II OZ 413/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 26/19 o odrzuceniu skargi [...] z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę [...] z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku oraz zwrócił stronie wpis od skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 stycznia 2019 r. wezwano stronę do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, wykazującego, że osoba podpisująca skargę była do tego uprawniona w chwili dokonywania czynności, np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej Spółki. Wezwanie, które w tym przedmiocie doręczono Spółce dnia 23 stycznia 2019 r., pozostało bez odpowiedzi. Odwołując się do treści art. 28 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji wskazał, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Do dokumentów, o których mowa w art. 29 p.p.s.a. zalicza się m.in. odpis pełny lub odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego, o których mowa w ustawie z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 986 ze zm.), a także pobrany samodzielnie wydruk komputerowy aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru (art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS). Wymienione dokumenty stanowią wymogi formalne skargi w postępowaniu sądowym, których brak podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Wobec ustalenia, że doręczone stronie w dniu 23 stycznia 2019 r. wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi, zawierające pouczenie o skutkach jego nieusunięcia w terminie, pozostało bez odpowiedzi, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych w terminie. Zażalenie na postanowienie z dnia 25 lutego 2019 r. wniosło [...] z siedzibą w G., podnosząc w nim zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych, pomimo, że dokumentacja dowodząca umocowania prezesa zarządu spółki, który podpisał skargę, znajduje się w aktach postępowania administracyjnego. Strona wskazała, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się odpis z KRS-u przestawiający stan na dzień 18 sierpnia 2018 r., zaś z treści wezwania nie wynika, by Sąd zażądał aktualnego (z innej daty niż znajdujący się w aktach administracyjnych) odpisu z KRS wobec powzięcia wątpliwości co do aktualności danych wynikających z odpisu w dacie sporządzenia skargi. Zdaniem strony, w sytuacji, gdy w aktach administracyjnych znajduje się odpis z KRS-u potwierdzający uprawnienie prezesa zarządu spółki do wniesienia skargi, to nienadesłanie żądanego przez Sąd dokumentu nie można zakwalifikować jako istotnego braku formalnego skargi, uniemożliwiającego nadanie skardze prawidłowego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu (art. 28 § 1 p.p.s.a.), zaś z art. 29 p.p.s.a. wynika obowiązek wykazania przez organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Zgodnie zaś z art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jeżeli skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych przewodniczący wzywa skarżącego o jej uzupełnienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W niniejszej sprawie wezwanie skarżącego Przedsiębiorstwa przez Przewodniczącego Wydziału do uiszczenia wpisu od skargi połączone zostało z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu (lub jego uwierzytelnionego odpisu) dowodzącego umocowania osoby, która podpisała skargę (prezes zarządu M. B.) do reprezentowania strony w dacie dokonywania tej czynności, np. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego. Wezwanie do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braku formalnego skargi doręczono stronie w dniu 23 stycznia 2019 r. W zakreślonym terminie strona uiściła wpis sądowy od skargi, nie uzupełniła jednak braku formalnego skargi, tj. nie nadesłała aktualnego na dzień złożenia skargi (5 grudnia 2018 r.) odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego lub innego dokumentu, z którego wynikałoby, że sposób reprezentacji Przedsiębiorstwa w dacie wniesienia skargi jest zgodny z zasadami reprezentacji ujawnionymi w rejestrze. Doprowadziło to do odrzucenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim skargi z powodu nieuzupełnienia jej braku formalnego na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie to Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za nieprawidłowe przyjmując, że podstawę do odrzucenia skargi stanowić może tylko nieuzupełnienie takich braków formalnych skargi, które są istotne, a więc uniemożliwiają nadanie biegu wniesionemu środkowi zaskarżenia. Na gruncie tej sprawy niezasadne było uznanie, że wniesiona skarga obarczona jest istotnym brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie jej biegu łączone z ustaleniem, że osoba, która podpisała skargę – prezes zarządu M. B.– nie wykazała stosownym dokumentem swojego umocowania do skutecznego wniesienia skargi. Ocena taka ma związek z tym, że w aktach administracyjnych znajduje się odpis z KRS przedstawiający stan na dzień 16 sierpnia 2018 r., z którego wynika, iż organem uprawionym do reprezentacji Przedsiębiorstwa jest jednoosobowy zarząd w osobie M. B. Wniesioną w nieodległym czasowo momencie, tj. w dniu 5 grudnia 2019 r. skargę podpisała ta sama osoba (prezes zarządu M. B.), której umocowanie wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu z KRS-u. Wskazać ponadto należy, iż ze złożonej wraz z zażaleniem informacji z dnia 15 lutego 2019 r. odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika aktualne na dzień wniesienia skargi uprawnienie prezesa zarządu M. B. do reprezentowania strony. W tych okolicznościach faktycznych sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażane w orzecznictwie tego Sądu na gruncie podobnych spraw zapatrywanie, iż przyjęcie tak rygorystycznego stanowiska, jakie zajął Sąd I instancji zamykałoby stronie prawo do sądu. Stanowiłoby to rażące naruszenie zasad wyrażonych w art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazują zamykania drogi sądowej (zob. postanowienia NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., II GSK 2765/14; z dnia 21 czerwca 2013 r., II OSK 1437/13). W takim stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a uznać należy za usprawiedliwiony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.