I SA/Wa 788/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-15
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Monika Sawa, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa prawidłowo odmówiła wznowienia postępowania administracyjnego, dokonując merytorycznej oceny wniosku zamiast wznowić postępowanie i rozpoznać sprawę co do istoty?Ratio decidendi
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa naruszyła art. 149 § 3 k.p.a., dokonując merytorycznej oceny wniosku o wznowienie postępowania i negując przedstawione dowody, zamiast wznowić postępowanie postanowieniem, a następnie rozpoznać sprawę co do istoty zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. i art. 151 k.p.a. Tylko wniosek nieoparty na ustawowych przesłankach wznowienia podlega odrzuceniu w trybie art. 149 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
Gmina Miasta [...] złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (KKU) odmawiającą stwierdzenia nabycia przez gminę własności nieruchomości Skarbu Państwa. KKU odmówiła wznowienia, uznając, że nie zaszły przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak doręczenia postanowienia pełnomocnikowi oraz niewłaściwą reprezentację Skarbu Państwa. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej i zasądzono od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy Miasta [...] kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Gminy Miasta [...] na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2018 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy Miasta [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym do tut. Sądu postanowieniem nr KKU- [...] z [...] lutego 2018 roku Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej jako organ/KKU) odmówiła wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją KKU z [...] września 2015r. nr KKU-[...] odmawiającą ostatecznie stwierdzenia nabycia przez gminę Miasto [...] (dalej jako skarżąca) własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako dz. nr [...]. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia KKU wskazała art. 18 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191, ze zm.) oraz art. 149 § 3 kpa i art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017, poz. 935). Komisja uznała, iż określone w art. 145 § 1 pkt. 5 kpa przesłanki wznowieniowe, na które powołała się skarżąca nie zachodzą, gdyż nie przedstawiono żadnych nowych istotnych dla sprawy okoliczności, jakie nie byłyby znane organowi orzekającemu w postępowaniu głównym.
W skardze na ww postanowienie skarżąca zarzuciła KKU naruszenie art. 28 kpa, art. 40 § 2 kpa, art. 145 § 1 pkt. 5 kpa oraz art. 23 ust. 1e ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (ugn) i wniosła o jego uchylenie w całości. Podniosła, że Komisja nie doręczyła ww postanowienia pełnomocnikowi strony oraz że stosownie do art. 23 ust. 1e ugn w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, w którym jedną ze stron lub uczestnikiem postępowania jest Skarb Państwa, a drugą stroną lub uczestnikiem postępowania jest powiat albo miasto na prawach powiatu, Skarb Państwa winien reprezentować wojewoda a nie Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Odnośnie do wykazania przesłanki wznowieniowej skarżąca ponownie powołała się na dołączone do wniosku opracowanie Geodezyjno-Prawne z [...] kwietnia 2016 roku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Uwzględniając treść postanowienia NSA z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1271/18 i postanowienia NSA z dnia 11 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1269/18, Sąd uznał skargę za dopuszczalną i jednocześnie za zasadną, choć z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego składa się z dwóch etapów. W pierwszym z nich właściwy w sprawie organ administracji bada przesłanki formalne warunkujące uruchomienie nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Gdy wniosek pochodzi od osoby uprawnionej, badaniu podlega wskazanie przyczyny warunkującej wznowienie postępowania oraz zachowanie terminu określonego przepisami procedury. Jeżeli wstępne badanie wniosku o wznowienie postępowania doprowadzi do ustalenia, że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo że wnioskodawca nie przywołał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 kpa). W pozostałych przypadkach organ winien wznowić postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 kpa), a następnie przeprowadzić postępowanie pod kątem zasadności podawanych przez stronę przyczyn wznowienia i rozstrzygnąć sprawę co do istoty (art. 149 § 2 Kpa).
W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której we wniosku o wznowienie postępowania strona przywołała jedną z ustawowych przesłanek tego nadzwyczajnego postępowania. Skarżąca wskazała na przesłankę z art. 145 § 1 pkt. 5) kpa tj. na ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. W przywołanym stanie faktycznym, tj. w sytuacji gdy skarżąca przywołuje wymienione w art. 145 § 1 kpa podstawy wznowienia postępowania – co do zasady organ winien wznowić postępowanie postanowieniem i dopiero wówczas procedować odnośnie do zasadności zarzutów, a zatem rozpoznać sprawę merytorycznie (art. 149 § 2 kpa i art. 151 kpa). Tymczasem KKU w stricte formalnym postanowieniu określonym w art. 149 § 3 kpa dokonała merytorycznej oceny wniosku o wznowienie postępowania tj. zanegowała dowody przywołane we wniosku skarżącej. Tym samym KKU naruszyła art. 149 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Czym innym jest bowiem złożenie wniosku "wznowieniowego" nie opartego na ustawowych przesłankach z kpa, a czym innym uznanie przez organ, że owe ustawowe przesłanki nie zaistniały. Innymi słowy mówiąc, wniosek nie oparty na ustawowych przesłankach wznowienia to wniosek, w którym strona powołuje się na inne podstawy niż te wymienione w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i 145b§ 1 kpa. Tylko taki wniosek podlega trybowi z art. 149 § 3 kpa. Po ustaleniu, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 kpa organ winien wznowić postanowieniem postępowanie a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydać decyzję na podstawie art. 151 kpa.
W tym stanie rzeczy odnoszenie się do zarzutów skargi Sąd uznał za przedwczesne, choć niewątpliwie przy dalszym orzekaniu organ winien uwzględnić jednoznaczne brzmienie art. 23 ust. 1e ugn.
Orzeczenie zapadło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt. 3 ppsa). O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło