I OSK 2481/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-06-15
Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Czesława Nowak-Kolczyńska, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest zasadne, jeśli kierowca nie przystąpił do egzaminu kontrolnego w terminie wskazanym w pouczeniu decyzji organu pierwszej instancji, a termin ten upłynął przed uprawomocnieniem się tej decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest zasadne, nawet jeśli kierowca nie przystąpił do egzaminu kontrolnego w terminie wskazanym w pouczeniu decyzji organu pierwszej instancji, pod warunkiem, że termin ten był jedynie szacunkowy i nie wynikał bezpośrednio z przepisów prawa. Brak wywiązania się z obowiązku przystąpienia do egzaminu w możliwie najszybszym terminie, po uprawomocnieniu się decyzji nakładającej ten obowiązek, uzasadnia cofnięcie uprawnień.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia G. W. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B z powodu nieprzystąpienia do egzaminu kontrolnego. Kierowca nie poddał się wymaganemu sprawdzeniu kwalifikacji, mimo decyzji organów obu instancji. W skardze kasacyjnej G. W. zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, w tym błędne nieuwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania do czasu uprawomocnienia się decyzji o skierowaniu na egzamin oraz uznanie, że mimo kwestionowania decyzji o skierowaniu, powinien przystąpić do egzaminu w terminie, który upłynął przed uprawomocnieniem się tej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 270/19 w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 27 maja 2019 r., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z [...] 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu R. z [...] 2018 r. o cofnięciu G. W. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, przyznanego w dniu [...] 2010 r. Decyzje zostały wydane na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341, ze zm.) w wyniku ustalenia, że G. W. nie poddał się wynikającemu z decyzji Starosty z [...] 2018 r., utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z [...] 2018 r., kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego.
Sąd I instancji uznając powyższe rozstrzygnięcie za prawidłowe podkreślił, że z akt sprawy oraz z treści skargi nie wynika, by w terminie wskazanym w pouczeniu decyzji Starosty z [...] 2018 r., jak również w terminie do dnia wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień, tj. do [...] 2018 r. skarżący przystąpił do egzaminu państwowego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy. Brak jest również informacji, że skarżący podjął działania mające na celu przystąpienie do takiego egzaminu. Powyższe sprawia, że zaistniały przesłanki do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku G. W., reprezentowany przez radcę prawnego, podniósł następujące zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 101 § 3 k.p.a. poprzez uznanie przez Sąd, że niezastosowanie tego przepisu przez organy obydwu instancji nie stanowi naruszenia prawa formalnego, pomimo tego, że wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do czasu uprawomocnienia się decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z [...] 2018 r. o skierowaniu na egzamin kontrolny, od której skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1297/18, był uzasadniony i powinien zostać rozpoznany pozytywnie zawieszeniem postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień;
2. art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie skierowania skarżącego na egzamin kontrolny prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, sygn. akt Il SA/Rz 1297/18,
3. "art. 145 § 1 lit. c" p.p.s.a. w zw. z art. 130 § 1 i 2 k.p.a. przez uznanie przez Sąd, że skarżący pomimo kwestionowania zgodności z prawem decyzji o skierowaniu go na egzamin kontrolny powinien poddać się temu egzaminowi, samodzielnie ustalając kiedy ma to nastąpić, gdyż termin wyznaczony w decyzji Starosty o skierowaniu na powtórny egzamin upłynął zanim decyzja stała się ostateczna. Skarżący nie mógł przystąpić do egzaminu kontrolnego w terminie wyznaczonym w decyzji o skierowaniu go na powtórny egzamin, ponieważ termin na poddanie się egzaminowi upłynął zanim decyzja o skierowaniu stała się ostateczna.
4. "art. 145 § 1 lit. c" p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez niestwierdzenie przez Sąd naruszenia przepisów procedury mające istotny wypływ na wydane rozstrzygnięcie, polegające na przekazaniu skarżącemu błędnej informacji, że ten miał obowiązek poddania się egzaminowi kontrolnemu w terminie wskazanym w decyzji o skierowaniu na egzamin kontrolny, który upłynął zanim rozpatrzono odwołanie skarżącego od tej decyzji, co było niemożliwe.
Ponadto skarżący kasacyjnie podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. "art. 145 § 1 lit. a" p.p.s.a. w zw. z art. 103 ust. 1 pkt. 1 lit. d) ustawy o kierujących pojazdami, poprzez uznanie, że decyzja o cofnięciu uprawnień skarżącemu, została podjęta po uprzednim dokonaniu oceny, czy w okolicznościach sprawy można mówić o niewykonaniu obowiązku poddania się egzaminowi, a w konsekwencji czy zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
Mając na uwadze przedstawione wyżej zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Pismem z dnia 1 sierpnia 2019 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył o zrzeczeniu się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie miał na uwadze, że w myśl art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b. W orzecznictwie podkreśla się, że "wskazany termin" w rozumieniu przywołanego przepisu to najkrótszy czas, w którym możliwe jest wykonanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek zgłoszenia się na egzamin państwowy. (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 sierpnia 2019 r, sygn. akt I OSK 2288/17, CBOSA) W tym wypadku dostrzega się, że przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o kierujących pojazdami posługuje się pojęciem "niezgłoszenia się we wskazanym terminie", co mogłoby sugerować, że istnieje obowiązek organu określenia terminu zgłoszenia się kierowcy na egzamin państwowy. Przeczy temu jednak brak precyzji ustawodawcy w omawianym zakresie. Skoro zatem treść decyzji administracyjnych zdeterminowana jest przepisami prawa administracyjnego materialnego i procesowego, a wszystkie elementy decyzji, w tym także zakreślone terminy winny mieć oparcie w przepisach ustawowych lub wykonawczych, to brak jest podstaw prawnych do określenia terminu sprawdzenia kwalifikacji w decyzji o skierowaniu na taki egzamin (vide: wyrok NSA z dnia 27 września 2007r. sygn. akt I OSK 1363/06; wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2009r. sygn. akt I OSK 960/06; wyrok NSA z dnia 15 października 2009r. sygn. akt I OSK 35/09, CBOSA).
W świetle powyższego nie sposób zgodzić się z skargą kasacyjną, która wywodzi, że to termin wskazany w decyzji determinuje obowiązki skarżącego i wyznacza ścisłe ramy, w których był zobowiązany poddać się egzaminowi kontrolnemu. Zgodnie z informacją zawartą w pouczeniu decyzji, organ I instancji wskazał, że według jego oceny terminem wystarczającym do złożenia egzaminu kontrolnego jest 20 września 2018 r. o ile nie wystąpią przeszkody uniemożliwiające przeprowadzenie tego egzaminu. Termin ten należy uznać zatem za szacunkowy. Błędne jest zatem założenie, że bezskuteczny upływ terminu wskazanego w pouczeniu nieostatecznej decyzji organu I instancji nakładającej obowiązek sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, której prawidłowość została potwierdzona przez organ odwoławczy decyzją poddaną następnie kontroli przez sąd administracyjny, wyklucza możliwość cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Powyższe czyni nieuzasadnionymi podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 130 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a.
Z faktu poddania decyzji o nałożeniu obowiązku sprawdzenia kwalifikacji kontroli w trybie odwoławczym, a następnie zaskarżenia decyzji organu odwoławczego do sądu, nie sposób również skutecznie wyprowadzić wniosku o konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, czy następnie postępowania prowadzonego przed sądem. O ile decyzja Starosty kierująca skarżącego na egzamin kontrolny, zgodnie z art. 130 § 1 i 2 k.p.a., nie podlegała wykonaniu, o tyle zauważyć należy, że została ona w trybie odwoławczym utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z [...] 2018 r., której wykonanie nie zostało wstrzymane, a skarżący mimo obowiązku nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji kierowcy. Nie poczynił też żadnych kroków, by uczynić zadość powyższemu obowiązkowi. Przeszkodą dla dokonania powyższego nie mogła stać się okoliczność złożenia skargi na decyzję organu odwoławczego. Podkreślić trzeba, że w myśl art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z tych powodów brak było przeszkód dla rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem w toku postępowania administracyjnego. Powyższe nie stanowiło również przeszkody dla prowadzenia postępowania sądowego. Z tych względów nie znajdują uzasadnienia podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 101 § 3 k.p.a. oraz art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W powyższym kontekście wypada wskazać, że ostateczna decyzja kierująca skarżącego na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy zapadła w dniu [...] 2018 r., zaś ostateczna decyzja orzekająca o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wydana została w dniu [...] 2019 r. Pozwala to na uznanie, że skarżący miał wystarczający czas, aby zgłosić się na egzamin przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Brak wywiązania się z tego obowiązku w możliwie najszybszym terminie czyniło prawidłowym stwierdzenie Sądu I instancji, że decyzje organów obu instancji wydane w niniejszej sprawie pozostają w zgodzie z przepisami obowiązującego prawa.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło