VIII SA/Wa 324/19
PostanowienieWSA w Warszawie2019-05-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji o kontynuowaniu czynności kontrolnych i orzekające o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji o kontynuowaniu czynności kontrolnych i orzekające o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu. Postępowanie dotyczące sprzeciwu przedsiębiorcy wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, w tym postanowienie o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu, nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji o kontynuowaniu czynności kontrolnych i orzekło o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu. Organ pierwszej instancji wszczął kontrolę podatkową bez zawiadomienia Spółki, powołując się na art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców. Spółka wniosła sprzeciw, jednak organ odwoławczy uznał go za niedopuszczalny. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując jednocześnie stanowisko organu odwoławczego co do niedopuszczalności drogi sądowej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i orzeczono o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu postanowił: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić S. Sp. z o.o. z siedzibą w R. kwotę [...] ([...]) zł uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Pismem z [...] marca 2019 r. S. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: "skarżąca", "Spółka") reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej także: "organ odwoławczy") z [...] lutego 2019 r. nr [...] uchylające w całości postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej także: "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2019 r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych i orzekające o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu.
Jak wynika z akt podatkowych organ I instancji na podstawie imiennego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej z dnia [...] grudnia 2018 r. wszczął wobec Spółki w dniu [...] grudnia 2018 r. kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od [...] lipca 2017 r. do [...] października 2018 r.
W dniu [...] grudnia 2018 r. doręczono skarżącej informację, z której wynika m.in., iż organ I instancji na podstawie art. 282c § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 800) nie zawiadamiał Spółki
o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej z uwagi na art. 48 ust. 11 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646 ze zm., dalej: "Prawo przedsiębiorców").
W dniu [...] stycznia 2019 r. skarżąca na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa przedsiębiorców wniosła sprzeciw wobec podjęcia i prowadzenia przez Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. czynności kontrolnych w ramach kontroli podatkowej nr [...].
Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. nr [...] Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w R. orzekł o kontynuowaniu czynności kontrolnych w ww. kontroli podatkowej.
Na wskazane postanowienie Spółka wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W..
Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy uchylił postanowienie organu
I instancji w całości i orzekł o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że wydanie postanowienia o odstąpieniu bądź kontynuowaniu czynności kontrolnych następuje po merytorycznym rozpoznaniu sprzeciwu. Wskazał, iż w niniejszej sprawie Spółce zgodnie z art. 59 ust. 2 Prawa przedsiębiorców nie przysługiwało prawo do złożenia sprzeciwu. W tych okolicznościach, w ocenie organu odwoławczego organ I instancji błędnie postanowił o kontynuowaniu czynności kontrolnych, winien bowiem stwierdzić niedopuszczalność sprzeciwu w związku
z wystąpieniem przesłanki z art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców, a nie rozpatrywać sprawę na podstawie art. 59 ust. 9 ww. ustawy. Wskazał jednocześnie,
iż na postanowienie nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 6, 7, 7a, 8, 9 i 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "kpa") w zw. z art. 59 ust. 16 Prawa przedsiębiorców, poprzez brak prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy, a w szczególności zaniechania rozpatrzenia poszczególnych zarzutów Spółki wnoszonych w zażaleniu na postanowienie organu
I instancji co do ustaleń w zakresie stanu faktycznego, oceny dowodów i zastosowania przepisów prawa, a tym samym pozbawienia skarżącej prawa do niezależnego rozstrzygania sprawy w dwóch instancjach,
2) art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 59 ust. 16 Prawa przedsiębiorców poprzez niedostateczne uzasadnienie postanowienia, nie odniesienie się do wszystkich zarzutów Spółki i brak jednoznacznego wykazania, że w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające stosowanie art. 48 ust. 11 Prawa przedsiębiorców i w konsekwencji art. 59 ust. 2 ww. ustawy;
oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
3) art. 48 ust. 1 Prawa przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie za prawidłowe rozpoczęcie kontroli bez zawiadomienia Spółki o zamiarze wszczęcia kontroli;
4) art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców poprzez jego błędną wykładnię
i nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w sprawie zachodzą okoliczności uprawniające organ I instancji do pominięcia procedury zawiadomienia podatnika o zamiarze wszczęcia kontroli, kiedy z okoliczności faktycznych wynika brak przesłanek uprawniających organ I instancji do wszczęcia kontroli podatkowej bez zawiadomienia, a organ nie wykazał, że takie przesłanki zaistniały;
5) art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie
i przyjęcie, że w przedmiotowej kontroli nie mają zastosowania ograniczenia czasu trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku;
6) art. 59 ust. 2 Prawa przedsiębiorców poprzez jego błędne zastosowanie
w sytuacji, gdy faktycznie żadna z przesłanek z art. 48 ust. 11 ww. ustawy nie istniała,
o czym świadczą działania organów, fakt pouczenia o możliwości wniesienia sprzeciwu, rozpatrzenie tego sprzeciwu, a nadto okoliczności faktyczne sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, w części poświęconej dopuszczalności drogi sądowej Spółka podniosła, iż nie podziela stanowiska organu odwoławczego co do tego, że nie przysługuje jej skarga do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie. Wskazała na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2014 r. sygn. akt II GPS 3/13. Powołała się także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2017 r. (sygn. akt SK 37/15), w którym Trybunał uznał, iż: "art. 3 § 2 pkt
2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 i 1370), rozumiany jako wyłączający możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie
w przedmiocie zażalenia na postanowienie wydane wskutek wniesienia sprzeciwu,
o którym mowa w art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168), jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Autor skargi zauważył, że zarówno powoływane uchwała NSA, jak i wyrok TK odnoszą się do przepisów nieobowiązującej już ustawy
o swobodzie działalności gospodarczej, jednak z uwagi na to, iż uregulowania te zostały przeniesione do następcy prawnego tej ustawy - ustawy Prawo przedsiębiorców, która miała zastosowanie w niniejszym postępowaniu, można przez analogię wysnuć wniosek, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, iż stosując i tę instytucję nie można odmówić Spółce konstytucyjnego prawa do zbadania sprawy przez niezależne, bezstronne i niezawisłe sądy administracyjne.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 3 § 2 pkt 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Jak już wskazano wyżej przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2019 r. uchylające postanowienie organu I instancji o kontynuowaniu czynności kontrolnych i orzekające o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu. Postanowienie organu I instancji zostało wydane w związku z wniesieniem przez Spółkę sprzeciwu wobec podjęcia i prowadzenia czynności kontrolnych. Z akt podatkowych, jak już także była o tym mowa wynika, iż kontrola podatkowa w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od [...] lipca 2017 r. do [...] października 2018 r. została wszczęta wobec Spółki w dniu [...] grudnia 2018 r. z przyczyn wskazanych w art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców. Z tych też przyczyn nie dokonywano zawiadomienia Spółki o zamiarze wszczęcia kontroli. Z art. 48 ust. 11 pkt 2 wynika bowiem, iż zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. W myśl art. 59 ust. 1 Prawa przedsiębiorców przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Sprzeciw wymaga uzasadnienia. Jednakże zgodnie z art. 59 ust. 2 ww. ustawy wniesienie sprzeciwu nie jest dopuszczalne, w przypadku gdy organ przeprowadza kontrolę, powołując się na przepisy art. 48 ust. 11 pkt 2, art. 50 ust. 2 pkt 2, art. 54 ust. 1 pkt 2, art. 55 ust. 2 pkt 2 oraz art. 62.
W tych okolicznościach organ odwoławczy uchylił postanowienie organu
I instancji i na podstawie art. 59 ust. 2 Prawa przedsiębiorców orzekł
o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu.
Odnosząc się do możliwości przeprowadzenia sądowej kontroli postanowienia dotyczącego stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu w kontroli podatkowej należy odwołać się do argumentacji wyrażonej w uchwale NSA z dnia
13 stycznia 2014 r., sygn. akt II GPS 3/13, zgodnie z którą: "Na odmowę rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r.
o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego."
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu ww. uchwały stwierdził, że rozdział 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zatytułowany "Kontrola działalności gospodarczej" wyznacza przedmiot, który nie odpowiada przedmiotowi postępowania administracyjnego. Kontrola to ustalenie stanu faktycznego, porównanie z przyjętym wzorcem prawidłowego działania, nie jest związana z kompetencją do władczego działania, chyba że wynika to z przepisów prawa, które dają kontrolującemu prawo do stosowania władczych środków prawnych. Z reguły dopiero wynik kontroli może stanowić podstawę do podejmowania władczych środków wobec działania podmiotu niezgodnego z wzorcem prawidłowego działania (np. działanie z naruszeniem przepisów prawa). Zdaniem NSA z tego wynika, że postępowanie, o którym mowa
w art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie jest postępowaniem administracyjnym. Postępowanie administracyjne jest postępowaniem, którego przedmiotem jest przede wszystkim rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Jego przedmiotem jest zatem władcze działanie, przez autorytatywną konkretyzację normy prawa administracyjnego przez przyznanie (odmowę przyznania) uprawnienia, lub nałożenie obowiązku na jednostkę. Postępowanie organu właściwego do sprawowania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1 - 4 kpa. Przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w Rozdziale 5 regulują zorganizowany ciąg działań, które podejmują organy kontroli, których przedmiotem jest wyłącznie ocena prawidłowości działalności gospodarczej, nie zaś załatwienie sprawy wymienione w art. 1 pkt 1 – 4 kpa. NSA zauważył także, że ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, stanowiąc w art. 84c ust. 16, iż do postępowań, o których mowa w ust. 9 i 10, w zakresie nieuregulowanym, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, odsyła w wąskim zakresie do stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego - bowiem odsyła tylko do rozpatrzenia sprzeciwu
i zażalenia na postanowienie. Pomimo użycia pojęć znanych kpa (postępowania, zażalenia), postępowanie, o którym mowa w ust. 9 i 10 art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie może być zaliczone do postępowania administracyjnego. NSA wskazał również, że przyjęte w art. 3 § 2 pkt 2 ppsa rozwiązanie prawne nie daje podstaw do uznania, że postanowienie o odmowie rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przysługuje skarga do sądu administracyjnego, ponieważ nie jest to postanowienie podjęte
w postępowaniu administracyjnym.
Jak trafnie zauważa autor skargi, ustawa o swobodzie działalności gospodarczej utraciła moc. Została bowiem z dniem 30 kwietnia 2018 r. uchylona przez art. 192 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz. U. z 2018 r., poz. 650). Nie mniej jednak wywody Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte
w uzasadnieniu wskazanej wyżej uchwały zachowują swoją aktualność na gruncie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646 ze zm., także jako "Prawo przedsiębiorców"). Wskazywany w sprzeciwie art. 59 ust.
1 Prawa przedsiębiorców został umieszczony w Rozdziale 5 tej ustawy zatytułowanym "Ograniczenia kontroli działalności gospodarczej". Także na gruncie tej ustawy kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorców, która w myśl art. 45 ust. 1 Prawa przedsiębiorców jest co do zasady przeprowadzana na zasadach określonych w tej ustawie, nie daje podstaw do uznania, iż jej przedmiotem jest załatwienie sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 kpa, ale jest przejawem sprawowania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorców. Także art. 59 ust. 16 Prawa przedsiębiorców w wąskim zakresie odsyła do Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazuje bowiem, iż przepisy kpa mają zastosowanie do postępowań, o których mowa w ust. 6, 7 i 9, w zakresie nieuregulowanym. Art. 59 ust. 6 ww. ustawy, stanowi, iż w przypadku wniesienia sprzeciwu organ kontroli może,
w drodze postanowienia, dokonać zabezpieczenia dowodów mających związek
z przedmiotem i zakresem kontroli, na czas rozpatrzenia sprzeciwu. Zabezpieczeniu podlegają dokumenty, informacje, próbki wyrobów oraz inne nośniki informacji, jeżeli stanowią lub mogą stanowić dowód w toku kontroli. Zgodnie z art. 59 ust. 7 ww. ustawy organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o:
1) odstąpieniu od czynności kontrolnych;
2) kontynuowaniu czynności kontrolnych. W myśl zaś art. 59 ust. 9 ustawy,
o której mowa na postanowienie, o którym mowa w ust. 7 pkt 2, przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Właściwy organ rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia oraz wydaje postanowienie o:
1) utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia;
2) uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych.
Odesłanie to dotyczy zatem jedynie możliwości dokonania zabezpieczenia dowodów oraz rozpatrzenia sprzeciwu i zażalenia.
Co istotne, w niniejszej sprawie kontrola została wszczęta w związku
z okolicznościami, o których mowa w art. 48 ust. 11 pkt 2 Prawa przedsiębiorców.
Z treści art. 59 ust. 2 Prawa przedsiębiorców wynika zaś, iż wniesienie sprzeciwu nie jest dopuszczalne, w przypadku gdy organ przeprowadza kontrolę, powołując się na przepisy art. 48 ust. 11 pkt 2, art. 50 ust. 2 pkt 2, art. 54 ust. 1 pkt 2, art. 55 ust. 2 pkt 2 oraz art. 62. Tym samym regulacją tą wyłączono możliwość wniesienia sprzeciwu
w sytuacji gdy kontrola jest prowadzona w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 48 ust. 11 pkt 2 ww. ustawy. Z powyższego wynika zatem, iż niniejsza sprawa dotyczy zgodności z prawem przeprowadzonej kontroli, która z mocy ustawy pozbawiona została możliwości kwestionowania jej przebiegu w formie sprzeciwu. Skoro bowiem postępowanie, o którym mowa w art. 59 ust. 6, 7 i 9 Prawa przedsiębiorców nie może być zaliczone do postępowania administracyjnego, tym bardziej za postępowanie administracyjne nie można uznać działania organu na podstawie art. 59 ust. 2 Prawa przedsiębiorców.
Tym samym w świetle wyżej powołanej uchwały NSA, której tezy Sąd podziela, jak również orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym postanowień z dnia 24 kwietnia 2018 r. w sprawach sygn. akt I FSK 1346/16 i I FSK 1215/15 (dostępne cbois.nsa.gov.pl), sprawa ta nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Odnosząc się do argumentacji opartej na wyroku Trybunału Konstytucyjnego
z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie sygn. akt SK 37/15, wskazać wypada, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 20 grudnia 2017 r. w sprawie o sygn. akt SK 37/15 orzekł, że art. 3 § 2 pkt 2 ppsa, rozumiany jako wyłączający możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w przedmiocie zażalenia na postanowienie wydane wskutek wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 84c ust. 1 ustawy z dnia
2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2168), jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podkreślenia wymaga, iż w uzasadnieniu Trybunał wskazał, że skutkiem wyroku nie jest utrata mocy obowiązującej przez art. 3 § 2 pkt 2 ppsa, lecz wyeliminowanie znaczenia tego przepisu, które zostało wskazane w sentencji orzeczenia Trybunału jako niekonstytucyjne, co oznacza, że od postanowień wydanych w trybie art. 84c ust. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (jako ostatecznie kończących administracyjny tok instancji) zainteresowanym podmiotom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny wskazał bowiem, iż: "W tym kontekście Trybunał stwierdza, że przedmiot postępowania wywołanego sprzeciwem, o którym mowa w art. 84c ust. 1 u.s.d.g, ma charakter "sprawy" w rozumieniu art. 45 ust.
1 Konstytucji. Tym samym interpretacja (wykładnia) art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wyłączająca kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej, wydanych w następstwie sprzeciwu kontrolowanego przedsiębiorcy, sprawowaną przez niezależny sąd administracyjny, podważa konstytucyjne prawo do sądu i jest sprzeczne
z konstytucyjnym zakazem zamykania drogi sądowej. Podstawowym prawem jednostki jest bowiem możliwość weryfikacji wydanych wobec niej rozstrzygnięć organów administracyjnych (bez względu na ich rodzaj) przez podmiot niezwiązany z nimi strukturalnie (organizacyjnie), którym jest sąd administracyjny."
Wskazać jednocześnie należy, iż w sprawie, w której Trybunał Konstytucyjny rozpatrywał skargę konstytucyjną, sprzeciw przysługiwał, został rozpatrzony i wydano, zgodnie z art. 84c ust. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych, które następnie stało się przedmiotem zażalenia, o którym mowa w art. 84c ust. 10 tej ustawy, a który odwołuje się wyraźnie do ust. 9 tego artykułu.
W niniejszej sprawie zachodzi zatem inna sytuacja niż ta, która była przedmiotem sprawy, w której orzekał Trybunał Konstytucyjny. W niniejszej sprawie nie doszło bowiem do rozpatrzenia sprzeciwu. Wprawdzie organ I instancji wydał postanowienie
o kontynowaniu czynności kontrolnych, ale organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa i art. 59 ust. 2 i ust. 16 Prawa przedsiębiorców uchylił postanowienie organu I instancji o orzekł o niedopuszczalności wniesienia sprzeciwu.
Mając zatem na uwadze całokształt powyższych okoliczności Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa odrzucił skargę,
o czym orzekł, jak w punkcie 1 postanowienia.
O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ppsa, zgodnie
z punktem 2 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło