II SA/Kr 1565/18
WyrokWSA w Krakowie2019-03-14
Skład orzekający: Jacek Bursa, Mirosław Bator, Agnieszka Nawara Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość zajętą pod inwestycję drogową może zostać wydana, jeśli przyczyna bezprzedmiotowości (wcześniejsze nabycie nieruchomości przez gminę) wystąpiła przed wydaniem decyzji o odszkodowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o ustaleniu odszkodowania jest wadliwa, ponieważ bezprzedmiotowość decyzji musi nastąpić po jej wydaniu, a nie być spowodowana zdarzeniami wcześniejszymi. Wcześniejsze nabycie nieruchomości przez gminę nie czyni decyzji o odszkodowaniu bezprzedmiotową w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Ponadto, sąd uznał, że argumentacja dotycząca interesu strony i interesu społecznego nie została wystarczająco uzasadniona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody uchylającej decyzję Starosty o odmowie wygaszenia decyzji ustalającej odszkodowanie dla K. B. za nieruchomość zajętą pod inwestycję drogową. Wojewoda stwierdził wygaśnięcie decyzji o odszkodowaniu, uznając ją za bezprzedmiotową, ponieważ nieruchomość została wcześniej (w 1999 r.) nabyta z mocy prawa przez Gminę K. K. B. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wygaśnięcia decyzji i uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Agnieszka Nawara Dubiel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 października 2018 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego K. B. kwotę 680,00 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta [...] decyzją z dnia 4 grudnia 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 K.p.a. orzekł o odmowie wygaszenia decyzji Starosty [...] z dnia 21 grudnia 2015 r. o 1/ ustaleniu odszkodowania z tytułu utraty prawa własności nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...], która w dniu 25 czerwca 2015 r. stała się własnością Gminy K. w wysokości 30 097,00 zł; 2/ wypłacie ustalonego w pkt 1 odszkodowania na rzecz K. B. – dotychczasowego właściciela nieruchomości; 3/ o zobowiązaniu Gminy K. reprezentowanej przez Prezydenta Miasta K. do wypłaty odszkodowania. Orzekając o odmowie wygaśnięcia decyzji Starosty [...] z dnia 21 grudnia 2015 r. znak [...], organ l instancji wskazał, iż decyzja Wojewody z dnia 17 października 2016 r. znak: [...] potwierdza fakt, iż Gmina K. jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0053 ha, obręb [...], jedn. ewid. [...], a zatem daje jej podstawy do podjęcia odszkodowania złożonego do depozytu sądowego, a poza tym, kwestia wygaśnięcia decyzji nie jest uregulowana w przepisach szczególnych zaś stwierdzenie bezprzedmiotowości decyzji nie jest wystarczające do stwierdzenia jej wygaśnięcia, bowiem należy dodatkowo wykazać, że wymaga tego interes społeczny albo interes strony.
Od tej decyzji odwołanie złożyła Gmina Miejska K. wskazując, że od 1 stycznia 1999 r. K. B. przestał być właścicielem ww. nieruchomości i również w dniu 25 czerwca 2015 r. tj. w dacie ostateczności decyzji Starosty [...] z dnia 29 stycznia 2015 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: Rozbudowa dróg gminnych: ul. K. , fragmentu ul. Z. , skrzyżowania z ul P. wraz z przebudową i budową kanalizacji opadowej, przebudową i budową chodnika, oświetleniem ulicznym i przebudową kolidującego uzbrojenia działka nr [...] obr [...] stanowiła własność Gminy Miejskiej K.. Nie nastąpił w związku z powyższym skutek prawny przejęcia ww. działki w trybie art. 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w wyniku ostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zdaniem odwołującego pozostająca w obrocie prawnym decyzja o ustaleniu odszkodowania na rzecz K. B. w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Wojewoda decyzją z dnia 9 października 2018 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 4 grudnia 2017 r. i stwierdził wygaśniecie decyzji Wojewody z dnia 16 lipca 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 21 grudnia 2015 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 specustawy drogowej wysokość odszkodowania za nieruchomości lub ich części, które z mocy prawa na podstawie tejże ustawy stały się własnością Skarbu Państwa bądź odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Stosownie natomiast do art. 12 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości, zaś nieruchomości lub ich części zajęte pod inwestycję drogową, a niestanowiące dotychczas własności odpowiedniego podmiotu publicznoprawnego, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa - w przypadku zajęcia pod drogę krajową albo odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego - w razie zajęcia pod drogę odpowiednio: wojewódzką, powiatową lub gminną - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Organ wskazał, że przedmiotowa działka nr [...] o pow. 0,0053 ha obręb [...], jednostka ewidencyjna [...] została przejęte z mocy prawa przez Gminę K. w dniu 1 stycznia 1999 r. w trybie art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, co potwierdzono w decyzji Wojewody z dnia 17 października 2016 r., który stwierdził, że z dniem 1 stycznia 1999 r. Gmina K. nabyła z mocy prawa własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], będącej własnością K. B. zajętej 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną nr [...] – ulicę K. w K.. Decyzja ta stała się ostateczna 8 listopada 2016 r. Zatem skoro regulacja stanu prawnego w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną następuje z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. odnośnie nieruchomości w stosunku do których zachodzą stosowne przesłanki, to skutek ten jest uprzedni do skutku wynikającego z później wydanej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydanej w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Organ stwierdził, że w art. 162 § 1 K.p.a. zawarto dwie przesłanki, które mogą lec u podstaw wydania rozstrzygnięcia przez właściwy organ o wygaśnięciu decyzji administracyjnej. Organ administracji publicznej jest zobligowany do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie rozwiązania zawartego w art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., jeśli zostaną spełnione kumulatywnie dwa elementy: 1) decyzja stała się bezprzedmiotowa; 2) tak nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1179/06 przyjął, że: artykuł 162 § 1 pkt 1 K.p.a., z natury rzeczy dotyczy decyzji, które albo nie zostały jeszcze wykonane i na skutek określonych zdarzeń faktycznych wykonanie ich stało się bezprzedmiotowe (niemożliwe), albo decyzji które są w trakcie wykonywania lub wykonane w części, ale dalsze ich wykonywanie może być uznane za bezprzedmiotowe. W tym kontekście należy mieć na uwadze, iż jak wskazał Prezydent Miasta K., nie doszło do wpłaty przez niego do depozytu sądowego kwoty odszkodowania ustalonego w decyzji Wojewody z dnia 16 lipca 2016 r., w której został on do tego zobowiązany. W niniejszym przypadku niewątpliwe postępowanie odszkodowawcze w trybie specustawy drogowej stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 4f tej regulacji, odszkodowanie za nieruchomości przejęte przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na skutek wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Skoro zaś ostateczna, deklaratoryjna decyzja Wojewody z dnia 17 października 2016 r. potwierdziła, iż już od dnia 1 stycznia 1999 r. (a więc na długo przez wydaniem decyzji Starosty [...] z dnia 29 stycznia 2015 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa dróg gminnych: ul. K. , fragmentu ul. Z. , skrzyżowania z ul P. wraz z przebudową i budową kanalizacji opadowej (...) ", zreformowanej częściowo decyzją Wojewody z dnia 25 czerwca 2015 r. znak [...], wydaną w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych) działka nr [...] obręb [...], jedn. ewid. [...] stanowiła własność Gminy K. , to tym samym jakiekolwiek czynności związane z ustaleniem i wypłatą odszkodowania w trybie specustawy drogowej są bezprzedmiotowe. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, iż wygaśnięcie decyzji wydanych w ww. trybie jest zgodne zarówno z interesem strony (w tym przypadku Gminy K. , na której tym samym nie ciąży już wskazane zobowiązanie) jak i interesem społecznym (oprócz argumentacji przedstawionej w tym zakresie w wyroku WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1485/17 należy mieć na uwadze i to, że Gmina K. jako jednostka samorządu terytorialnego działa także w interesie społecznym tj. ogółu zamieszkujących ją osób, a tym samym środki pieniężne zarezerwowane niejako dotychczas na spełnienie omawianego zobowiązania, może ona przeznaczyć np. na wydatki związane z zaspokajaniem ważnych potrzeb jej mieszkańców).
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł K. B. zarzucając naruszenie:
1/ art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ art. 107 § 3 K.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że działka została zabrana na realizację interesu społecznego tj. pod drogę. Nie sposób zaakceptować takiej sytuacji, że skarżącemu odbiera się należne odszkodowanie. W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Wojewody i poprzedzającej jej decyzji Starosty [...] ustalającej na rzecz skrzącego odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod inwestycję drogową i zobowiązującą do zapłaty tego odszkodowania Gminę Miejską K.. Organ uznał, że decyzja jest bezprzedmiotowa, ponieważ działka za przejęcie której ustalono odszkodowanie, została już wcześniej (1 stycznia 1999 r.) przejęta z mocy prawa przez Gminę K. . Ponadto organ wskazał, że wygaszenie decyzji leży w interesie strony (Gminy Miejskiej K.), gdyż nie ciąży już na niej zobowiązanie oraz w interesie społecznym, ponieważ wydatki przeznaczone na odszkodowanie można przeznaczyć na wydatki związane z zaspokojeniem ważnych potrzeb jej mieszkańców. W ocenie sądu decyzja ta jest wadliwa.
Zgodnie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Przesłankami wygaszenia decyzji jest zatem jej bezprzedmiotowość (brak przedmiotu sprawy) oraz kumulatywnie, bądź przepis prawa który nakazuje dokonać tego wygaśnięcia, bądź interes strony lub interes społeczny, który przemawia za dokonaniem tego wygaśnięcia.
Brak przedmiotu sprawy (bezprzedmiotowość) można scharakteryzować, jako wygaśnięcie elementu stosunku materialnoprawnego, nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej (por. Knysiak-Molczyk Hanna, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz). W orzecznictwie jednolicie wyrażany jest pogląd, że pojęcie bezprzedmiotowości decyzji należy łączyć z brakiem podmiotu lub przedmiotu administracyjnego stosunku prawnego. Brak podmiotu stosunku administracyjnoprawnego wystąpi np. w razie śmierci strony w zakresie uprawnień lub obowiązków o charakterze osobistym, które nie przechodzą na następców prawnych, rozwiązania jednostki organizacyjnej będącej stroną (bez następstwa prawnego), jak również w razie utraty przez stronę kwalifikacji do wykonywania uprawnień. Z brakiem przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego mamy do czynienia wówczas, gdy np. w decyzji rozstrzygnięto odnośnie do praw lub obowiązków dotyczących rzeczy, co do których w wyniku ich zniszczenia lub istotnego przekształcenia te prawa lub obowiązki nie mogą być dalej realizowane, albo wtedy, gdy strona zrezygnowała z uprawnienia (po. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2017 r. II OSK 2917/15, z dnia 27 listopada 2017 r. II GSK 2134/17, z dnia 20 lipca 2017 r. II OSK 2917/15, z dnia 20 lipca 2017 r. II OSK 2917/15).
W ocenie sądu tak rozumiana bezprzedmiotowość w niniejszej sprawie nie zachodziła. W sposób oczywisty podmioty stosunku prawnego ukształtowanego decyzją ustalającą prawo do odszkodowania i kreującą zobowiązanie do wypłacenia tego odszkodowania istnieją, nie zachodzi więc przypadek bezprzedmiotowości podmiotowej. Co zaś do bezprzedmiotowości przedmiotowej, to w ocenie sądu trudno uznać, iż wydanie decyzji wadliwej, w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny przesądza o tym, że prawo jakie uzyskał skarżący do odszkodowania nie może być realizowane. Wygaszanie decyzji nie jest środkiem służącym eliminacji z obiegu prawnego decyzji wadliwych czy wydanych przez organ omyłkowo. Nieruchomość skarżącego przeszła z mocy prawa na własność gminy z dniem 1 stycznia 1999 r. w oparciu o art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Prawo do odszkodowania za tą nieruchomość skarżący miał, przy czym prawo to uzależnione było od złożenia przez niego wniosku w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po tym czasie roszczenie do żądania zapłaty wygasło. Organ za tą samą nieruchomość na rzecz skarżącego odszkodowanie ustalił z urzędu, w oparciu o tzw. specustawę drogową niejako omyłkowo, gdyż nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego – tego, kto jest właścicielem działki nr [...]. Powzięcie informacji (prawdopodobnie z deklaratoryjnej decyzji Wojewody z dnia 17 kwietnia 2016 r.), że ustalono odszkodowanie za nieruchomość, która już stanowiła własność gminy nie czyni bezprzedmiotowym decyzji ustalającej odszkodowanie. Organ może w dalszym ciągu wypłacić odszkodowanie aczkolwiek ze świadomością, że odszkodowanie to ustalono wadliwie. Napomknąć można, iż w postępowaniu opartym o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1474) organy działają o dane zamieszczone w rejestrze gruntów (dane katastralne) tym niemniej to w gestii tych organów leży uporządkowanie tych danych, by odpowiadały stanowi rzeczywistemu. Skoro gmina nabyła własność tej działki 1 stycznia 1999 r. to dlaczego decyzję deklaratoryjną, ale stanowiącą podstawę do ujawnienia tego faktu między innymi w rejestrze gruntów organ administracji wydaje w roku 2016. Taka rażąca bezczynność nie tylko dotyka byłych właścicieli nieruchomości zajętych pod drogi, którzy często nie mieli pełnej świadomości o dokonanym zajęciu czy fakcie przejęcia ich własności przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego a w konsekwencji o możliwości ubiegania się o odszkodowanie ograniczone terminem materialnym, którego niezachowanie związane było z wygaśnięciem roszczenia. Bezczynność ta, czego dowodzi niniejsze postępowanie, stanowiła przyczynę chaosu na skutek którego, organ wydaje decyzję o odszkodowaniu w sytuacji, kiedy podmiotowo brak podstaw do wydania decyzji tej treści. Zaistnienie takiej sytuacji nie jest jednak podstawą do wygaśnięcia decyzji. Skarżący także nie zrzekł się prawa do tego odszkodowania.
Podkreślić należy, iż przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 16 lipca 2016 r. nie było przejęcie własności nieruchomości (postępowanie takie byłoby faktycznie bezprzedmiotowe z uwagi na fakt wcześniejszego przejęcia nieruchomości przez gminę) a jedynie ustalenie odszkodowania. Przejęcie własności działek zajętych pod inwestycję drogową w oparciu o tzw. specustawę drogową nie przewiduje zresztą odrębnego postępowania wywłaszczeniowego. Własność tych działek Skarb Państwa lub organ samorządu terytorialnego nabywa z mocy prawa. Odrębnym postępowaniem objęte są tylko kwestie odszkodowawcze. Ustalenie odszkodowania wadliwie czy bezpodstawnie nie jest jednoznaczne z bezprzedmiotowością decyzji, która odszkodowanie to ustaliła.
Odnośnie stanowiska organu, co do interesu strony, zgodnego z decyzją wygaszająca, także nie sposób się z nim zgodzić. W postępowaniu o odszkodowanie stroną jest przede wszystkim podmiot uprawniony do odszkodowania. Podmiot zobowiązany do zapłaty występuje w tym postępowaniu także jako strona, aczkolwiek trudno z pola widzenia tracić tego, że jest to także organ administracji i podmiot na rzecz którego przeszła własność nieruchomości zajętej pod drogę – skutek równoznaczny z wywłaszczeniem. W sytuacji, kiedy w postępowaniu bierze udział więcej niż jedna strona, interes strony, o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. nie można odnosić do jednej z nich, zwłaszcza kiedy druga strona ma interes przeciwny. Stosowanie tej normy (wygaszanie decyzji bezprzedmiotowej w interesie strony) jest możliwe w sytuacji, kiedy w postępowaniu bierze udział jedna strona lub gdy interesy wszystkich stron postępowania są zbieżne. Przepis art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. mówi o interesie strony a nie interesie niektórych ze stron postępowania.
Co do kwestii interesu społecznego, w ocenie sądu organ swego stanowiska w sposób dostateczny nie uzasadnił. W uzasadnieniu decyzji zawarł stwierdzenie, że interesu tego upatruje w tym, że środki, które nie zostaną wypłacone w ramach odszkodowania gmina może przeznaczyć na zaspokojenie ważnych potrzeb mieszkańców. Stanowisko to jest lakoniczne i nieprzekonujące. Jak wskazuje Wróbel Andrzej, Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VII, pojęcie interesu społecznego jest pojęciem niedookreślonym, które powinno być skonkretyzowane przez organ administracji publicznej w procesie stosowania prawa proceduralnego, w szczególności zaś organ jest obowiązany wyjaśnić treść tego pojęcia w konkretnym przypadku i udowodnić, że taki interes przemawia przeciwko rozstrzygnięciu zgodnie z wnioskiem strony. Nie można bowiem powoływać się na abstrakcyjnie ujęty interes społeczny przy podejmowaniu negatywnych dla strony rozstrzygnięć procesowych bez udowodnienia i wyczerpującego uzasadnienia, na czym ten interes w konkretnym przypadku polega. Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2018 r. II SA/Kr 346/18 przez interes społeczny rozumie się dyrektywę nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. Hipotetyczna możliwość wykorzystania niewypłaconych w ramach odszkodowania środków na zaspokojenie ważnych potrzeb mieszkańców, nie jest wystarczającym argumentem do uznania, że organ działający w ramach uznania administracyjnego wszechstronnie rozważył wagę tej, jak mowa wyżej, hipotetycznej możliwości.
Na koniec wskazać, iż w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się powszechnie, iż wygasić decyzję można, gdy po jej wydaniu stała się bezprzedmiotowa. Wynika to choćby z wykładni gramatycznej przepisu art. 162 K.p.a. i użytego w nim zwrotu - jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa Bezprzedmiotowość musi nastąpić po wydaniu decyzji a nie mogą jej (bezprzedmiotowości) kreować zdarzenia zeszłe tj. takie okoliczności które wystąpiły przed wydaniem decyzji. Jak przy analizie przepisu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. wskazuje Łaszczyca Grzegorz, Martysz Czesław, Matan Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II., wyd. III "powstanie po wydaniu decyzji sytuacji czy układu stosunków społecznych odbiegających od czynników indywidualizujących dany stosunek prawny, ukształtowany lub ustalony w decyzji, kładzie kres istnieniu tego stosunku i musi oddziaływać na obowiązywanie decyzji, która jest wyrazem tych stosunków" (T. Woś, Stwierdzenie..., s. 51)". Stanowisko takie wyrażał Naczelny Sąd Administracyjny. Dla przykładu przytoczyć można wyrok z dnia 20 lipca 2017 r. II OSK 2917/15 w którym NSA stwierdza, zasadniczą przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. jest bezprzedmiotowość decyzji, która powstała po wydaniu decyzji. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 3 września 2014 r. II OSK 519/13. W niniejszej sprawie bezprzedmiotowości postępowania organ upatruje w tym, że podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania, wcześniej już nabył własność tej nieruchomości tj. przyczyną bezprzedmiotowości jest zdarzenie zeszłe około 17 lat przed wydaniem decyzji w stosunku do której organ orzeka o jej wygaśnięciu. Z przyczyn o których mowa wyżej, w ocenie sądu jest to niedopuszczalne.
Na koniec wskazać należy, że decyzja wydana na podstawie art. 162 K.p.a. nie kreuje nowego stanu prawnego a jedynie potwierdza, że stan taki zaistniał na skutek innych zdarzeń, które, jak mowa wyżej, zeszłych po wydaniu decyzji. Decyzja ta ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. Jak wskazuje Łaszczyca Grzegorz, Martysz Czesław, Matan Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II., wyd. III "decyzja stwierdzająca wygaśnięcie innej decyzji ma charakter aktu deklaratoryjnego, jako że wywołuje skutki prawne ex tunc, czyli wstecz, od dnia, w którym powstały przesłanki wygaśnięcia decyzji (T. Woś, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji..., s. 50)". Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że żadne zdarzenia zeszłe po wydaniu decyzji z 16 lipca 2016 r. nie sprawiły, że stała się ona na skutek tego zdarzenia bezprzedmiotowa. Przyjmując koncepcję organu za dopuszczalną należało by uznać, że decyzja ta była bezprzedmiotowa od daty jej wydania. Decyzja ta zatem nie stała by się bezprzedmiotowa lecz wbrew zapisowi art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. była bezprzedmiotowa, co jak się wydaje jest koncepcją całkowicie sprzeczną z poglądami tak doktryny jak i orzecznictwa zaprezentowanymi wyżej.
Mając na uwadze powyższe, sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło