II SA/Sz 7/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-02-28
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Sokołowska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy hala namiotowa, której postawienie nie wymagało pozwolenia na budowę, ale wymagało zgłoszenia, a które to zgłoszenie nie zostało dokonane, może być użytkowana bez zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy lub uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a w przypadku naruszenia tych przepisów, czy zasadne jest wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że hala namiotowa, ze względu na swoją konstrukcję, wymiary i sposób posadowienia, stanowi tymczasowy obiekt budowlany, którego postawienie wymagało zgłoszenia. Brak takiego zgłoszenia skutkuje tym, że obiekt traktowany jest jako wybudowany bez pozwolenia na budowę. W konsekwencji, przystąpienie do jego użytkowania bez zawiadomienia o zakończeniu budowy lub uzyskania pozwolenia na użytkowanie stanowi naruszenie przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego, co uzasadnia wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o wymierzeniu kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania hali namiotowej. Organ uznał, że hala namiotowa stanowi tymczasowy obiekt budowlany, którego postawienie wymagało zgłoszenia, a które nie zostało dokonane. Skarżąca kwestionowała kwalifikację obiektu oraz zasadność nałożenia kary, twierdząc, że obiekt nie wymagał ani zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., dalej jako PINB, wydanym na podstawie art. 57 ust. 7
w związku z art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.b." i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – j.t. ze zm.), dalej jako "k.p.a.", wymierzył E. W. karę z tytułu nielegalnego użytkowania budowli pełniącej funkcję użytkową budynku usługowego, kategorii VIII – inne budowle, w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że kara została nałożona
w związku z nielegalnym użytkowaniem hali namiotowej o stalowej konstrukcji systemowej, złożonej z prefabrykowanych ram dwuspadowych połączonych płatwiami, przekrycia dachowego z materiału syntetycznego oraz obudowy ścian zewnętrznych z blachy fałdowej, o wymiarach [...] m (szerokość) x [...] m (długość). Jednocześnie organ wskazał, że ze względu na specyfikę, rodzaj konstrukcji oraz sposób realizacji przedsięwzięcia (ustawienie na utwardzonym gruncie, budowa bez fundamentów) uznał, że inwestor wykonał budowlę będącą jednocześnie tymczasowym obiektem budowlanym o którym mowa w art. 3 pkt 5 p.b. i wdrożył odrębne postępowanie z art. 48 p.b., które nie zostało dotychczas zakończone.
Uzasadniając zaklasyfikowanie hali namiotowej jako tymczasowego obiektu budowlanego organ wywiódł, że z ustawowej definicji, tj. art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane wynika, że można rozróżnić dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych. Pierwszy to obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej i przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki; drugi to obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej
i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
Z przepisu art. 29 ust. 1 pkt 12 jednoznacznie wynika, iż uzyskania pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tylko takiego tymczasowego obiektu budowlanego,
co do którego spełnione zostały łącznie dwie przesłanki: 1) nie jest on trwale połączony z gruntem, 2) przewidziany jest do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego także w zgłoszeniu.
Organ podkreślił, że gdy inwestor wybuduje obiekt budowlany bez dokonania zgłoszenia zamiaru jego budowy na podstawie art. 30 ust. 1 p.b., jako obiektu budowlanego tymczasowego - przyjętego przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej bez sprzeciwu - obiekt ten będzie stanowił obiekt budowlany, którego wybudowanie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b.
W ocenie organu, skoro hala namiotowa, zakwalifikowana w świetle powyższych przepisów jako tymczasowy obiekt budowlany, została postawiona bez wymaganego zgłoszenia, to w konsekwencji należało przyjąć, że stanowi ona obiekt budowalny, którego wybudowanie wymagało pozwolenia na budowę, stosownie do art. 28 ust. 1 p.b. Tym samym, postępowanie w sprawie ewentualnego zalegalizowania albo wydania nakazu rozbiórki takiego obiektu budowlanego powinno się toczyć na podstawie art. 48 i 49 p.b., regulujących sprawy wybudowania obiektów budowlanych lub ich części bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na ich budowę.
Następnie organ odwołał się do obowiązującego od dnia 9 stycznia 2015 r., wprowadzonego uchwałą Rady Gminy Mielno Nr LX/611/14 z dnia 30 października 2014 r., planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu Mielno, obejmującego m.in. działkę nr [...], wskazując, że z § 12 przepisów ogólnych wynika, iż "na całym obszarze planu zakazuje się tymczasowego zagospodarowania terenu oraz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych (w tym obiektów handlu sezonowego lokalizowanych na czas nie dłuższy niż 120 dni), poza zagospodarowaniem i zabudową tymczasową dopuszczoną w ustaleniach szczegółowych dla poszczególnych terenów".
Z kolei w ustaleniach szczegółowych planu zawartych w § 37 dla obszaru [...] przeznaczono funkcję zabudowy usługowej (z preferencją dla turystyki, wypoczynku i rekreacji) z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Ustęp 4 tego paragrafu stanowi, że: "dopuszcza się tymczasowe urządzenia rekreacyjne lokalizowane zgodnie z liniami zabudowy na czas nie dłuższy niż 120 dni, z wyjątkiem urządzeń generujących hałas (takich jak np. salony gier) lub urządzeń pneumatycznych(dmuchanych) i trampolin o wysokości powyżej 3 m".
Zatem, w ocenie organu, w świetle przytoczonych regulacji brak jest możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego i w związku z tym toczy się odrębne postępowanie w sprawie nakazania jej rozbiórki.
Organ pierwszej instancji dokonał kwalifikacji hali namiotowej w kontekście przepisów prawa budowlanego i uznał, że stanowi ona budowlę w rozumieniu art. 3
pkt 3 p.b., którą należy zakwalifikować do kategorii VIII - "inne budowle", załącznika do ustawy Prawo budowlane, a następnie przedstawił argumentację, która uzasadniała nałożenie na skarżącą kary pieniężnej.
Organ, powołując się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 maja 2017 r.,
sygn. akt IV SA/Po 225/17 wyjaśnił, że nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest niezależnie od tego czy obiekt ten został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym czy też z odstępstwami od tego projektu, lub bez pozwolenia na budowę. Skoro niezgodne z prawem jest samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym, to tym bardziej niezgodne z prawem jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany bez pozwolenia na budowę lub z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego.
PINB przywołał także orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego - wyroki z dnia
15 stycznia 2007 r., sygn. akt: P 19/06, z dnia 5 maja 2009 r, sygn. akt: P 64/07, z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt: SK 3/08, podkreślając, że wymierzenie kary
za tzw. "samowolę użytkową" jest dopuszczalne i uzasadnione również z punktu widzenia szeroko rozumianej prewencji, której celem jest z jednej strony nałożenie sankcji na podmioty naruszające normy prawa budowlanego, a z drugiej strony maksymalne ograniczenie tego zjawiska, co ma istotne znaczenie również z punktu widzenia bezpieczeństwa osób i mienia.
Zdaniem organu w badanej sprawie poza wszelkim sporem pozostaje, że hala namiotowa została wybudowana bez wymaganego pozwolenia, a skoro tak, to konsekwentnie, zgodnie z art. 54 i 55 p.b. wymagała również zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy. W myśl art. 54 Prawa budowlanego do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 55 ust. 1 p.b. stanowi natomiast, że przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy Prawo budowlane (w niniejszej sprawie obiekt zaliczony jest do kategorii VIII - inne budowle) albo zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4 lub przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
Zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 p.b., z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Organ wyjaśnił następnie, że odpowiedzialność prawna za tzw. "samowolę użytkową" jest odpowiedzialnością obiektywną, opartą wyłącznie na bezprawności (polegającej na naruszeniu obowiązków wynikających z art. 54 lub 55 p.b.). Jedyną przesłanką wymierzenia kary administracyjnej z art. 57 ust. 7 ustawy jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez dokonania wymaganego prawem zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy (art. 54) lub przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55). W postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego organ nadzoru budowlanego bada więc jedynie czy obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę (kary tej nie stosuje się bowiem do obiektów, które nie wymagają żadnej formy legalizacji lub wymagają jedynie zgłoszenia), czy na inwestorze ciążył obowiązek wynikający z art. 54 lub z art. 55 p.b. oraz, czy przystąpił on do użytkowania, nie wypełniając tych obowiązków.
W ocenie organu, w badanej sprawie ziściły się wszystkie przesłanki uzasadniające nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 57 ust. 7 p.b.
E. W. złożyła zażalenie na postanowienie PINB, domagając się wstrzymania jego wykonania. Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 15 października 2018 r. uzupełnił zażalenie wskazując, że zaskarżone postanowienie zostało wydane
z naruszeniem art. 7 k.p.a., bowiem organ zaniechał wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. W jego ocenie namiot postawiony przez skarżącą nie wymagał ani zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę, co winno doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Pełnomocnik skarżącej wskazał również na to, że protokół kontroli został podpisany przez osobę, która nie była do tego upoważniona, co winno przesądzać
o tym, że nie doszło do jego skutecznego przekazania skarżącej. Przywoływał także okoliczność, iż na tym samym terenie organizowane były przez Gminę M. jarmarki i znajdowały się tam wówczas liczne namioty, podobne do namiotu skarżącej, jednak PINB nie wszczął w tej sprawie żadnego postępowania i nie wymierzył nikomu innemu kary.
Zdaniem skarżącej doszło również do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów i zinterpretowania przepisów na niekorzyść strony wbrew dyrektywie zawartej w art. 7a § 1 k.p.a.
Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej ZWINB, postanowieniem z dnia [...] r., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy, uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie przytoczył obszerne fragmenty uzasadnienia postanowienia PINB podkreślając, że w pełni je podziela zarówno w zakresie poczynionych przez organ pierwszej instancji ustaleń faktycznych, jak i dokonanej na tle tych ustaleń interpretacji przepisów prawa, w tym kwalifikacji hali namiotowej jako tymczasowego obiektu budowlanego, którego postawienie wymagało dokonania zgłoszenia.
ZWINB podkreślił, że odpowiedzialność prawna za tzw. "samowolę użytkową" jest odpowiedzialnością obiektywną, opartą wyłącznie na bezprawności (polegającej na naruszeniu obowiązków wynikających z art. 54 lub 55 prawa budowlanego). Jedyną przesłanką wymierzenia kary administracyjnej z art. 57 ust. 7 ustawy jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez dokonania wymaganego prawem zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy (art. 54) lub przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55). W postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego organ nadzoru budowlanego bada więc jedynie, czy obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę (kary tej nie stosuje się bowiem do obiektów, które nie wymagają żadnej formy legalizacji lub wymagają jedynie zgłoszenia), czy na inwestorze ciążył obowiązek wynikający z art. 54 lub z art. 55 prawa budowlanego oraz czy przystąpił on do użytkowania, nie wypełniając tych obowiązków.
Nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest niezależne od tego czy dany obiekt został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym czy też z odstępstwami od tego projektu lub bez pozwolenia na budowę. Skoro bowiem niezgodne z prawem jest samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym, to – według organu odwoławczego – tym bardziej niezgodne z prawem jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany
z istotnymi odstąpieniami od tego projektu, a powyższe oznacza, że przystąpienie
do użytkowania obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie, narusza przepisy prawa budowlanego w stopniu jeszcze wyższym niż przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego wybudowanego zgodnie z pozwoleniem na budowę oraz wybudowanego z istotnymi odstąpieniami od tego pozwolenia.
ZWINB wywiódł przy tym, iż okoliczność, że inwestor, który zrealizował obiekt budowlany bez pozwolenia na budowę nie mógłby złożyć zawiadomienia o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 54 prawa budowlanego, gdyż toczy się w stosunku do niego postępowanie naprawcze lub legalizacyjne, nie ma znaczenia dla możliwości nałożenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 57 ust. 7 prawa budowlanego organ winien badać jedynie czy inwestor użytkuje obiekt budowlany i czy po zakończeniu budowy obiektu miał obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie lub obowiązek dokonania zgłoszenia zakończenia budowy, a nie czy takie pozwolenie mógł uzyskać albo czy mógł dokonać skutecznego prawnie zgłoszenia zakończenia budowy.
Fakt, że inwestor wybudował obiekt budowlany bez pozwolenia na budowę, nie uprawnia go do nielegalnego użytkowania tego obiektu, bez poniesienia konsekwencji prawnych z tego tytułu.
Organ uznał także, że obliczenie kary pieniężnej było prawidłowe.
Skargę na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniosła E. W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, podnosząc zarzuty naruszenia:
- art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane polegającego na jego zastosowaniu,
w sytuacji kiedy w sprawie nie wystąpił przypadek określony dyspozycją przepisu art. 54 i 55 Prawa budowlanego, a tym samym nie doszło do naruszenia przepisów uprawniających organ do nałożenia na skarżącą kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu;
- art. 6 k.p.a., polegającego na wydaniu decyzji nakładającej karę pomimo braku normy prawnej uprawniającej do zastosowania wobec skarżącej sankcji administracyjnej;
- art. 7a k.p.a. (z ostrożności procesowej), polegającego na jego niezastosowaniu lub niewłaściwym zastosowaniu w sytuacji, gdy nałożenie na skarżącą obowiązku prawnego nie wynika z przepisu prawa, lecz zdaniem organu wynika z wykładni mającej wynikać rzekomo z wyroków Trybunału Konstytucyjnego;
- art. 80 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w konsekwencji czego organ dokonał samowolnej oceny zebranego w sprawie materiału postępowania,
co finalnie miało wpływ na ustalenie wysokości nałożonej kary.
Skarżąca domagała się uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia,
jak i postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania.
Skarżąca nie zgodziła się z dokonaną przez organy obu instancji kwalifikacją obiektu, wywodząc, że w związku z tym art. 54 i 55 p.b. nie mogły w tej sprawie znaleźć zastosowania, a w konsekwencji nie było również podstaw do zastosowania art. 57 ust. 7 p.b. W ocenie skarżącej organy uchybiły obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, czego konsekwencją było wadliwe przyjęcie, że sporny obiekt stanowił tymczasowy obiekt budowlany, którego postawienie wymagało zgłoszenia, podczas, gdy był on namiotem, którego postawienie nie wymagało ani zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę.
W ocenie skarżącej, dokonana przez organy wykładnia art. 54 i 55, a także
art. 57 ust. 7 k.p.a. była wadliwa, bowiem przepisy te nie mogły znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Skarżąca z ostrożności procesowej wskazała na występującą w sprawie wątpliwość natury prawnej, co w konsekwencji winno doprowadzić do zastosowania art. 7a § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 – j.t.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności
z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że odpowiada ono prawu, natomiast zarzuty skargi okazały się niezasadne.
W będącej przedmiotem badania sądu sprawie osią sporu pozostaje, czy namiot ustawiony przez skarżącą na działce oznaczonej nr [...] w obrębie M. stanowił tymczasowy obiekt budowlany, a w konsekwencji, czy jego posadowienie wymagało uprzedniego zgłoszenia. Od rozstrzygnięcia powyższej kwestii uzależniona jest bowiem ocena, czy organ prawidłowo uznał, iż zastosowanie w sprawie znajdują art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane, a w konsekwencji również, czy dopuszczalne było nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, o której mowa w art. 57 ust. 7 tej ustawy.
W ocenie sądu, wbrew wywodom skarżącej, zgromadzona w sprawie dokumentacja, w tym również fotograficzna, pozwalała na przyjęcie, że posadowiony przez skarżącą na działce nr [...] w obrębie M. obiekt stanowił tymczasowy obiekt budowalny, o którym mowa w art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane. O takiej kwalifikacji hali namiotowej przesądza, zdaniem sądu, konstrukcja tego obiektu, na którą składają się ściany z blachy fałdowanej i przekrycie dachu z materiału syntetycznego oraz jego wymiary umożliwiające prowadzenie działalności handlowej – ustawienie półek wzdłuż ścian i zapewnienie przestrzeni dla klientów. Nie jest to zatem, jakby tego chciała skarżąca, namiot o lekkiej konstrukcji, ale obiekt o znacznych gabarytach ([...]) i ciężarze, którego wykonanie miało z jednej strony umożliwić prowadzenie zamierzonej działalności gospodarczej, z drugiej zaś zapewnić bezpieczeństwo przebywającym wewnątrz pracownikom i klientom. Niewątpliwie natomiast nie jest to konstrukcja trwała, bowiem bez większych problemów może zostać rozebrana i przeniesiona w inne miejsce bądź złożona na przechowanie.
W świetle poczynionych przez organ pierwszej instancji udokumentowanych ustaleń, nie zasługiwały na uwzględnienie wywody skarżącej, z których wynika,
że sporny obiekt był namiotem niewymagającym zgłoszenia. Wskazać również należy, że kwalifikacja obiektów jest dokonywana ad casum, a więc wyłącznie realia konkretnej sprawy decydują o trafności oceny organu, a ta zdaniem sądu, została dokonana prawidłowo.
Konsekwencją przyjęcia, że hala namiotowa postawiona przez skarżącą stanowiła tymczasowy obiekt budowlany, było stwierdzenie, iż jej posadowienie wymagało zgłoszenia, stosownie do dyspozycji art. 29 ust. 2 pkt 12 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b., a takiego zgłoszenia skarżąca nie dokonała, co w niniejszej sprawie pozostaje poza sporem. Wybudowanie obiektu budowlanego bez zgłoszenia, bądź pomimo wyrażonego przez właściwy organ sprzeciwu, w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, powoduje, że będzie on stanowił obiekt budowlany, którego wybudowanie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Tym samym postępowanie w sprawie ewentualnego zalegalizowania albo wydania nakazu rozbiórki takiego obiektu budowlanego powinno toczyć się na podstawie art. 48 i 49 ustawy – Prawo budowlane, regulujących sprawy wybudowania obiektów budowlanych lub ich części bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na ich budowę (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 30/08, wyroki WSA w Szczecinie z dnia 03.08.2017 r.,
sygn. akt II SA/Sz 544/17, z dnia 31.05.2017 r., sygn. akt II SA/Sz 204/17, z dnia 02.02.2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1144/16, dostępne w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Następstwem uznania, że do postawienia hali namiotowej konieczne było,
w realiach badanej sprawy, uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę, jest przyjęcie, iż zastosowanie znajdują również art. 54 i 55 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 54 ust. 1 p.b. do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 19a, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Stosownie do art. 55 ust. 1 p.b., przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli:
1) na budowę obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii:
a) V, IX-XVI,
b) XVII - z wyjątkiem warsztatów rzemieślniczych, stacji obsługi pojazdów, myjni samochodowych i garaży do pięciu stanowisk włącznie,
c) XVIII - z wyjątkiem obiektów magazynowych: budynki składowe, chłodnie, hangary i wiaty, a także budynków kolejowych: nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie, strażnice przejazdowe i myjnie taboru kolejowego,
d) XX,
e) XXII - z wyjątkiem placów składowych, postojowych i parkingów,
f) XXIV - z wyjątkiem stawów rybnych,
g) XXVII - z wyjątkiem jazów, wałów przeciwpowodziowych, opasek i ostróg brzegowych oraz rowów melioracyjnych,
h) XXVIII-XXX
- o których mowa w załączniku do ustawy.
W badanej sprawie obiekt budowlany – hala namiotowa, został zaliczony do kategorii VIII – inne budowle, która to kwalifikacja zdaniem sądu jest również prawidłowa.
Skarżąca przystępując do użytkowania hali postawionej bez pozwolenia na budowę, bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie naruszyła zatem zarówno art. 54 ust. 1 jak i art. 55 ust. 1 p.b., co skutkować musiało nałożeniem kary pieniężnej na podstawie art. 57 ust. 7 tej ustawy, który stanowi, że w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Organ przedstawił sposób obliczenia wymierzonej kary i kontrola orzeczenia w tym zakresie również wykazała, że jej wysokość została obliczona prawidłowo.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że odpowiedzialność, o której mowa
w przytoczonym przepisie ma charakter obiektywny, nie jest zatem zależna od stopnia zawinienia, czy też innych okoliczności. Warunkiem wymierzenia kary pieniężnej za przystąpienie do użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 i 55 jest samo stwierdzenie, że taka sytuacja miała miejsce.
W świetle powyższych wywodów nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skarżącej odnoszące się do braku podstawy prawnej, uprawniającej do nałożenia kary, jak bowiem wykazano, warunki niezbędne do zastosowania art. 57 ust. 7 p.b. zostały w niniejszej sprawie spełnione.
Wbrew podnoszonej przez skarżącą argumentacji nie wystąpiły przesłanki
do zastosowania art. 7a k.p.a., bowiem ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości, a postawienie hali namiotowej bez zgłoszenia – o czym wyżej była już mowa –nie jest sporne.
Przywoływane przez skarżącą okoliczności odnoszące się do tego, że w pobliżu jej namiotu odbywały się imprezy gminne i ustawiane były również inne namioty nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem postępowanie dotyczy wyłącznie naruszenia obowiązków przez skarżącą, a nie przez inne podmioty.
W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło