V SA/Wa 2128/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-30

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Bożena Zwolenik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieterminowe opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze przez pracodawcę, obejmujące również wynagrodzenia pracowników pełnosprawnych, skutkuje utratą prawa do dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy, których dotyczyły te składki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jest powiązane z kosztami płacy tych konkretnych pracowników. Nieterminowe opłacenie składek dotyczących pracowników pełnosprawnych nie może automatycznie pozbawiać pracodawcy prawa do dofinansowania za pracowników niepełnosprawnych, jeśli koszty płacy tych ostatnich zostały poniesione terminowo. Organ błędnie zinterpretował pojęcie 'kosztów płacy' jako całości, nie rozróżniając pracowników niepełnosprawnych od pełnosprawnych, co stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.
Stan faktyczny
Spółdzielnia w likwidacji została zobowiązana przez Prezesa Zarządu PFRON do zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres od października 2012 r. do sierpnia 2013 r. Powodem była informacja z ZUS o nieterminowym opłaceniu składek na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię pojęcia kosztów płacy oraz brak rozróżnienia między pracownikami niepełnosprawnymi a pełnosprawnymi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi S. w K. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz S. w K. kwotę 14036 zł (słownie: czternaście tysięcy trzydzieści sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] Prezes Zarządu PFRON ( dalej także jako: organ ) nakazał stronie – Spółdzielni I. w likwidacji z/s w K. zwrot w terminie 14 dni, od dnia otrzymania decyzji , środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze od miesiąca października 2012 r. do miesiąca sierpnia 2013 r. , oraz umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe w przypadku okresów sprawozdawczych: marzec 2012r., czerwiec 2012r., lipiec 2012 r., sierpień 2012 r., oraz wrzesień 2012r. Od powyższej decyzji strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy żądając umorzenia przedmiotowego postępowania. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r., znak: [...] Fundusz zwrócił się do właściwego ze względu na siedzibę wnioskodawcy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o udzielenie informacji, czy płatnik opłacił (z uwzględnieniem rozliczeń konta płatnika) terminowo i w całości obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP oraz FGŚP za okresy: od listopada 2012 r. do września 2013 r. Poproszono o podanie w jakiej wysokości płatnik zobowiązany był do opłacenia składek za poszczególne fundusze oraz w jakiej wysokości dokonał wpłat i w jakim terminie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P., pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. (wpływ do Funduszu w dniu [...] sierpnia 2018 r.) poinformował, iż strona opłaciła składki ZUS od wynagrodzeń w pełnej wysokości lecz po terminie. W związku z powyższym Prezes Zarządu PFRON decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu w/w decyzji Prezes podniósł m.in., że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2012 r. do 30 listopada 2012 r. kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć kwoty 90% faktycznie i terminowo poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, (...) 75% tych kosztów. Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, począwszy od 1 grudnia 2012 r., miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Koszty płacy wg art. 2 ust. 4a ustawy o rehabilitacji oznaczają wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne rentowe i wypadkowe oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wnioskom Wn-D za okresy sprawozdawcze od października 2012 r. do sierpnia 2013 r. odpowiadają deklaracje ZUS za okresy rozliczeniowe od listopada 2012 r. do września 2013 r., Wynika to z faktu, iż wynagrodzenie płacone jest w miesiącu następnym za miesiąc, za który pracownik pobiera wynagrodzenie, a obowiązek opłacenia składek powstaje z chwilą wypłaty wynagrodzenia. Zastosowanie mają w tym przypadku przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych {Dz.U. z 2018 r. poz. 200 ze zm.). (dalej jako: "PDOF"). Zgodnie z art. 11 ust. 1 PDOF przychodami (także ze stosunku pracy) są otrzymane bądź pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne (...). Podstawę naliczenia składek ZUS stanowi przychód w rozumieniu PDOF z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. W związku z powyższym obowiązek zapłaty składek powstaje z chwilą wypłaty wynagrodzenia. Ponowna analiza w zakresie opłacenia składek ZUS od wynagrodzeń potwierdziła, że strona uiściła składki z uchybieniem terminów ustawowych. Wobec powyższego strona w przypadku okresów sprawozdawczych 10-11/2012 nie opłaciła składek ZUS od wynagrodzeń zgodnie z art. art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2012 r. do 30 listopada 2012 r. Albowiem ww. przepis wskazuje że koszty płacy powinny zastać poniesione terminowo i faktycznie, wobec czego nieterminowe opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, FP i FGSP, z uchybieniem terminu wynikającego z art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za okresy rozliczeniowe listopad 2012 r. i grudzień 2012 r. skutkuje uznaniem, że dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okresy sprawozdawcze zostało pobrane w całości nienależnie. Natomiast w przypadku okresów sprawozdawczych od 12/2012 do 08/2013 składki nie zostały opłacone zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, w brzmieniu obowiązującym od 1 grudnia 2012 r. Składki za okresy od grudnia 2012 r. do sierpnia 2013 r. zostały uregulowane przez stronę ostatecznie z uchybieniem 14 dniowego terminu. Wobec czego dofinansowanie za ww. okresy zostało pobrane przez stronę w całości nienależnie. Organ wskazuje, że z przepisów ustawy o rehabilitacji wynika, iż funkcjonujący system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość i nie ma możliwości wnioskowania o dofinansowanie jedynie do części tych kosztów. Poza tym poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z wypłatą wynagrodzenia wiąże się ściśle również z poniesieniem pozostałych kosztów płacy tj. kosztów ubezpieczenia społecznego, składek na Fundusz Pracy i FGŚP. Ponadto wpłaty dokonywane przez stronę na poszczególne fundusze zarówno terminowe jaki i nieterminowe były rozliczane proporcjonalnie na każdego pracownika, bez podziału na pracowników niepełnosprawnych i pełnosprawnych. Wobec czego, strona nieterminowo poniosła koszty płacy, w postaci opłacenia składek ZUS od wynagrodzeń za okresy sprawozdawcze od października 2012 r. do sierpnia 2013 r. i tym samym nienależnie pobrała dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okresy w całości. Wyżej opisaną decyzję zaskarżyła Spółdzielnia I. w likwidacji z/s w K. wnosząc : - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) - o uchylenie zaskarżonej decyzji organu w całości ze wzglądu na zawarte zarzuty, - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 Ppsa - o uchylenie poprzedzającej decyzji tegoż organu wydanej przy pierwszym rozpoznaniu sprawy w dniu [...] czerwca 2018 w całości ze względu na zawarte zarzuty, - na podstawie art. 145 § 3 Ppsa - o umorzenie postępowania, - na podstawie art. 200 Ppsa - o zasądzenie na rzecz Skarżącego od Organu administracji zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, - na podstawie art. 106 § 3 Ppsa - o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów, gdyż są one istotne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących stanu faktycznego sprawy, a jednocześnie ich przeprowadzenie nie wpłynie na przedłużenie postępowania. (Chodzi o dokumenty stanowiące załączniki do skargi i wymienione w pkt 2 – 7). Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1 naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik zapadłego rozstrzygnięcia, tj. art.. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa oraz w zw. z art. 45 ust. 3a i art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez ich niezastosowanie - i wydanie zaskarżonej decyzji przy braku podjęcia rzetelnych działań na rzecz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co polegało na: • braku ustaleń co do terminów i faktycznych kwot wnoszonych w poszczególnych terminach przez skarżącą tytułem wymaganych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, FP i FGSP . • nieuwzględnienie faktu, że skarżąca jest również pracodawcą dla pracowników pełnosprawnych, której to kategorii pracowników nie dotyczą przepisy ustawy stanowiącej materialną podstawę rozstrzygnięcia • oparcie rozstrzygnięcia tylko na podstawie zbiorczej informacji ZUS co do terminów rozliczania składek przez skarżącą - bez uwzględnienia faktycznych kwot wnoszonych w poszczególnych datach i bez uwzględnienia faktu, że składki w wysokości odpowiadającej składkom za pracowników niepełnosprawnych były odprowadzone przez skarżącą w terminie, • w związku z tym nieuwzględnienia faktu, że wszystkie wymagana składki za pracowników niepełnosprawnych (korzystających z dofinansowania PFRON) w okresach objętych decyzją były odprowadzone terminowo, • natomiast do opóźnień dochodziło tylko względem pracowników pełnosprawnych, których nie dotyczą jednakże przepisy ww. ustawy, 2. a także naruszenie ww. przepisów postępowania poprzez dokonanie dowolnej oceny tych dowodów, które w sprawie zostały zgromadzone, tj. dokonanie oceny w sposób naruszający reguły logicznego rozumowania i w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego - gdyż zakres informacji przekazanych ze strony ZUS, sposób ich prezentacji, wbrew przedmiotowym regułom i zasadom, nie dawał podstaw do wyciągnięcia wniosku, Iż składki na pracowników niepełnosprawnych nie zostały odprowadzone w wymaganych terminach, 3. jak również przepisów prawa materialnego, a to art. 26a ust. 4 w zw. z ust. 11 pkt 1 w zw. .z ust. 1 tegoż artykułu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - poprzez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że zwrot środków dofinansowania wypłaconego pracodawcy uznać należy za nienależny, w konsekwencji podlegający zwrotowi, w sytuacji gdy pracodawca ma jakiekolwiek zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia lub fundusze w danym okresie - a nie jak należy odczytywać powyższe przepisy wprost (bez sięgania po szczególne zasady wykładni), że dofinansowanie jest nienależne i podlega zwrotowi, gdy składki lub inne koszty płacy nie zostały faktycznie i terminowo poniesione w odniesieniu do konkretnego pracownika, z zatrudnieniem którego związane jest pobrane uprzednio dofinansowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie Sąd zważył co następuje Skarga jest zasadna W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie sąd uznał, że Prezes PFRON naruszył przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Przechodząc do merytorycznej analizy sprawy sąd zauważa, że Unia Europejska w sposób szczególny wspiera osoby niepełnosprawne, co znajduje także odzwierciedlenie w preambule rozporządzenia 651/2014. Zgodnie bowiem z motywem 52 i 54 tego rozporządzenia wspieranie (...) pracowników niepełnosprawnych to niezwykle istotne cele polityki gospodarczej i społecznej Unii i jej państw członkowskich. Pewne kategorie pracowników (...) niepełnosprawnych wciąż mają trudności z wejściem na rynek pracy i pozostaniu na nim. W związku z tym organy publiczne mogą stosować środki mające na celu zachęcenie przedsiębiorstw do zwiększenia poziomów zatrudnienia tych kategorii pracowników, zwłaszcza osób młodych. Jako że koszty zatrudnienia stanowią część zwykłych kosztów operacyjnych każdego przedsiębiorstwa, pomoc na zatrudnienie (...) pracowników niepełnosprawnych powinna mieć pozytywny wpływ na poziomy zatrudnienia wspomnianych kategorii pracowników i nie powinna zaledwie umożliwiać przedsiębiorstwom ograniczenie kosztów, które musiałyby ponieść w przypadku nieotrzymania pomocy. Pomoc taka powinna być więc wyłączona z obowiązku zgłoszenia, jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że przyczyni się ona do wejścia lub ponownego wejścia tych kategorii pracowników na rynek pracy i pozostania na nim. Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji. Przypomnieć należy, że przy stosowaniu przepisu art. 26a ustawy o rehabilitacji (stanowiącym przesłanki nabycia uprawnienia przez pracodawcę) oraz przy jego wykładni należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Wykładnia przepisów krajowych powinna być zgodna z wykładnią przepisów unijnych. Zgodnie z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia 651/2014. Art. 2 pkt 3 rozporządzenia 651/2014 pracownika niepełnosprawnego definiuje jako każdą osobę, która: a) jest uznana za osobę niepełnosprawną na mocy prawa krajowego; lub b) ma długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, co może, w oddziaływaniu z różnymi barierami, utrudniać im pełne i skuteczne uczestnictwo w środowisku pracy na równych zasadach z innymi pracownikami. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 10 ustawy o rehabilitacji niepełnosprawność to trwała lub okresowa niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Natomiast osobą niepełnosprawną zgodnie z art. 1 ustawy o rehabilitacji jest osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem: 1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub 2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia. Art. 33 ust. 1 rozporządzenia 651/2014 stanowi, że pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. Intensywność pomocy nie przekracza 75 % kosztów kwalifikowalnych art. 33 ust. 5. Mając powyższe przepisy na uwadze należy stwierdzić, że aby Strona mogła uzyskać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych musi spełniać warunki do uzyskania tej pomocy publicznej na ostatni dzień miesięcznego okresu sprawozdawczego. Zatem, zmiany w sytuacji podmiotu nie związane z jego działaniem lub zaniechaniem nie mogą mieć wpływu na możliwość uzyskania dofinansowania. Odnosi się to również do korekt deklaracji, które mogą mieć miejsce, ale tylko w sytuacjach niezależnych do pracodawcy. Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. W myśl art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć 90% faktycznie i terminowo poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zwanego dalej "pracodawcą wykonującym działalność gospodarczą", 75% tych kosztów. Tym samym art. 26a ust. 4 w zakresie intensywności pomocy dla osób prowadzących działalność gospodarczą jest odzwierciedleniem 33 ust. 5 rozporządzenia 651/2014. Koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Należy zauważyć, że za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń). W sprawie sporna jest kwestia związana z opłaceniem należności składkowych. Zgodnie z art. 47 ust. 1 usus płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników. Sąd w tym miejscu ponownie wskazuje, że przy wykładni przepisów krajowych należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Jest to szczególnie istotne przy odkodowaniu normy prawnej wskazanej w powołanym art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji. Zauważyć bowiem należy, że art. 33 ust. 2 rozporządzenia 651/2014 wskazuje, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego. Tym samym przepisy dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych. Nieterminowe pokrywanie przez pracodawców miesięcznych kosztów płacy, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji odnosi się zatem wyłącznie do kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego, a nie pracowników ogółem. W wypadku, gdy nie ma żadnych wątpliwości, że koszty płacy osoby niepełnosprawnej zostały pokryte w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, to niepokrywania kosztów płacy osób pełnosprawnych w wymaganych terminach organ nie może oceniać w kontekście art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, a jedynie w takim wypadku jest zobowiązany do ustalenia, czy przedsiębiorca nie znajduje się w trudniej sytuacji ekonomicznej wg kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej (art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji). W ocenie sądu ustawa o rehabilitacji posługując się pojęciem koszty płacy odnosi je do kosztów płacy poniesionych w związku z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych a nie pracowników pełnosprawnych. Dlatego też w ocenie sądu Prezes PFRON badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji powinien był ustalić, czy strona poniosła koszty płacy pracownika niepełnosprawnego z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów. Organ takiego ustalenia w sprawie jednak nie dokonał i nie przedstawił w zaskarżonej decyzji, czym - w ocenie sądu - naruszył art. 7 k.p.a. i art. 77 w zw. z art. 11 k.p.a. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes obywateli. Postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w ocenie sądu stanowiło przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo trzeba wskazać, że istotnie z przepisów ustawy o rehabilitacji wynika, że funkcjonujący system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość i niema możliwości wnioskowania o dofinansowanie jedynie do części tych kosztów. Taka konstrukcja systemu wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych (a nie wszystkich pracowników) ma na celu ochronę tych pracowników. Poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z wypłatą wynagrodzenia wiąże się ściśle również z poniesieniem pozostałych kosztów płacy, tj. m.in, kosztów ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, składek na Fundusz Pracy i FGŚP. W związku z powyższym wystarczającym jest, aby pracodawca nie poniósł któregokolwiek z ww. kosztów płacy np. w zakresie składek na ubezpieczenia zdrowotne pracowników niepełnosprawnych, aby stwierdzić, że dofinansowanie nie przysługuje. Sąd zauważa, że w przedmiotowej sprawie organ zwracał się do oddziału ZUS o udzielenie informacji czy strona terminowo i w całości opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne za sporny miesiąc. ZUS w odpowiedzi na zapytania informował, że strona za wskazany miesiąc nie opłaciła w całości należności składkowych w wymaganym terminie (ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych świadczeń Pracowniczych). Sąd stwierdza, że istotnie dowód przedstawiony przez ZUS ma walor dokumentu urzędowego, jednakże jak każdy dowód podlega ocenie przez gospodarza postępowania, w tym wypadku przez Prezesa PFRON i w wypadku, gdy treść dowodu w sposób niepełny odzwierciedla stan faktyczny, albo też temu dowodowi przeczą inne dowody, także z dokumentów (np. przedstawione przez stronę), to organ winien dokonać ich oceny i ewentualnie wyjaśnić powody rozbieżności oraz je przedstawić w decyzji. Należy zauważyć również, że Strona konsekwentnie podkreśla, że w toku postępowania administracyjnego przedstawiła zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o niezaleganiu w opłacie składek . Organ natomiast rozpoznając sprawę oparł się jedynie na własnych informacjach od ZUS. Prezes PFRON również nie odniósł się do twierdzeń Skarżącego, że dokumentacja finansowa Skarżącego wskazuje, iż środki pieniężne były przelewane do ZUS z zachowaniem terminów. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że skoro pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia konkretnego pracownika niepełnosprawnego, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości, które ustalił do tego konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie globalnie w sposób uniemożliwiający kontrolę ze strony sądu (a także uniemożliwiający polemikę ze strony szpitala). W zaskarżonej decyzji tego zabrakło. Zabrakło konkretnych danych odnoszących się do konkretnych niepełnosprawnych pracowników, którym wg organu Skarżący (pracodawca) nie pokrył kosztów płacy (należności składkowych) we wskazanych w przepisach terminie. Innymi słowy organ winien uzyskać dowód i go przedstawić w decyzji wskazujący, że koszty płacy za osoby niepełnosprawne zostały poniesione po wymaganym terminie. Dowodem takim powinna być informacja o niedopłacie za sporne miesiące na indywidualnym koncie ZUS każdej z niepełnosprawnych osób, co istotne wskazanych w zaskarżonej decyzji. Organ także, zgodnie z obowiązującym zasadami prowadzenia postępowania i uzasadniania decyzji powinien odnieść się do wyjaśnień Skarżącego i przedstawianych przez niego dowodów, które w ocenie Strony prowadzą do zupełnie odmiennych ustaleń. Mając powyższe na względzie w ocenie sądu w sprawie organ naruszył przepisy materialne (ar. 2 ust. 4a w zw. z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji), gdyż dokonał nieprawidłowej wykładni pojęcia koszty płacy, a także naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę powyższe. Ustali i jeżeli taki fakt będzie miał miejsce przedstawi w zaskarżonej decyzji informację o niedopłacie za sporny miesiąc na indywidualnym koncie ZUS każdej z niepełnosprawnych osób. Odniesie się także do stawianych przez stronę zarzutów oraz tych podnoszonych w skardze. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach sąd orzekł opierając się na treści art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło