II SA/Kr 1530/18

WyrokWSA w Krakowie2019-02-28

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Joanna Tuszyńska, Małgorzata Łoboz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o wymiarach 4,20 m x 4,40 m, wybudowany w odległości 0,50 m od granicy działki, narusza przepisy techniczno-budowlane w sposób uniemożliwiający jego legalizację?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek gospodarczy o wysokości 3,30 m, wybudowany w odległości 0,50 m od granicy działki, narusza przepisy techniczno-budowlane, w szczególności § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Naruszenie to uniemożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, co wyklucza możliwość legalizacji samowoli budowlanej na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego i uzasadnia orzeczenie nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki murowanego budynku gospodarczego, który został samowolnie wybudowany w 2011 r. na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. Piwniczna-Zdrój. Organ I instancji ustalił, że budowa nie została zgłoszona i narusza przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granicy działki. Po utrzymaniu decyzji przez organ II instancji, skarżący R. C. i A. C. wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. prowadzenie postępowania wobec osób zmarłych, błędną klasyfikację obiektu jako budynku gospodarczego zamiast wiaty oraz nieprawidłowe podjęcie zawieszonego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R. C. i A. C. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 21 września 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. dla powiatu [...] decyzją z dnia 14.07.2016 r., sprostowaną postanowieniem z dnia 1.08.2016 r., na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 z dnia 7.07.1994 r.- Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) nakazał właścicielom obiektu A. C. i R. C. wykonać rozbiórkę murowanego budynku gospodarczego o wym. w rzucie poziomym 4,20 m x 4,40 m zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości [...], gm. Piwniczna-Zdrój. W uzasadnieniu organ podał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...].11.2011 r. ustalono, że na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. Piwniczna-Zdrój prowadzone są roboty budowlane przy budowie budynku pełniącego funkcję gospodarczą. Wykonano fundamenty betonowe, ściany z pustaka żużlobetonowego, płytę żelbetową monolityczną i wylewkę betonową. Obiekt znajduje się w stanie surowym otwartym i nie jest wyposażony w żadne instalacje. Wewnątrz zgromadzone jest drewno opałowe oraz sprzęt gospodarczy. Obiekt posiada wymiary w rzucie poziomym 4,40 m x 4,20 m. Roboty budowlane nie zostały jeszcze zakończone. W dniu kontroli nie przedłożono dokumentacji budowy. W okresie od dnia 12.04.2012 r. do 14.05.2015 r. postępowanie było zawieszone w związku z nieustaleniem następców prawnych zmarłej strony E. C.. Po podjęciu postępowania organ ponownie przeprowadził oględziny w czasie których właściciele nieruchomości byli nieobecny. Sporządzono materiał fotograficzny i dokonano oględzin z zewnątrz obiektu stwierdzając, że jego budowa została zakończona, gdyż w stosunku do stanu obiektu podczas kontroli w dniu [...].11.2011 r. wstawiono bramę oraz kraty w otwory okienne budynku, a na stropie obiektu stanowiącym przedłużenie istniejącego tarasu budynku mieszkalnego zamontowano barierki. W budynku oraz na jego stropie składowane jest drewno tj. w budynku drewno opałowe, a na jego stropie deski i drewno budowlane prowizorycznie zadaszone płytami azbestowymi. Obecne w trakcie kontroli strony postępowania W. C. i I. C. oświadczyli, że budynek został wybudowany ok. 3 lata temu, w miejscu przedmiotowego budynku nie było wcześniej żadnego obiektu, obiekt utrudnia wjazd na działkę W. C.. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zeznań współwłaściciela budynku A. C. oraz zeznań świadków organ ustalił, że przedmiotowy obiekt został samowolnie wybudowany w 2011 r. przez W. C. po uprzednim rozebraniu istniejącego w jego miejscu budynku gospodarczego. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane na realizację przedmiotowego budynku wymagane było zgłoszenie. Zamiar budowy przedmiotowego budynku gospodarczego (którego powierzchnia zabudowy wynosi 18,48 m2) nie został zgłoszony w Starostwie Powiatowym w N. . Organ uznał, że zastosowanie w sprawie znajduje art. 49b ustawy Prawo budowlane. Stwierdził, że nakaz rozbiórki z art.49 ust.1 ustawy może być nałożony na inwestora po jednoznacznym stwierdzeniu, że brak podstaw do zastosowania przepisu ustępu drugiego, który daje możliwość "zalegalizowania" robót wykonanych samowolnie. Ustalił, że budowa przedmiotowego obiektu nie narusza przepisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ leży on w terenie oznaczonym w obowiązującym (zatwierdzonym dnia 30.09.2005 r.) miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem: MNR4 tj. w terenach istniejącej zabudowy mieszkalno-zagrodowej. Przedmiotowy obiekt narusza natomiast przepisy obowiązującego obecnie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obiekt zlokalizowany jest w odległości 0,50 m od granicy z działką nr [...]). Organ podał, że szerokość frontu działki nr [...] od strony działki drogowej nr [...] wynosi ponad 40 m, a przedmiotowy obiekt posiada powierzchnię zabudowy 18,48 m, wymiary w rzucie poziomym 4,20 x 4,40 m, wysokość 3,30 m i zlokalizowany jest ścianą z otworami okiennymi w odległości 0,50 m od granicy z działką nr [...]. Mając na uwadze gabaryty i usytuowanie przedmiotowego obiektu oraz parametry działki, na której się znajduje organ ocenił, że jego lokalizacja narusza § 12 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia. Ponadto zaznaczył, z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika, aby lokalizacja przedmiotowego obiektu w odległości 0,50 m od granicy z działką sąsiednią była możliwa. Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie wnieśli R. C. oraz A. C.. Odwołujący zarzucili przedwczesne podjęcie postępowania mimo braku dokonania ustaleń dotyczących spadkobierców E. C., pominięcie przy wydawaniu decyzji faktu, że przedmiotowy budynek gospodarczy pełni funkcję muru oporowego dla budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na tej samej działce oraz błędne wskazanie numeru działki sąsiedniej ([...]). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia 21.09.2018 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) oraz art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w toku postępowania ustalono, że przedmiotowy budynek gospodarczy o wymiarach w rzucie poziomym 4,20 m x 4,40 m zlokalizowany na terenie działki nr [...] w miejscowości [...], gm. Piwniczna Zdrój został wybudowany w 2011 r. Wobec powyższego roboty budowlane rozpoczęto i zakończono pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane. Legalna budowa obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane zgodnie z dyspozycją art. 30 ust. 1 pkt 1 uwarunkowana jest od uprzedniego zgłoszenia zamiaru takiej budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestorem przedmiotowego budynku był W. C.. Inwestor nie dokonał wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy właściwemu organowi administracji architektoniczne budowlanej. Organ podał, że w sprawie ma zastosowanie art. 49b ustawy Prawo budowlane w aktualnym brzmieniu, wprowadzonym ustawą z dnia 16.12.2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U.z 2016 r., poz. 2255), która weszła w życie w dniu 1.01.2017 r. W ust. 2 przywołanego przepisu ustawodawca zobowiązał organy nadzoru budowlanego do umożliwienia inwestorowi legalizacji wykonanej samowolnie budowy, o ile jest ona zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, innymi aktami prawa miejscowego oraz jeżeli nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Organ II instancji podzielił ustalenia organu I instancji, że budowa przedmiotowego obiektu nie narusza przepisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast inwestycja jest niezgodna z przepisami techniczno - budowlanymi w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Na powyższe wskazują protokół kontrolny z dnia [...].11.2011 r. oraz protokół z oględzin z dnia [...].05.2016 r. [...]WINB wskazał również, że organ I instancji prawidłowo, z uwzględnieniem regulacji z art. 52 ustawy Prawo budowlane wskazał jako adresata nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu gospodarczego R. C. i A. C.. W pierwszej kolejności obowiązki kierowane są do inwestora, ale pod warunkiem, że w chwili orzekania nakazu rozbiórki posiada on tytuł prawny do obiektu, który pozwoliłoby mu na legalne wykonanie orzeczonego obowiązku. Skarżący wskazali w odwołaniu, że przedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone było niezgodnie z prawem, ponieważ nie ustąpiła przyczyna zawieszenia, PINB nie pozyskał postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym E. C.. Organ odwoławczy w związku z tym wskazał, że K. C. przesłuchany pod rygorem odpowiedzialności karnej w dniu [...].07.2015 r. oświadczył, że po zmarłym ojcu E. C. nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe; E. C. nie pozostawił testamentu, a jego następcami prawnymi są I. C. (żona po zmarłym) oraz synowie: K. C., G. C., W. C. oraz J. C.. Odnosząc się do zarzutu odwołujących, że nie wzięto pod uwagę, że przedmiotowy budynek gospodarczy od kilkudziesięciu lat pełni funkcję muru oporowego dla budynku mieszkalnego zlokalizowanego na tej samej działce, [...]WINB w [...] wskazał, że podnoszone okoliczności, nie mogą mieć wpływu na wynik postępowania prowadzonego w sprawie likwidacji skutków stwierdzonej samowoli budowlanej. Pozostają bez wpływu na negatywną weryfikację wskazanych w art. 49b ust. 2 przesłanek warunkujących legalizację obiektu budowlanego. Ponadto, w toku postępowania zostało ustalone, że będący przedmiotem niniejszego postępowania budynek gospodarczy zlokalizowany na terenie działki nr [...] w miejscowości [...], gm. Piwniczna Zdrój został wybudowany w 2011 r. Organ wyjaśnił również, że błędne oznaczenie odległości od działki sąsiedniej zostało sprostowane przez organ I instancji w postanowieniu z dnia 1.08.2016 r. jako oczywista omyłka pisarska. R. C. i A. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], domagając się stwierdzenia nieważności tej decyzji, ewentualnie jej uchylenia i uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili: - naruszenie art. 30 § 4, art. 97 § 1 pkt 1 i § 2, art. 99 oraz art. 156 § 1 pkt 2 i 4 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania wobec osoby zmarłej i wydanie decyzji w stosunku do osoby zmarłej, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, co powoduje nieważność decyzji, - błędne sklasyfikowania przez PINB przedmiotowego obiektu budowlanego, jako budynku gospodarczego, a tym samym naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2c i 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez nie przyjęcie, że przedmiotowy obiekt jest wiatą, do której zastosowanie ma art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy, a tym samym bezzasadne zastosowanie art. 49b ust. 1 ustawy, - błędne ustalenie, że budowę przedmiotowego budynku rozpoczęto i zakończono pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, - naruszenie art. 30 § 4, art. 97 § 1 pkt 1 i § 2, art. 99 K.p.a. poprzez podjęcie zawieszonego postępowania w sytuacji, gdy nie zaszła przesłanka ustąpienia przyczyn uzasadniających zawieszenie, tj. poprzez błędną interpretację przepisu, zakładającą, że w niniejszej sprawie nastąpiło ustalenie następców prawnych (co faktycznie niemiało miejsca) oraz błędne przyjęcie, że ustalenie nawet potencjalnych następców prawnych wyczerpuje przesłankę ustalenia spadkobierców, wymienioną w przepisie. W uzasadnieniu skargi opisane wyżej zarzuty zostały rozwinięte. W szczególności skarżący podnieśli, że jedna ze stron postępowania do której skierowana została decyzja – W. C. zmarła w dniu [...].12.2016 r. W sierpniu 2011 r. inwestor - nieżyjący już W. C. dokonał zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego o wymiarach 4,5 m x 5,5 m na działce nr [...] w miejscowości [...], Gmina Piwniczna-Zdrój. Budowa budynku, którego dotyczyło zgłoszenie nie została rozpoczęta z powodu złego stanu zdrowia inwestora oraz konieczności remontu istniejącego już budynku zlokalizowanego na tej samej działce, którego konstrukcja została uszkodzona w 2011 r. przez samochód ciężarowy w takim stopniu, że obiekt groził zawaleniem. Zgodnie z pkt 2. Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Przedmiotowy budynek nie posiadał jednej ściany (co widać na zdjęciach wykonanych w dniu kontroli w kontroli z [...].11.2011 r. i zgodnie z PKOB powinien zostać sklasyfikowany jako wiata a nie budynek gospodarczy. Przedmiotowy budynek jest legalnym obiektem i nie narusza przepisów obecnie obowiązującej ustawy Prawo Budowlane, a tym samym decyzje organów obu instancji rażąco naruszają art. 49b ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy. Ponadto skarżący podnieśli, że przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 80, w 2011 r. został uszkodzony przez samochód ciężarowy w takim stopniu, że stanowił zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia w związku, z czym na istniejących fundamentach zostały odbudowane ściany i strop budynku. Zastosowanie w sprawie winien znaleźć art. 61 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Natomiast przepisem właściwym do likwidacji ewentualnej samowoli w niniejszym postępowaniu (co w świetle stanu faktycznego nie miało miejsca) jest ustawa Prawo Budowlane z 1974 r. Skarżący powtórzyli również zarzut braku podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania z uwagi na śmierć E. C.. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. W toku postępowania sądowego, sąd pozyskał akt zgonu W. C. z którego wynika, że zmarł on w dniu [...].12.2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). Kontrola przeprowadzona przez Sąd według wskazanych kryteriów pozwala na dokonanie oceny, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do art.3 pkt 2) prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania samowoli (Dz.U.2011.135.789), jak i w dniu wydania zaskarżonej decyzji (Dz.U.2018.1202 t.j. z dnia 2018.06.22) budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Prawidłowo zatem podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...].11.2011 r. ustalono, że kontrolowany obiekt jest budynkiem będącym w budowie. Potwierdza to zdjęcie wykonane w toku tej czynności. Fakt, że we frontowej ścianie budynku nie została jeszcze zamontowana brama, nie może podważać tego ustalenia. Brama jest już widoczna na zdjęciu wykonanym podczas kolejnych oględzin w dniu [...].05.2016 r. Okoliczność, że podczas tych oględzin nie była ona jeszcze zamontowana nie świadczy jeszcze o tym, że obiekt stanowił wiatę. Budynek miał już wzniesione pozostałe trzy ściany. Nie ulega również wątpliwości, że budowa przedmiotowego budynku musiała zostać poprzedzona zgłoszeniem. Sami skarżący podali, że na istniejących fundamentach zostały odbudowane ściany i strop budynku. Zgodnie z definicją z art.3 pkt 6) prawa budowlanego budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Prawidłowo zatem organ zakwalifikował wykonane roboty budowlane jako budowę obiektu budowlanego. Remont można bowiem przeprowadzić w istniejącym obiekcie budowlanym (art.3 pkt 8 prawa budowlanego). W myśl art.30 ust.1 w zw. z art.29 ust.1 pkt 2) w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy przedmiotowego budynku gospodarczego, wykonanie takiego obiektu wymagało zgłoszenia zamiaru jego budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Niespornym było, że zgłoszenie budowy przedmiotowego obiektu nie zostało dokonane. Dlatego też organy prawidłowo ustaliły, że skoro inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, winny przeprowadzić postepowanie w trybie art.49b prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. W myśl ust.2 tego przepisu, w pewnych okolicznościach możliwe jest nie orzekanie o rozbiórce lecz wdrożenie trybu legalizacyjnego. Jeżeli bowiem budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Jak wynika z akt administracyjnych organy zasadnie nie skorzystały z trybu legalizacyjnego. Prawidłowe jest ustalenie i ocena organów, że skoro budynek o wysokości 3,30 m został wybudowany w odległości 0,50 m od granicy z działką nr [...], a zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest to niedopuszczalne, gdyż nie została spełniona przesłanka pozwalająca na wdrożenie trybu legalizacyjnego – budowa nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Stosownie do § 12 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r., jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy. Przedmiotowy budynek wymogów tych nie spełnia. W myśl § 12 ust.2 rozporządzenia dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez okien i drzwi w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Piwniczna Zdrój zatwierdzony uchwałą Nr XXXIV/271/05 Rady Miasta i Gminy Piwniczna z dnia 30 września 2005 r. (Dz.U. Woj. Mał. Nr 671 poz.4633) dopuszcza sytuowanie budynków w odległości mniejszej niż 3,0 m od granicy działki, jak też w granicy działki – na warunkach określonych rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w przypadkach uzasadnionych stanem istniejącej zabudowy, jak też w przypadku szerokości frontu istniejących działek mniejszych niż 18 m. Lokalizacja budynku jest również sprzeczna z § 12 ust.3 rozporządzenia, stanowiącego, że uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Na sąsiedniej działce nie ma budynku usytuowanego przy granicy działki. W sprawie nie zachodzą także przesłanki wymienione w § 12 ust.4 rozporządzenia. Stosownie do punktu 1) tego przepisu w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Działka na której wybudowano budynek gospodarczy ma bowiem szerokość 40 m. Punkt 2) omawianego przepisu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż dotyczy nadbudowy. Usytuowanie przedmiotowego budynku jest również sprzeczne z punktem 3) omawianego przepisu, stanowiącego, że dopuszcza się budowę budynku gospodarczego o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi. Jak ustalono przedmiotowy budynek usytuowany jest w odległości 0,5 m od granicy działki ścianą z oknami oraz ma wysokość 3,30 m. Dlatego też Sąd uznał, że stanowisko organu, że przedmiotowy obiekt budowlany narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem jest prawidłowe. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania wobec osoby nieżyjącej (W. C. zmarł w dniu [...].12.2016 r.) i wydanie w stosunku do niego decyzji. Stosownie do art.156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. decyzja, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo skierowana została do osoby niebędącej stroną w sprawie jest nieważna. Zauważyć należy, że w art. 156 § 1 k.p.a. nie wskazano wprost jako przesłanki stwierdzenia nieważności śmierci strony (czy szerzej: braku zdolności prawnej strony). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco (por. np. wyrok NSA z 12 czerwca 2018 r., I OSK 1894/16, CBOSA). Wady z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to przede wszystkim wady o charakterze materialnoprawnym. Wynika to z faktu, że naruszenia prawa stanowiące podstawy stwierdzenia nieważności decyzji zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. są wadami tkwiącymi w samej decyzji, a nie wadami postępowania, w którym ta decyzja zapadła. Te ostatnie bowiem stanowią podstawę do wznowienia postępowania (por. np. wyrok NSA z 12 czerwca 2018 r., I OSK 1838/16, CBOSA). Przyczyną stwierdzenia nieważności może być również naruszenie szczególnie istotnych przepisów procesowych, jednak tylko w sytuacji, gdy naruszenie przepisów procesowych ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy (por. np. wyroki NSA z 20 maja 2016 r., I OSK 2321/15 oraz 23 października 2015 r., I OSK 127/14 – CBOSA). Innymi słowy, naruszenie przepisów proceduralnych, nawet rażące, może doprowadzić do stwierdzenie nieważności decyzji tylko w sytuacji, gdy dane uchybienie proceduralne w sposób nie budzący wątpliwości rzutowało na treść decyzji (por. np. wyroki NSA z 11 marca 2016 r., I OSK 1336/14 oraz z 13 stycznia 2016 r., II GSK 847/14 – CBOSA). W sprawach administracyjnych dotyczących ukształtowania osobistej sytuacji podmiotu administrowanego nie jest możliwe określenie sytuacji prawoadministracyjnej osoby, która nie ma zdolności prawnej. Wydanie decyzji wobec takiej osoby stanowi oczywiste naruszenie prawa (m. in. art. 30 § 1 k.p.a.). Z kolei w sprawach administracyjnych dotyczących określenia statusu prawnego rzeczy, w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni (art. 30 § 4 k.p.a.). Rozróżnienie tych dwóch rodzajów spraw administracyjnych jest o tyle istotne, że w pierwszym przypadku śmierć strony uniemożliwia nawiązanie stosunku administracyjnoprawnego (zagadnienie materialnoprawne), zaś w drugim przypadku śmierć strony jest zjawiskiem o naturze prawnoprocesowej, związanym z prawem strony do udziału w postępowaniu. Dlatego też pominięcie przez organ następców prawnych zmarłej strony może być co najwyżej rozważane w kategoriach zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.( por.wyrok WSA w Warszawie z dnia 25.01.2019 r., sygn.. IV SA/Wa 2321/18 - CBOSA). Wobec powyższego uznać należy, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej, będącej współwłaścicielem nieruchomości sąsiadującej z działką, na której wybudowano przedmiotowy budynek, a więc mającej jedynie interes "refleksowy" (decyzja w sprawie nakazania rozbiórki nie będzie rozstrzygała o jego prawach, a tylko pośrednio praw takich będzie dotyczyła), nie może być oceniane jako rażące naruszenie prawa, lecz jako zaistnienie podstawy wznowienia postępowania. Na przesłankę tę mogą się skutecznie powołać jedynie następcy prawni zmarłej strony. Niezasadny jest także zarzut błędnego sklasyfikowania przez organ przedmiotowego obiektu budowlanego jako budynku gospodarczego zamiast przyjęcia, że jest on wiatą. Już wyżej odniesiono się do tego zarzutu. Nie mógł również zostać podzielony przez Sąd zarzut, że organy błędnie ustaliły, że budowę przedmiotowego budynku rozpoczęto i zakończono pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane. Jak już wcześniej wskazano sami skarżący podali, że na istniejących fundamentach starego zostały odbudowane ściany i strop budynku. Zgodnie z definicją z art.3 pkt 6) prawa budowlanego budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Prawidłowo zatem organ zakwalifikował wykonane roboty budowlane jako budowę obiektu budowlanego. Remont można bowiem przeprowadzić w istniejącym obiekcie budowlanym (art.3 pkt 8 prawa budowlanego), a istniejący wcześniej na działce budynek gospodarczy został rozebrany. Również zarzut naruszenia art. 30 § 4, art. 97 § 1 pkt 1 i § 2, art. 99 K.p.a. poprzez podjęcie zawieszonego postępowania w sytuacji, gdy nie zaszła przesłanka ustąpienia przyczyn uzasadniających zawieszenie, tj. poprzez błędną interpretację przepisu, zakładającą, że w niniejszej sprawie nastąpiło ustalenie następców prawnych (co faktycznie nie miało miejsca) oraz błędne przyjęcie, że ustalenie nawet potencjalnych następców prawnych wyczerpuje przesłankę ustalenia spadkobierców, jest niezasadny. W myśl przepisu art. 97. § 1 kpa organ administracji publicznej nie zawiesza postępowania w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu jest możliwe. Stosownie zaś do przepisu art. 99 kpa , organ administracji publicznej, który z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1-3 zawiesił postępowanie wszczęte z urzędu, poczyni równocześnie niezbędne kroki w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania. Logiczną konsekwencją treści tych przepisów jest przyjęcie poglądu , że dla prowadzenia postępowania wystarczające jest wskazanie następców prawnych zmarłych stron. Może tego dokonać każda ze stron postępowania, również sami następcy prawni mogą się zgłosić do prowadzonego postępowania, może też wskazać ich organ, jeśli są mu znani. Przepis art.97 kpa nie wymaga, aby dalsze postępowanie było prowadzone z udziałem spadkobierców legitymujących się postanowieniami spadkowymi. Przy interpretacji tego przepisu nie można stosować wykładni rozszerzającej. Zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, dlatego winno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę ( wyrok NSA z dnia 7.05.1999 IV SA 744/97 LEX nr 47266). Dlatego też organ prawidłowo, na podstawie zeznań świadka K. C., ustalił następców prawnych E. C.. Wobec powyższego, na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło