I OZ 361/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 111/19 o odrzuceniu skargi M.K. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 marca 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę M.K. (dalej: skarżący) na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie opatrzoną podpisem elektronicznym skargę na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] stycznia 2019 r. Na mocy zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 7 lutego 2019 r., skarżący został wezwany do podpisania skargi i nadesłania jej do Sądu - w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to doręczone zostało skarżącemu w dniu 14 lutego 2019 r. W wymaganym terminie 7 dni strona nie uzupełniła wskazanego braku formalnego, co skutkować musiało odrzuceniem jej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 57 § 1 P.p.s.a. wynika, że skarga powinna czynić zadość pisma w postępowaniu sądowym, a zatem musi spełniać określone warunki formalne, które wymienia w sposób wyczerpujący przepis art. 46 P.p.s.a. Jednym z tych wymagań jest podpis strony lub jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Podpis powinien być własnoręczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 ustawy, które w tej sprawie nie występują Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w powołanych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, iż w uchwale składu 7 sędziów z dnia 12 maja 2014 r., I OPS 10/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 P.p.s.a. - nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. z 2013 r., poz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Stanowisko zajęte w przywołanej wyżej uchwale pozostaje aktualne również na gruncie obowiązującej ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1579 ze zm.), która w art. 141 uchyliła w całości uprzednio obowiązującą ustawę o podpisie elektronicznym. Ponadto zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017r. poz. 570 ze zm.) przepisów tej ustawy nie stosuje się m.in. do sądów administracyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co oznacza, że sądy administracyjne nie są obowiązane do posługiwania się w korespondencji elektronicznej certyfikatami, o których stanowi ustawa – o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej. Nadal dla skuteczności pisma wnoszonego drogą elektroniczną, konieczne jest jego późniejsze opatrzenie własnoręcznym podpisem (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach m. in. z 4 września 2018 r., sygn. akt I OZ 759/18; z 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OZ 425/18, z 23 marca 2018 r., sygn. akt I GSK 157/18 oraz z 16 stycznia 2018 r. sygn. akt II OZ 1649/17 – wszystkie dostępne w CBOSA). Odnotować należy, że zmiany w powyższym zakresie wprowadza ustawa z 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 183 ze zm.), której przepisy intertemporalne przewidują nowelizację przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w omawianej kwestii z datą 31 maja 2019 r. Przewidywane zmiany przewidują m.in. nowelizację art. 46 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegającą na dodaniu § 2a w brzmieniu "Gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP lub przez zastosowanie innych mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, jeżeli takie mechanizmy zostały wprowadzone przez sąd administracyjny". Możliwość podpisania przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika pisma kwalifikowanym podpisem elektronicznym – jak już wskazano wyżej – powstanie z dniem 31 maja 2019 r. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarga M.K. wniesiona do Sądu I instancji w formie dokumentu elektronicznego była obarczona istotnym brakiem w postaci braku własnoręcznego podpisu. Z tego względu uzasadnione było wezwanie skarżącego do jego uzupełnienia. Ponieważ skarżący nie wykonał wezwania Sądu I instancji i w zakreślonym terminie nie nadesłał własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi, zaistniała podstawa do zastosowania sankcji odrzucenia skargi, o czym Sąd I instancji prawidłowo orzekł w kontrolowanym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.