II SAB/Sz 13/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-05-10
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ wniosek złożony przez skarżącego nie został rozpoznany w ustawowym terminie. Jednakże, biorąc pod uwagę wyjaśnienia organu oraz szczegółowość udzielonej informacji po wniesieniu skargi, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do udzielenia informacji w określonym terminie, stwierdził bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa, i zasądził koszty postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej terminów, godzin i miejsc polowań zbiorowych oraz sposobu publikacji tych informacji. Organ początkowo uznał wniosek za dotyczący informacji przetworzonej i wezwał do wykazania szczególnego interesu. Po otrzymaniu skargi na bezczynność, organ udzielił informacji, uznając je za nieprzetworzone. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając nierozpoznanie wniosku w ustawowym terminie.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do udzielenia informacji publicznej; 2. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy na rzecz S. "Ź." kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S."Ź." z siedzibą w Ł. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do udzielenia informacji publicznej na podstawie wniosku S. "Ź." z siedzibą w Ł. z dnia 25 września 2018 r. 2. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Wójta Gminy na rzecz S. "Ź." z siedzibą w Ł. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 25 września 2018 r. S. O. D. E. "Ź." z siedzibą w Ł., dalej "skarżący", złożyło za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "Na podstawie art. 61 Konstytucji RP wnoszę o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zaplanowanych terminów polowań zbiorowych zgłoszonych do gminy po 1 kwietnia 2018 roku na podstawie art. 42ab ust. 1 ustawy Prawo łowieckie, poprzez: 1. wskazanie w formie edytowanej (w treści wiadomości email, lub w pliku Word lub Excel) daty, godziny rozpoczęcia i zakończenia oraz miejsca polowania;
2. przesłanie treści wszystkich informacji przekazanych zgodnie z ad. 42ab ust 1 ustawy Prawo łowieckie przez dzierżawców albo zarządców obwodów łowieckich, w formie plików komputerowych (skanów).
Ponadto wnoszę o:
3. wskazanie miejsca (podstrony) na stronie internetowej urzędu gminy (w formie ścieżki adresu internetowego), gdzie są podawane (lub będą podawane) do publicznej wiadomości terminy rozpoczęcia i zakończenia oraz miejsca polowań zbiorowych, zgodnie z art. 42ab ust. 2 ustawy Prawo łowieckie;
4. wskazanie miejsca (podstrony) na stronie internetowej urzędu gminy (w formie ścieżki adresu internetowego), gdzie są podawane do publicznej wiadomości informacje o miejscu przechowywania książek ewidencji pobytu na polowaniu indywidualnym, zgodnie z art. 42b ust. e ustawy Prawo łowieckie."
Skarżący wniósł o przesłanie mu tych informacji na podany przezeń adres poczty elektronicznej.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Wójt Gminy, dalej "organ", pismem z dnia 27 września 2018 r. stwierdził, że wnioskowana informacja publiczna stanowi informację publiczną przetworzoną, wezwał do wykazania szczególnego interesu w jej udostępnieniu oraz poinformował, iż w razie jego niewykazania zostanie wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wezwanie dostarczone zostało skarżącemu w dniu 17 października 2018 r., który nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie.
W dniu 6 lutego 2019 r. do organu wpłynęła skarga skarżącego na bezczynność organu w związku ze złożonym ww. wnioskiem. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz.1330), dalej "u.d.i.p.", przez nierozpoznanie jego wniosku z dnia 25 września 2018 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, że organ dopuścił się bezczynności, rozstrzygnięcie o jej charakterze oraz nakazanie organowi rozpoznania wniosku skarżącego, a także o zasądzenie na jego rzecz poniesionych kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W związku z otrzymaniem skargi, po ponownym przeanalizowaniu treści wniosku z dnia 25 września 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej organ uznał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej przetworzonej.
W dniu 7 lutego 2019 r. organ udzielił skarżącemu informacji o następującej treści:
1. "w okresie od 01.04.2018 r. do dnia złożenia -wniosku tj. 26.09.2018 r. do Urzędu Gminy w W. nie wpłynęły od kół łowieckich żadne plany polowań,
2. w okresie od 01.04.2018 r. do dnia złożenia wniosku tj. 26.09.2018 r. do Urzędu Gminy w W. nie wpłynęły od dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich informacje zgodnie z art. 42ab ust. 1 ustawy Prawo łowieckie
3. wszystkie informacje umieszczane na Biuletynie Informacji Publicznej Gminy W., w zakładce - Łowiectwo: http://bip.warnice.pl/strony/menu/56.dhtml,
4. wszystkie informacje umieszczane na Biuletynie Informacji Publicznej Gminy W. , w zakładce - Łowiectwo: http://bip.warnice.pl/strony/menu/56.dhtml,
Jednocześnie informuję, że od 27.09.2018 r. wszystkie informacje dotyczące planów polowań umieszczane były na Biuletynie Informacji Publicznej Gminy W., w zakładce - Łowiectwo: htty://bip.warnice.pl."
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi lub umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na udzielenie skarżącemu żądanej informacji publicznej. Organ potwierdził, że do dnia 6 lutego 2018 r. nie udzielił skarżącemu żądanej informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej przez podmiot do tego zobowiązany. Bez wątpienia, co zresztą nie jest okolicznością sporną, skarżony organ należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., a także wnioskowane informacje mają charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.b oraz pkt 5 lit.c u.d.i.p.
Należy zauważyć, że z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
W okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ dopuścił się tak rozumianej bezczynności.
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej został bowiem złożony przez skarżącego w dniu 25 września 2018 r. (data przesłania wiadomości na adres poczty elektronicznej organu, zaś organ miał 14 dni na udostępnienie informacji, względnie na zawiadomienie o powodach opóźnienia i określenie – nie dłuższego jak 2 miesiące - terminu udostępnienia informacji. Takie terminy rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynikają z art. 13 u.d.i.p. Tymczasem organ udzielił żądanej informacji publicznej dopiero w dniu 7 lutego 2018 r., czyli po zapoznaniu się ze złożoną skargą na bezczynność.
Wskazać należy, że okoliczność rozpoznania wniosku przez organ już po wniesieniu skargi na bezczynność spowodowała, że w sprawie nie było już podstaw do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Jak wynika z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Zgodnie zaś z § 1a powołanego artykułu, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przewidziana w art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. kompetencja sądu do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego postępowania, pozwala na rozstrzygnięcie w przedmiocie bezczynności nawet w przypadku, gdy stan bezczynności już ustał. Tego rodzaju kompetencja wprowadza rozwiązanie oparte w pewnym sensie na założeniu, że sąd, rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, rozstrzyga według stanu sprawy na dzień zaskarżenia (skoro skarga zostaje uwzględniona, a była zasadna właśnie w tej dacie), a nie na dzień orzekania. Z art. 149 § 1 pkt 1–3 p.p.s.a. wynika zatem, że sąd będzie mógł oddalić skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jedynie w przypadku stwierdzenia, że na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności lub przewlekłości. (Tak T. Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", praca zbiorowa pod. red. T. Wosia, Warszawa 2016, komentarz do art. 149 oraz A.Kabat w: "Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. VII, WKP 2018 - komentarz do art. 149, teza 2).
Zaprezentowany pogląd, że dla stwierdzenia stanu bezczynności decydująca jest chwila złożenia skargi, należy uznać za ugruntowany w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych.
Wprawdzie zatem w okresie pomiędzy wniesieniem skargi do Sądu, a jej rozstrzygnięciem organ udzielił żądanej informacji w pełnym zakresie, jednak taki stan rzeczy w świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawa, a zwłaszcza kompetencji orzeczniczych Sądu z art. 149 § 1 p.p.s.a., nie daje podstaw do oddalenia skargi ani do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w całości.
W rozpatrywanym sprawie bezprzedmiotowe było zawnioskowane w skardze zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z 25 września 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), skoro został on już w całości rozpoznany, a informacja udzielona w żądanym całokształcie. Tym samym postępowanie należało umorzyć w części dotyczącej wyznaczenia organowi terminu rozpoznania wniosku (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając zaś sprawę na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., należało stwierdzić bezczynność, bowiem stan faktyczny sprawy wykazywał cechy bezczynności z opisanych już wyżej powodów. Jak wynika natomiast z art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdzając bezczynność organu sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Należy wskazać, że ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bowiem bezczynność jest naruszeniem prawa co nie znaczy, że każda nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Przyjęcie odmiennego stanowiska pozbawiałoby racjonalności przepisu art. 149 p.p.s.a., nakazującego wartościowanie naruszenia prawa stanem bezczynności czy przewlekłości postępowania.
Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r. sygn. II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z 11 października 2013 r., sygn. II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z 16 maja 2013 r., sygn. II SAB/Sz 34/13).
Niewątpliwie nieudzielenie informacji skarżącemu na złożony wniosek nastąpiło z przyczyn leżących po stronie organu. Jednakże wyjaśnienia organu oraz szczegółowość udzielonej informacji, w ocenie Sądu, świadczyły, że postępowaniu organu nie można przypisać rażącego naruszenia prawa.
Przytoczone w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na zasądzone koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika ([...] złotych) oraz wpis sądowy ([...] złotych).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło