II SA/Wa 1791/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant ref. stażysta Paulina Lichowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi E.J. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz. 1789), w dniu [...] czerwca 2018 r. wydała decyzję nr [...], którą utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w K. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] odmawiającej E. J. nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia. Centralna Komisja w uzasadnieniu decyzji podała, że Prezydium Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym postanowiło nie przyjąć odwołania od powyżej określonej uchwały i odniosła się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Zdaniem Centralnej Komisji postępowanie habilitacyjne prowadzone było zgodnie z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki i bez uchybień formalnych, czy też merytorycznych. W toku postępowania doszło do przekroczenia terminów w załatwieniu sprawy, a przyczyną było opóźnienie w sporządzeniu jednej z recenzji, ale nie miało to wpływu na jej ostateczne załatwienie. Wbrew twierdzeniu habilitantki Rada Wydziału [...] miała prawo wypowiadać się w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk ekonomicznych, w dyscyplinie ekonomia, bowiem uprawnienia takie zostały jej przyznane decyzją Centralnej Komisji nr [...] i nadal je posiada. Rada Wydziału głosowała właściwie nad przedmiotową uchwałą, co znajduje potwierdzenie w opinii prof. H. I. i prof. J B.. Wszystkie trzy recenzje dotyczące dorobku habilitantki zostały sporządzone zgodnie z przepisami przedmiotowej ustawy, a w uchwale nr [...] Rady Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. podano, że osiągnięcia naukowe habilitantki po uzyskaniu stopnia doktora habilitowanego nie stanowią znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej ekonomia. E. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] czerwca 2018 r. zarzucając, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 6 – 9, art. 12, art. 35, art. 77, art. 80 w zw. z art. 107 K.p.a. oraz art. 5 i art. art. 21 ust. 2 przedmiotowej ustawy i art. 12 tej ustawy w zw. z art. 35 K.p.a. w zw. z art 29 powoływanej ustawy. Podnosząc te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy uchwały, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do uchylenia uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia radzie innej jednostce organizacyjnej w terminie 30 dni, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W tym miejscu podać należy, że pełnomocnik skarżącej, na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, bowiem Rada Wydziału [...] była niewłaściwa rzeczowo do podjęcia uchwały z dnia [...] czerwca 2017 r. Centralna Komisja w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i potrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach ze skarg na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- dalej "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, skarga analizowana pod tym kontem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów utrzymująca w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w K. z dnia [...] czerwca 2017 r. nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Na wstępie należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r. I OSK 212/08, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r., poz. 882 ze zm.), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Instytucję postępowania habilitacyjnego normuje art. 18a ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Wskazuje on m. in., że postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (ust. 1). Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego (...) (ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (ust. 7). Po przedstawieniu recenzji i zapoznaniu się z autoreferatem członkowie komisji habilitacyjnej w głosowaniu jawnym podejmują uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 8). W szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami komisji habilitacyjnej dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych, komisja może przeprowadzić z wnioskodawcą rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych (ust. 10). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 11). Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, zgodnie z art. 21 ust. 1 ww. ustawy, może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Z powyższego wynika, iż postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego ma wyjątkowy charakter wynikających ze specyfiki tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy w postępowaniu tym przepisy K.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., I OSK 1661/06, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy. Z obowiązujących przepisów nie wynika też wymóg zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów. Podkreślić należy, że Centralna Komisja, mimo iż jest organem odwoławczym, prowadzi w pewnym zakresie własne postępowanie dowodowe, choć ograniczone jedynie do ww. postępowania opiniodawczego. Z tego powodu organ ten jest organem, który musi stosować w prowadzonych przed nim postępowaniach przepisy art. 7, 77 i 80 K.p.a., gdyż musi dokonywać oceny, nie tylko materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed Radą Wydziału, ale i materiału dowodowego, zebranego w postępowaniu odwoławczym. Kontrolę zatem zaskarżonej uchwały Rady Wydziału należy w tym wypadku rozumieć jako kontrolę dokonywaną w sposób wszechstronny (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 838/08, z dnia 30 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1411/08, z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2052/11 publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Opinie recenzentów, powołanych w postępowaniu odwoławczym, winny więc odnosić się również do tych aspektów, których dotyczyły opinie recenzentów, powołanych w postępowaniu przed Radą. Pokreślić też wypada, że żaden przepis ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie zawiera ograniczenia w tym zakresie recenzentów powołanych w postępowaniu przed Centralną Komisją, a ponieważ, jak wyżej wspomniano, organ ten jest z mocy ustawy obowiązany również do zebrania materiału dowodowego w postaci wspomnianych opinii i musi materiał ten rozpatrzyć w sposób wyczerpujący i wszechstronny, to oznacza, że Centralna Komisja musi, by skontrolować prawidłowość zaskarżonej uchwały, najpierw sama dokonać oceny dorobku naukowego kandydata do stopnia naukowego i rozprawy naukowej. Podkreślić jednocześnie należy, że przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji. Jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą więc zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony. Postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest bowiem, jak wskazano wyżej, tylko do uzyskania recenzji (art. 35 ust. 3 ustawy). Należy w tym miejscu podkreślić, że Sekcja Nauk Ekonomicznych Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady, której dotyczy odwołanie. Prezydium Centralnej Komisji postanowiło nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwalę. Sąd nie był natomiast władny do oceny prawidłowości uwag i ocen merytorycznych zgłoszonych podczas procedowania. Wyjaśnić też należy, że treść uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji może wprawdzie budzić pewien niedosyt, ale należy pamiętać, że decyzja tego organu jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Głosowanie to jest przy tym tajne zarówno dla kandydata, jak i dla członków Komisji. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż decyzja ta jest siłą rzeczy pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium. Reasumując, Sąd zgadza się z oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania przed Radą Wydziału nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W postępowaniu tym nie doszło także do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie w jakim miały one zastosowanie w tym postępowaniu. Sąd nie był natomiast uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Podsumowując Sąd stwierdza, iż analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż Centrala Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącej złożonego na rozprawie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, bowiem z akt sprawy, a w szczególności z treści wniosku skarżącej o wszczęcie przedmiotowego postępowania jednoznacznie wynika, że to Rada Wydziału [...] była właściwa rzeczowo do jego przeprowadzenia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.