III SA/Wa 837/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-08
Skład orzekający: Anna Zaorska, Katarzyna Owsiak, Radosław Teresiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot kosztów likwidacji szkody, w tym kosztów zewnętrznych (opinii rzeczoznawcy, lekarza orzecznika, opinii prawnych), dokonywany przez reasekuratora na rzecz reasekurowanego w ramach umowy reasekuracji, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwrot kosztów likwidacji szkody, w tym kosztów zewnętrznych, przez reasekuratora na rzecz reasekurowanego w ramach umowy reasekuracji nie stanowi odpłatnego świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu VAT. Jest to element spełnienia świadczenia z umowy reasekuracyjnej przez reasekuratora na rzecz reasekurowanego, a nie odwrotnie. W związku z tym, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o zwolnieniu z VAT straciły na aktualności, a zaskarżona interpretacja indywidualna została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Towarzystwa U. S.A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Wnioskodawca, będący towarzystwem ubezpieczeniowym i reasekuracyjnym, pytał, czy zwrot kosztów likwidacji szkody (w tym kosztów zewnętrznych) otrzymywany od reasekuratorów lub dokonywany na rzecz reasekurowanych w ramach umów reasekuracji podlega zwolnieniu z VAT. Dyrektor KIS uznał, że takie zwroty stanowią odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT, a nie podlegające zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz Towarzystwa U. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Radosław Teresiak, Protokolant Referent Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Towarzystwa U. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18 stycznia 2018 r. nr 0114-KDIP4.4012.573.2017.1.EK w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz Towarzystwa U. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1.1. Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "Dyrektor KIS") z 18 stycznia 2018 r. dotycząca podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku zwrotu kosztów likwidacji szkody dokonywanych w ramach umów o reasekurację.
1.2. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Towarzystwo U. S.A. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżąca") wskazała, że jest podatnikiem VAT i posiada siedzibę oraz zarząd na terytorium Polski. Jako towarzystwo ubezpieczeniowe, Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie ubezpieczeń osobowych i majątkowych oraz reasekuracji. Skarżąca zawiera umowy reasekuracji z innymi towarzystwami ubezpieczeniowymi, zarówno krajowymi, jak i zagranicznymi.
W ramach zawartych przez Wnioskodawcę umów reasekuracji, może on w nich pełnić funkcję reasekurowanego albo reasekuratora.
Wnioskodawca, jako reasekurowany, transferuje w ramach umowy reasekuracji biernej na inny – krajowy lub zagraniczny - zakład ubezpieczeń (reasekuratora) w drodze cesji część lub całość ryzyka bądź grupę ryzyk, które ubezpiecza na podstawie umowy ubezpieczenia zawartej z ubezpieczającym. Wraz z ryzykiem, Wnioskodawca przenosi na reasekuratora odpowiednią część składek ubezpieczeniowych należnych Wnioskodawcy z tytułu danej umowy ubezpieczenia.
Wnioskodawca obsługuje proces likwidacji szkody objętej ochroną ubezpieczeniową wynikającą z umowy ubezpieczenia zawartej przez Wnioskodawcę. W związku z likwidacją szkody Skarżąca ponosi koszty:
- odszkodowania lub innego świadczenia wypłaconego ubezpieczającemu lub innemu podmiotowi uprawnionemu z umowy ubezpieczenia;
- koszty zewnętrzne związane z obsługą likwidacji szkody, np. koszty opinii lekarza orzecznika, koszty opinii rzeczoznawcy, koszty opinii prawnej.
Wnioskodawca jest uprawniony do obciążenia reasekuratora zgodnie z umową reasekuracji kosztami, w których reasekurator zobowiązał się partycypować, tj.:
- wypłaconymi przez Skarżącą odszkodowaniami lub innymi świadczeniami wypłaconymi ubezpieczającemu lub innemu podmiotowi uprawnionemu z umowy ubezpieczenia zgodnie z udziałem danego reasekuratora w reasekuracji określonym w umowie reasekuracji oraz
- kosztami zewnętrznymi związanymi z obsługą likwidacji szkody, np. kosztami opinii lekarza orzecznika, kosztami opinii rzeczoznawcy, kosztami opinii prawnej zgodnie z udziałem dartego reasekuratora w reasekuracji określonym w umowie reasekuracji.
Z kolei Skarżąca, jako reasekurator, przejmuje w ramach umowy reasekuracji czynnej od innego – krajowego lub zagranicznego – zakładu ubezpieczeń (reasekurowanego) w drodze cesji część lub całość ubezpieczonego ryzyka bądź grupę ryzyk od zakładu ubezpieczeń, który jest stroną umowy ubezpieczenia z ubezpieczającym. Przejmując ryzyko, Wnioskodawca otrzymuje od reasekurowanego odpowiednią część składek ubezpieczeniowych należnych temu innemu zakładowi ubezpieczeń z tytułu danej umowy ubezpieczenia przez niego zawartej.
Reasekurowany obsługuje proces likwidacji szkody objętej ochroną ubezpieczeniową wynikającą z umowy ubezpieczenia zawartej przez reasekurowanego. W związku z likwidacją szkody reasekurowany ponosi koszty:
- odszkodowania lub innego świadczenia wypłaconego ubezpieczającemu lub innemu podmiotowi uprawnionemu z umowy ubezpieczenia;
- koszty zewnętrzne związane z obsługą likwidacji szkody, np. koszty opinii lekarza orzecznika, koszty opinii rzeczoznawcy, koszty opinii prawnej.
Natomiast Skarżąca jest zobowiązana do partycypowania w kosztach ponoszonych przez reasekurowanego, tj.:
- odszkodowaniach lub innych świadczeniach wypłaconych ubezpieczającemu lub innemu podmiotowi uprawnionemu z umowy ubezpieczenia zgodnie z udziałem Wnioskodawcy w reasekuracji określonym w umowie reasekuracji;
- koszty zewnętrzne związane z obsługą likwidacji szkody, np. koszty opinii lekarza orzecznika, koszty opinii rzeczoznawcy, koszty opinii prawnej zgodnie z udziałem Skarżącej w reasekuracji określonym w umowie reasekuracji.
Zatem na podstawie zawartych umów reasekuracji czynnej, to Wnioskodawca, jako reasekurator, zobowiązuje się względem innego towarzystwa ubezpieczeniowego, jako reasekurowanego, do pokrycia zgodnie z określoną proporcją zobowiązań tego towarzystwa ubezpieczeniowego z tytułu umów ubezpieczenia zawartych przez to towarzystwo ubezpieczeniowe, tj. odpowiedniej części wypłaconych odszkodowań oraz kosztów likwidacji szkody.
1.3. W związku z powyższym opisem Skarżąca zapytała:
1. Czy zwrot kosztów likwidacji szkody otrzymywany przez Wnioskodawcę od reasekuratorów w ramach umowy reasekuracji podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm., dalej: "ustawa o VAT")?
2. Czy zwrot kosztów likwidacji szkody dokonywany przez Wnioskodawcę na rzecz reasekuratorów w ramach umowy reasekuracji podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT?
Skarżąca stoi na stanowisku, że zarówno zwrot kosztów likwidacji szkody otrzymywany przez Wnioskodawcę od reasekuratorów w ramach umowy reasekuracji, jak i zwrot kosztów likwidacji szkody dokonywany przez Skarżącą na rzecz reasekuratorów w ramach umowy reasekuracji podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT.
Wnioskodawca wskazał, że z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") oraz przepisów ustawy z 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1170) wynika, że na transakcję reasekuracyjną składają się następujące elementy: istnieje stosunek prawny między ubezpieczycielami, z którego wynika zobowiązanie jednego ubezpieczyciela (reasekuratora) do pokrycia długów drugiego ubezpieczyciela (reasekurowanego) w granicach określonych przez zawartą między nimi umowę, długów wynikających z umów ubezpieczenia zawartych przez reasekurowanego w zamian za przyjęcie na siebie zobowiązania do pokrycia długów, reasekurator jest uprawniony do otrzymania składki ubezpieczeniowej wypłacanej z tytułu umowy ubezpieczenia zawartej przez reasekurowanego.
W ocenie Skarżącej, w świetle ww. kryteriów umowy zawierane przez Wnioskodawcę z innymi towarzystwami ubezpieczeniowymi stanowią usługi reasekuracyjne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT. W związku z powyższym wszelkie przepływy pieniężne realizowane między reasekurowanym i reasekuratorami z tytułu zawartych między nimi umów są zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT.
1.4. Dyrektor KIS uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.
Organ interpretacyjny wskazał, że z okoliczności powołanych przez Wnioskodawcę wynika, że wynagrodzenie ustalone dla reasekuratora stanowi część składki ubezpieczeniowej należnej reasekurowanemu. W zamian za otrzymane wynagrodzenie reasekurator zobowiązany jest umową do wykonania stosownych świadczeń wobec reasekurowanego w tym do zwrotu kosztów likwidacji szkody. Otrzymanie więc przez Wnioskodawcę od reasekuratora zwrotu kosztów likwidacji szkody (pytanie nr 1) stanowi zapłatę za wykonanie określonych świadczeń, które w świetle art. 8 ust. 1 ustawy o VAT stanowi odpłatne świadczenie usług. Również w sytuacji, gdy Wnioskodawca działa w charakterze reasekuratora i dokonuje zwrotu ww. kosztów poniesionych przez reasekurowanego dokonany zwrot należy traktować jako płatność za wykonaną na rzecz Wnioskodawcy usługę, która co do zasady podlega ustawie o VAT (pytanie 2).
Dyrektor KIS analizując przesłanki zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT dla ww. transakcji, wskazał, że zarówno ustawa o VAT jak również w Dyrektywa Rady 2006/112/WE z 268 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE L 347, str. 1, z późn. zm., dalej: "Dyrektywa 112) nie zawiera definicji zwolnionych transakcji ubezpieczeniowych/reasekuracyjnych. Wskazał jednak, że "czynność ubezpieczeniowa", w ogólnie przyjętym rozumieniu, charakteryzuje się tym, że ubezpieczyciel, w zamian za wcześniejsze opłacenie składki ubezpieczeniowej, zobowiązuje się w przypadku wystąpienia ryzyka objętego umową ubezpieczenia, do spełnienia na rzecz ubezpieczonego świadczenia, określonego w momencie zawarcia umowy. Zaznaczył, że czynność ubezpieczeniowa, w każdym wypadku związana jest z istnieniem stosunku umownego między usługodawcą, który domaga się zwolnienia (od podatku), a osobą, której ryzyko jest objęte ubezpieczeniem, czyli ubezpieczonym.
Organ zwrócił uwagę na orzeczenie TSUE z 17 marca 2016 r. w sprawie C-40/15 (Minister Finansów przeciwko Aspiro S.A). Podał, że Trybunał w ww. orzeczeniu wskazał, że mimo że usługa likwidacji szkód świadczona przez podmiot trzeci w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń stanowi istotny element transakcji ubezpieczeniowej, ponieważ "obejmuje ustalenie odpowiedzialności i wysokości szkody, a także decyzję o wypłacie lub odmowie odszkodowania ubezpieczonemu, to usługa ta, świadczona zresztą na rzecz ubezpieczyciela, nie stanowi transakcji ubezpieczeniowej w rozumieniu art. 135 ust. 1 lit. a) dyrektywy VAT (pkt 25), którego odpowiednikiem w polskim systemie prawnym jest art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT".
DKIS wskazał, że reasekuracja to odstąpienie przez towarzystwo ubezpieczeniowe części lub całości ryzyk ubezpieczeniowych innemu ubezpieczycielowi (reasekuratorowi). Wraz z odstąpieniem ryzyka ubezpieczeniowego, towarzystwo ubezpieczeniowe przekazuje także część składek ubezpieczeniowych a reasekurator zobowiązuje się do wypłaty odpowiedniej części/całości odszkodowania w przypadku zdarzenia losowego opisanego w umowie ubezpieczeniowej. Zatem, w ocenie organu, zwrot kosztów zewnętrznych związanych z likwidacją szkód, tj. koszty opinii lekarza orzecznika, koszty opinii rzeczoznawcy, koszty opinii prawnej nie stanowi elementu transakcji reasekuracyjnych, a tylko takie są zwolnione z podatku VAT. Koszty te związane są z prawidłową likwidacją szkód z umów ubezpieczenia i są elementem procesu likwidacji szkód, a nie usług reasekuracyjnych i jako takie nie mogą korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT, niezależnie od tego czy są niezbędne do dokonania usługi ubezpieczeniowej.
Ponadto podkreślono, że koszty te nabywane są od innych podmiotów, co oznacza, że w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy o VAT. Wnioskodawca/reasekurator nabywa usługi związane z wydaniem opinii rzeczoznawcy, lekarza orzecznika bądź opinii prawnej od innych podmiotów, a następnie je odsprzedaje na rzecz reasekuratora/Wnioskodawcy. W sytuacji odsprzedaży usług nabytych Wnioskodawca/reasekurator powinien potraktować tę czynność jako sprzedaż, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT i opodatkować ją stawkami właściwymi dla każdej świadczonej usługi.
2. Na powyższą interpretację Skarżący wniósł skargę, zarzucając Dyrektorowi KIS naruszenie:
- art. 8 ust. 2a w zw. art. 8 ust 1 ustawy o VAT, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania przez Organ, że w przypadku dokonania przez reasekuratora na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów likwidacji szkody w ramach zawieranych przez Skarżącą umów reasekuracji, dochodzi do odpłatnego świadczenia usług przez Skarżącą na rzecz reasekuratora, podlegającego opodatkowaniu VAT według stawki właściwej dla każdej świadczonej usługi;
- naruszenie art. 8 ust. 2a w zw. art. 8 ust 1 ustawy o VAT, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania przez Organ, że w przypadku dokonania przez Skarżącą na rzecz reasekurowanego zwrotu kosztów likwidacji szkody w ramach zawieranych przez Skarżącą umów reasekuracji, dochodzi do odpłatnego świadczenia usług przez reasekurowanego na rzecz Skarżącej, podlegającego opodatkowaniu VAT według sławki właściwej dla każdej świadczonej usługi;
- naruszenie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT, poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania przez Organ, że zwrot kosztów likwidacji szkody otrzymywany przez Skarżącą od reasekuratorów w ramach zawieranych przez Skarżącą umów reasekuracji nie korzysta ze zwolnienia z podatku VAT;
- naruszenie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT, poprzez, jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania przez Organ, że zwrot kosztów likwidacji szkody dokonywany przez Skarżącą na rzecz reasekurowanych w ramach zawieranych przez Skarżącą umów reasekuracji nie korzysta ze zwolnienia z podatku VAT.
Zdaniem Skarżącej, nie można zgodzić się z Dyrektorem KIS, że w przypadku dokonania przez reasekuratora zwrotu kosztów likwidacji szkody na rzecz reasekurowanego w ramach zawieranych umów reasekuracji dochodzi do odpłatnego świadczenia usług przez reasekurowanego na rzecz reasekuratora.
Jednocześnie, mając na uwadze zasadę ostrożności procesowej, Skarżąca wskazuje, że gdyby uznać zwrot kosztów likwidacji szkód w ramach umowy reasekuracji za wynagrodzenie za odpłatne świadczenia usług podlegające opodatkowaniu, to w ocenie Skarżącej, taka usługa powinna korzystać ze zwolnienia z podatku VAT przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT.
3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
4. W piśmie procesowym z 4 kwietnia 2019 r. Skarżąca w całości podtrzymała zarzuty skargi i stanowisko w niej zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
5.1. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli, stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej – "P.p.s.a."), podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do art. 57a zdanie pierwsze P.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. W tej kategorii spraw sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, o czym stanowi zdanie drugie art. 57a P.p.s.a.
5.2. Dokonując oceny legalności zaskarżonej interpretacji według przywołanych wyżej zasad, Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie.
Zasadne okazały się podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 2a w z. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
5.3. Z przedstawianego we wniosku o interpretację stanu faktycznego wynika, że w zamian za część lub całość składek reasekurator zobowiązuje się na rzecz reasekurowanego do zwrotu kosztów odszkodowań lub innych świadczeń wypłacanych ubezpieczonym oraz kosztów zewnętrznych związanych z obsługą likwidacji szkód (czyli kosztów opinii lekarza orzecznika, kosztów opinii rzeczoznawcy, kosztów opinii prawnych).
W takim schemacie, świadczenie usługi reasekuracyjnej polega na przejęciu ryzyka ubezpieczeniowego przez reasekuratora, a w konsekwencji na pokryciu długów reasekurowanego z umów ubezpieczenia w zamian za wynagrodzenie, którym jest przekazanie reasekuratorowi odpowiedniej części składek.
5.4. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy prawno-podatkowej kwalifikacji zwrotu kosztów likwidacji szkody przez reasekuratora na rzecz reasekurowanego dokonywanych w ramach umowy o reasekurację. Spór dotyczył w istocie jedynie tzw. kosztów zewnętrznych (tj. kosztów: opinii lekarza orzecznika, opinii rzeczoznawcy, opinii prawnych), które to koszty w ramach umowy reasekuracji (poza kosztami wpłacanego odszkodowania) zwracane są przez reasekuratora na rzecz reasekurowanego.
Skarżąca we wniosku o interpretację stanęła na stanowisku, że zwrot kosztów likwidacji szkody jest zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT jako element usługi reasekuracyjnej.
Natomiast w skardze podniesiony został już zarzut naruszenia art. 8 ust. 2a w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Skarżąca argumentowała, że zwrot kosztów likwidacji szkody na rzecz reasekurowanego pozostaje poza zakresem opodatkowania VAT, bowiem w istocie nie dochodzi do świadczenia usługi przez reasekurowanego na rzecz reasekuratora.
5.5. Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, że w istocie wniosek o interpretację dotyczył kwestii zwolnienia z opodatkowania, niemniej jednak punktem wyjścia dla oceny, czy mamy do czynienia ze zwolnienie z opodatkowania jest to, czy w ogóle czy taki zwrot kosztów podlega w opodatkowaniu.
W ocenie Sądu, podzielić należy stanowisko Skarżącej, że w stanie faktycznym opisanym we wniosku o interpretację nie mamy do czynienia ze świadczeniem usług przez reasekurowanego na rzecz reasekuratora, czyli zwrot kosztów dokonywany przez reasekuratora na rzecz reasekurowanego nie podlega opodatkowaniu VAT.
Definicję świadczenia usług zawiera artykuł 8 ustawy o VAT. Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Analiza art. 8 ust. 1 ustawy o VAT wskazuje, że nie ma w nim słowa na temat odpłatności. Nie można jednak zapominać, że ustęp ten bezpośrednio odwołuje się do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, gdzie stwierdza się, że opodatkowaniu VAT podlega właśnie odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Warunkiem opodatkowania VAT określonego świadczenia jest zidentyfikowanie beneficjenta tej usługi. Bez podmiotu, który faktycznie uzyskuje korzyść w związku z otrzymaniem określonego świadczenia, nie można bowiem mówić o czynności podlegającej opodatkowaniu VAT (por. m.in. wyrok NSA z 29.10.2015 r., I FSK 1352/14, wyrok WSA w Lublinie z 4.12.2015 r., I SA/Lu 573/15, wyrok WSA w Poznaniu z 7.11.2017 r., I SA/Po 515/17). Odpłatne świadczenie usług wymaga istnienia stosunku prawnego pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie.
5.6. Zauważyć w tym miejscu należy, że w dwóch schematach przedstawionych przez Skarżącą we wniosku o interpretację (tj. w których występuje ona zarówno jako reasekurator jak reasekurowany) mamy niewątpliwie do czynienia ze świadczeniem usługi reasekuracyjnej.
Co jednak najistotniejsze, usługa ta jest świadczona przez reasekuratora na rzecz reasekurowanego, a nie odwrotnie.
Wynagrodzeniem za tę usługę są składki cedowane przez reasekurowanego na rzecz reasekuratora. Tym samym beneficjentem świadczenia jest reasekurowany, a wynagrodzenie w postaci składek otrzymuje reasekurator.
Natomiast zwrot kosztów likwidacji szkody, w których reasekurator zobowiązał się partycypować, czyli zarówno zwrot odszkodowań wypłaconych na rzecz ubezpieczonego jak i zwrot kosztów zewnętrznych stanowi element spełnienia świadczenia z umowy reasekuracyjnej i jako taki nie podlega opodatkowaniu VAT.
Jak słusznie zauważyła Skarżąca nie mamy tu do czynienia ze świadczeniem usługi przez reasekurowanego na rzecz reasekuratora, ale przez reasekuratora na rzecz reasekurowanego.
To, że spełnienie świadczenia przez reasekuratora na rzecz reasekurowanego przyjmuje wymiar finansowy nie stanowi o tym, że to reasekurowany świadczy jakąś usługę na rzecz reasekuratora i za to otrzymuje wynagrodzenie.
5.7. Wbrew stanowisku Dyrektora KIS, w sprawie nie znajdzie również zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Regulacja ta odnosi się do tzw. refakturowania usług, w którym na zasadzie fikcji prawnej przyjmuje się, że refakturujący sam wyświadczył usługę na rzecz podmiotu, do którego adresowana jest refaktura.
W ocenie Sądu, nie sposób przyjąć, że w stanie faktycznym opisanym we wniosku o interpretację mamy do czynienia z sytuacją, w której reasekurowany refakturuje na reasekuratora koszty zewnętrzne tj. koszty: opinii lekarza orzecznika, opinii rzeczoznawcy, opinii prawnych.
Zauważyć bowiem należy, że to w istocie reasekurowany nabywa usługi od podmiotów trzecich (opinie). Są one nabywane w jego imieniu i na jego rzecz i są wykorzystywane w procesie likwidacji szkody pomiędzy reasekurowanym a ubezpieczonym. Reasekurowany nie działa w tym zakresie na rzecz reasekuratora. Z kolei zwrot poniesionych na ten cel kosztów stanowi, jak już wskazywano, element spełnienia świadczenia zgodnie z zawartą umową o reasekurację.
5.8. Mając na uwadze, że opisany we wniosku o interpretację zwrot kosztów likwidacji szkody przez reasekuratora na rzecz reasekurowanego, nie podlega opodatkowaniu VAT, zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT, straciły na aktualności.
5.9. Rozpoznając ponownie sprawę, Dyrektor KIS uwzględni powyższe stanowisko Sądu.
5.10. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 4 P.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu – Dz. U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153). Koszty te stanowiły w sprawie wpis sądowy w wysokości 200 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło