VII SA/Wa 2236/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-18

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Marta Kołtun, Mirosław Montowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest uprawniony do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, gdy w ewidencji kierowców widnieją punkty karne, które mogą ulec zatarciu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest uprawniony do skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, nawet jeśli punkty karne widniejące w ewidencji mogą ulec zatarciu. Kwestia zatarcia karalności jest instytucją prawa karnego i nie podważa faktu dopuszczenia się naruszeń przepisów ruchu drogowego, które stanowiły podstawę do nałożenia punktów. System punktów karnych i skierowanie na egzamin kontrolny pełnią różne funkcje i są od siebie niezależne, przy czym skierowanie na egzamin ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez weryfikację kwalifikacji kierowcy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A P na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Skierowanie nastąpiło w związku z otrzymaniem przez skarżącego 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie przepisów o zawieszeniu postępowania, niezawiadomienie o zebraniu materiału dowodowego, niewłaściwe zastosowanie przepisów oraz naruszenie zasady proporcjonalności i zakazu podwójnego karania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik (spr.), Sędzia WSA Mirosław Montowski, Protokolant ref. stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A P na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., znak [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie skierowania A P (dalej: "skarżący") na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Decyzja organu odwoławczego zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. [...] Wojewódzki Komendant Policji wystąpił do Starostwa Powiatowego w [...]- na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.) - o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego w związku z otrzymaniem przez niego 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczyło się postępowanie ze skargi A P na czynność [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie odmowy zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji kierowców. Dnia 26 czerwca 2015 r. w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 1281/14 sąd ten oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego wyrokiem z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt [...]. Przez czas trwania tego postępowania postępowanie objęte niniejszą skargą było zawieszone. W związku z zakończeniem powyższego postępowania Starosta [...] podjął postępowanie i w dniu [...] kwietnia 2018 r. wydał ww. decyzję, na podstawie której skierował skarżącego na egzamin kontrolny w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C i T. W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało ją w mocy. Organ wskazał, że decyzja o skierowaniu na egzamin kontrolny ma charakter rozstrzygnięcia związanego, a starosta nie ma uprawnienia do podważania skuteczności wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Jednocześnie organ wyjaśnił, że skierowanie takie wydaje się w stosunku do wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy, bowiem w przeciwnym wypadku osoba, której dotyczy wniosek, mogłaby dalej stwarzać zagrożenie dla ruchu drogowego. Ponadto organ wskazał, że – wbrew twierdzeniom skarżącego – w sprawie odpadła przyczyna zawieszenia, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 września 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 3088/15, oddalił skargę kasacyjną skarżącego w przedmiocie zmniejszenia liczby punktów karnych. Organ podniósł także, że co prawda starosta odniósł się do wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania dopiero w uzasadnieniu decyzji, jednak nie wpłynęło to ujemnie na prawa strony, bowiem skarżący nie uprawdopodobnił we wniosku, że toczy się postępowanie dotyczące usunięcia z ewidencji punktów karnych z uwagi na zatarcie skazania, zaś na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje, więc jego wydanie nie wpłynęłoby w znaczący sposób na sytuację skarżącego. Skargę na powyższą decyzję wniósł A P, zarzucając naruszenie: 1) art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sytuacji istnienia przesłanek obligujących organy do zawieszenia postępowania w związku z toczącym się postępowaniem dotyczącym usunięcia z Ewidencji punktów karnych widniejących na koncie skarżącego 25 punktów karnych z uwagi na zatarcie ukarania za wykroczenia, w związku z którymi zostały mu przypisane, oraz o wycofanie wniesionego do Starosty [...] wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] który stanowił podstawę wszczęcia przez Starostę [...] postępowania w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny; 2) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego przez organ II instancji o zebraniu materiału dowodowego w sprawie oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie tegoż materiału i składania wniosków dowodowych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem uniemożliwiono Skarżącemu przedłożenie dowodu (wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2897/17) wskazującego wprost na rozpatrywanie istotnego zagadnienia wstępnego w ramach postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie; 3) art. 6, 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy ustalenia pełnego stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem wszelkich zaistniałych okoliczności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 4) art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 i art. 99 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez niewłaściwe zastosowanie; 5) art. 46 § 1 Kodeksu Wykroczeń oraz § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że ukarania za wykroczenia w ruchu drogowym, za które zostały przypisane skarżącemu punkty karne, uważa się za niebyłe i podlegające ex lege usunięciu z Ewidencji kierowców; 6) konstytucyjnej zasady proporcjonalności oraz zasady zakazu podwójnego karania za to samo przewinienie, tj. przekroczenie 24 punktów karnych, poprzez zastosowanie względem skarżącego sankcji w postaci skierowania na egzamin kontrolny w sytuacji, gdy dostatecznym i adekwatnym byłoby poprzestanie na skierowaniu na badania psychologiczne na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...]; 7) art. 107 § 3 i art. 11 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie odniesienia się przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów odwołania. Ponadto skarżący zarzucił zastosowanie względem niego nieadekwatnej w świetle przepisów ustawy o kierujących pojazdami sankcji w postaci skierowania na egzamin kontrolny, a zwłaszcza brak wskazania w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji okoliczności wskazujących na uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji skarżącego, które mogłyby uzasadniać skierowanie na egzamin na podstawie przepisu art. 99 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Skarżący podniósł również, że organ pierwszej instancji został w zaskarżonej decyzji źle oznaczony, co winno skutkować jej uchyleniem, bowiem zgodnie z art. 107 k.p.a. oznaczenie organu stanowi istotny element decyzji i nie może zostać sprostowane w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania od organu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W pierwszej kolejności należy wskazać, że sentencja decyzji, choć sformułowana z błędnym wskazaniem organu pierwszej instancji, odpowiada prawu. Oznaczenie organu administracji publicznej, o którym mowa w § 1 pkt. 1 art. 107 k.p.a., dotyczy organu wydającego decyzję, a ten został oznaczony prawidłowo. Samo błędne wskazanie organu pierwszej instancji nie powoduje konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji i może być sprostowane na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., co też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uczyniło postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., znak [...]. Zarzut dotyczący zaistnienia przesłanek do zawieszenia postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Organ zasadnie wskazał, iż w piśmie skarżącego z dnia 4 kwietnia 2018 r. nie zostało uprawdopodobnione, że toczy się postępowanie w przedmiocie usunięcia punktów karnych w wyniku zatarcia ukarania za wykroczenia. Co więcej jednak, bieg tego postępowania nie mógł mieć żadnego wpływu na bieg postępowania będącego przedmiotem niniejszej sprawy, o czym mowa poniżej. Zarzut naruszenia art. 46 § 1 Kodeksu wykroczeń oraz § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego także nie zasługuje na uwzględnienie. Z punku widzenia zasadności skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego bez znaczenia jest to, czy karalność danego wykroczenia uległa przedawnieniu (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2349/16, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Kwestia zatarcia ukarania jest instytucją prawa karnego, działa na przyszłość nakazując traktowanie ukaranego jako osoby niekaranej. Dla sfery prawa administracyjnego instytucja ta nie ma większego znaczenia, zwłaszcza dla zdarzeń prawnych, z którymi była związana. Zatarcie karalności za wykroczenia drogowe nie podważa faktu dopuszczenia się naruszeń przepisów ruchu drogowego. Wskazać należy, że system punktów karnych, o którym mowa w art. 98 ustawy o kierujących pojazdami, jest formą sankcji nakładanej na kierowcę, wynikającej z naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym, natomiast kompetencja, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy, ma na celu umożliwienie organom administracji podjęcia działań służących zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Regulacje te pełnią zatem różne funkcje i są od siebie niezależne. Istotą powyższego rozwiązania ustawowego jest zaistnienie okoliczności uzasadniających poważne wątpliwości co do tego, czy dana osoba ma odpowiednie predyspozycje do kierowania pojazdami. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie go o zebraniu materiału dowodowego w sprawie oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie tegoż materiału i składania wniosków dowodowych. Istotnie, skarżący nie został zawiadomiony przez organ o zamiarze zakończenia postępowania. Jednak warunkiem uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. jest wykazanie przez skarżącego, że został pozbawiony możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia wyjaśnień i że uchybienie wskazanemu przepisowi mogło mieć wpływ na wynik sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Organ odwoławczy nie zgromadził żadnych nowych dowodów, brak było także wniosków, co do których skarżący mógłby się wypowiedzieć. Sam zaś skarżący wskazał, że uniemożliwiło mu to przedłożenie dowodu w postaci wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2897/17, dotyczącego jego skargi na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Wyrok ten został wydany dwa miesiące przed wydaniem decyzji przez organ drugiej instancji, w związku z czym skarżący miał czas na złożenie jego odpisu do akt sprawy. Niemniej jednak skarżący nie wykazał, aby czynność Komendanta została wyeliminowana, co skutkuje koniecznością przyjęcia, że wpis ten ma charakter ostateczny i mógł stanowić podstawę ustaleń organów co do spełnienia przesłanek z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b w związku z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Niniejsza sprawa nie dotyczy bowiem kontroli czynności w przedmiocie usunięcia punktów z ewidencji prowadzonej przez Policję, lecz skierowania kierowcy, w drodze decyzji, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Tym samym zawarte w skardze zarzuty co do prawidłowości wpisów w ewidencji nie mogły być przedmiotem kontroli Sądu. Zatem w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, aby uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. miało wpływ na wynik sprawy. Podobnie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 pkt1 ustawy o ruchu drogowym oraz art. 99 ust. 1 pkt 1, art. 99 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Skarżący w istocie domaga się, aby organy wydające decyzje w niniejszej sprawie dokonały weryfikacji ilości punktów karnych, do czego nie są uprawnione (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2009, sygn. I OSK 1371/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Skarżący wskazał, że naruszona została konstytucyjna zasada proporcjonalności oraz zakaz podwójnego karania za to samo przewinienie, albowiem, w jego ocenie, wystarczające byłoby skierowanie go wyłącznie na badania psychologiczne. Zarzut ten jawi się jednak jako sprzeczny z przekonaniem skarżącego o niezasadności skierowania go na takie badania, o czym świadczy wniesienie przez niego skargi również na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak [...] (sygn. akt VII SA/Wa 2235/18). Niezależnie od powyższego wskazać należy, że sankcje przewidziane przez ustawę o kierujących pojazdami są natury administracyjnej, nie mają na celu ukaranie osoby, a zweryfikowanie jej kwalifikacji do dalszego kierowania pojazdami, i jako takie nie są objęte zakazem podwójnego karania. Ponadto przypomnieć należy, że sąd administracyjny nie ocenia proporcjonalności zastosowanych decyzją środków, a ich zgodność z prawem. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 i art. 11 w zw. z art. 140 k.p.a. Organ wskazał w zaskarżonej decyzji, że decyzja starosty miała charakter związany, w związku z czym w sposób oczywisty nie było potrzeby badania jej "adekwatności". Przypomnieć należy, że organ, wydając decyzję związaną, sprawdza jedynie, czy zaistniały ustawowe przesłanki do wydania decyzji o określonej treści, a jeśli tak – wydaje decyzje o treści określonej przepisami prawa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. wskazać należy, że postępowanie zostało przeprowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z poszanowaniem zasad, o którym mowa w tych przepisach. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło