinno zabraknąć zredagowanych w sposób należyty motywów decyzji (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2008 r.,
III SA/Wa 2154/07, WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2008 r., III SA/Wa 488/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uzasadnienie faktyczne i prawne jest jednym z niezbędnych elementów decyzji. Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii, winny znaleźć odzwierciedlenie
w uzasadnieniu decyzji tak by adresat, a nadto sąd dokonujący kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem organu, ale również
z analizą, jaką organ przeprowadził w stosunku do każdego z dowodów i przyczyn,
dla których niektóre dowody zostały uznane za wiarygodne, a innym odmówiono wiarygodności. Niezbędne jest też wykazanie jakie znaczenie dla potrzeb rozstrzyganej sprawy mają dowody wskazane przez organ w uzasadnieniu decyzji. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 121 § 1 O.p.) oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 124 ab initio O.p.). Innymi słowy decyzja, którą otrzymuje strona powinna być pełna, tzn. powinna w swoim uzasadnieniu dawać kompletną informację co do tego, jakie elementy zadecydowały
o takim określeniu praw lub obowiązków strony, które wyrażono w rozstrzygnięciu.
Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że dokonana kontrola zaskarżonej decyzji dowodzi, że treść uzasadnienia rozstrzygnięcia organu II instancji zawiera uzasadnienie z opisem stanu faktycznego oraz stwierdzenia poprawności ustaleń poczynionych przez organ I instancji
– jednakże treść tego uzasadnienia – jak słusznie zarzucił Skarżący – wskazuje
na możliwość braku kompleksowego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.
Sąd zauważa bowiem, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odnosi
się w całości do stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy ani też do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa rozstrzygnięcia przez organ I instancji zaś dokumenty powoływane przez organ odwoławczy, celem uzasadnienia prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia, nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy, co może czynić zarzut Skarżącego w zakresie braku rozpoznania sprawy przez organ II instancji zasadnym.
Jak bowiem wynika z zaskarżonej decyzji organ II instancji po pierwsze wskazywał, w opisie odwołania Strony (będącego przedmiotem rozpoznania organu równolegle z ponownym rozpoznaniem sprawy), zarzuty Skarżącego, których jednakże Skarżący nie podnosił na żadnym z etapów postępowania. Sytuacja taka ma miejsce
w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. dotyczącego braku posiadania spornych gruntów przez przedsiębiorcę jak i art. 21 § 3 O.p. Równocześnie z uwagi na brak odniesienia się przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do poszczególnych zarzutów odwołania i twierdzeń oraz argumentów zgłaszanych przez Skarżącego zarówno Sąd jak i Skarżący pozbawieni zostali możliwości oceny czy organ II instancji dokonał rozpoznania odwołania wniesionego przez Skarżącego w rozpoznawanej sprawie jak i ponownego rozpoznania właściwej sprawy.
Powyższe potwierdza również pozostała część uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której organ odwoławczy odnosi się do zgromadzonych w sprawie dowodów, na podstawie których dokonał ustalenia stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy
a w efekcie i jej rozstrzygnięcia.
Sąd zauważa bowiem, że organ II instancji powołuje się na dokument załączony przez Skarżącego do odwołania, którego jednakże Skarżący nie przedłożył
w rozpoznawanej sprawie na żadnym jej etapie, tj. na opracowaną przez Instytut Badawczy [...] inwentaryzację przyrodniczą gruntów w zarządzie [...] przebiegających pod liniami elektroenergetycznymi. Równocześnie
w inne części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odnosi się do ww. dokumentu wskazując z kolei, że jest mu on znany z "wielu odwołań". Organ powołuje się także
na bliżej niesprecyzowane dokumenty planów urządzania lasu znane organowi
"z wielu postępowań". Sąd podkreśla przy tym, że ww. dokumenty stanowiły, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, istotne dowody w sprawie będące zasadniczą podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Równie istotnym dowodem, za pomocą którego organ odwoławczy dokonał ustalenia w sprawie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, jak wynika
z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, były umowy ustanowienia służebności przesyłu
na rzecz przedsiębiorstwa [...]. Sąd zauważa jednak, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie sposób jednoznacznie ustalić, które to umowy ustanowienia służebności przesyłu i na rzecz jakiego przedsiębiorcy stanowiły podstawę ustaleń organu odwoławczego dokonanych w rozpoznawanej sprawie.
Sąd wskazuje, bowiem, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji odnosi
się do umowy ustanowienia służebności przesyłu z dnia 9 sierpnia 2012 r. ustanowionej na rzecz [...]. w G. aby w dalszej jego części powoływać się na dane zawarte w umowach ustanowienia służebności przesyłu z dnia 14 lutego 2013 r.
i 18 lipca 2014 r. ustanowionych na rzecz [...] [...] Powyższe dokumenty powołane przez organ odwoławczy nie znajdują się w aktach sprawy. Jak natomiast wynika z akt sprawy ustalenia stanu faktycznego organu I instancji dokonane zostały
na podstawie umów ustanowienia służebności przesyłu z dnia 9 sierpnia 2012 r.
(Rep. A Nr [...], Nr [...] i Nr [...]) na rzecz [...] [...].
w K. i te właśnie umowy znajdują się w aktach rozpoznawanej sprawy.
Powyższe wskazuje, że brak jest możliwości jednoznacznego ustalenia jakie ostatecznie dokumenty stanowiły podstawę ustalenia przez organ II instancji stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy – czy były to ww. umowy z dnia 9 sierpnia 2019 r. ustanawiające służebność przesyłu na spornych gruntach na rzecz [...] [...] w K. czy też inne ww. dokumenty powołane przez organ odwoławczy, których brak w aktach sprawy.
Powyższe, w ocenie Sądu, wskazuje na możliwość braku kompleksowego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Z uzasadnienia zaskarżonego aktu
nie wynika bowiem, czy przeprowadzone zostało ponowne postępowanie wyjaśniające,
czy ustalono stan faktyczny sprawy w kontekście złożonego odwołania i na podstawie, których konkretnie dowodów.
Powyższe uniemożliwiło Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji
w odniesieniu do prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Sąd zauważa również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak powołania
i wyjaśnienia pełnej podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia.
Sąd ponownie wskazuje, że zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów jest jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego (art. 121 O.p.). Nie jest ona zrealizowana, jeśli np. organ niestarannie,
z pominięciem reguł określonych przepisami prawa, sporządzi uzasadnienie decyzji,
co w świetle powyższego miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Przy czym zasadę tę należy traktować nie tylko jako postulat ustawodawcy wobec organów orzekających w sprawie, ale jako przesłankę oceny ich działania, a to oznacza, iż naruszenie tej zasady może stanowić wystarczającą podstawę do uchylenia aktu administracyjnego, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów O.p. Strona postępowania, aby móc działać w zaufaniu do organu musi znać przesłanki, jakimi kierował się organ wydając swoje rozstrzygnięcie. Dlatego równie istotne
jak przestrzeganie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów jest przestrzeganie zasady przekonywania (art. 124 O.p.). Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest właśnie uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ należycie i wyczerpująco nie wyjaśni stronie jakie okoliczności faktyczne i prawne wziął pod uwagę w toku załatwienia sprawy lub nie odniesie się do argumentów podnoszonych przez stronę. Prawidłowe uzasadnienie decyzji jest jednym z istotnych warunków wpływających na umocnienie praworządności w administracji publicznej.
Wskazać jednocześnie należy, że w wyroku z dnia 28 kwietnia 2000 r.,
I SA/Łd 269/98, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli uzasadnienie decyzji ostatecznej jest wadliwe w ten sposób i z tego powodu, że nie spełnia celów
i przesłanek art. 210 § 4 O.p., sąd administracyjny nie jest uprawniony ani też zobowiązany do tego, aby w uzasadnieniu wydanego wyroku uzasadnić rozstrzygnięcie sprawy za organ. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku
z dnia 22 października 2010 r., II FSK 1067/09 stwierdzając, że sąd administracyjny
nie może kontrolować tego, czego w zaskarżonym akcie nie ma, ani też uzupełniać dostrzeżone braki tych aktów. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego wkraczania
w sferę "administrowania" zastrzeżoną do wyłącznej kompetencji organów administracyjnych.
Tym samym rozpoznanie zarzutu skargi w odniesieniu do naruszenia
art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. oraz art. art. 3 ust. 2 ustawy o lasach art. 2 ust. 2 u.p.o.l. okazało się przedwczesne.
Reasumując Sąd wskazuje, że organ II instancji nie przeprowadził prawidłowego, ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach, co uzasadnia naruszenie zasady dwuinstancyjności określonej w art. 127 O.p. oraz szeregu przepisów O.p. t.j. art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 233 § 1 pkt 1, art. 187 § 1,
art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego, organ II instancji rozpoznając sprawę ponownie zobowiązany będzie uwzględnić powyższe wskazania Sądu. W szczególności organ dokona: precyzyjnego wskazania zarzutów Skarżącego i odniesienia się do nich, wskazania dowodów na podstawie których dokonano ustaleń stanu faktycznego znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy i dokonania ich oceny a swoją decyzję uzasadni w sposób wyczerpujący i odnoszący się do rozpoznawanej sprawy, czyniący zadość art. 210 § 4 O.p.
Sąd wskazuje, że wady zaskarżonej decyzji uniemożliwiały pozostawienie
jej w obrocie prawnym.
Z tych względów należało orzec, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) (pkt I wyroku).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a w związku
z art. 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a. zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarżącego kwotę [...]zł, na którą składa
się uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w kwocie [...]zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło