II OSK 2308/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 14/19 w sprawie ze skargi R.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę kasacyjną ; 2. zasądza od P.C. na rzecz R.J. kwotę 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 14/19, uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2018r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy S. i zasądził na rzecz R.J. (dalej: "Skarżący") kwotę 614 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] lipca 2018 r. P.C. wniósł o wymeldowanie Skarżącego z pobytu stałego w miejscowości S., gm. S., dołączając do akt sprawy kserokopię aktu notarialnego, na mocy którego Skarżący z małżonką sprzedali P.C. tę nieruchomość i wskazując, że nie przebywa on pod tym adresem. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Wójt Gminy S. decyzją z [...] września 2018 r., nr [...], wymeldował Skarżącego z pobytu stałego pod tym adresem. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2018 r., Nr [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w toku postępowania zebrano materiał dowodowy umożliwiający stwierdzenie, że dotychczasowy adres zameldowania nie stanowi centrum spraw życiowych Skarżącego. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożył Skarżący, wnosząc o uchylenie spornej decyzji w całości. Przywołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu podniósł, że przy ocenie zaistnienia przesłanki wymeldowania, organ powinien ustalić zamiar osoby mającej być wymeldowaną, przez zbadanie czy okoliczności sprawy potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy pozostają z nią w sprzeczności. Sąd odnotował, że organ ograniczył postępowanie dowodowe do zebrania zeznań świadków, przy czym zaniechał przesłuchania członków rodziny Skarżącego i zaniechał przeprowadzenia dowodu z oględzin miejsca stałego pobytu, wskazanego przez wnioskującego o wymeldowanie jako miejsce opuszczone przez Skarżącego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, podczas gdy Skarżący podkreślał w toku postępowania, że dysponuje kluczami do spornego lokalu i ma w nim swoje rzeczy osobiste, a pod tym adresem zamieszkiwał jego małoletni syn. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P.C., zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania bądź oddalenie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: 1) art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77§ 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), dalej: "k.p.a.", przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej zastosował środek określony w ustawie i uchylił decyzję, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy był wystarczający i niebudzący wątpliwości do rozstrzygnięcia sprawy; 2) art. 35 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności (Dz.U. z 2016 r. poz. 722, z późn. zm.), przez jego niezastosowanie i uchylenie decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji w sytuacji, gdy zachodzą ustawowe przesłanki do jego wymeldowania. Uzasadniając powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie podniósł, że przesłanki wymeldowania powinny być oceniane na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie subiektywnych oświadczeń strony zainteresowanej wynikiem postępowania. Zdaniem autora skargi kasacyjnej w postępowaniu administracyjnym wykazano zaistnienie przesłanek wymeldowania z pobytu stałego w sposób dobrowolny i trwały. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżący wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku nie narusza przepisów obowiązującego prawa. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z wymienionych w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", przesłanek nieważności, dlatego skarga kasacyjna podlegała rozpoznaniu w granicach sformułowanych zarzutów, które nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach. W pierwszej kolejności należy odnotować, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W tym celu, w myśl art. 77 § 1 k.p.a. jest on zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy dopuszczając, stosownie do postanowień art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zakres materiału dowodowego podlegającego rozpatrzeniu wyznaczany jest normą prawa materialnego regulującą stosunek prawny podlegający ocenie organu. W tym przypadku zakres ten wynika z normy rekonstruowanej na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym właściwy organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub określonego podmiotu decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W tym miejscu należy odnotować, że w myśl utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 380/18). oznacza to, że organ jest zobowiązany do wyjaśnienia w sposób jednoznaczny, czy osoba zameldowana pod określonym adresem zerwała z nim związek i czy stan ten ma charakter trwały. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że organy prowadzące postępowanie administracyjne przy ustalaniu stanu faktycznego oparły się wyłącznie na zeznaniach świadków, przy czym zeznania te dotyczyły okoliczności przebywania Skarżącego w miejscowości, w której był zameldowany. Z zeznań tych nie wynika jednak jednoznacznie, że R.J. opuścił w sposób trwały miejsce stałego zamieszkania w miejscowości S. Niewątpliwie jest on widywany w tej miejscowości. W miejscu stałego zameldowania mieszka też jego małoletni syn i rodzice – poprzedni właściciele nieruchomości. Posiada on także klucz do lokalu w którym jest zameldowany. Trafnie zatem Sąd I instancji uznał, że w świetle materiału dowodowego na podstawie, którego organy orzekające w sprawie dokonały ustalenia stanu faktycznego, nie sposób uznać jednoznacznie, że Skarżący trwale zerwał kontakt z lokalem mieszczącym się pod adresem dotychczasowego zameldowania. W celu uzyskania takiej pewności konieczne będzie uzupełnienie materiału dowodowego o zeznania kolejnych świadków, w szczególności członków rodziny pozostających pod dotychczasowym adresem zameldowania Skarżącego i dokonanie oględzin w celu stwierdzenia czy Skarżący wyprowadził się ze spornego lokalu. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, barak było podstaw do oparcia zaskarżonych decyzji wyłącznie na podstawie zeznań świadków przesłuchanych w toku postępowania administracyjnego oraz oświadczeniach właściciela lokalu zawartych we wniosku o wymeldowanie. W konsekwencji powyższych wywodów zarzuty skarżącego kasacyjnie należało uznać za nieuzasadnione a stanowisko Sądu I instancji za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.