II SA/Lu 89/19
WyrokWSA w Lublinie2019-04-04
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski, Jerzy Parchomiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewody o umorzeniu wznowionego postępowania w sprawie scalenia gruntów, wydana po zmianach przepisów dotyczących właściwości organów wyższego stopnia, została wydana przez organ właściwy?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy z 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, do postępowań w sprawie wznowienia postępowania scaleniowego, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, co oznacza, że organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty był organ wyższego stopnia według stanu prawnego obowiązującego przed tą nowelizacją, czyli Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie Wojewoda.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty o umorzeniu wznowionego postępowania w sprawie scalenia gruntów. Postępowanie to było prowadzone od 1999 r. i przeszło przez wiele instancji, w tym uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ostatecznie Starosta umorzył postępowanie, uznając wniosek o wznowienie za złożony z uchybieniem terminu i brak nowych okoliczności. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez niezebranie materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody; zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 200 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie scalenia gruntów I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. Ł. o kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] grudnia 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania J. Ł. (dalej jako: skarżący) oraz P. B., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] maja 2018 r. o umorzeniu wznowionego postępowania w sprawie scalenia gruntów zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy w O. L. z [...] października 1993 r.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Ostateczną decyzją z [...] października 1993 r. Burmistrz Miasta i Gminy O. L., orzekł o dokonaniu scalenia gruntów wsi J., gm. O. L., o ogólnym obszarze 924,90 ha.
Pismem z [...] marca 1997 r., grupa mieszkańców wsi J. wniosła o weryfikację decyzji zatwierdzającej scalenie w części dotyczącej pomiaru działek leśnych w uroczysku "[...]", podnosząc, że jest ona niezgodna z prawem. Skarżący domagali się zmiany zatwierdzonego projektu scalenia w taki sposób, aby granice działek, wydzielonych jako ekwiwalent za działki wniesione do scalenia, były zgodne ze stanem faktycznego użytkowania na gruncie.
Postanowieniem z [...] lutego 1999 r. Zarząd Miasta w O. L., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie scalenia gruntów zakończone ostateczną decyzją Burmistrza z [...] października 1993 r., w części dotyczącej działek: nr [...] (własność T. A.), nr [...] (własność E. K.), nr [...] (własność J. J.), nr [...] (własność J. Ł.), nr [...] (własność D. i H. małżonków C.), nr [...] (własność P. B.). W uzasadnieniu wskazano, że przyczyną wznowienia postępowania scaleniowego jest sposób wydzielenia po scaleniu ekwiwalentów wymienionych działek, który nie jest zgodny ze stanem faktycznego ich użytkowania na gruncie.
Decyzją z [...] lutego 2001 r. Zarząd Miasta O. L. umorzył postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania scaleniowego wsi J., w części dotyczącej działek od nr [...] do nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Na skutek odwołania, wniesionego przez J. Ł., J. J. i P. B., decyzją z [...] listopada 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta [...] decyzją z [...] stycznia 2010 r., orzekł o uchyleniu ostatecznej decyzji z [...] października 1993 r., w części dotyczącej działek od nr [...] do nr [...], poprzez wykreślenie numerów tych działek i ich powierzchni oraz wprowadzeniu w zamian działek odpowiednio od nr [...] do nr [...] i ich powierzchni w oparciu o dokumentację geodezyjną powstałą w wyniku przeprowadzonego w 2005 r. bezpośredniego pomiaru na gruncie granic działek leśnych.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez te same strony co poprzednio, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z [...] maja 2010 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kolegium wskazało na brak podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz zaleciło ustalenie daty złożenia przez strony wniosku o wznowienie postępowania, a następnie rozważenie, czy istnieje możliwość uchylenia decyzji scaleniowej w trybie wznowienia postępowania, z uwagi na upływ terminu 5-letniego od dnia doręczenia decyzji.
Decyzją z [...] sierpnia 2010 r., Starosta [...], stwierdził, że decyzja z
[...] października 1993 r. została wydana z naruszeniem prawa. W wyniku odwołania stron, decyzją z [...] października 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., uchyliło decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że Starosta nie wskazał rodzaju naruszenia prawa w decyzji scaleniowej, a co za tym idzie nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę na kwestię prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, a w przypadku śmierci strony, ustalenia jej następców prawnych i wezwaniu ich do udziału w postępowaniu.
Decyzja Kolegium została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Po rozpatrzeniu skargi wyrokiem z 3 lutego 2011 r.
(II SA/Lu 818/10) Sąd oddalił skargę. Od tego wyroku został wniesiona skarga kasacyjna, którą oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 listopada 2012 r. (II OSK 1270/11). W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że w postępowaniu nie ustalono prawidłowo stron wznowionego postępowania, brały w nim udział osoby zmarłe, nie ustalono ich następców prawnych. Ponadto Sąd zalecił, aby organy prowadzące postępowanie, w pierwszej kolejności rozważyły, czy "sposób wydzielenia ekwiwalentów ww. działek po scaleniu odbiega od faktycznego użytkowania na gruncie", jak to określono w postanowieniu o wznowieniu postępowania, może stanowić przesłankę wznowienia postępowania w trybie zakreślonym przepisem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto, zdaniem Sądu należy sprawdzić, czy został zachowany termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.
Postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. Starosta [...] zawiesił z urzędu postępowanie do czasu przedłożenia dokumentów potwierdzających nabycie praw do spadków po D. C. i H. C.. Po uzyskaniu postanowień Sądu Rejonowego w L. z [...] czerwca 2016 r. i z [...] marca 2017 r. w sprawie stwierdzenia nabycia spadku i działu spadku, postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. Starosta podjął zawieszone postępowanie
Decyzją z [...] maja 2018 r., Starosta [...] umorzył wznowione postępowanie w sprawie scalenia gruntów, podnosząc w uzasadnieniu, że wniosek o wznowienie postępowania scaleniowego został złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a.; wskazany jako podstawa wznowienia argument, że "sposób wydzielenia ekwiwalentów ww. działek po scaleniu odbiega od faktycznego użytkowania na gruncie" nie stanowi nowych okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto w ocenie organu wniosek o wznowienie postępowania scaleniowego został złożony przez część osób, które nie posiadały legitymacji do jego złożenia (dotyczy to osób, które podpisały się jako spadkobiercy po D. i H. C.). W ocenie Starosty, w sytuacji, gdy organ wszczął postępowanie w sprawie wznowienia, pomimo niedopuszczalności wznowienia, i w toku wznowionego postępowania okazało się, że zachodziły przesłanki niedopuszczalności wznowienia, należy umorzyć postępowanie.
Odwołanie od tej decyzji złożyli J. Ł. i P. B., żądając jej uchylenia jako niezgodnej z prawem, kwestionując stanowisko organu o niedopuszczalności wznowienia postępowania i braku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Decyzją z [...] grudnia 2018 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ przedstawił obszernie poglądy orzecznictwa w zakresie interpretacji podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wojewoda wskazał następnie, że projekt scalenia gruntów został okazany na zebraniu uczestników scalenia w dniu [...] września 1993 r. W dniu [...] października 1993 r. odbyło się badanie zasadności skarg do projektu scalenia, złożonych przez uczestników. W czynnościach tych uczestniczyli przedstawiciele rady uczestników scalenia, w tym J. Ł.. Decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia została odczytana na zebraniu uczestników scalenia w dniu [...] listopada 1993 r. oraz wywieszona w dniach od [...] października do [...] listopada 1993 r. na tablicach ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy w O. L. oraz sołtysa wsi J.. Pismem z [...] listopada 1993 r. Sekretarz Miasta i Gminy poinformował wykonawcę projektu scalenia, że decyzja uzyskała klauzulę ostateczności, w związku z tym należy utrwalić na gruncie granice poszczególnych działek wydzielonych w wyniku scalenia.
Z argumentacji uczestników scalenia, którzy żądali wznowienia postępowania, wynika, że nie mieli wiedzy dotyczącej faktycznego sposobu wydzielenia ekwiwalentów w działkach leśnych. Ich zdaniem przebieg granic działek, zaprojektowany w wyniku scalenia gruntów nie jest zgodny ze sposobem faktycznego użytkowania działek. Dopiero w dniu [...] maja 1997 r., podczas przeprowadzonego pomiaru kontrolnego, dowiedzieli się, że przebieg granic działek wynikający z zatwierdzonego projektu scalenia nie jest zgodny z ich wskazaniami podczas scalenia gruntów.
W ocenie organu, po przeprowadzeniu postępowania scaleniowego, wznowionego postanowieniem z [...] lutego 1999 r., nie zostały ujawnione żadne nowe okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy, które istniałyby w dniu wydania ostatecznej decyzji z [...] października 1993 r. i nie byłyby znane organowi wydającemu tą decyzję. W związku z powyższym należało umorzyć postępowanie.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody J. Ł. zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, na którym powinno być oparte rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu skarżący potwierdził, że uczestnikom scalenia okazano projekt scalenia. Przedstawiono dokumentację sporządzoną na podstawie wskazań granic leśnych przez właścicieli. Geodeta wykonujący czynności w postępowaniu scaleniowym na podstawie wskazań sporządził projekt scalenia i okazał go na mapach, ale nie na gruncie, gdyż jego zdaniem było to zbędne, skoro projekt powstał na podstawie wskazań samych właścicieli. Organy nie przedstawiły protokołu okazania granic na gruncie. Dokonanie tej czynności było nawet niemożliwe ze względu na obszar objęty scaleniem. Na podstawie analizy samych map właściciele nie byli w stanie stwierdzić, czy granice uwidocznione na mapach odzwierciedlają wskazywane przez nich granice działek na gruncie. Nie mając możliwości weryfikacji danych z dokumentów przedstawionych przez geodetę, zarówno właściciele, jak i organ zatwierdzający projekt scalenia, przyjęli za prawdziwe twierdzenia geodety. Dopiero po scaleniu, w dniu [...] maja 1997 r., podczas pomiaru kontrolnego właściciele działek dowiedzieli się, że przebieg granic działek nie jest zgodny z ich wskazaniami. O zmianie granic nie wiedzieli ani właściciele, ani organ, który zatwierdzał projekt, zatem wbrew twierdzeniom Wojewody są to nowe okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę żądania wznowienia postępowania. Niezrozumiałe w ocenie skarżącego jest twierdzenie, że na podstawie tych samych okoliczności Burmistrz O. L. uznał, że zachodzi podstawa wznowienia postępowania, a 20 lat później organy uznają, że nie są to nowe okoliczności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutu niezapewnienia czynnego udziału w sprawie spadkobiercom D. C. organ wskazał na prawomocne postanowienia Sądu Rejonowego w L. w sprawie stwierdzenia nabycia spadku oraz w sprawie działu spadku. Z treści tych orzeczeń wynika, że na skutek spadkobrania po D. C. przymiot strony uzyskał jedynie skarżący J. Ł., gdyż to on nabył w wyniku działu spadku m.in. działki nr [...], objęte niniejszym postępowaniem.
W piśmie procesowym z [...] marca 2019 r., skarżący stwierdził, że wbrew argumentom Wojewody nie jest spadkobiercą D. C., a jedynie właścicielem określonych gruntów, na mocy zgodnego działu spadku. D. C. nie żyła już w 1993 r. w czasie trwania scalenia i należało zapewnić udział w postępowaniu scaleniowym w charakterze stron również jej następcom prawnym, skoro w wyniku wznowienia postępowania dojdzie do zmiany lub stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji scaleniowej. Ponadto skarżący jeszcze raz podniósł, że ani przed okazaniem projektu, ani po zatwierdzeniu scalenia, nie okazano uczestnikom granic działek w terenie. W związku z tym uczestnicy scalenia nie znali odzwierciedlenia w terenie przebiegu granic ujętych w projekcie. Wskazał także, że granice działek wskazane w ewidencji, przyjętej jako podstawę projektu scalenia nie były prawidłowe, gdyż nie zgadzały się ze stanem faktycznym. Okoliczność ta nie była jednak znana organowi, który wydawał decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia. Rozbieżność między granicami odzwierciedlonymi w ewidencji a faktycznym stanem użytkowania ujawniła się dopiero później. Nie można również zasadnie twierdzić, że skarżący zgodzili się na przebieg granic między działkami ujęty w projekcie scalenia, gdyż granice te nie zostały okazane na gruncie.
Z kolei w piśmie procesowym z [...] kwietnia 2019 r., skarżący ponownie podniósł, że organ wydający decyzję scaleniową bazował na danych zawartych w ewidencji, niezgodnych z faktycznym stanem na gruncie, co zostało ujawnione podczas kontroli w maju 1997 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn zupełnie innych niż podniesione w skardze. Tym niemniej jednak, sąd nie jest związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) i ma obowiązek dokonać kompleksowej oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podnoszonych przez skarżącego.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, co skutkuje koniecznością stwierdzenia jej nieważności. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda nie był organem właściwym do rozpatrzenia odwołania skarżącego i dwóch innych stron postępowania od decyzji Starosty [...] z [...] maja 2018 r.
Postępowanie wznowieniowe toczy się w rozpoznawanej sprawie od 1999 r. W tym czasie przepisy ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (aktualnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 908; dalej jako: u.s.w.g.) ulegały wielokrotnym zmianom, co istotne, zmiany dotyczyły też kluczowego problemu właściwości rzeczowej organów. W stanie prawnym obowiązującym na dzień wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (z [...] lutego 1999 r.), zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 u.s.w.g., scalenie gruntów przeprowadza, na koszt Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 2, zarząd gminy, jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Ponieważ przepisy ustawy nie wskazywały w tym czasie organu wyższego stopnia, należało stosować zasadę ogólną, wyrażoną w art. 17 pkt 1 k.p.a., a zatem organem wyższego stopnia w stosunku do organu gminy było samorządowe kolegium odwoławcze.
Zgodnie z ogólną regulacją właściwości organów w zakresie wznowienia postępowania administracyjnego, zasadniczo organem właściwym w sprawie wznowienia jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). Przepisy, które wprowadzają pewne odrębności w tym zakresie (art. 150 § 2 i 3 k.p.a.) nie miały w rozpoznawanej sprawie zastosowania.
W tej sytuacji, prawidłowo postanowienie z [...] lutego 1999 r. wydał Zarząd Miasta O. L.. Organem odwoławczym w tym stanie prawnym byłoby Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L..
Stan prawny uległ zmianie z dniem 23 lutego 2000 r. (art. 10 ustawy z dnia
21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej; Dz. U. nr 12, poz. 136). Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 3 ust. 1 u.s.w.g., postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadza na koszt Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 2, starosta, jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starosty w sprawach z tego zakresu jest samorządowe kolegium odwoławcze.
Kolejne zmiany prawne nie dotyczyły już właściwości organu I instancji (pewne korekty przepisu dotyczyły kwestii finansowania zadania, co nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy), zatem starosta od 23 lutego 2000 r. pozostawał organem właściwym w sprawach postępowania scaleniowego. Zmiany dotyczyły natomiast właściwości organu wyższego stopnia.
Z dniem 16 lipca 2003 r. organem wyższego stopnia w stosunku do starosty w postepowaniu scaleniowym stał się wojewoda (art. 11 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego; Dz. U. z 2003 r., nr 64, poz. 592, ze zm.).
Stan taki trwał do dnia 1 sierpnia 2009 r., kiedy to art. 3 ust. 1 u.s.w.g. uzyskał następujące brzmienie: "Postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadza starosta jako zadanie z zakresu administracji rządowej finansowane ze środków budżetu państwa, z zastrzeżeniem ust. 5-7 oraz art. 4 ust. 2" (art. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji
i podziale zadań administracji publicznej w województwie; Dz. U. z 2009 r., nr 92, poz. 753). Ponieważ w tym brzmieniu analizowany przepis nie wskazywał organu wyższego stopnia, ponownie, zgodnie z regułą wyrażoną w art. 17 pkt 1 k.p.a. organem wyższego stopnia w postępowaniu scaleniowym w stosunku do starosty stało się samorządowe kolegium odwoławcze. Można również zwrócić uwagę, że w przepisach przejściowych przyjęto wyraźną regulację wprowadzającą zasadę właściwości nowego organu, nawet w odniesieniu do spraw w toku. Zgodnie z art. 27 ustawy nowelizującej, postępowania wszczęte i niezakończone przed wojewodą od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy toczą się przed organem, który przejął jego zadania i kompetencje (ergo, w odniesieniu do scalenia: samorządowym kolegium odwoławczym).
Kolejna zmiana stanu prawnego nastąpiła z dniem 16 października 2013 r., kiedy to organem wyższego stopnia w stosunku do starosty w postępowaniu scaleniowym stał się wojewoda (art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów; Dz. U. z 2013 r., poz. 1157). Ten stan prawny nie uległ już zmianie.
Dla rozpoznawanej sprawy kluczowe znaczenie mają przepisy przejściowe, zawarte w ustawie zmieniającej z 2013 r. Zgodnie z art. 2 tej ustawy, do postępowań scaleniowych lub wymiennych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 1). Do postępowań administracyjnych, o których mowa w art. 33 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 2). Wspomniany art. 33 ust. 2 ustawy zmienianej odnosił się właśnie postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych.
Z przytoczonego przepisu przejściowego wynika, że przepisy dotychczasowe (poprzednio obowiązujące) stosuje się nie tylko do postępowań scaleniowych, prowadzonych w trybie zwykłym, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, lecz także do wszczętych i niezakończonych przed dniem 16 października 2013 r. postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych, w tym również postępowań w sprawie wznowienia postępowania scaleniowego. Co więcej, skoro ustawodawca zawarł ogólne odesłanie do przepisów dotychczasowych (bez zawężenia do przepisów prawa materialnego), należy uznać, że chodzi również o przepisy regulujące zakres kompetencji organów. Jeżeli intencją ustawodawcy byłoby przyjęcie innego rozwiązania – powierzenie rozpatrzenia spraw "w toku" organowi właściwemu w świetle nowych przepisów (wojewodzie) dałby temu wyraz nadając odpowiednie brzmienie analizowanemu przepisowi przejściowemu, tak jak miało to miejsce w przypadku nowelizacji dokonanej w 2009 r., o czym była mowa wyżej. W braku takich rozwiązań należy przyjąć, że ogólne odesłanie do przepisów dotychczasowych obejmuje również przepisy kompetencyjne. Taki pogląd jest również wyrażany w orzecznictwie (por. postanowienie NSA z 28 maja 2014 r., II OW 19/14; wyrok WSA w Lublinie z 11 września 2018 r., II SA/Lu 1145/17). Pośrednim wsparciem dla tego poglądu jest również argumentacja wyrażona w uchwale NSA z 17 kwietnia 2012 r.
(II OPS 1/12; ONSAiWSA z 2012 r., nr 4, poz. 60). W tezie tej uchwały wskazano, że organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 k.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wydanej przez organ wymieniony w art. 17 k.p.a., ustala się na podstawie art. 157 § 1 i art. 17 k.p.a. w związku z art. 20 k.p.a. Odnosząc ten pogląd odpowiednio do rozpoznawanej sprawy, w której problemem jest ustalenie organu wyższego stopnia w stosunku do starosty, prowadzącego wznowione postępowanie w sprawie scalenia, trzeba przyjąć, że aby ustalić organ właściwy, trzeba zbudować normę prawną (rozstrzygającą o właściwości organu) w oparciu o trzy grupy przepisów: przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące właściwości instancyjnej (w tym art. 17 pkt 1), przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia (w tym art. 3 ust. 1 u.s.w.g.), ale również przepisy przejściowe, zawarte w ustawach, które wprowadzały zmiany w przepisach prawa materialnego. Skoro przepisy przejściowe w ustawie zmieniającej przewidują swoistą zasadę perpetuatio fori – organem wyższego stopnia będzie ten organ, który jest organem wyższego stopnia na gruncie dotychczasowego stanu prawnego, a zatem samorządowe kolegium odwoławcze, a nie wojewoda.
Konkluzją powyższych rozważań jest wskazane na wstępie stwierdzenie, że Wojewoda nie był organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] maja 2018 r., co oznacza, że zaskarżona do sądu decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a zatem jest dotknięta wadą kwalifikowaną, stanowiącą podstawę stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Skoro Wojewoda nie jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania, po uprawomocnieniu się wyroku i po zwrocie akt administracyjnych, jego obowiązkiem będzie, zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a., przekazanie sprawy do organu właściwego, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L..
Z uwagi na to, że zaskarżoną decyzję wydał organ niewłaściwy, Sąd nie może odnieść się do zarzutów merytorycznych skarżącego. Rozpatrzenie sprawy w tym zakresie będzie należało do organu odwoławczego. Z tych samych względów sąd nie może również formułować żadnych wskazań co do meritum sprawy, byłoby to bowiem przedwczesne wobec braku rozstrzygnięcia właściwego organu odwoławczego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 złotych. Skarżący nie wykazał, aby poniósł inne koszty postępowania, które mogą być objęte rozstrzygnięciem o zwrocie kosztów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło