I SA/Łd 703/18
WyrokWSA w Łodzi2019-05-08
Skład orzekający: Teresa Porczyńska, Anna Świderska, Joanna Grzegorczyk-Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest bezwzględnie związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, czy też może weryfikować te dane w oparciu o inne dowody lub okoliczności faktyczne?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest bezwzględnie związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Oznaczenie ewidencyjne gruntu, w tym jego funkcja użytkowa, ma rozstrzygające znaczenie dla wymiaru podatku, niezależnie od rzeczywistego sposobu wykorzystania nieruchomości. Weryfikacja tych danych jest możliwa jedynie w ściśle określonych przypadkach, nie zaś w ramach standardowego postępowania dowodowego organu podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2018 dla E. K. Organ pierwszej instancji ustalił zobowiązanie opodatkowując część gruntów podatkiem od nieruchomości, a część (mniejszą) podatkiem rolnym, wskazując na zwolnienie z tego drugiego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którymi część gruntów była oznaczona jako 'inne tereny zabudowane' (Bi), a część jako 'grunty orne klasy VI' (RVI). Skarżąca kwestionowała prawidłowość tych oznaczeń, twierdząc, że część gruntów powinna być opodatkowana podatkiem rolnym, a zmiany w ewidencji były wadliwe. Wskazywała na zaniedbania organów w przekazywaniu jej wniosków o zmianę klasyfikacji do właściwego organu ewidencyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędziowie: Sędzia NSA Anna Świderska (spr.) Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2019 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi D. F. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
Decyzją z [...] r. Wójt Gminy O. ustalił E. K. łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu nieruchomości położonej we W., za rok 2018 w kwocie 671,00 zł, opodatkowując podatkiem od nieruchomości 1863,00 m2 powierzchni gruntów pozostałych oraz wskazując na zwolnione z opodatkowania 0,0860 ha fizycznego gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym.
E. K. złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wezwało organ pierwszej instancji do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego m.in. przez wyjaśnienie w jaki sposób zostało załatwione pismo J. K. z [...] r., w którym wniosła ona o zmianę kwalifikacji i wyznaczenie klasyfikatora dla jej działek i umorzenie niesłusznie naliczonego podatku, w szczególności czy wniosek ten został przekazany zgodnie z właściwością organowi ewidencyjnemu, tj. Starostwu Powiatowemu w Z..
Decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Wójt Gminy O. z [...] r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał m.in., że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 z późn. zm.), zwanej dalej "p.g.k." podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz danych Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych organy podatkowe ustaliły, że E. K. jest właścicielką niezabudowanych nieruchomości położonej we W.: działka o nr ewid. [...], KW nr LD1G/00103830/7 o powierzchni 0,0341 ha (341,00 m2), oznaczonej w ewidencji symbolem Bi - inne tereny zabudowane oraz działka o nr ewid. [...], KW nr LD l G/00048006/8 o powierzchni 0,2328 ha (341,00 m2), z czego 0,0860 ha (860,00 m2) jest oznaczone w ewidencji symbolem RVI - grunty orne klasy VI, zaś 0,1522 ha (1.522,00 m2) jest oznaczone w ewidencji symbolem Bi - inne tereny zabudowane.
Organy podatkowe stwierdziły, że strona nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.p.r., bowiem jak wynika z ewidencji gruntów strona jest właścicielem gruntów ornych klasy VI o powierzchni 0,0860 ha podlegających obowiązkowi podatkowemu w podatku rolnym, stąd też na zasadzie art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.r. podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków, zaś zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 u.p.r. podatek rolny za rok podatkowy wynosi od 1 ha gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 - równowartość pieniężną 5 q żyta, przy czym grunty te są zwolnione z podatku na podstawie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r., zgodnie z którym zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. oceniło, że skoro z ewidencji gruntów wynika jednoznacznie, iż grunt o powierzchni 1883,00 m2 (1522,00 m2 + 341,00 m2) został oznaczony symbolem Bi - inne tereny niezabudowane, w sposób wskazujący na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości, nie zaś podatkiem rolnym, to organy podatkowe są tym związane przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego i zobligowane do opodatkowania tej powierzchni podatkiem od nieruchomości, nie zaś podatkiem rolnym.
Pozostała powierzchnia tj. 0,0860 ha podlega obowiązkowi podatkowemu w podatku rolnym, przy czym jest zwolniona z opodatkowania. Wbrew zarzutom w zawartym w odwołaniu, przedmiotowa nieruchomość nie została oznaczona symbolami Bi/RVI i Bi/Ps/V, co rzeczywiście powodowałoby podleganie ustawie o podatku rolnym, bowiem 0,0860 ha (860,00 m2) jest oznaczone w ewidencji symbolem RVI - grunty orne klasy VI, zaś 0,1522 ha (1.522,00 m2) oraz 0,0341 ha (341,00 m2), jest oznaczone w ewidencji symbolem Bi - inne tereny zabudowane.
O opodatkowaniu podatkiem rolnym lub leśnym nie świadczy wykorzystywanie w sposób rolniczy, lub też nie, czy też np. rozpoczęcie procesu zalesienia, tylko odpowiednie oznaczenie nieruchomości w ewidencji. W postępowaniu podatkowym nie można skutecznie podważać wiążącej ewidencji gruntu, bowiem do ewentualnej zmiany oznaczenia gruntu jest wyłącznie właściwy starosta, będący organem ewidencyjnym w zakresie ewidencji gruntów i budynków, nie zaś Wójt Gminy O., czy też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł..
Jak wynika z pism organu ewidencyjnego - Starostwa Powiatowego w Z. Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru z 19 czerwca 2018 r. oraz 3 sierpnia 2018 r., zmiana w ewidencji została wprowadzona w ewidencji gruntów i budynków 19 lutego 2009 r. na podstawie mapy sytuacyjnej do celów prawnych z projektem podziału.
20 marca 2018 r. strona wystąpiła o zmianę w ewidencji, przy czym wniosek został cofnięty przez stronę, wskutek czego postępowanie zostało umorzone. Jak wynika z kopii pisma, załączonego przez stronę, 27 sierpnia 2018 r. wystąpiła ona o przywrócenie stanu poprzedniego. Kolegium stwierdziło, iż istniejące w ewidencjach gruntów oznaczenia takie jak np. B/RYI, Bi/RVI i B5/PsV są niezgodnie z przepisami ewidencyjnymi (rozporządzenie w sprawie ewidencji nie uwzględnia takiego oznaczenia), zaś samo wystąpienie do Starostwa Powiatowego w Z. nie powoduje ani nieprawidłowości dokonanego opodatkowania, ani też nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania na zasadzie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.strona wniosła o jej uchylenie oraz o rozpatrzenie skargi z uwzględnieniem wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 maja 2018 r. o sygn. I SA/Łd 1110/17 i I SA/Łd 1109/17, dotyczących podatku za rok 2016 i 2017.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. jest wadliwa, ponieważ wadliwe są zmiany w ewidencji gruntów i budynków.
Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych, jednak w tym przypadku zmiana użytku nastąpiła na podstawie wadliwej mapy z 28 listopada 2008 r.
Skarżąca oświadczyła, że wielokrotnie domagała się od organu podatkowego zmiany w ewidencji gruntów i budynków i z powodu braku odpowiedzi 17 lutego 2009 r. złożyła pisemny wniosek o zmianę klasyfikacji i wyznaczenie klasyfikatora dla swoich działek we W., które stanowią część jej gospodarstwa rolnego.
19 marca 2018 r. złożyła do starostwa wniosek o przywrócenie stanu pierwotnego sprzed 28 listopada 2008 r. (postępowanie zostało umorzone również na mój wniosek w związku z wykryciem istotnych dla sprawy nowych okoliczności.)
Działając na podstawie wykrytych dokumentów 27 sierpnia 2018 r. skarżąca złożyła ponownie wniosek o przywrócenie stanu pierwotnego oznaczenia w ewidencji gruntów i budynków klasoużytków działek 73/4 i 73/5, jakie były przed przyjęciem do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 28 listopada 2008 r. mapy sytuacyjnej do celów prawnych z projektem podziału i zarejestrowanej za nr za nr 062-230-2008. Wniosek z 27 sierpnia 2018 r. nie został jeszcze rozpatrzony.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.
Pismem z 18 kwietnia 2019 r. pełnomocnik skarżącej złożył replikę na odpowiedź na skargę, w której podniósł, że zaskarżona decyzja opiera się na błędnym przyjęciu, że art. 21 ust. 1 p.g.k. ma charakter bezwzględny w takim znaczeniu, że organy podatkowe są bezwzględnie związane oznaczeniem nieruchomości wskazanym w ewidencji. Zdaniem pełnomocnika błędne jest stanowisko SKO w Ł., zgodnie z którym organy podatkowe nie mogą podważać zapisów w ewidencji gruntów i budynków, nawet z uwagi na wcześniejsze zaniedbania organu podatkowego pierwszej instancji polegające na nieprzekazaniu właściwemu organowi wniosku o zmianę danych w tej ewidencji.
Zdaniem pełnomocnika organy podatkowe obowiązane były do wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości, co do klasyfikacji nieruchomości stanowiących własność strony. Na poparcie tego stanowiska pełnomocnik przywołał wyrok WSA w Lublinie z 18 października 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 560/13 i wyrok WSA w Gdańsku z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 164/13.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w obszernym uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji prawidłowo zinterpretowało i wyjaśniło znaczenie art. 21 ust. 1 p.g.k. w postępowaniu podatkowym dotyczącym wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości.
Kolegium prawidłowo wyjaśniło, że użyty w cytowanym przepisie zwrot "wymiar podatku" należy interpretować jako ustalenie (określenie) zobowiązania podatkowego, z uwzględnieniem elementów przedmiotowych, jak i podmiotowych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Trafnie również wywiodło, że z omawianego przepisu wynika, że organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków.
Stanowisko to jest zgodne z poglądem prawnym wyrażonym w wyroku WSA w Gdańsku z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 164/13, który został przywołany przez pełnomocnika skarżącej w replice na odpowiedź na skargę. WSA w Gdańsku wyraźnie stwierdził, że kategoryczna treść tego przepisu nie budzi wątpliwości Sądu, wskazuje on, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji. Przy wymiarze podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są więc zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Od tej reguły, potwierdzonej treścią art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd prawny wyrażony w przywołanym, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2012 r. (sygn. akt II FSK 986/11), w którym zaakcentowano, że w świetle art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające, niezależnie od tego, jaki w określonym czasie jest charakter danych gruntów.
Sąd podziela również stanowisko wyrażone w przywołanych w zaskarżonej decyzji uchwałach NSA z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 i z 27 kwietnia 2009 r., o sygn. akt II FPS 1/09, z których wynika, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje wskazane w ewidencji gruntów i budynków.
Na podstawie wymienionych uchwał NSA oraz szeregu innych orzeczeń sądów administracyjnych organ odwoławczy wyjaśnił, w jakich przypadkach reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji.
Nietrafny jest zatem zarzut pełnomocnika strony, podniesiony w replice na odpowiedź na skargę, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa, ponieważ opiera się na zasadzie bezwzględnego związania organów podatkowych danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Kolegium wyraźnie na str. 6 zaskarżonej decyzji wymieniło wyjątki od zasady związania organów podatkowych ewidencją i są to przypadki, gdy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków:
1) pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów;
2) kolidują z okolicznościami faktycznymi ukształtowanymi na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej (prawomocnego orzeczenia sądowego), które mają bezpośredni wypływ na wymiar podatku od nieruchomości, a decyzja taka (orzeczenie) może stanowić wystarczającą podstawę ustalenia jego wysokości i przypisania tej daniny właściwemu podmiotowi;
3) posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej (innym akcie normatywnym), bezpośrednio oddziaływujących na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują stosownego oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej).
Sąd podziela wnioski organu odwoławczego, iż uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można postrzegać w kategoriach bezwzględnie i względnie wiążących. I tak:
1) bezwzględne związanie danymi ewidencyjnymi polega na tym, że organ podatkowy nie może ich samodzielnie korygować, dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym (co do zasady winny być one uwzględniane); do grupy bezwzględnie wiążących danych, zawartych w ewidencji gruntów, zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 p.g.k.).
2) względna moc wiążąca informacji zawartych w ewidencji gruntów, wiąże się z zaistnieniem sytuacji wymienionej w pkt 1-3, skutkującej koniecznością weryfikacji informacji ewidencyjnych co do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym, z uwzględnieniem dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 3 O.p. Owa weryfikacja jednakowoż może polegać - jak już zaznaczono - wyłącznie na pominięciu przez organ podatkowy tych informacji ewidencyjnych, jeżeli dokonany na ich podstawie wymiar podatku kolidować będzie z bezwzględnie obowiązującą normą prawną, innym rejestrem publicznym (w zakresie danych mających pierwszeństwo przed informacjami zawartymi w ewidencji gruntów), czy też ostateczną decyzją administracyjną (prawomocnym orzeczeniem sądowym) rozstrzygającą o kwestiach mających znaczenie dla ustalenia prawidłowej wysokości podatku. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych i poglądów doktryny pozwoliła na identyfikację szeregu przypadków, w których informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy winien pominąć (dane o charakterze względnie obowiązującym). Są to np.:
- dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem geodezyjnym (por. uchwała NSA z 18 listopada 2013 r., o sygn. akt II FPS2/13);
- informacje dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2014 r., o sygn. akt II FSK 1647/12, Lex nr 1504306). W praktyce spotkać się można również z sytuacją odwrotną - przedmiot opodatkowania (np. budynek) faktycznie istnieje na określonej działce gruntu, lecz nie został ujęty w ewidencji gruntów i budynków; jeżeli w takim przypadku informacje niezbędne dla wymiaru podatku od nieruchomości wynikają np. z ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu, organ podatkowy winien dane te uwzględnić;
- ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości; w tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 707 z późn. zm. oraz tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1007 z późn. zm.), należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego); rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do informacji zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczącym właśnie opisu nieruchomości;
- ewidencja gruntów i budynków nie przesądza, czy dany obiekt jest budynkiem, czy budowlą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 albo 3 u.p.o.l, gdyż definiuje budynek (zresztą w akcie rangi podustawowej) odmiennie niż powołana ustawa i nie obejmuje budowli; art. 21 ust. 1 p.g.k., ewidencja ma moc wiążącą tylko co do wymiaru podatku (tj. określenia wysokości zobowiązania podatkowego), a nie co do określenia przedmiotu opodatkowania.
Sąd podzielił również stanowisko Kolegium, zgodnie z którym organy podatkowe nie są właściwe do występowania do organu ewidencyjnego o dokonanie zmiany w zakresie ewidencji gruntów.
Z art. 22 ust. 2 p.g.k. wynika, że właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian.
Na podstawie art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Na podstawie art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l. przez użyte w ustawie określenie użytki rolne - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.
Z przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że organy podatkowe są w sposób bezwzględny związane m.in. funkcją użytkową wskazaną w ewidencji gruntów (art. 21 ust. 1 p.g.k.) i nie mogą przeprowadzać przeciwdowodu w tym zakresie. Taki przeciwdowód, tzn. zmianę danych w ewidencji, może przeprowadzić wyłącznie starosta, będący organem ewidencyjnym, na wniosek właściciela gruntu.
Sąd podziela argumentację organu podatkowego, zgodnie z którą rozwiązanie takie, poprzez ustanowienie dających się w sposób jednoznaczny zweryfikować kryteriów przedmiotowych opodatkowania gruntów, danego rodzaju podatkiem, gwarantuje podatnikom pewność co do zasad opodatkowania posiadanych przez nich gruntów. Z drugiej strony daje organom podatkowym jasne i jednoznaczne kryterium rozpoznawania przedmiotu opodatkowania.
Przepis art. 2 ust. 2 w zw. z art. 3a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. stanowi ustawową definicję przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości a nie domniemanie faktyczne, które można podważać chociażby poprzez odwołanie do art. 122 O.p. (sygn. akt II FSK 99-102/16 i IIFSK 608-609/16).
Oznaczenie ewidencyjne gruntu jest bezwzględnie wiążące dla organów podatkowych, które nie mogą wbrew temu oznaczeniu opodatkowywać gruntów w odmienny sposób. Do tego wniosku prowadzi wprost treść art. 1a ust. 3 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. oraz art. 1 u.p.r., z których jednoznacznie wynika, że opodatkowanie podatkiem rolnym może mieć zastosowanie w przypadku odpowiedniego oznaczenia ewidencyjnego. W przeciwnym razie, jeśli grunt nie został oznaczony jako rolny bądź leśny, na zasadzie art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. grunt podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Z tych względów sąd w składzie orzekającym nie podzielił poglądu wyrażonego m.in. w wyroku WSA w Lublinie z 18 października 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 560/13, który pełnomocnik przywołał w replice.
Zdaniem sądu w imię zasadę prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, która nakazuje organom podatkowym podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, organy podatkowe nie mogą zignorować jednoznacznego nakazu wynikającego z przywołanych wyżej przepisów podatkowych i pominąć oznaczenia gruntu wynikającego z ewidencji, ponieważ prowadziłoby to do rażącego naruszenia tych przepisów oraz ewidentnego naruszenia zasady legalizmu wynikającej z art. 120 O.p.
Zdaniem sądu każdą z zasad postępowania podatkowego należy interpretować w taki sposób by wynik wykładni jednej z zasad, nie prowadził do sprzeczności z pozostałymi zasadami.
Z tego względu sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie stoi na stanowisku, że organy podatkowe nie mogą w ramach postepowania podatkowego prowadzić postępowania dowodowego by zgromadzić dowody i wykazywać, że rzeczywista funkcja gruntu jest odmienna od tej wynikającej z ewidencji gruntów i budynków, ponieważ nie należy to do właściwości rzeczowej tych organów.
Nie mogą również opodatkować gruntu w sposób wskazany przez skarżącą na tej podstawie, że skarżąca składała do organów podatkowych żądania zmiany oznaczenia gruntu w ewidencji, a organ żądań tych nie przekazał staroście.
Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, iż oznaczenie ewidencyjne gruntu jest bezwzględnie wiążące dla organów podatkowych i dopiero od daty dokonania zmiany w ewidencji określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych.
Z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 21 ust. 1 p.g.k. oraz wymienionych wcześniej przepisów ustaw podatkowych, które odwołują się do oznaczenia gruntu w ewidencji, sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w wyrokach WSA w Łodzi z 22 maja 2018 r. o sygn. I SA/Łd 1110/17 i I SA/Łd 1109/17, dotyczących podatku za lata 2016 i 2017.
Zdaniem sądu starania skarżącej o zmianę oznaczenia gruntów, a nawet zaniedbania ze strony organów administracji nie mogą być "wynagrodzone" w ten sposób, że organ podatkowy, za kolejne lata podatkowe ustali wysokość zobowiązania podatkowego wbrew danym zawartym w ewidencji gruntów i budynków, orzekając tym samym z naruszeniem szeregu obowiązujących przepisów. Wydanie nielegalnej decyzji podatkowej nie może konwalidować naruszenia przepisów postępowania (w tym wypadku art. 65 § 1 K.p.a.) we wcześniejszych postępowaniach podatkowych dotyczących zobowiązań podatkowych skarżącej.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę.
O wynagrodzeniu dla pełnomocnika skarżącej ustanowionego na zasadzie prawa pomocy, sąd postanowił w oparciu o art. 250 § 1 P.p.s.a. i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 18).
Ake.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło