II OSK 2541/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-03-14
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Arkadiusz Despot -Mładanowicz, Janusz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odwołanie od decyzji administracyjnej, podpisane przez małżonka strony za jej zgodą, może być uznane za skuteczne, jeśli organ wezwie stronę do usunięcia braków formalnych, a nie od razu stwierdzi niedopuszczalność odwołania?Ratio decidendi
Podpisanie odwołania przez małżonka strony za jej zgodą, w sytuacji gdy strona była świadoma i wyraziła na to zgodę, stanowi brak formalny, który organ powinien wezwać do uzupełnienia zgodnie z art. 64 § 2 K.P.A. Niewezwanie do uzupełnienia braków i stwierdzenie niedopuszczalności odwołania jest niezgodne z prawem, nawet jeśli prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie podrobienia dokumentu ze względu na niską szkodliwość społeczną czynu.Stan faktyczny
W sprawie wydano decyzję o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej budowy stacji paliw. Decyzja została doręczona stronom, z fikcją doręczenia w stosunku do I. K. Po wniesieniu odwołania przez I. K., podpisane przez jej męża Z. K. za jej zgodą, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania, uznając je za złożone przed wejściem decyzji do obrotu prawnego oraz za zawierające sfałszowany podpis. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO, uznając, że odwołanie zostało wniesione skutecznie, a brak podpisu powinien być uzupełniony w trybie art. 64 § 2 K.P.A. NSA rozpoznał skargi kasacyjne SKO oraz inwestorów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi kasacyjne.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie NSA Arkadiusz Despot -Mładanowicz del. NSA Janusz Furmanek (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu oraz J. P. i A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 649/10 w sprawie ze skargi I. K. i Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania oddala skargi kasacyjne.
WYROKIEM Z DNIA 14 WRZEŚNIA 2010 R. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W OLSZTYNIE, W SPRAWIE ZE SKARGI I. K. I Z. K. NA POSTANOWIENIE SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W ELBLĄGU Z DNIA [...] MAJA 2010R. NR [...] W PRZEDMIOCIE OCENY ODDZIAŁYWANIA PRZEDSIĘWZIĘCIA NA ŚRODOWISKO – NIEDOPUSZCZALNOŚCI ODWOŁANIA, UCHYLIŁ ZASKARŻONE POSTANOWIENIE, ORZEKŁ, ŻE ZASKARŻONE POSTANOWIENIE NIE PODLEGA WYKONANIU ORAZ ZASĄDZIŁ OD SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W ELBLĄGU NA RZECZ SKARŻĄCYCH ZWROT KOSZTÓW POSTĘPOWANIA SĄDOWEGO.
POWYŻSZE ROZSTRZYGNIĘCIE WYDANE ZOSTAŁO W OPARCIU O NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY:
DECYZJĄ Z DNIA [...] STYCZNIA 2010 R. BURMISTRZ MIASTA IŁAWY STWIERDZIŁ BRAK POTRZEBY PRZEPROWADZENIA OCENY ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DLA PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA POLEGAJĄCEGO NA BUDOWIE STACJI PALIW PŁYNNYCH Z MODUŁEM TANKOWANIA GAZU LPG, SKLEPEM Z TOWARAMI MOTORYZACYJNYMI, PRASĄ, SŁODYCZAMI ORAZ MINI BAREM PRZY ULICY [...] W IŁAWIE, REALIZOWANEGO PRZEZ J. P. I A. S.
DECYZJA ZOSTAŁA DORĘCZONA STRONOM POSTĘPOWANIA, Z TYM ŻE W STOSUNKU DO I. K. DOSZŁO DO TZW. FIKCJI DORĘCZENIA, POLEGAJĄCEJ NA DWUKROTNYM AWIZOWANIU PRZESYŁKI ZŁOŻONEJ W URZĘDZIE POCZTOWYM NA ŁĄCZNY OKRES 14 DNI.
I. K. WNIOSŁA ODWOŁANIE OD DECYZJI ORGANU I INSTANCJI PISMEM Z DNIA 4 LUTEGO 2010R. W ZWIĄZKU Z WĄTPLIWOŚCIĄ CO DO AUTORA PODPISU ZŁOŻONEGO NA ODWOŁANIU, ORGAN ODWOŁAWCZY ZŁOŻYŁ DONIESIENIE DO ORGANÓW ŚCIGANIA W SPRAWIE PODEJRZENIA POPEŁNIENIA PRZESTĘPSTWA PODROBIENIA DOKUMENTU. POSTANOWIENIEM Z DNIA 13 KWIETNIA 2010R. ASESOR PROKURATURY REJONOWEJ W IŁAWIE ODMÓWIŁ WSZCZĘCIA DOCHODZENIA, JEDNAK W UZASADNIENIU POSTANOWIENIA WSKAZAŁ NA FAKT PODROBIENIA PODPISU I. K. PRZEZ JEJ MĘŻA Z. K., ALE ZA JEJ ZGODĄ.
NASTĘPNIE POSTANOWIENIEM Z DNIA [...] MAJA 2010R. SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE W ELBLĄGU STWIERDZIŁO NIEDOPUSZCZALNOŚĆ ODWOŁANIA I. K.. ORGAN PODKREŚLIŁ, ŻE Z UWAGI NA DORĘCZENIE STRONIE DECYZJI ORGANU I INSTANCJI W DRODZE DORĘCZENIA W MYŚL ART. 44 K.P.A., DORĘCZENIE TO NASTĄPIŁO Z UPŁYWEM OSTATNIEGO DNIA 14 - DNIOWEGO TERMINU PRZECHOWYWANIA PISMA W URZĘDZIE POCZTOWYM W IŁAWIE. PODNIESIONO, ŻE JAK WYNIKA Z ADNOTACJI ZAMIESZCZONEJ NA KOPERCIE NADANIA, PRZESYŁKA ZŁOŻONA ZOSTAŁA W URZĘDZIE POCZTOWYM W IŁAWIE W DNIU [...] STYCZNIA 2010R. PO RAZ PIERWSZY INFORMACJĘ O ZŁOŻENIU PRZESYŁKI W URZĘDZIE POCZTOWYM, DORĘCZYCIEL DOKONAŁ W DRODZE TZW. "AWIZOWANIA" W DNIU 21 STYCZNIA 2010R., PO RAZ DRUGI ZAŚ W DNIU 27 STYCZNIA 2010R. WSKAZANO, ŻE WOBEC NIE PODJĘCIA KORESPONDENCJI ZŁOŻONEJ W URZĘDZIE POCZTOWYM, W DNIU 6 LUTEGO 2010R. DORĘCZYCIEL ZWRÓCIŁ JĄ NADAWCY. Z UWAGI NA TO, ŻE ODWOŁANIE ZOSTAŁO SPORZĄDZONE W DNIU 4 LUTEGO 2010R. I ZŁOŻONE W ORGANIE W DNIU 5 LUTEGO 2010R., TO W OPINII ORGANU II INSTANCJI NALEŻY UZNAĆ, ŻE ZOSTAŁO ONO ZŁOŻONE PRZED WEJŚCIEM DECYZJI DO OBROTU PRAWNEGO.
STOSOWNIE ZAŚ DO TREŚCI ART. 110 USTAWY Z DNIA 14 CZERWCA 1960 R. (DZ. U. Z 2000 R., NR 98 POZ. 1071), ZWANEJ DALEJ K.P.A., ORGAN POZOSTAJE ZWIĄZANY WYDANĄ PRZEZ SIEBIE DECYZJĄ DOPIERO Z CHWILĄ JEJ DORĘCZENIA STRONIE. W TEJ SYTUACJI PRAWNEJ ZAŚ NIEDOPUSZCZALNE JEST WNIESIENIE ODWOŁANIA OD DECYZJI, KTÓRA NIE WYSTĘPUJE JESZCZE W OBROCIE PRAWNYM I KTÓRĄ ORGAN NIE JEST ZWIĄZANY. PONADTO ORGAN WSKAZAŁ, ŻE W ODWOŁANIU ZA STRONĘ I. K. PODPISAŁA SIĘ INNA OSOBA - JEJ MĄŻ. DOKUMENT OKREŚLONY JAKO ODWOŁANIE, ZAWIERAJĄCY SFAŁSZOWANY PODPIS NIE MÓGŁ BYĆ W OCENIE KOLEGIUM "SANOWANY" POPRZEZ WEZWANIE DO USUNIĘCIA BRAKÓW FORMALNYCH. SFAŁSZOWANIE PODPISU NA DOKUMENCIE ZAŚ, MIMO, ŻE ODBYŁO SIĘ ZA ZGODĄ MAŁŻONKA A POSTĘPOWANIE PROKURATORSKIE W SPRAWIE NIE ZOSTAŁO WSZCZĘTE Z UWAGI NA NISKĄ SPOŁECZNĄ SZKODLIWOŚĆ CZYNU, DYSKWALIFIKUJE W OCENIE ORGANU II INSTANCJI TEN DOKUMENT. POWODUJE TO, ŻE ZWARTY W NIM ŚRODEK ZASKARŻENIA JEST NIESKUTECZNY I NIE MOŻE WSZCZĄĆ POSTĘPOWANIA PRZED ORGANEM ODWOŁAWCZYM.
I. I Z. KLONOWSCY WNIEŚLI SKARGĘ NA WW. POSTANOWIENIE, WNOSZĄC O JEGO UCHYLENIE. W SKARDZE PODNIESIONO, ŻE DECYZJĘ ORGANU I INSTANCJI DORĘCZONO WSZYSTKIM STRONOM POSTĘPOWANIA, OPRÓCZ I. K., PRZED 5 LUTEGO 2010R. TYM SAMYM, ZDANIEM SKARŻĄCYCH, W MYŚL ART. 110 K.P.A. ORGAN BYŁ NIĄ ZWIĄZANY Z CHWILĄ JEJ DORĘCZENIA PIERWSZEJ OSOBIE. W ZWIĄZKU Z TYM ZDANIEM SKARŻĄCYCH I. K. WNIOSŁA SKUTECZNIE SWOJE ODWOŁANIE. PONADTO I. K. PODNIOSŁA, ŻE TO ONA WNOSIŁA PRZEDMIOTOWE ODWOŁANIE, A JEJ MĄŻ PODPISAŁ JE JEJ NAZWISKIEM, BĘDĄC DO TEGO UPOWAŻNIONYM. KONIECZNOŚĆ TA WYNIKNĘŁA Z BŁĘDU W TREŚCI ODWOŁANIA (W NAZWISKU), KTÓRY TO BŁĄD ZOSTAŁ DOSTRZEŻONY PRZEZ Z. K., A NIE MÓGŁ BYĆ POPRAWIONY PRZEZ JEGO ŻONĘ, GDYŻ PRZEBYWAŁA ONA JUŻ DALEKO POZA SWOIM MIEJSCEM ZAMIESZKANIA. I. K. PODKREŚLIŁA, ŻE NIE ZOSTAŁA WEZWANA PRZEZ ORGAN DO UZUPEŁNIENIA BRAKÓW W ZAKRESIE PODPISU W TRYBIE ART. 64 § 2 K.P.A., A BYŁO TO WEDŁUG NIEJ OBOWIĄZKIEM ORGANU.
W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ ORGAN WNIÓSŁ O JEJ ODDALENIE, PODTRZYMUJĄC ARGUMENTACJĘ ZAWARTĄ W ZASKARŻONYM ROZSTRZYGNIĘCIU.
W PIŚMIE PROCESOWYM Z DNIA 1 WRZEŚNIA 2010R. UCZESTNICY POSTĘPOWANIA – J. P. I A. S., PRZYCHYLILI SIĘ DO STANOWISKA ORGANU W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE.
W UZASADNIENIU WYROKU Z DNIA 14 WRZEŚNIA 2010 R. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W OLSZTYNIE WSKAZAŁ, ŻE ZAGADNIENIE DOPUSZCZALNOŚCI ODWOŁANIA (ART. 134 K.P.A.) NALEŻY ROZPATRYWAĆ W KONTEKŚCIE WYMAGAŃ STAWIANYCH ODWOŁANIU PRZEZ PRZEPISY KODEKSU I PRZEZ PRZEPISY SZCZEGÓLNE. POWOŁAŁ BRZMIENIE ART. 44 K.P.A. WSKAZAŁ, ŻE PRZESYŁKA SKIEROWANA DO I. K., ZAWIERAJĄCA DECYZJĘ ORGANU I INSTANCJI BYŁA AWIZOWANA NAJPIERW 21 STYCZNIA 2010R. A POTEM 27 STYCZNIA 2010R. SKUTEK DORĘCZENIA NASTĄPIŁ WIĘC Z UPŁYWEM OSTATNIEGO DNIA OKRESU PRZECHOWYWANIA PISMA W URZĘDZIE POCZTOWYM CZYLI 4 LUTEGO 2010R. ODWOŁANIE ZAŚ PODPISANE IMIENIEM I NAZWISKIEM I. K. ZOSTAŁO NADANE W TYM SAMYM DNIU - 4 LUTEGO 2010R.
W OCENIE SĄDU NIE MOŻNA MÓWIĆ O TYM, ŻE STRONA WNIOSŁA ODWOŁANIE JESZCZE PRZED OTRZYMANIEM DECYZJI ORGANU I INSTANCJI. PRZEDE WSZYSTKIM DATA TZW. FIKCYJNEGO DORĘCZENIA JEST TOŻSAMA Z DATĄ NADANIA ODWOŁANIA I. K.. PONADTO TRZEBA MIEĆ NA UWADZE, ŻE MOGŁA ONA BEZ TRUDU ZAPOZNAĆ SIĘ Z TREŚCIĄ SKARŻONEJ DECYZJI GDYŻ WCZEŚNIEJ ODEBRAŁ JĄ JEJ MĄŻ, Z. K.. ZGODNIE ZAŚ Z ART. 110 K.P.A. ORGAN ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, KTÓRY WYDAŁ DECYZJĘ, JEST NIĄ ZWIĄZANY OD CHWILI JEJ DORĘCZENIA LUB OGŁOSZENIA, O ILE KODEKS NIE STANOWI INACZEJ. JUŻ SAMO DORĘCZENIE DECYZJI INNEMU NIŻ WNIOSKODAWCA PODMIOTOWI, NAWET W PRZYPADKU, GDY OWEMU PODMIOTOWI PRZESŁANO TĘ DECYZJĘ TYLKO DO WIADOMOŚCI POWODUJE, ŻE DECYZJA TAKA WESZŁA JEDNAK DO OBROTU PRAWNEGO I ZACZĘŁA WYWOŁYWAĆ SKUTKI PRAWNE. NIE BYŁY TO PRZY TYM SKUTKI POZORNE. W TAKIEJ SYTUACJI, UZNAWANIE OWEJ DECYZJI ZA AKT NIEISTNIEJĄCY JEST NIEDOPUSZCZALNE.
SĄD WSKAZAŁ, ŻE ORGAN ODWOŁAWCZY NIESŁUSZNIE POWOŁUJE SIĘ TU NA WYROK SĄDU Z DNIA 1 PAŹDZIERNIKA 2009R. SYGN. AKT II SA/OL 661/09, Z KTÓREGO MA WYNIKAĆ, ŻE ROZPATRZENIE ŚRODKA ZASKARŻENIA ZŁOŻONEGO PRZEZ STRONĘ PRZED DORĘCZENIEM JEJ TREŚCI PODJĘTEGO PRZEZ ORGAN ROZSTRZYGNIĘCIA ADMINISTRACYJNEGO UZNAĆ NALEŻY ZA RAŻĄCE NARUSZENIE ART. 141 § 2 K.P.A.. PRZEDE WSZYSTKIM WSKAZANE ORZECZENIE ZOSTAŁO WYDANE NA GRUNCIE INNEGO STANU FAKTYCZNEGO, GDZIE POSTANOWIENIE W OGÓLE NIE WESZŁO JESZCZE DO OBROTU PRAWNEGO. TYMCZASEM W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE DECYZJA ZOSTAŁA JUŻ DORĘCZONA STRONOM, W TYM MAŁŻONKOWI SKARŻĄCEJ I. K. A WIĘC WESZŁA ONA DO OBROTU PRAWNEGO. PONADTO JESZCZE RAZ TRZEBA ZAZNACZYĆ, ŻE ODWOŁANIE WNIESIONE PRZEZ STRONĘ ZOSTAŁO NADANE W DNIU, W KTÓRYM NASTĄPIŁ SKUTEK FIKCYJNEGO DORĘCZENIA CZYLI 4 LUTEGO 2010R. NIEZASADNE JEST WIĘC STWIERDZENIE, ŻE STRONA WYWIODŁA ODWOŁANIE JESZCZE PRZED SKUTECZNYM DORĘCZENIEM JEJ DECYZJI.
SĄD ZAUWAŻYŁ, ŻE ODWOŁANIE NIE WYMAGA SZCZEGÓLNEJ FORMY ANI SZCZEGÓŁOWEGO UZASADNIENIA. ODWOŁANIE, POZA WYRAŻENIEM NIEZADOWOLENIA Z DECYZJI, POWINNO ODPOWIADAĆ OGÓLNYM WYMAGANIOM STAWIANYM PODANIOM. KODEKS POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO ZAŚ W ZAKRESIE FORMY I TREŚCI PODANIA PRZYJMUJE ZASADĘ OGRANICZONEGO FORMALIZMU. W SYTUACJI ZAŚ GDY PODANIE ZAWIERA OZNACZENIE WNOSZĄCEGO PODANIE, NIE CZYNI JEDNAK ZADOŚĆ INNYM WYMAGANIOM CO DO TREŚCI, ORGAN ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ OBOWIĄZANY JEST WEZWAĆ WNOSZĄCEGO DO USUNIĘCIA BRAKÓW W TERMINIE SIEDMIU DNI OD DORĘCZENIA WEZWANIA Z POUCZENIEM, ŻE NIE USUNIĘCIE BRAKÓW SPOWODUJE POZOSTAWIENIE PODANIA BEZ ROZPOZNANIA. DO BRAKÓW FORMALNYCH, KTÓRE RODZĄ OBOWIĄZEK ORGANU ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ WEZWANIA STRONY DO USUNIĘCIA W USTAWOWYM TERMINIE, NALEŻĄ BRAKI PODANIA WSKAZANE W ART. 63 § 2 K.P.A. – OKREŚLENIE ŻĄDANIA, PODPIS STRONY, JEŻELI DZIAŁA PRZEZ PEŁNOMOCNIKA DOŁĄCZENIE PEŁNOMOCNICTWA ORAZ WYMAGANIA OKREŚLONE W PRZEPISACH SZCZEGÓLNYCH (KOMENTARZ BECKA, B. ADAMIAK, J. BORKOWSKI, KODEKS POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO, 9 WYDANIE, STR. 374).
NIE MOŻNA ZATEM ZGODZIĆ SIĘ Z OCENĄ ORGANU ODWOŁAWCZEGO JAKOBY DOKUMENT OKREŚLONY JAKO ODWOŁANIE, ZAWIERAJĄCY SFAŁSZOWANY PODPIS NIE MÓGŁ BYĆ PODDANY POD TRYB WEZWANIA DO USUNIĘCIA BRAKÓW FORMALNYCH. W OCENIE SĄDU W OKOLICZNOŚCIACH PRZEDMIOTOWEJ SPRAWY ORGAN POWINIEN WEZWAĆ I. K. DO ZŁOŻENIA PODPISU POD ODWOŁANIEM BĄDŹ ZWRÓCIĆ SIĘ DO JEJ MĘŻA Z. K. O PRZEDSTAWIENIE STOSOWNEGO PEŁNOMOCNICTWA UDZIELONEGO MU PRZEZ ŻONĘ I EWENTUALNE PODPISANIE SIĘ POD ODWOŁANIEM JEGO IMIENIEM I NAZWISKIEM. BYŁOBY TO TYM BARDZIEJ ZASADNE, ŻE I. K. WSKAZAŁA, IŻ JEJ MĄŻ PODPISAŁ SIĘ ZA NIĄ NA EGZEMPLARZU ODWOŁANIA NA PODSTAWIE JEJ UPOWAŻNIENIA. POZA TYM PODNIOSŁA, ŻE NA PIERWOTNYM WYDRUKU ODWOŁANIA ZNAJDOWAŁ SIĘ JEJ PODPIS, A JEDYNIE WYKRYTY PRZEZ Z. K. BŁĄD W NAZWISKU SPOWODOWAŁ, ŻE SPORZĄDZIŁ ON KOLEJNĄ – JUŻ BEZ BŁĘDU, KOPIĘ ODWOŁANIA, KTÓRE TO ODWOŁANIE NIE MOGŁO BYĆ PODPISANE PRZEZ JEGO ŻONĘ, GDYŻ ZNAJDOWAŁA SIĘ ONA DALEKO POZA MIEJSCEM ZAMIESZKANIA. ISTOTNĄ OKOLICZNOŚCIĄ W SPRAWIE JEST RÓWNIEŻ FAKT ODMOWY WSZCZĘCIA PRZEZ PROKURATURĘ REJONOWĄ W IŁAWIE, POSTĘPOWANIA W SPRAWIE SFAŁSZOWANIA PODPISU ŻONY PRZEZ Z. K., Z UWAGI NA NISKĄ SPOŁECZNĄ SZKODLIWOŚĆ CZYNU.
OD POWYŻSZEGO WYROKU WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W OLSZTYNIE SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE W ELBLĄGU WNIOSŁO SKARGĘ KASACYJNĄ, ZASKARŻAJĄC GO W CAŁOŚCI. SKARGĘ KASACYJNĄ OPARŁO NA PODSTAWIE NARUSZENIA PRZEZ SĄD PRAWA MATERIALNEGO POPRZEZ: BŁĘDNĄ WYKŁADNIĘ ART. 63 § 2 K.P.A. I PRZYJĘCIE, ŻE PRZEPIS TEN, OKREŚLAJĄCY WYMAGANIA JAKIE KODEKS POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO STAWIA PISMOM PROCESOWYM - CO DO ICH FORMY, MOŻE MIEĆ ZASTOSOWANIE TAKŻE DO OCENY TREŚCI TYCH PISM, NIEWŁAŚCIWE ZASTOSOWANIE ART. 64 § 2 K.P.A. POPRZEZ PRZYJĘCIE, ŻE W DRODZE
WEZWANIA DO USUNIĘCIA BRAKÓW FORMALNYCH ODWOŁANIA MOŻNA USUNĄĆ WADĘ MIESZCZĄCĄ SIĘ W TREŚCI TEGO PODANIA, WYNIKAJĄCĄ Z JEGO PODROBIENIA, BŁĘDNĄ WYKŁADNIĘ ART. 75 § 1 W ZWIĄZKU Z ART. 128 K.P.A. I PRZYJĘCIE, ŻE DOKUMENT PODROBIONY MOŻE SKUTECZNIE WSZCZĄĆ POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE ORAZ NIEWŁAŚCIWE ZASTOSOWANIE ART. 32 K.P.A. I PRZYJĘCIE, IŻ PRZEPIS TEN ZEZWALA NA UZNANIE ZA PEŁNOMOCNIKA STRONY OSOBĘ, KTÓRA PODROBIŁA ODWOŁANIE PODPISUJĄC JE IMIENIEM I NAZWISKIEM STRONY. ZARZUCIŁO PONADTO NARUSZENIE PRAWA PROCESOWEGO POPRZEZ UWZGLĘDNIENIE SKARGI NA PODSTAWIE ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. "C" P.P.S.A., PODCZAS GDY POWINNA BYŁA ONA ZOSTAĆ ODDALONA NA PODSTAWIE ART. 151 TEJ USTAWY, Z UWAGI NA TREŚĆ PRZEPISÓW K.P.A., KTÓRE TO PRZEPISY NIE DAJĄ PODSTAWY PRAWNEJ DO PRZYJĘCIA, IŻ PODROBIONY DOKUMENT MOŻE BYĆ UZUPEŁNIONY W DRODZE WEZWANIA DO USUNIĘCIA BŁĘDÓW FORMALNYCH PODANIA I PRZEZ TO UZNANY ZA DOKUMENT MOGĄCY SKUTECZNIE WSZCZĄĆ POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE, W OPISYWANYM PRZYPADKU - POSTĘPOWANIE ODWOŁAWCZE. WNIOSŁO O UCHYLENIE ZASKARŻONEGO WYROKU W CAŁOŚCI I O ODDALENIE SKARGI STRONY NA POSTANOWIENIE SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO O UZNANIU ODWOŁANIA ZA BEZSKUTECZNE, WZGLĘDNIE O UCHYLENIE ZASKARŻONEGO WYROKU I PRZEKAZANIE SPRAWY WOJEWÓDZKIEMU SĄDOWI ADMINISTRACYJNEMU W OLSZTYNIE DO PONOWNEGO ROZPATRZENIA.
WEDŁUG KOLEGIUM ZASKARŻONY WYROK NARUSZA PRAWO UWZGLĘDNIAJĄC SKARGĘ STRONY I PRZYJMUJĄC, ŻE PODROBIENIE DOKUMENTU MA CHARAKTER WADY FORMALNEJ MOŻLIWEJ DO USUNIĘCIA W DRODZE CZYNNOŚCI PRZEWIDZIANYCH W KODEKSIE POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO, GDY TYMCZASEM PODROBIENIE DOKUMENTU (NAWET W NIEWIELKIEJ CZĘŚCI) -STANOWI O JEGO ISTOTNEJ WADZIE MERYTORYCZNEJ POWODUJĄCEJ, IŻ DOKUMENT TAKI NIE MOŻE WYWOŁAĆ SKUTKU W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM, NAWET W SYTUACJI, W KTÓREJ STRONA POSTĘPOWANIA ZAAKCEPTOWAŁA PODROBIENIE JEJ PODPISU. ORGAN UZNAŁ ZA NIEDOPUSZCZALNE STANOWISKO SĄDU POZWALAJĄCE NA SKUTECZNĄ "NAPRAWĘ" PODROBIONEGO DOKUMENTU W DRODZE WEZWANIA DO USUNIĘCIA BŁĘDÓW FORMALNYCH.
ZDANIEM KOLEGIUM BEZ ZNACZENIA JEST TEŻ FAKT ODMOWY WSZCZĘCIA PRZEZ ASESORA PROKURATURY REJONOWEJ W IŁAWIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE O PRZESTĘPSTWO PODROBIENIA DOKUMENTU Z UWAGI NA NISKĄ SZKODLIWOŚĆ SPOŁECZNĄ CZYNU. POSTANOWIENIE W TYM PRZEDMIOCIE POTWIERDZA FAKT, ŻE ODWOŁANIE OPATRZONE IMIENIEM I NAZWISKIEM I. K. JAKO STRONY POSTĘPOWANIA I WYRAŻAJĄCE JEJ ZASTRZEŻENIA DO DECYZJI ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI, PRZEPISANE ZOSTAŁO A W ISTOCIE NAPISANE PRZEZ Z. K. ORAZ PODPISANE PRZEZ NIEGO IMIENIEM I NAZWISKIEM ŻONY. USTALENIE TEGO FAKTU W POSTĘPOWANIU PROWADZONYM PRZED ASESOREM PROKURATURY REJONOWEJ W IŁAWIE WSKAZUJE NA TO, ŻE DOKUMENT ZAWIERAJĄCY ODWOŁANIE ZOSTAŁ NIEWĄTPLIWIE PODROBIONY. PODROBIENIE DOKUMENTU NAWET ZA ZGODĄ OSOBY ZAINTERESOWANEJ RÓWNIEŻ WYCZERPUJE ZNAMIONA ART. 270 KODEKSU KARNEGO, CHOĆ OCENA TEGO FAKTU W KATEGORIACH PRZESTĘPSTWA POZOSTAJE - CO OCZYWISTE POZA NINIEJSZYM POSTĘPOWANIEM. OCENA CZYNU DOKONANEGO PRZEZ Z. K., STANOWIĄCA WYNIK POSTĘPOWANIA PRZYGOTOWAWCZEGO PROWADZONEGO PRZEZ ORGANY ŚCIGANIA W SPRAWIE O PODEJRZENIE POPEŁNIENIA PRZESTĘPSTWA, NIE MOŻE PRZEKŁADAĆ SIĘ ZATEM NA OCENĘ CZYNNOŚCI ZŁOŻENIA ODWOŁANIA W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM. MIMO TEGO, ŻE ASESOR PROKURATURY REJONOWEJ W IŁAWIE NIE DOPATRZYŁ SIĘ W POSTĘPOWANIU Z. K. ZNAMION PRZESTĘPSTWA, FAKT TEN NIE POWINIEN DECYDOWAĆ O OCENIE ŚRODKA ZASKARŻENIA ZŁOŻONEGO W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM I ZAWARTEGO W PODROBIONYM DOKUMENCIE.
KOLEGIUM POWOŁAŁO TREŚĆ ART. 63, ART. 64 I ART. 128 K.P.A. WSKAZAŁO, ŻE SYTUACJI ZAISTNIAŁEJ W OPISANEJ SPRAWIE NIE MOŻNA ZAKWALIFIKOWAĆ DO KATEGORII BŁĘDU FORMALNEGO. ODWOŁANIE WNIESIONE PRZEZ I. K. ZOSTAŁO PODPISANE JEJ IMIENIEM I NAZWISKIEM - KOLEGIUM ODWOŁAWCZE NIE MIAŁO ZATEM PODSTAW DO WZYWANIA JEJ DO USUNIĘCIA WADY FORMALNEJ ZŁOŻONEGO ŚRODKA ZASKARŻENIA POPRZEZ UMIESZCZENIE PODPISU NA ODWOŁANIU. JEDNAK TO NIE OSOBA PODPISANA NA DOKUMENCIE - MIMO, ŻE OKREŚLONA JAKO "I. K." - ZŁOŻYŁA ODWOŁANIE OD DECYZJI. JAK WYNIKA Z POSTĘPOWANIA PRZYGOTOWAWCZEGO PROWADZONEGO PRZEZ ASESORA PROKURATURY REJONOWEJ W IŁAWIE PODPIS NA ODWOŁANIU WNIÓSŁ ZA I. K. Z. K., KTÓRY JEDNAK NIE SKŁADAŁ ODWOŁANIA MIMO TEGO, ŻE RÓWNIEŻ BYŁ STRONĄ PROWADZONEGO POSTĘPOWANIA. W ISTOCIE WIĘC DOKUMENT OKREŚLONY JAKO "ODWOŁANIE", JEST DOKUMENTEM PODROBIONYM, SPORZĄDZONYM W CAŁOŚCI PRZEZ Z. K. - CO WYNIKA Z JEGO WYJAŚNIEŃ, W KTÓRYCH PODAŁ, ŻE "PRZEPISAŁ" ODWOŁANIE SPORZĄDZONE PRZEZ ŻONĘ I ZA NIĄ ODWOŁANIE TO PODPISAŁ, TAK, JAK GDYBY PODPISYWAŁA JE I. K.. PODROBIENIE DOKUMENTU POWODUJE, ŻE DOKUMENT TEN OCENIONY BYĆ MUSI W ASPEKCIE MERYTORYCZNYM A NIE TYLKO FORMALNYM. W KONSEKWENCJI WYJAŚNIENIA ZŁOŻONE PRZEZ MAŁŻONKÓW DOTYCZĄCE OKOLICZNOŚCI SPORZĄDZENIA ODWOŁANIA NIE MOGŁY W OCENIE KOLEGIUM SPOWODOWAĆ FORMALNEJ NAPRAWY TEGO DOKUMENTU.
NIETRAFNE JEST TEŻ W OCENIE KOLEGIUM WSKAZANIE SĄDU NA ALTERNATYWNE ZAŁATWIENIE SPRAWY, POLEGAJĄCE NA EWENTUALNYM WEZWANIU Z. K. DO PRZEDŁOŻENIA PEŁNOMOCNICTWA I. K. DO REPREZENTOWANIA JEJ W PROWADZONYM POSTĘPOWANIU. KONIECZNOŚĆ FORMALNEGO UZUPEŁNIENIA PODANIA W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM (TU: ODWOŁANIA) O DOKUMENTY WSKAZUJĄCE NA UMOCOWANIE WNOSZĄCEGO PODANIE DO REPREZENTOWANIA STRONY ZACHODZI BOWIEM WÓWCZAS, GDY NIEWĄTPLIWE JEST. ŻE WNOSZĄCY ODWOŁANIE NIE CZYNI TEGO WE WŁASNYM IMIENIU, LECZ W IMIENIU INNEJ OSOBY BĘDĄCEJ STRONĄ POSTĘPOWANIA.
RÓWNOLEGLE SKARGĘ KASACYJNĄ OD WYROKU WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W OLSZTYNIE WNIEŚLI J. P. I A. S. WYROKOWI ZARZUCILI NARUSZENIE ART. 129 § 2 K.P.A. POLEGAJĄCE NA PRZYJĘCIU, IŻ WPROWADZENIE DECYZJI DO OBROTU PRAWNEGO POPRZEZ JEJ DORĘCZENIE JEDNEJ ZE STRON POWODUJE, IŻ INNEJ STRONIE BIEGNIE TERMIN DO WNIESIENIA ODWOŁANIA POMIMO, ŻE STRONIE TEJ NIE DORĘCZONO JESZCZE DECYZJI, NARUSZENIE ART. 134 K.P.A. W ZW. ART. 63 § 3 K.P.A. POLEGAJĄCE NA PRZYJĘCIU, IŻ
PODROBIENIE PODPISU NA ODWOŁANIU STANOWI BRAK FORMALNY, KTÓRY STRONA MOŻE UZUPEŁNIĆ,
A W KONSEKWENCJI NIE MOŻNA STWIERDZIĆ NIEDOPUSZCZALNOŚCI ODWOŁANIA ZAWIERAJĄCEGO
PODROBIONY PODPIS BEZ WEZWANIA DO UZUPEŁNIANIA BRAKÓW FORMALNYCH. WNIEŚLI O UCHYLENIE ZASKARŻONEGO WYROKU I SKIEROWANIE SPRAWY DO PONOWNEGO ROZPOZNANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W OLSZTYNIE.
W OCENIE STRON WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY MYLNIE UTOŻSAMIA WEJŚCIE DECYZJI DO OBROTU PRAWNEGO Z JEDNOCZESNĄ MOŻLIWOŚCIĄ ZASKARŻENIA PRZEZ KAŻDĄ ZE STRON POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO. JEST OCZYWISTYM, ŻE Z CHWILĄ DORĘCZENIA DECYZJI Z. K. WESZŁA ONA DO OBROTU PRAWNEGO I NIE MOŻNA JEJ UZNAĆ ZA AKT NIEISTNIEJĄCY, JEDNAKŻE NIE DAJE TO PODSTAW DO JEJ ZASKARŻENIA STRONIE, KTÓREJ DECYZJI NIE DORĘCZONO. ODMIENNE ROZUMOWANIE PROWADZIŁOBY DO WNIOSKU, IŻ KAŻDORAZOWO TERMIN DO WNIESIENIA ODWOŁANIA POWINIEN BYĆ LICZONY OD DNIA WEJŚCIA DO OBROTU PRAWNEGO. PO TO JEDNAK PRZEPISY KODEKSU POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO NAKŁADAJĄ OBOWIĄZEK DORĘCZANIA DECYZJI KAŻDEJ STRONIE, ABY OD MOMENTU DORĘCZENIA LICZYĆ TERMIN DO WNIESIENIA ODWOŁANIA.
NIE ZGODZILI SIĘ RÓWNIEŻ ZE STANOWISKIEM SĄDU, IŻ DOKUMENT OKREŚLONY JAKO ODWOŁANIE ZAWIERAJĄCY SFAŁSZOWANY PODPIS MOŻE BYĆ PODDANY POD TRYB WEZWANIA DO USUNIĘCIA BRAKÓW FORMALNYCH ORAZ, ŻE ORGAN POWINIEN WEZWAĆ I. K. DO ZŁOŻENIA PODPISU POD ODWOŁANIEM, BĄDŹ ZWRÓCIĆ SIĘ DO JEJ MĘŻA Z. K. O PRZEDSTAWIENIE STOSOWNEGO PEŁNOMOCNICTWA UDZIELONEGO MU PRZEZ ŻONĘ I EWENTUALNIE PODPISANIE POD ODWOŁANIEM JEGO IMIENIEM I NAZWISKIEM.
PODKREŚLILI, ŻE GDYBY PROKURATOR PRZYJĄŁ, IŻ Z. K. DZIAŁAŁ, JAKO PEŁNOMOCNIK I. K. ODMOWA WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA WINNA NASTĄPIĆ NA INNEJ PODSTAWIE TJ. CZYN NIE ZAWIERA ZNAMION CZYNU ZABRONIONEGO (ART. 17 § 1 PKT 2 K.P.K). ZACHOWANIE Z. K. WYCZERPAŁO W ICH OCENIE ZNAMIONA ART. 270 § 1 K.K., ZWŁASZCZA, IŻ POSTANOWIENIE TO NIE ZOSTAŁO ZASKARŻONE PRZEZ I. K..
W OCENIE STRON, SKORO STRONĄ WNOSZĄCĄ ODWOŁANIE BYŁA I. K. - ONA ZGODNIE Z DYSPOZYCJĄ ART. 63 § 3 K.P.A. WINNA OSOBIŚCIE JE PODPISAĆ LUB USTANOWIĆ PEŁNOMOCNIKA. BEZSPORNYM JEST, IŻ I. K. ODWOŁANIA NIE PODPISAŁA, CO ZA TYM IDZIE BRAK JEST ELEMENTU KONIECZNEGO DLA SKUTECZNEGO WNIESIENIA ODWOŁANIA, CO WIĘCEJ I. K. ŚWIADOMIE WYRAZIŁA ZGODĘ NA PODROBIENIE JEJ PODPISU, CO OZNACZA, IŻ AKCEPTOWAŁA TAKI STAN RZECZY. STANOWISKO SĄDU W SWOJEJ ISTOCIE PROWADZI DO AKCEPTACJI PRZESTĘPNEGO DZIAŁANIA.
DLA OCENY ZACHOWANIA I. K. I JEJ MĘŻA ISTOTNY JEST FAKT, IŻ OBYDWOJE POSIADALI PRAWA STRONY I NIE BYŁO ŻADNYCH PRZESZKÓD, ABY TO Z. K. WNIÓSŁ ODWOŁANIE I PODPISAŁ SIĘ WE WŁASNYM IMIENIU. WYMIENIENI NATOMIAST ZDECYDOWALI SIĘ NA ZACHOWANIE POLEGAJĄCE NA SFAŁSZOWANIU PODPISU I. K., KTÓRE TO PO PIERWSZE WYCZERPAŁO ZNAMIONA CZYNU ZABRONIONEGO, PO DRUGIE WPROWADZIŁO W BŁĄD ORGAN PIERWSZEJ INSTANCJI. ZACHOWANIE TAKIE NIE MOŻE BYĆ AKCEPTOWANE W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM, JAKO SPRZECZNE Z JEGO PODSTAWOWYMI ZASADAMI WYRAŻONYMI W ART. 7 I 8 K.P.A.
NA MARGINESIE NALEŻY RÓWNIEŻ ZAUWAŻYĆ, IŻ SĄD ZBYT POCHOPNIE PRZYJMUJE ZA PRAWDZIWE TWIERDZENIA I. K., ALBOWIEM PORÓWNANIE PODPISÓW NA SKARDZE DO WSA "K. Z." I "K." NA ODWOŁANIU OD DECYZJI Z DNIA [...] STYCZNIA 2010 R. PROWADZI DO WNIOSKU, IŻ NIE ZŁOŻYŁA ICH TA SAMA OSOBA, A CO ZA TYM IDZIE WBREW TWIERDZENIOM SKARŻĄCEJ WĄTPLIWE JEST, ABY PODPIS PODROBIŁ Z. K., KTÓRY RZEKOMO MIAŁ DZIAŁAĆ JAKO PEŁNOMOCNIK.
NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:
SKARGI KASACYJNE NIE ZASŁUGIWAŁY NA UWZGLĘDNIENIE.
Przed przystąpieniem do oceny zawartych w nich zarzutów należy podkreślić, że skarga kasacyjna jest środkiem prawnym dalece sformalizowanym. Zgodnie z art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., nr 270), zwanej dalej p.p.s.a., jej przedmiotem może być wyłącznie wyrok lub kończące postępowanie w sprawie postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wyłącznie wobec takiego orzeczenia winny być kierowane zarzuty skargi - oparte na podstawach wskazanych w art. 174 ustawy tj.:
- naruszeniu (przez wojewódzki sąd administracyjny) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1),
- naruszeniu (przez wojewódzki sąd administracyjny) przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2).
Stosownie do art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania przypisane dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Zarzucając wyrokowi naruszenie prawa materialnego, skarga kasacyjna winna wyjaśnić, na czym polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, wskazanego przepisu tego prawa przez sąd, dokonana dla potrzeb oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i jaka - zdaniem autora skargi kasacyjnej - winna być wykładnia prawidłowa lub prawidłowe jego zastosowanie w tej konkretnej sprawie. Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, skarga kasacyjna powinna wskazać przepis prawa procesowego (regulujący postępowanie sądowoadministracyjne - vide przedmiot zaskarżenia) i wywieść, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tzn., że gdyby wojewódzki sąd administracyjny, kontrolując zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem, nie dopuścił się wskazanego naruszenia prawa, to wyrok - co do istoty - byłby odmienny od skarżonego. Zarzucając naruszenie przepisów postępowania, ze względu na wskazane wyżej kompetencje sądów administracyjnych, należy powiązać naruszenie przepisów postępowania przed organami administracji z odpowiednimi przepisami regulującymi postępowanie przed sądem administracyjnym (wyrok NSA z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 878/06, opubl. w CBOiS).
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej. W świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje on sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach w niej przedstawionych.
Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, iż strony wnoszące skargi kasacyjne w niniejszej sprawie zarzuciły naruszenie wyłącznie przepisów procedury administracyjnej - art. 63 § 2 k.p.a., art. 64 § 2, art. 75 § 1 w związku z art. 128 k.p.a., art. 32 k.p.a., także art. 129 § 2 k.p.a. i art. 134 k.p.a.
Wskazane w skargach kasacyjnych przepisy są przepisami prawa procesowego regulującymi postępowanie przed organami administracyjnym Przepisów tych nie można zaliczyć do przepisów prawa materialnego gdyż stanowią normy proceduralne w ramach postępowania administracyjnego. Jako niemające zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie mogły być przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skarżonym wyrokiem naruszone.
Ponadto autorzy skargi kasacyjnej J. P. i A. S. w żaden sposób nie powiązali tych naruszeń prawa z procedurą sądowoadministracyjną, co czyni zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie niezasadnymi.
Jednakże niezależnie od tej wadliwości, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest odnieść się do zarzutów skargi kasacyjnej wyprowadzonych z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawarty został zarzut naruszenia przepisu prawa procesowego - art. 145 § 1 pkt 1) lit. c P.p.s.a., przez to, że Sąd I instancji uwzględnił skargę, podczas gdy w ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną powinna ona była zostać oddalona. Przepisy k.p.a. nie dają w ocenie strony podstawy do przyjęcia, iż podrobiony dokument może być uzupełniony w drodze wezwania do usunięcia błędów formalnych podania i przez to uznany za dokument mogący skutecznie wszcząć postępowanie administracyjne.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W razie natomiast nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
POWYŻEJ WSKAZANA NORMA PRAWNA ŁĄCZY SPOSÓB ROZSTRZYGNIĘCIA SPRAWY ZE STOSOWANIEM PRZEPISÓW PRAWA MATERIALNEGO LUB PRZEPISÓW REGULUJĄCYCH POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE. DLATEGO DLA PEŁNEGO WYJAŚNIENIA PODSTAWY PRAWNEJ ROZSTRZYGNIĘCIA NIEZBĘDNE JEST ODNIESIENIE SIĘ TAKŻE DO TYCH PRZEPISÓW (WYROK NSA Z 27 MAJA 2011 R. SYGN. AKT I OSK 1311/10, LEX NR 1080937).
PRZYSTĘPUJĄC DO WYJAŚNIENIA PRZESŁANEK PODJĘTEGO ROZSTRZYGNIĘCIA NALEŻY W PIERWSZEJ KOLEJNOŚCI ODNIEŚĆ SIĘ DO ZARZUTU NARUSZENIA ART. 63 K.P.A. OKREŚLA ON WYMAGANIA CO DO FORMY I DANYCH PODANIA A TAKŻE DO TRYBU WNOSZENIA PODAŃ.
ZGODNIE Z § 2 TEGO PRZEPISU PODANIE POWINNO ZAWIERAĆ CO NAJMNIEJ WSKAZANIE OSOBY, OD KTÓREJ POCHODZI, JEJ ADRES I ŻĄDANIE ORAZ CZYNIĆ ZADOŚĆ INNYM WYMAGANIOM USTALONYM W PRZEPISACH SZCZEGÓLNYCH.
ZASADĄ JEST W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM (PODOBNIE JAK W POSTĘPOWANIU SĄDOWOADMINISTRACYJNYM), ŻE STRONA, KTÓRA SKŁADA PISMO ZOBOWIĄZANA JEST JE W PRAWIDŁOWY SPOSÓB PODPISAĆ (ART. 63 § 3 K.P.A.), A BRAKI W TYM ZAKRESIE UNIEMOŻLIWIAJĄ NADANIE PISMU BIEGU. JEŻELI PISMO NIE CZYNI ZADOŚĆ WYMAGANIOM USTALONYM W PRZEPISACH PRAWA, NALEŻY WEZWAĆ WNOSZĄCEGO DO USUNIĘCIA BRAKÓW W TERMINIE SIEDMIU DNI Z POUCZENIEM, ŻE NIEUSUNIĘCIE TYCH BRAKÓW SPOWODUJE POZOSTAWIENIE PODANIA BEZ ROZPOZNANIA (ART. 64 § 2 K.P.A.).
Do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu administracji publicznej wezwania strony do usunięcia w ustawowym terminie, należą: określenie żądania, podpis strony, jeżeli działa przez pełnomocnika dołączenie pełnomocnictwa oraz wymagania określone w przepisach szczególnych (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 649/10, LEX nr 754017).
Podpis warunkuje, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnoszącej podanie. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty, powoduje brak uniemożliwiający wywołanie określonego skutku prawnego wniesionego podania (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 667/10, LEX nr 752124). Brak podpisu wnoszącego podanie jest – w świetle art. 63 k.p.a. – brakiem formalnym podlegającym usunięciu w powyższym trybie niezależnie od tego, jakie jest przekonanie organu co do zamiaru i intencji wnoszącego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1040/05, LEX nr 214085).
W niniejszej sprawie odwołanie I. K. od decyzji Burmistrza Miasta Iławy zostało podpisane przez jej męża Z. K.. Stanowiło to dla organu odwoławczego podstawę do złożenia do organów ścigania doniesienia w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa podrobienia dokumentu. Prokuratura odmówiła jednak wszczęcia postępowania w tej sprawie ze względu na niską szkodliwość społeczną czynu. Uznała przy tym, że Z. K. podpisał niniejsze odwołanie za zgodą żony.
Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu stwierdziło niedopuszczalność odwołania I. K.. Organ uznał bowiem, że odwołanie zostało złożone przed wejściem do obrotu prawnego decyzji organu I instancji. W ocenie organu ponadto odwołanie zawierające sfałszowany podpis jest nieskuteczne i nie może wszcząć postępowania przed organem odwoławczym. Powyższe zostało również podniesione przez organ w skardze kasacyjnej.
Odnosząc się do tychże argumentów Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd Sądu I instancji zaprezentowane w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu nie można w omawianej sytuacji uznać, że strona wniosła odwołanie jeszcze przed otrzymaniem decyzji organu I instancji.
WARTO BOWIEM ZAUWAŻYĆ, ŻE PRZESYŁKA SKIEROWANA DO I. K., ZAWIERAJĄCA DECYZJĘ ORGANU I INSTANCJI BYŁA AWIZOWANA NAJPIERW 21 STYCZNIA 2010 R. A POTEM 27 STYCZNIA 2010 R. SKUTEK DORĘCZENIA NASTĄPIŁ WIĘC Z UPŁYWEM OSTATNIEGO DNIA OKRESU PRZECHOWYWANIA PISMA W URZĘDZIE POCZTOWYM CZYLI 4 LUTEGO 2010R. ODWOŁANIE ZAŚ PODPISANE IMIENIEM I NAZWISKIEM I. K. ZOSTAŁO NADANE W TYM SAMYM DNIU - 4 LUTEGO 2010 R. TYM SAMYM NIE MOŻNA UZNAĆ, ŻE ZOSTAŁO ONO WNIESIONE PO TERMINIE.
PRZEDE WSZYSTKIM DATA TZW. FIKCYJNEGO DORĘCZENIA JEST TOŻSAMA Z DATĄ NADANIA ODWOŁANIA I. K.. PONADTO TRZEBA MIEĆ NA UWADZE, FAKT, IŻ PRZESYŁKĘ ODEBRAŁ WCZEŚNIEJ MĄŻ I. K.. ZOSTAŁA ONA MU SKUTECZNIE DORĘCZONA, TYM SAMYM ZAŚ WESZŁA DO OBROTU PRAWNEGO A SKARŻĄCA MIAŁA MOŻLIWOŚĆ ZAPOZNANIA SIĘ Z JEJ TREŚCIĄ I SPORZĄDZENIA ODWOŁANIA.
ZGODNIE BOWIEM Z ART. 110 K.P.A. ORGAN ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, KTÓRY WYDAŁ DECYZJĘ, JEST NIĄ ZWIĄZANY OD CHWILI JEJ DORĘCZENIA LUB OGŁOSZENIA, O ILE KODEKS NIE STANOWI INACZEJ. JUŻ SAMO DORĘCZENIE DECYZJI INNEMU NIŻ WNIOSKODAWCA PODMIOTOWI, NAWET W PRZYPADKU, GDY OWEMU PODMIOTOWI PRZESŁANO TĘ DECYZJĘ TYLKO DO WIADOMOŚCI POWODUJE, ŻE DECYZJA TAKA WESZŁA JEDNAK DO OBROTU PRAWNEGO I ZACZĘŁA WYWOŁYWAĆ SKUTKI PRAWNE. NALEŻY WIĘC ZGODZIĆ SIĘ Z SĄDEM I INSTANCJI, ŻE UZNAWANIE W TAKIEJ SYTUACJI OWEJ DECYZJI ZA AKT NIEISTNIEJĄCY JEST NIEDOPUSZCZALNE.
SĄD NIE WIDZI RÓWNIEŻ UZASADNIENIA DLA ZARZUTU NARUSZENIA ART. 75 § 1 W ZWIĄZKU Z ART. 128 K.P.A.. PIERWSZY Z TYCH PRZEPISÓW STANOWI, ŻE JAKO DOWÓD NALEŻY DOPUŚCIĆ WSZYSTKO, CO MOŻE PRZYCZYNIĆ SIĘ DO WYJAŚNIENIA SPRAWY, A NIE JEST SPRZECZNE Z PRAWEM. W SZCZEGÓLNOŚCI DOWODEM MOGĄ BYĆ DOKUMENTY, ZEZNANIA ŚWIADKÓW, OPINIE BIEGŁYCH ORAZ OGLĘDZINY. W MYŚL ZAŚ ART. 128 ODWOŁANIE NIE WYMAGA SZCZEGÓŁOWEGO UZASADNIENIA. WYSTARCZY, JEŻELI Z ODWOŁANIA WYNIKA, ŻE STRONA NIE JEST ZADOWOLONA Z WYDANEJ DECYZJI. PRZEPISY SZCZEGÓLNE MOGĄ USTALAĆ INNE WYMOGI CO DO TREŚCI ODWOŁANIA.
Sąd nie widzi związku pomiędzy brzmieniem powyższych przepisów a zarzutem dokonania ich błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że dokument podrobiony może skutecznie wszcząć postępowanie administracyjne. Postępowanie dowodowe zostało w niniejszej sprawie przeprowadzone w sposób prawidłowy, zaś treść odwołania i zawarte w nim intencje strony nie budzą wątpliwości.
W języku polskim przez podrobienie rozumiemy wykonanie imitacji jakiejś rzeczy mającej uchodzić za oryginał; sfałszowanie czegoś; wykonanie drugiego egzemplarza jakiegoś przedmiotu po to żeby się nim nielegalnie posługiwać. W niniejszej sprawie mąż I. K. podpisał się za nią na egzemplarzu odwołania na podstawie jej upoważnienia. Wnosząca odwołanie była tego faktu świadoma. Ponadto, jak dalej ustalono na podstawie wyjaśnień stron, na pierwotnym wydruku odwołania znajdował się podpis I. K., a jedynie wykryty przez męża błąd w nazwisku spowodował, że sporządził on kolejną kopię odwołania, nie zawierająca już błędu. Kopii tej I. K. nie mogła podpisać, gdyż znajdowała się poza miejscem zamieszkania. Skarżąca wskazała ponadto, że mąż działał na podstawie udzielonego mu przez nią pełnomocnictwa.
Wobec tak brzmiącego wyjaśnienia I. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze tym bardziej powinno było zastosować tryb z art. 64 § 2 k.p.a., celem wyjaśnienia powstałych wątpliwości. Działanie polegające na zawiadomieniu organów ścigania o popełnieniu przestępstwa nie wydaje się być w tym świetle racjonalne.
Podkreślić ponadto należy, że zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa zawarte w k.p.a. nie są kompletne, stąd przy wyjaśnianiu sytuacji odnoszącej się do tej instytucji należy posiłkowo stosować zasady wyrażone w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964, nr 16, poz. 63), zwanej dalej k.c. Podkreślenia wymaga, iż zwięzłość przepisów k.p.a. dotyczących pełnomocnictw wskazuje na to, że zamiarem ustawodawcy nie było sformalizowanie wymagań co do ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie zaś z zasadami wyrażonymi w Kodeksie cywilnym w przypadku braku umocowania po stronie pełnomocnika ważność czynności zależy od potwierdzenia jej przez mocodawcę (art. 103 § 1 i art. 104 k.c.). Potwierdzenie ma charakter uniwersalny w tym znaczeniu, że obejmuje zarówno formę, jak i termin dokonania czynności oraz przewidziane dla niej skutki. Niedołączenie pełnomocnictwa do pisma sporządzonego w imieniu mocodawcy a kierowanego do organu stanowi brak pisma, który może zostać usunięty na mocy art. 64 § 2 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 4 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 941/05, LEX nr 275483). Zatem działanie pełnomocnika bez umocowania powoduje nieważność czynności, o ile nie jest sanowane zgodnie z przepisami art. 103 i 104 k.c., zaś nieprzedstawienie dokumentu pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym może i powinno być uzupełnione jako brak formalny sprawy zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. (wyrok WSA w Opolu z dnia 6 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Op 238/08, LEX nr 519839).
REASUMUJĄC PONOWNIE NALEŻY PODKREŚLIĆ, IŻ ORGAN MIAŁ OBOWIĄZEK WEZWANIA STRON DO UZUPEŁNIENIA BRAKÓW FORMALNYCH, TAK JAK CHODZI O PODPIS, JAK I O ZŁOŻENIE STOSOWNEGO PEŁNOMOCNICTWA I – JAK SŁUSZNIE WSKAZAŁ SĄD I INSTANCJI – NIC GO OD TEGO OBOWIĄZKU NIE ZWALNIAŁO. JEDYNIE WEZWANIE POZWOLI ODPOWIEDZIEĆ NA KLUCZOWE W SPRAWIE PYTANIA: KTO FAKTYCZNIE WNIÓSŁ ODWOŁANIE, CZY ZOSTAŁO ONO PRAWIDŁOWO PODPISANE ORAZ CZY ODWOŁUJĄCY SIĘ DZIAŁAŁ OSOBIŚCIE CZY PRZEZ PEŁNOMOCNIKA.
Z POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY NA PODSTAWIE ART. 184 P.P.S.A. ORZEKŁ O ODDALENIU SKARG KASACYJNYCH.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło