II OSK 1885/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-06-14
Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Grzegorz Czerwiński, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tymczasowy maszt telekomunikacyjny, posadowiony na płytach betonowych i związany odciągami oraz balastem, można uznać za obiekt nietrwale związany z gruntem, który można wybudować na podstawie zgłoszenia, czy też wymaga pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Tymczasowy maszt telekomunikacyjny, ze względu na sposób posadowienia (płyty betonowe, bloczki betonowe jako balast) i gabaryty (ponad 29 m wysokości), wymaga stabilizacji i zabezpieczeń uniemożliwiających niekontrolowaną zmianę położenia, co oznacza trwałe związanie z gruntem. W związku z tym, budowa takiego obiektu nie może być realizowana w trybie zgłoszenia, lecz wymaga pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Spółka T. S.A. złożyła zgłoszenie budowy tymczasowego masztu telekomunikacyjnego o wysokości 29,15 m, przeznaczonego na stację bazową telefonii komórkowej. Starosta Bielski wniósł sprzeciw, uznając, że maszt jest trwale związany z gruntem i wymaga pozwolenia na budowę. Wojewoda Śląski utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej T. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 1015/18 w sprawie ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 10 października 2018 r. nr IFXIV,7840.1.106.2017 w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1015/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. S.A. w W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 10 października 2018 r. nr IFXIV.7840.1.106.2017, w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W piśmie z dnia 25 września 2017 r. T. S.A. w W. złożyła do Starostwa Powiatowego w Bielsku-Białej wniosek - zgłoszenie budowy tymczasowego obiektu budowlanego, tj. zamiar wykonania robót budowlanych w zakresie budowy tymczasowego obiektu niepołączonego w sposób trwały z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie nie późniejszym niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy obiektu określonego w niniejszym zgłoszeniu - telekomunikacyjnego kratowego masztu mobilnego o wysokości H = 29,15 m wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi związanymi z tym obiektem budowlanym - o funkcji: stacja bazowa telefonii komórkowej "[...]" obiekt użyteczności publicznej, na działce nr [...] obręb - [...], B.. W zgłoszeniu wskazano planowaną datę rozpoczęcia wymienionych robót - tj. 1 listopada 2011 r., oraz termin rozbiórki - nie później niż 180 dni od daty rozpoczęcia budowy - czyli dnia 29 kwietnia 2018 r.
Decyzją z dnia 13 października 2017 r., przywołując w podstawie prawnej art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), Starosta Bielski wniósł sprzeciw do dokonanego przez T. S.A zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych polegających na budowie tymczasowego telekomunikacyjnego kratowego masztu mobilnego o wysokości H=29,15 m z przeznaczeniem na stację bazową telefonii komórkowej "[...]", na działce nr [...] położonej w B., gm. W..
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego zgłoszenia wymaga budowa obiektów tymczasowych. W zgłoszeniu takim należy określić termin rozbiórki lub przeniesienia obiektu w inne miejsce. Podkreślił, że zgłoszenie takie nie dotyczy obiektów, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. Stacja bazowa telefonii komórkowej zalicza się do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust.1 pkt 9 lit. g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Okoliczność ta przesądza, że na stację bazową telefonii komórkowej wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Maszt wolnostojący może być trwale połączony z gruntem lub posadowiony na platformie mobilnej, ale w każdej sytuacji jest obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę. Stąd stosowanie do art. 30 ust. 6 pkt 1 cytowanej ustawy właściwy organ ma obowiązek wnieść sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła wnioskująca Spółka. Zarzuciła wydanej decyzji:
– naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia i uznania, że powinno być ono realizowane w trybie pozwolenia na budowę,
– naruszenie art. 30 ust. 6 pkt 1 tej ustawy poprzez jego wadliwą wykładnię i przyjęcie, że "na stację bazową telefonii komórkowej wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę",
– błędną wykładnię § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia,
– naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy - tj. art. 6, art. 7, art. 7a i art. 77 K.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej i przyjęcie:
✓ kwalifikacji przedsięwzięcia jako wymagającego pozwolenia na budowę - z uwagi na stwierdzenie, że każda stacja bazowa telefonii komórkowej powinna być realizowana w tym trybie,
✓ objęta zgłoszeniem stacja bazowa telefonii komórkowej jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko.
Decyzją z dnia 10 października 2018 r. nr IFXIV.7840.1.106.2017 Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Wojewoda opisał jakie roboty budowlane obejmuje przedmiotowe zgłoszenie. Wojewoda Podkreślił, iż ocenie podlega kwestia czy planowane przez odwołującą zamierzenie "tymczasowy obiekt budowalny nietrwale połączony z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonej w zgłoszeniu, tj. telekomunikacyjny kratowy maszt mobilny o wysokości 29,15 m" na wskazanej działce w B., może być zrealizowany w oparciu o zgłoszenie w trybie art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane. Organ przyznał, że definicję obiektu tymczasowego zawiera art. 3 pkt 5 ustawy i podkreślił przy tym, że z analizy tego przepisu wynika, iż o tym czy dany obiekt uznaje się za tymczasowy decydują dwa aspekty techniczne, a mianowicie po pierwsze - przeznaczenie do czasowego użytkowania w okresie krótszym niż ich trwałość techniczna obiektu i możliwość przeniesienia go w inne miejsce, oraz pod drugie - nietrwałe połączenie z gruntem, m.in. obiekty przykładowo podane w wyliczeniu.
Możliwość zgłoszenia tymczasowego obiektu budowlanego przewidziana w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego dotyczy zatem wyłącznie obiektów niepołączonych trwale z gruntem.
Zdaniem organu odwoławczego, wobec słusznego uznania przez organ pierwszej instancji, iż zgłoszona budowa dotyczy obiektu trwale połączonego z gruntem, wniesiony sprzeciw należało uznać za zasadny. Zdaniem organu odwoławczego, ze zgłoszenia wynikało, że przedmiotem robót budowlanych jest montaż masztu stalowego o wysokości 29,15 m, na którym umieszczone zostaną urządzenia nadawczo-odbiorcze. Maszt składać się będzie z segmentów kratowych z odciągami i posadowiony będzie na ruszcie stalowym, opartym na czterech stopach z bloczków betonowych, ustawionych na płytach drogowych o wskazanych wymiarach (300x150x15 cm). Zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego maszt antenowy jest budowlą.
Nie kwestionując czasu użytkowania przedmiotowego masztu we wskazanej w zgłoszeniu lokalizacji - 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy, zdaniem Wojewody, można było uznać, że jest to obiekt tymczasowy, jednak nie można uznać, iż jest to obiekt tymczasowy niezwiązany trwale z gruntem.
Odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 511/18 Wojewoda podkreślił trwałe związanie obiektu z gruntem.
W ocenie organu odwoławczego przedmiotowy obiekt - mobilny maszt telekomunikacyjny wymagał stabilizacji na gruncie, o czym świadczy zastosowanie bloczków betonowych i płyt betonowych, wskutek czego nie jest obiektem nietrwale związanym z gruntem, a wobec tego nie może zostać zrealizowany w oparciu o zgłoszenie na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowalnego.
Na powyższą decyzję skargę wniosła T. S.A. z siedzibą w W. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane w zakresie kwalifikowania obiektu jako trwale związanego z gruntem,
2. art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie istnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla projektowanych robót budowlanych oraz przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 6, art. 7, art. 7a i art. 77 K.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgormadzonego w sprawie materiału.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że obiekt, którego dotyczy zgłoszenie, jest obiektem tymczasowym nietrwale związanym z gruntem, co pozwala na jego wykonanie na podstawie zgłoszenia na mocy art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1015/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 10 października 2018 r., w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych.
W uzasadnieniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że jak wynika z przepisów - art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowane (t.jedn. Dz.U z 2018 r., poz. 1202) pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa art. 30 ust.1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Zgodnie z art. 30 ust. 1 cytowanej ustawy budowa taka wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
W niniejszej sprawie inwestor zamierzał w oparciu o powyższy przepis zrealizować budowę tymczasowego telekomunikacyjnego kratowego masztu mobilnego o wysokości H=29,15 m z przeznaczeniem na stację bazową telefonii komórkowej "[...]".
Ustawowa definicja tymczasowego obiektu budowlanego zawarta została w art. 3 pkt 5 cytowanej ustawy Prawo budowalne, z której wynika, że należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w czasie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowalny niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Z analizy tego przepisu wynika więc, że definicja powyższa określa dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowalnych, a mianowicie po pierwsze - tymczasowe obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki oraz po drugie - tymczasowe obiekty niepołączone trwale z gruntem. Zatem tymczasowość obiektu budowlanego musi wynikać albo z braku trwałości jego użytkowania w danej lokalizacji, albo z braku trwałego jego powiązania z gruntem.
Relacja ustawowej definicji obiektu budowlanego tymczasowego (art. 3 pkt 5) do treści art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego dowodzi, że możliwość dokonania zgłoszenia budowy tymczasowego obiektu budowlanego dotyczy wyłącznie tej jego kategorii, która nacisk kładzie na brak trwałego związania z gruntem. Każdy obiekt tymczasowy trwale związany z gruntem nie będzie mógł zostać zrealizowany na podstawie dokonanego zgłoszenia. Na budowę takiego obiektu tymczasowego niezbędne będzie uzyskanie pozwolenia na budowę.
Zdaniem Sądu, zasadnie organ pierwszej instancji przyjął, a potwierdził to organ odwoławczy, że zgłoszona budowa dotyczy obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem. To z kolei uzasadniało wniesienie w sprawie sprzeciwu. Z treści opracowania dołączonego do zgłoszenia wynika, że przedmiotem robót budowlanych miał być maszt stalowy o wysokości 29,15 m, składający się z segmentów kratowych z odciągami, posadowiony na ruszcie stalowym, opartym na czterech stopach z bloczków betonowych (opisane jako podpory masztu), ustawionych na płytach drogowych o wymiarach 300 x 150 x 15 cm. Dodatkowym zabezpieczeniem miały być bloczki betonowe o wymiarach 12 x 38 x 24 cm.
Z uwagi na wskazany w zgłoszeniu zamierzony czas użytkowania przedmiotowego masztu we wskazanej lokalizacji zgłoszenie dotyczyło tymczasowego obiektu budowlanego jednakże, zdaniem Sądu, nie można podzielić twierdzenia strony skarżącej, iż zgłoszenie dotyczy obiektu niepołączonego trwale z gruntem. Tylko zaś w stosunku do obiektów tymczasowych niepołączonych trwale z gruntem ma zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane, zwalniający inwestora od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Sąd zauważył, że trwałość związania obiektu budowlanego z gruntem nie musi oznaczać stałości takiego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Trwałość związania z gruntem wyraża się w wykonaniu takich prac lub zabezpieczeń, które mają pozwolić na jego użytkowanie, eliminując możliwość niekontrolowanej zmiany położenia tego obiektu bądź utraty kontaktu z gruntem, wskutek działania sił fizycznych wywołanych samą konstrukcją obiektu albo kumulatywnie: jego konstrukcją i działaniami natury (wiatr, woda, erozja gleby) itp. ewentualnie innymi czynnikami zewnętrznymi. Trwałości związania z gruntem obiektu budowlanego nie niweczy ustalenie, iż można go zdemontować. Jest to okoliczność mogąca przesądzać o jego tymczasowości, ale nie o trwałości związania z gruntem (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 511/18).
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1261/15 dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez dany obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednak w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie. Sąd ten podkreślił, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie w inne miejsce. Z kolei w wyroku z dnia 29 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 773/10 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozumienia przepisów Prawa budowlanego w zakresie "trwałego związania z gruntem" nie można uzależniać od tego czy fundament (stopa) urządzenia reklamowego będzie z betonu lanego na miejscu budowy, czy też urządzenie reklamowe będzie przymocowane do bloku betonowego gotowego, przywiezionego na miejsce usytuowania urządzenia i czy będzie on zagłębiony w gruncie czy też nie.
W ocenie Sądu planowana wieża - maszt stalowy posadowiony na płytach drogowych i związany dodatkowy odciągami i balastem w postaci bloczków betonowych posiadała cechy trwałego związania z gruntem. Zaprojektowana konstrukcja obiektu umiejscowiona na płytach betonowych wymagała stabilnych podstaw, dodatkowo zakotwionych w podłożu. To zaś doprowadziło Sąd do wniosku, że obiekt ten wymagał dodatkowych zabezpieczeń i stabilizacji, wykluczenia niekontrolowanej zmiany swego położenia, a więc trwałego połączenia z gruntem dla swojego prawidłowego i bezpiecznego użytkowania. Także gabaryty obiektu objętego postępowaniem (ponad 29 m wysokości) wskazują, że dla jego bezpiecznego użytkowania niezbędne jest trwałe związanie z gruntem, tak w przypadku użytkowania tymczasowego, jak i dla stałego użytkowania.
Zdaniem Sądu, organy administracji, po przeanalizowaniu konstrukcji, rozmiaru i sposobu posadowienia projektowanej inwestycji, prawidłowo uznały iż telekomunikacyjny kratowy maszt mobilny wymagający stabilizacji na gruncie, może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany z uwagi na czasowość użytkowania go w danej lokalizacji, co jednak nie oznacza iż możliwa jest jego realizacja w oparciu o zgłoszenie na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 12. Nie można bowiem przyjąć, iż telekomunikacyjny kratowy maszt mobilny jest obiektem niepołączonym trwale z gruntem.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę kasacyjną wniosła T. S.A z siedzibą w W. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. niewłaściwego zastosowania art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 P.p.s.a. w zakresie konstrukcji uzasadnienia wyroku, mając na względzie, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie kwalifikacji przedsięwzięcia;
2. art. 29 ust 1 pkt. 12 w zw. z art. 3 pkt 5 i art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1202) poprzez przyjęcie, że przedmiotowa tymczasowa stacja bazowa telefonia komórkowej stanowi obiekt wymagający trwałego połączenia (kwalifikowanego) z gruntem, które powinno być weryfikowane w ramach pozwolenia na budowę;
3. art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
4. art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 7a K.p.a. i art. 77 K.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez zaakceptowanie stanowiska organów administracji publicznej, że w okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym trwale związany z gruntem.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki, przemawiać za zasadnością podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
NSA rozpatrywał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), uznając, że ze względu na intensyfikację rozwoju epidemii przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez T. S.A z siedzibą w W. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania. W sytuacji gdy skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz zarzuty naruszenia tych przepisów postępowania, których stosowanie warunkuje prawidłowość ustaleń faktycznych, w pierwszej kolejności rozpoznane muszą być zarzuty związane z naruszeniem przepisów postępowania. Zastosowanie przez organ administracji lub sąd administracyjny przepisów prawa materialnego polega na ocenie prawnej określonego stanu faktycznego. O zarzucie naruszenia prawa materialnego można mówić wówczas, gdy nie jest kwestionowany ustalony w sprawie stan faktyczny, tylko jego ocena prawna. Nie jest możliwe dokonanie oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przy jednoczesnym kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Nie wiadomo bowiem wówczas w odniesieniu do jakich ustaleń oceniać prawidłowość zastosowania tych przepisów.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest podstaw do przyjęcia, że organy administracji w toku postępowania naruszyły art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 7a K.p.a. i art. 77 K.p.a. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ustalono, parametry obiektu, który inwestor zamierzał zrealizować w tym sposób oraz miejsce jego posadowienia. Twierdzenie, że naruszenie ww. przepisów polegało na przyjęciu, że planowany do realizacji obiekt jest obiektem trwale związanym z gruntem jest w istocie zarzutem naruszenia prawa materialnego poprzez błędną kwalifikację prawną tego obiektu.
Za niezasadny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należy zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 141 § 4 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi wynikające z tego przepisu. Sąd I instancji należycie odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze. Przedstawione w uzasadnieniu wyroku argumenty pozwalają na odtworzenie motywów, którymi Sąd kierował się wydając zaskarżony wyrok oraz ocenę prawidłowości zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowiska.
Za niezasadny uznać również należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Przepis ten ma więc charakter swoistej "instrukcji" dla Sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Może on tym samym być naruszony tylko wówczas, gdy Sąd uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie wydaje orzeczenie oddalające skargę lub gdy Sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie polegające na jej oddaleniu.
W przedmiotowej sprawie zasadniczą kwestią było zastosowanie art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.) w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 tej ustawy w jej brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji ustalenie, czy planowany do zrealizowania obiekt spełnia wymogi wynikające z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z treścią tego przepisu pozwolenia na budowę nie wymagała budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Natomiast stosownie do art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane (według jego ówczesnego brzmienia) przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
W świetle ww. definicji jedną z kategorii tymczasowych obiektów budowlanych są obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem. Trwałość związania obiektu budowlanego z gruntem nie musi oznaczać stałości takiego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia obiektu od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 lutego 2017 r., sygn. II OSK 1261/15 dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez dany obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednak w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie. NSA podkreślił, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przemieszczenie w inne miejsce. Zatem trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednakże w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie. A zatem cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Tym samym z uwagi na prawidłową kwalifikację ww. obiektu przez Sąd I instancji jako wymagającego stabilizacji na gruncie przy pomocy płyt betonowych zarzuty naruszenia prawa materialnego nie są zasadne.
Niezależnie od powyższych argumentów stwierdzić należy, że z dniem 25 października 2019 r. nastąpiła zmiana brzmienia art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane poprzez zaliczenie mobilnych masztów antenowych do tymczasowych obiektów budowlanych (ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw). Ustawa nowelizująca miała na celu usunięcie istniejących barier administracyjnoprawnych, stanowiących przeszkodę w budowie sieci telekomunikacyjnych, dopiero z dniem 25 października 2019 r. stworzyła możliwość kwalifikacji masztów antenowych zgodnie z oczekiwaniami skarżącej kasacyjnie Spółki.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło