VI SA/Wa 1938/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania dopłaty do kosztów świadczonych usług wchodzących w skład usługi powszechnej za rok 2008 i orzeczenia co do istoty sprawy oraz odmowy przyznania dopłaty w pozostałej części postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej – M. S.A. z siedzibą w G. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. M. S.A. z siedzibą w [...] – skarżącą w niniejszej sprawie spółka, pismem z 10 września 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej Prezes UKE) z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania dopłaty do kosztów świadczonych usług wchodzących w skład usługi powszechnej za rok 2008 i orzeczenia co do istoty sprawy oraz odmowy przyznania dopłaty w pozostałej części. W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarga pochodzi od podmiotu nieuprawnionego. Zwrócił uwagę, że skargę złożył podmiot, który nie był uczestnikiem postępowania administracyjnego. Zaskarżoną decyzją Prezes UKE na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej "Kpa.") w związku z art. 96 ust. 3 oraz art. 96 ust. 4 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1907 ze zm.; dalej "Pt.") oraz art. 104 § 1 Kpa., w związku z art. 95 i art. 206 ust. 1 Pt., po rozpatrzeniu wniosku [...] S.A. z siedzibą w [...] (obecnie [...] S.A. z siedzibą w [...], dalej "[...]" lub "[...]") z 6 czerwca 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji Prezesa UKE z [...] maja 2011 r., nr [...] (dalej "Decyzja USO") o przyznanie dopłaty za rok 2008 do kosztów świadczonych przez [...] usług wchodzących w skład usługi powszechnej, w części objętej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3877/14, uchylającym decyzję Prezesa UKE z [...] września 2011 r. nr [...], w części utrzymującej w mocy pkt II Decyzji USO: uchylił Decyzję USO w części - pkt II Decyzji USO i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że: I. przyznał na rzecz [...] dopłatę do kosztów świadczenia: - usługi, o której mowa w pkt I ppkt 4 sentencji decyzji Prezesa UKE z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] (dalej "Decyzja Wyznaczająca"), tj. usługi udzielania informacji o numerach telefonicznych oraz udostępniania spisów abonentów za rok 2008 w wysokości 18.147.200,39 złotych oraz; - usługi, o której mowa w pkt I ppkt 6 sentencji Decyzji Wyznaczającej – świadczenie usług telefonicznych za pomocą aparatów publicznych za rok 2008 w wysokości 52.169.302,48 złotych; II. odmówił przyznania za rok 2008 dopłaty do kosztów świadczonych przez [...] następujących usług wchodzących w skład usługi powszechnej: - usługi, o której mowa w pkt I ppkt 1 sentencji Decyzji Wyznaczającej, tj. usługi przyłączenia pojedynczego zakończenia sieci w głównej lokalizacji abonenta z wyłączeniem sieci cyfrowej z integracją usług; - usługi, o której mowa w pkt I ppkt 2 sentencji Decyzji Wyznaczającej, tj. usługi utrzymania łącza abonenckiego z zakończeniem sieci w głównej lokalizacji abonenta, w gotowości do świadczenia usług telekomunikacyjnych; - usługi, o której mowa w pkt I ppkt 3 sentencji Decyzji Wyznaczającej, tj. usługi połączenia telefoniczne krajowe i międzynarodowe, w tym do sieci ruchomych, obejmującej także zapewnienie transmisji dla faksu oraz transmisji danych, w tym połączenia do sieci Internet. Skarżąca zaskarżyła ww. decyzję Prezesa UKE w części, tj. w zakresie pkt I i uchylenia pkt II decyzji USO i przyznania [...] S.A. dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Przywołany przepis wyznacza zatem krąg podmiotów, którym przyznano legitymację skargową do zainicjowania postępowania przed sądem administracyjnym. I tak, można w tym zakresie wyróżnić trzy grupy podmiotów posiadających uprawnienie do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Kryterium wyodrębnienia pierwszej z nich (najbardziej licznej) jest posiadanie przez dany podmiot interesu prawnego we wniesieniu skargi, rozumianego jako istnienie związku między sferą praw i obowiązków tego podmiotu a zaskarżonym aktem lub czynnością. Wymaga przy tym podkreślenia, że interes ten może mieć swoje źródło nie tylko w normach prawa materialnego, ale również prawa procesowego lub ustrojowego (zob. T. Woś, Komentarz do art. 50, teza 7, w: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Wolters Kluwer 2016 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 2019/16, LEX nr 325285). Oznacza to, że w przypadku tej kategorii podmiotów skarga może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej określonego podmiotu, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1958/07, LEX nr 463905). Z kolei do drugiej grupy zaliczać się będą podmioty enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę, tj. prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna, dla których cechą wspólną jest to, że składają one skargę w "cudzej sprawie", a zatem dotyczącej interesów innych osób. Wreszcie, trzecią grupę stanowią inne niż ww. podmioty, którym ustawy (przepisy szczególne) przyznają prawo do wniesienia skargi. Posiadanie legitymacji skargowej stanowi podstawowy warunek prawidłowego (skutecznego) zaskarżenia określonego przejawu działalności administracji publicznej. Tym samym wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot inny niż wskazane w art. 50 p.p.s.a. – w szczególności z uwagi na brak legitymacji wynikający z braku interesu prawnego – ocenić należy jako niedopuszczalne, a w związku z tym dające podstawę do odrzucenia skargi na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że postępowanie w przedmiocie wniosku [...] o przyznanie dopłaty zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji nie dotyczyło interesu prawnego skarżącej, która swój interes prawny konstruuje poprzez odwołanie się do sytuacji innego podmiotu – [...]. Stosownie bowiem do treści art. 95 ust. 1 Pt., który stanowił podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji: "przedsiębiorcy wyznaczonemu zgodnie z art. 82 i art. 83 przysługuje dopłata do kosztów świadczonych przez niego usług wchodzących w skład usługi powszechnej, zwana dalej "dopłatą", w przypadku ich nierentowności". [...] została wyznaczona przez Prezesa UKE, w drodze decyzji z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], na przedsiębiorcę świadczącego usługę powszechną na terenie całego kraju. Tym samym jedynym podmiotem zobowiązanym do wykonywania obowiązków nałożonych powyższą decyzją jest [...], a zatem to [...] jest również jedynym podmiotem, który dąży do ustalenia granic i treści swojego uprawnienia, i na którego sytuację prawną będzie bezpośrednio lub pośrednio oddziaływać rozstrzygnięcie w przedmiotowym postępowaniu. Zdaniem Sądu, w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji brak jest przepisu prawa materialnego, na podstawie którego skarżąca spółka mogłaby w konkretnym, zaistniałym w przedmiotowym postępowaniu, a nie hipotetycznym, stanie prawnym i faktycznym, domagać się ustalenia przez Prezesa UKE swoich praw i obowiązków. Brak jest również przepisu prawa, z którego wynikałoby, że interes skarżącej jest bezpośredni. W szczególności przepisem takim nie jest art. 97 Pt., na który skarżąca się powołuje. Zaskarżona decyzja dotyczy realizacji praw i zobowiązań nakładanych na operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, którym skarżąca nie jest. Kwestia dotycząca ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do opłaty i określenia wysokości ich udziału w dopłacie stanowi przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego, do którego wszczęcia Prezes UKE jest zobowiązany niezwłocznie po ustaleniu należnej dopłaty (art. 97 i 98 Pt.). Co istotne, w doktrynie podnosi się, że interes prawny musi mieć charakter obiektywny, aktualny, niepochodny, osobisty, własny, indywidualny, realny i konkretny (zob. A. Jakubowski, Glosa do Uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lutego 2011 r. (II OPS 1/11), Samorząd Terytorialny 3/2012, s. 84 i cytowana tam literatura). Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca posiada jedynie interes faktyczny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku [...] o dopłatę przez Prezesa UKE, skarżąca może być zobowiązana do partycypacji w pokryciu przedmiotowej dopłaty. Jednakże powyższa okoliczność nie może świadczyć o jej interesie prawnym w postępowaniu w przedmiocie uchylenia decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania dopłaty do kosztów świadczonych usług wchodzących w skład usługi powszechnej za 2008 r. i orzeczenia co do istoty sprawy oraz odmowy przyznania dopłaty w pozostałej części. Na koniec należy nadmienić, że zaprezentowany powyżej pogląd dominuje w orzecznictwie sądów administracyjnych [zob. w szczególności postanowienia WSA w Warszawie z 12 stycznia 2018 r., VI SA/Wa 2361/17 i VI SA/Wa 2362/17, wydane w podobnym stanie faktycznym i prawnym. Oba te orzeczenia zostały utrzymane w mocy w wyniku rozpatrzenia przez NSA skarg kasacyjnych (II GSK 704/18 oraz II GSK 1132/18)]. W tej pierwszej sprawie, NSA wskazał, że postępowanie w przedmiocie przyznania dopłaty do kosztów usług wchodzących w skład usługi powszechnej toczy się z wniosku przedsiębiorcy wyznaczonego i wynik tego postępowania warunkuje wszczęcie odrębnego postępowania w sprawie ustalenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych obowiązanych do pokrycia dopłaty i wysokości ich udziału w dopłacie. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest nadal sprawa przyznania dopłaty do kosztów usług, a nie kwestia ustalenia kręgu przedsiębiorców telekomunikacyjnych, na których ciąży obowiązek partycypacji w dopłacie. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a..