IV SAB/Wa 497/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-04
Skład orzekający: Alina Balicka, Tomasz Wykowski, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, jeśli decyzja została wydana po wniesieniu skargi, ale przed jej doręczeniem stronie?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna, jeśli została wniesiona po wydaniu decyzji, ale przed jej wejściem do obrotu prawnego (doręczeniem stronie). W takiej sytuacji sąd powinien merytorycznie rozpoznać skargę, oceniając, czy wystąpiła bezczynność i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Umorzenie postępowania sądowego jest zasadne jedynie co do zobowiązania organu do wydania decyzji, ponieważ w tym zakresie stało się ono bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wojewody w rozpatrzeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, wskazując na dużą liczbę wniosków i obłożenie pracą, a także na fakt wydania decyzji przed złożeniem skargi. Skarżąca podniosła, że decyzja została jej doręczona po wniesieniu skargi. Sąd ustalił, że Wojewoda podejmował czynności w sprawie z dużymi opóźnieniami, a decyzja została wydana po ponad 10 miesiącach od złożenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpatrzenia wniosku, stwierdził, że Wojewoda dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej sumę pieniężną oraz zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wykowski sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2019r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. B. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku z [...] grudnia 2017r. o udzielenie R. B. zezwolenia na pobyt czasowy, II. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku wskazanego w pkt I, III. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej R. B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem sumy pieniężnej, V. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej R. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1 U Z A S A D N I E N I E
W dniu 19 października 2018r. R. B. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Wojewody [...] (dalej: Wojewoda, organ) w rozpatrzeniu wniosku o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Skarżąca wniosła o: a) zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w terminie 14 dni, b) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, c) zasadzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kwoty 21 518 zł., d) zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych, e) zobowiązanie Wojewody do dostarczenia decyzji oraz karty pobytu w miejsce jej aktualnego przebywania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo opisała przebieg postępowania administracyjnego dotyczącego rozpatrzenia jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i podejmowanych przez organ czynności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów według norm przepisanych. W ocenie Wojewody w sprawie nie wystąpiła bezczynność w prowadzeniu postępowania. Wszelkie ewentualne opóźnienia w terminach wydawania decyzji czy podejmowania poszczególnych czynności przez organ wynikają ze stale rosnącej liczby składanych wniosków oraz obłożenia pracą pracowników organu. Ponadto Wojewoda wskazał, że w dniu [...] października 2018r., tj. jeszcze przed złożeniem przedmiotowej skargi została wydana decyzja w sprawie o udzieleniu skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Niezasadny jest również zdaniem organu wniosek skarżącej o "zasądzenie od strony przeciwnej na jej rzecz kwoty 21518 zł." stanowiącej równowartość potencjalnego dochodu cudzoziemki za okres niemożności wykonywania pracy. Organ podkreślił, że skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z tytułu zawartego związku małżeńskiego z obywatelem polskim, a nie z racji wykonywania pracy w Polsce czy jej poszukiwania. Organ wyjaśnił również, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przyznanie sumy pieniężnej na podstawie przepisu art. 149 § 2 P.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco- represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017r., sygn. akt IV SAB/Wa 294/16). W ocenie organu taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiła. Pismem z dnia 10 grudnia 2018r. skarżąca ustosunkowując się do argumentów organu zawartych w odpowiedzi na skargę podkreśliła, że decyzja została wydana przez organ w dniu [...] października 2018r., a wysłana do niej na wskazany adres w dniu 25 października 2018r. Faktyczny odbiór rozstrzygnięcia nastąpił w dniu 2 listopada 2018r. Ponadto wyjaśniła, że kwota o zasądzenie której wnosiła jest rekompensatą za brak możliwości podjęcia i wykonywania pracy w okresie przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 4 grudnia 2017r. skarżąca zwróciła się do Wojewody o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim. Pismem z dnia 26 marca 2018r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Korespondencja wróciła z adnotacją o podwójnym awizowaniu. Przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 2 maja 2018r. Braki zostały uzupełnione w dniu 24 kwietnia 2018r. W dniu 14 czerwca 2018r. Wojewoda, na podstawie art. 109 ustawy o cudzoziemcach wystąpił do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Komendanta [...] Policji z wnioskiem o przekazanie informacji czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Termin uzyskania odpowiedzi upływał 16 lipca 2018r. W dniu 14 sierpnia 2018r. organ wystąpił do placówki Straży Granicznej [...] o dokonanie ustaleń w sprawie. W dniu 31 sierpnia 2018r. do organu wpłynęło sprawozdanie dotyczące przedmiotowej sprawy. Pismem z dnia 7 września 2018r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do wydania decyzji zgodnie z żądaniem strony. Jednocześnie wyznaczono termin wydania decyzji do dnia [...] listopada 2018r.
W dniu 9 października 2018r. skarżąca złożyła ponaglenie w sprawie do organu II instancji, który na dzień przekazania skargi do Sądu (15 listopada 2018r.) nie rozpatrzył jeszcze ww. ponaglenia w sprawie.
W dniu [...] października 2018r. Wojewoda decyzją nr [...] udzielił cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Polski na okres trzech lat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest w pełni zasadna.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Stosownie do treści art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Rozpatrując niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności odnosząc się do argumentacji organu o oddalenie skargi z tego powodu, że skarga została wniesiona po wydaniu decyzji (organ wydał decyzję w dniu [...] października 2018r.) zaś skarga została wniesiona w dniu 19 października 2018r., stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W ocenie Sądu, ustanie bezczynności organu nie następuje z chwilą wydania aktu lecz z chwilą wejścia aktu do obrotu prawnego w postępowaniach, w których stroną jest jedynie wnioskodawca (zob.: Czesław Martysz [w:] G. Łaszczyca, A. Matan, Cz. Martysz "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I", Zakamycze 2005, s. 188; wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1650/06; wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 239/07; wyrok NSA z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 453/08; wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt I OSK 81/09; wyrok NSA z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2541/10). W myśl art. 110 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. W rozpatrywanej sprawie decyzję z dnia [...] października 2018r. doręczono dorosłemu domownikowi w dniu 2 listopada 2018r., a zatem po wniesieniu skargi na bezczynność. Skarżąca składając przedmiotową skargę nie miała wiedzy o wydaniu przez organ decyzji w jej sprawie. Zdaniem Sądu wniesienie skargi na bezczynność po wydaniu decyzji, ale przed jej wejściem do obrotu prawnego, co ma miejsce w wypadku doręczenia jej jedynej stronie postępowania (tak jak w przedmiotowej sprawie) - nie powoduje, że skarga jest niedopuszczalna lub bezzasadna. Sąd podziela w tej konkretnej sprawie stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2015r., sygn. akt II OSK 2754/14, w którym Sąd ten stwierdził m. in, że: "wniesienie do sądu skargi na bezczynność organu administracji po wydaniu decyzji, ale jeszcze przed doręczeniem jej stronie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że sąd administracyjny zobowiązany jest do dokonania oceny w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy wystąpiła bezczynność, a jeżeli tak to, czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa". W wyroku z dnia 10 maja 2018r. sygn. akt II OSK 895/18 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził natomiast, że "w zakresie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, w warunkach wniesienia skargi przed doręczeniem skarżącemu zaskarżonej decyzji, skarga powinna zostać merytorycznie rozpoznana, a uwzględnienie skargi polega na wydaniu wyroku opartego na art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.". Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 675/16. Zatem w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, wobec wyczerpania środków warunkujących wniesienie skargi (złożenie ponaglenia w dniu 9 października 2018r.) i wniesienia skargi na bezczynność przed doręczeniem skarżącej decyzji jako jedynej stronie postępowania, skarga niniejsza podlegała ocenie wedle kryteriów wskazanych w art. 149 P.p.s.a. W obecnym stanie prawnym rozpoznanie skargi na bezczynność organu, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu, bowiem Sąd zobowiązany jest także orzec, czy organ dopuścił się bezczynność (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.) oraz czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. W konsekwencji w razie uwzględnienia skargi, w rozumieniu art. 149 P.p.s.a. konieczne jest stwierdzenie, czy organ dopuścił się bezczynności i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualne wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie od organu na rzecz skarżącego odpowiedniej sumy pieniężnej. W sytuacji, gdy organ wydał decyzję przed rozpoznaniem skargi przez sąd, umorzenie postępowania sądowego jest zasadne jedynie co do zobowiązania organu do wydania decyzji, ponieważ tylko w tym zakresie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008r., I OPS 6/08, ONSAiWSA z 2009 r., z. 4, poz. 63).
Mając zatem na uwadze, że organ wydał decyzję w niniejszej sprawie w dniu [...] października 2018r. (doręczoną stronie w dniu 2 listopada 2018r.) – postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 4 grudnia 2017r. należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
Przechodząc natomiast do badania, czy w sprawie mamy do czynienia z bezczynnością organu w załatwieniu wniosku skarżącej należy wskazać, że bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 § 1 P.p.s.a., w przypadku, gdy organ prowadzi postępowanie w sprawie załatwianej w drodze decyzji administracyjnej, uregulowane przepisami K.p.a., pozostaje w ścisłym związku z art. 37 K.p.a. Stosownie do art. 37 K.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. (bezczynność). Oznacza to, że bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 § 1 P.p.s.a jest związana z niezałatwieniem sprawy w terminie w rozumieniu przepisów K.p.a. W myśl art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z zasady tej wypływa dla organów obowiązek prowadzenia postępowania bez zbędnej zwłoki i opieszałości w podejmowanych czynnościach. Naturalną konsekwencję zasady szybkości postępowania stanowi wprowadzenie obowiązku załatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 § 1 – 5 K.p.a. Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do tego terminu nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Ponadto, stosownie do art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji jest zobowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w dniu 4 grudnia 2017r. Organ w przewidzianym prawem terminie (nawet przyjmując wydłużony dwumiesięczny termin – art. 35 § 3 K.p.a.) nie rozpoznał sprawy, a nawet nie podjął żadnej czynności, w tym nie poinformował strony o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy – co jest jego obowiązkiem, zgodnie z art. 36 K.p.a. Dopiero pismem datowanym na dzień 26 marca 2018 r. (po ponad trzech miesiącach od złożenia wniosku) organ wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Braki zostały uzupełnione przez skarżącą w dniu 24 kwietnia 2018r., mimo to, koleją czynność organ podjął po prawie dwóch miesiącach, tj. w dniu 14 czerwca 2018r., na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wystąpił do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Komendanta [...] Policji z wnioskiem o przekazanie informacji czy wjazd i wyjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Termin uzyskania odpowiedzi upływał 16 lipca 2018r. Organ w dalszym ciągu nie poinformował skarżącej
o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Następnie po 2 miesięcznej zupełnej bezczynności w sprawie organ wystąpił w dniu 14 sierpnia 2018r. do Straży Granicznej celem uzyskania wywiadu środowiskowego na temat cudzoziemki, jej męża. Pismem z dnia 7 września 2018r. organ (po 9 miesiącach od wpływu wniosku)
poinformował stronę o przewidywanym terminie wydania decyzji w sprawie oraz wezwał do złożenia kolejnych dokumentów (kserokopii wraz z oryginałem do wglądu dowodu osobistego męża, dokumentów potwierdzających wspólne zamieszkanie i prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego, tj. wspólne zdjęcia z różnych okresów, uroczystości rodzinnych, wspólnych wyjazdów, umowy najmu, wspólne rachunki, potwierdzenie posiadania wspólnego rachunku bankowego). W dniu 21 września 2018r. skarżąca uzupełniła dowody w sprawie. Z uwagi na brak wydania decyzji przez organ, w dniu 9 października 2018r. skarżąca wniosła ponaglenie. W dniu [...] października 2018r. Wojewoda wydał decyzję w przedmiocie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W ocenie Sądu powyżej opisane okoliczności sprawy pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że Wojewoda pozostawał rażąco bezczynny w załatwieniu sprawy z wniosku skarżącej z dnia 4 grudnia 2017r. Niewątpliwie takie zachowanie organu rażąco narusza art. 35 § 3 K.p.a. Analiza akt potwierdza, że organ podjął pierwszą czynność dopiero po prawie 4 miesiącach (bez 9 dni), a decyzję wydał dopiero po wniesionym przez skarżącą ponagleniu, mimo, iż w sprawie uzupełnione zostały dokumenty niezbędne do wydania decyzji już wcześniej. W ocenie Sądu nie można zaakceptować faktu, że organ przekraczając termin załatwienia sprawy, jednocześnie nie zawiadamiając jej o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy, podejmuje pierwsze i to zupełnie podstawowe czynności (uzupełnienie wniosku). Nie do zaakceptowania jest również to, że organ (bądź w jego imieniu pracownik) podejmował czynności w znacznych odstępach czasu (dwukrotnie po dwumiesięcznej, zupełnej bierności) nieuzasadnionych etapem postępowania, na którym znajdowała się sprawa. Decyzja została wydana dopiero po ponad 10 miesiącach od wpływu wniosku. Tym samym, uwzględniając rutynowy charakter podejmowanych czynności, należy stwierdzić, że organ swoim postępowaniem nie zachował zasady szybkości postępowania wynikającej z art. 12 § 1 K.p.a. i naruszył art. 35 i 36 K.p.a. W ocenie Sądu podane przez organ w odpowiedzi na skargę przyczyny nieuzasadnionego niedotrzymania terminu załatwienia sprawy nie mogą być usprawiedliwieniem dla zwłoki w jej załatwieniu, gdyż nie mieszczą się w przesłankach określonych w art. 35 § 5 K.p.a. W żadnej mierze nie zwalnia organu od terminowego załatwienia sprawy ilość spraw do niego wniesionych, czy okoliczność niedostatecznej obsady kadrowej urzędu czy duże obłożenie pracą. Wojewoda winien w taki sposób zorganizować pracę organu, aby zapewnić odpowiednią ilość wykwalifikowanych pracowników (w stosunku do ilości spraw), którzy będą w stanie rozpatrywać sprawy, aby nie dochodziło do naruszeń praw stron. Tłumaczenia organu w tym względzie dla Sądu są zupełnie nieprzekonywujące. W orzecznictwie jasno jest sformułowane stanowisko, że brak odpowiedniej obsady etatowej i problemy wewnętrzne organu administracji publicznej związane z realizacją zadań ustawowych nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony, także w sferze terminów załatwiania sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia z dnia 21 grudnia 1999r., sygn. akt V SAB 147/99, LEX nr 50019, z 19 maja 2016r., sygn. akt II OSK 48/15, 21 września 2018r., sygn. akt I OSK 416/17, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 4 listopada 2015r., sygn. akt IV SAB/Wa 411/15, z dnia 9 grudnia 2015r., sygn. akt IV SAB/Wa 370/15).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności z uwagi na nieusprawiedliwione przekroczenie terminów, określonych w K.p.a., brak zawiadomienia z art. 36 K.p.a. i podejmowanie czynności w znacznych, nieuzasadnionych odstępach czasu. Ponadto, analiza czynności podejmowanych w tej sprawie przez organ, okres oczekiwania na wydanie rozstrzygnięcia (10 miesięcy) bez wątpienia jest podstawą do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona - pozbawiona możliwości legalnego pobytu - czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie (ponad 10 miesięcy), na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.
Rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej Sąd uznał, że żądana przez skarżącą kwota w wysokości 21 518 zł. jest nazbyt wygórowana. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnym jest przyznanie skarżącej, stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. sumy pieniężnej w kwocie 500 zł. (pkt IV sentencji wyroku). Kwota ta, zdaniem Sądu będzie kwotą adekwatną i wystarczająco dolegliwą dla organu, który gospodaruje wszakże ograniczonymi środkami publicznymi.
W ramach przysługujących kompetencji Sąd odstąpił od wymierzenia z urzędu organowi grzywny o której mowa w 149 § 2 P.p.s.a. W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek może być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi z uwagi na fakt, że w sprawie w dniu [...] października 2018r. wydane zostało rozstrzygnięcie.
Odnosząc się do wniosku organu o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych, należy wskazać, że koszty takie – w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a – przysługują wyłącznie stronie skarżącej i tylko w sytuacji, kiedy jej skarga została uwzględniona. Organ administracji publicznej w postępowaniu przed sądem I instancji nie ma możliwości dochodzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o przesłanie decyzji i karty pobytu na jej aktualny adres zamieszkania, stwierdzić należy, że decyzja o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy została przesłana i skutecznie doręczona na wskazany przez skarżącą adres. Natomiast jeśli chodzi o przesłanie karty pobytu rację ma w tej kwestii organ z tego względu, że stosownie do art. 248 ust. 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemiec odbiera kartę pobytu osobiście. Wówczas organ sprawdza poprzez zastosowanie czytnika elektronicznego czy dane osobowe cudzoziemca umieszczone na karcie pobytu są zgodne ze stanem faktycznym. Tak więc wniosek skarżącej jest całkowicie bezzasadny.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt V sentencji). Na koszty postępowania składa się: wpis od skargi (100 zł.) ustalony na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 oraz 119 pkt 4 P.p.s.a. orzekł jak w pkt I-V sentencji wyroku.
-----------------------
9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło