I FSK 2324/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-12-18
Skład orzekający: Ryszard Pęk, Zbigniew Łoboda, Mariusz Golecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług w przypadku wniesienia aportem znaku towarowego do spółki akcyjnej w zamian za akcje powinno być wartość nominalna tych akcji, czy też ich wartość emisyjna, uwzględniając orzecznictwo TSUE?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podstawą opodatkowania wniesienia aportem znaku towarowego do spółki akcyjnej w zamian za akcje powinna być wartość emisyjna tych akcji, a nie wartość nominalna. Sąd oparł się na wyroku TSUE w sprawie C-241/23, który stanowi, że podstawą opodatkowania jest wynagrodzenie rzeczywiście otrzymane przez podatnika, które w tym przypadku odpowiada wartości emisyjnej akcji uzgodnionej przez strony. W konsekwencji, organ podatkowy niezasadnie pozbawił spółkę prawa do odliczenia podatku naliczonego.Stan faktyczny
Spółka wniosła wkład niepieniężny w postaci znaku towarowego do spółki akcyjnej w zamian za akcje. Organ podatkowy uznał, że podstawą opodatkowania VAT jest wartość nominalna akcji, a nie ich wartość emisyjna, co skutkowało określeniem zobowiązania podatkowego i odmową prawa do odliczenia podatku naliczonego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, argumentując m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie i zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, Sędzia NSA Mariusz Golecki (sprawozdawca), Protokolant Nikola Szymonik, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S.A. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 142/19 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w C. (następca prawny S. A. sp. z o.o. S.K.A.) na decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z dnia 22 listopada 2018 r. nr 358000-COP.4103.1.2018.9 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z dnia 22 listopada 2018 r. nr 358000-COP.4103.1.2018.9, 3) zasądza od Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie na rzecz A. S.A. z siedzibą w C. kwotę 125.508 (słownie: sto dwadzieścia pięć tysięcy pięćset osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania obie instancje.
1. Wyrokiem z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 142/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę firmy A. S.A. zs. w C. (następcy prawnego S. Sp. z o.o. S.K.A., dalej również: "Strona", "Skarżąca", "Spółka") na decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie (dalej: "NUCS", "Organ podatkowy") z 22 listopada 2018 r. nr 358000-COP.4103.1.2O18.9 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r.
2. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, w toku postępowania podatkowego prowadzonego wobec Skarżącej ustalono, że 14 stycznia 2013 r. do Spółki został wniesiony wkład niepieniężny w postaci znaku towarowego "A.". Prawa ochronne do znaku towarowego zostało zarejestrowane przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej pod numerem 370508. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie spółki S. Sp. z o.o. S.K.A. podjęło 14 stycznia 2013 r. uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego z wartości 50.000 zł do 100.000 zł w drodze emisji nowych imiennych, nieuprzywilejowanych 50.000 akcji serii B o wartości nominalnej 1zł każda i "łącznej cenie emisyjnej" równej 35.545.733,00 zł. Akcje te zostały objęte, w trybie subskrypcji prywatnej, przez jedynego akcjonariusza spółki – Skarżącą w zamian za wkład niepieniężny w postaci praw ochronnych na znak towarowy "A." na podstawie "Umowy objęcia akcji w drodze subskrypcji zamkniętej" z 14 stycznia 2013 r. Powyższy znak towarowy jako wartość niematerialna i prawna został wyceniony na dzień 30 września 2012 r. na kwotę 35.545.733 zł przez G. Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w P. na podstawie "Wyceny wartości rynkowej znaku towarowego A." z 6 grudnia 2012 r. "Umowa przeniesienia własności wkładu" zawarta została w formie aktu notarialnego 14 stycznia 2013 r., pomiędzy Skarżącą reprezentowaną przez Z. J., a S. Sp. z o.o. S.K.A. zs. w C. reprezentowaną przez Z. J. - prezesa zarządu komplementariusza tj. spółki Skarżącej.
NUCS decyzją z 2 lipca 2018 r. określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w kwocie 8.176.115.00 zł za styczeń 2013 r.
W ocenie NUCS działającego jako organ pierwszej instancji, Spółka zastosowała do ustalenia podstawy opodatkowania przy wniesieniu aportu przepis art. 29 ust. 9 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym w 2013 r. (Dz. U. z 2011r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej "ustawa o VAT"), w miejsce art. 29 ust. 1 ustawy o VAT. Prawidłowo określona podstawa opodatkowania dla wniesienia wkładu niepieniężnego do S. Sp. z o.o. S.K.A. winna opierać się na wartości nominalnej wydanych w zamian za aport, akcji tj. kwocie 50.000 zł, a nie wartości emisyjnej akcji w wysokości 35.545.733 zł. Skutkiem przyjęcia nieprawidłowej wielkości do podstawy opodatkowania, stwierdzono zawyżenie podatku naliczonego do odliczenia.
Od wyżej wskazanej decyzji NUCS odwołanie złożyła Spółka.
Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz zarzutami odwołania NUCS działając jako organ odwoławczy, decyzją z 22 listopada 2018 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
Na powyżej wskazaną decyzję NUCS złożyła skargę Spółka.
Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę Strony wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie swoja argumentację w sprawie.
3. Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę Strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było stwierdzenie prawidłowości określenia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług w przypadku transakcji wniesienia w stanie prawnym obowiązującym w styczniu 2013 r. aportu/wkładu niepieniężnego do spółki komandytowo-akcyjnej w zamian za akcje tej spółki, a w konsekwencji zasadności uwzględnienia w rozliczeniu podatku do towarów i usług za styczeń 2013 r. podatku naliczonego wyliczonego od ustalonej w według wartości emisyjnej akcji podstawy opodatkowania.
Obowiązujący w tym czasie przepis art. 29 ust 1 ustawy o VAT stanowił, iż podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i
inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że istotny z punktu widzenia argumentacji Spółki przepis art. 29 ust 9 ustawy o VAT przewidywał, że w przypadku wykonania czynności, o których mowa w art. 5, dla których nie została określona cena, podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa towarów lub usług pomniejszona o kwotę podatku, z zastrzeżeniem ust. 10 i 12. Przepisy te utraciły swą moc obowiązującą 1 stycznia 2014 r. ( art. 1 pkt 23 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2013r., poz. 35) a w ich miejsce wprowadzono regulację art. 29a ustawy o VAT, którą Sąd przywołuje z uwagi konieczność posłużenia się nią (wraz z orzecznictwem sądów administracyjnych) przy ocenie sposobu wykładni przepisu art. 29 ust 1 w stanie prawnym obowiązującym w 2013 r.
Bazując na obowiązującym w dacie wniesienia aportu stanie prawnym interpretowanym w kontekście doprecyzowującej nowelizacji ustawy o VAT poprzez zastąpienie art. 29 ustawy o VAT - art. 29a ustawy o VAT oraz w oparciu o orzecznictwo sadów administracyjnych, niebudzące – w jego ocenie - wątpliwości co do sposobu prawidłowej wykładni, NUCS przyjął, że podstawą opodatkowania z tytułu wniesienia wkładu niepieniężnego winna być - w analizowanym przypadku - określona kwotowo suma wartości nominalnej akcji stanowiąca odzwierciedlenie wartości wkładów wnoszonych do spółki i to wartość nominalna winna być podstawą opodatkowania tej czynności.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w przypadku uzyskania w zamian za wniesiony wkład niepieniężny akcji o określonej wartości nominalnej, to ta wartość jako całkowite odzwierciedlenie wartości wkładu wnoszonego do spółki stanowić będzie "kwotę należną" z tytułu wniesienia aportu, obejmującą całość świadczenia należnego sprzedawcy (wspólnikowi) od nabywcy (spółki). Wspólnik będzie zatem dostawcą towaru "usługodawcą", a spółka nabywcą, "wynagradzającą" go za aport udziałami o określonej wartości. Zatem wartość nominalna akcji w spółce komandytowo-akcyjnej, podobnie jak udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, objęta w zamian za wkład niepieniężny wyznacza podstawę opodatkowania. Skoro więc w zamian za wkład w postaci znaku towarowego "A.", w skarżącej spółce wyemitowano akcje o wartości nominalnej 50.000 zł, objęte przez jedynego akcjonariusza A. S.A., ta kwota wyznacza podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w 2013r.
Na gruncie ustawy o VAT w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2013 r. pewną rozbieżność rodziła kwestia, czy podstawę opodatkowania w tożsamych stanach faktycznych stanowić będzie suma nominalnej wartości udziałów (akcji), stanowiąca kwotę należną w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, czy też ich wartość rynkowa stosownie do art. 29 ust. 9 ustawy o VAT.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji kwestię te ostatecznie wyjaśniło postanowienie NSA wydane w składzie 7 sędziów z 31 marca 2014 r. sygn. akt I FPS 6/13, którym co prawda sąd ten odmówił podjęcia uchwały, jednak w uzasadnieniu podkreślił, że "stosując wykładnię prounijną, należało przyjąć, że do określenia podstawy opodatkowania z tytułu wniesienia do spółki wkładu niepieniężnego (aportu) zastosowanie znajdzie art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, tj. suma wartości nominalnej udziałów stanowiąca kwotę należną". Zasadniczym powodem takiego rozstrzygnięcia (odmowy podjęcia uchwały), było przede wszystkim to, że jedna z linii orzeczniczych (prounijną) jest przeważająca a wydanie odmiennych rozstrzygnięć może być uznane jedynie za "incydent orzeczniczy" nie zaś rozbieżność w orzecznictwie, wymagającą wydania uchwały. Kolejnym argumentem był fakt, że z dniem 1 stycznia 2014r. przepis art. 29 ustawy o VAT będący przedmiotem wykładni został uchylony na podstawie art. 1 pkt 23 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2013 r., poz. 35). Wyjaśnił przy tym NSA, że "w uzasadnieniu Rządowego projektu o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw z dnia 16 października 2012 r. (Druk Sejmowy nr 805) wskazano, że uchylenie art. 29 ustawy o VAT wiąże się z wprowadzeniem nowego art. 29a zawierającego kompleksowe regulacje dotyczące postawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Dodany art. 29a zawiera przepisy dotyczące ustalania podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług. Uregulowania te zostały zmodyfikowane, aby w pełni odzwierciedlić przepisy Dyrektywy 2006/112/WE, a także zmodernizować, w celu większej przejrzystości i czytelności tych zasad. Zwrócono jednocześnie uwagę, że niektóre dotychczasowe regulacje wskazujące podstawę opodatkowania dla określonych transakcji zostały celowo usunięte i określenie tej podstawy odbywać się będzie na zasadach ogólnych. W szczególności zrezygnowano z przepisów odwołujących się do uwzględnienia w podstawie opodatkowania wartości rynkowej, gdyż takie odwołanie nie wpisuje się w cel Dyrektywy 2006/112/WE. Po zmianie przepisów w takich przypadkach zastosowanie znajdzie zasada ogólna - podstawa opodatkowania określona będzie w oparciu o wszystko, co stanowi zapłatę". Ostatecznie skonkludowano, że stosując wykładnię prounijną, należało przyjąć, że do określenia podstawy opodatkowania z tytułu wniesienia do spółki wkładu niepieniężnego (aportu) zastosowanie znajdzie art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. suma wartości nominalnej udziałów stanowiąca kwotę należną.
W ocenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie w kontekście powyższego uznać należało, że rozstrzygając w niniejszej sprawie i przyjmując do określenia podstawy opodatkowania z tytułu wniesienia do skarżącej Spółki wkładu niepieniężnego wartość nominalną akcji, organ podatkowy uwzględnił wykładnię prounijną, mając na uwadze cel Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1, dalej: "dyrektywa 112"),. Zasadnie zatem organ podatkowy uznał, że do określenia podstawy opodatkowania z tytułu wniesienia do spółki wkładu niepieniężnego zastosowanie znajdą zasady ogólne poprzez uznanie, że kwotę należną za wniesiony aport stanowi suma wartości nominalnej emitowanych i objętych akcji.
4. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu pierwszej instancji wywiodła Spółka zaskarżając go w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Nadto Strona wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie rozprawy.
4. 1. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędne zastosowanie tj.:
a) naruszenie art 288 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana, Dz. Urz. UE C 83 z 30.03.2010, s. 47; dalej jako: "ToFUE’’). przez jego błędną wykładnię polegającą na bezpodstawnym nałożeniu na Spółkę wymogu stosowania rzekomo "prounijnej" wykładni przepisów prawa, tj. art. 29 ust. 1 i 9 ustawy o VAT w brzmieniu , obowiązującym w roku 2013, mimo że zasada ta jest adresowana do Państw Członkowskich Unii Europejskiej, tj. m.in. do organów administracji publicznej, a nie do obywateli (podatników) Unii Europejskiej. Naruszenie tego przepisu doprowadziło do negatywnych dla Spółki konsekwencji w postaci odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktury VAT z 14 stycznia 2013 r. nr [...] w kwocie 8.164.018,59 zł;
b) art 29 ust. 9 ustawy o VAT poprzez jego niezastosowanie, w związku z nieprawidłowym przyjęciem przez WSA w Krakowie, że Spółka oraz S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. ("A. SKA") dla czynności wniesienia przez Spółę wkładu niepieniężnego (aportu) do A. SKA określiły "cenę" w wysokości równej wartości nominalnej wydawanych Spółce akcji, które to naruszenie doprowadziło do przyjęcia, że podstawą opodatkowania podatkiem VAT dla czynności wniesienia wkładu niepieniężnego (aportu) jest wartość nominalna objętych przez Spółkę akcji w wysokości 50.000 zł;
c) art. 29 ust 1 ustawy o VAT, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji wadliwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że dla czynności wniesienia przez Spółę wkładu niepieniężnego (aportu) do A. SKA podstawą opodatkowania dla celów podatku VAT jest "kwota należna" w wysokości wartości nominalnej objętych przez Spółkę akcji w A. SKA, bez uwzględnia całości świadczenia należnego Spółce w zamian za wniesiony wkład niepieniężny (aport);
d) art. 88 ust 3a pkt 4 lit. b) ustawy o VAT poprzez nieprawidłowe zastosowanie, w sytuacji gdy faktura VAT z 14 stycznia 2013 r. nr [...] na kwotę 35.545.733,00 zł netto i kwotę 8.175.518,59 zł podatku VAT została prawidłowo i wystawiona, i podaje kwoty zgodne z rzeczywistością.
4.2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie postepowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) oraz art 146 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi Spółki i nie uchylenie w całości decyzji NUCS z 22 listopada 2018 r., znak: 358000-COP.4103.1.2018.9 oraz i poprzedzającej ją decyzji NUCS z dnia 2 lipca 2018 r., znak: 358000- CKKl-1.4103.1.2018.6, w sytuacji naruszenia przez Naczelnika MUCS przepisów wskazanych w skardze, tj. naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, art. 29 ust. 9 ustawy o VAT oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. b) ustawy o VAT oraz niezastosowania przez NUCS zasady przyjaznej interpretacji przepisów przewidzianej w art. 11 § 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1292, dalej: "UPP").
5. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ podatkowy podtrzymał swoją dotychczasową argumentację w sprawie i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Ponadto NUCS wniósł o zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie.
6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględniając z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 tego artykułu. Zaskarżony wyrok nie został wydany w warunkach nieważności, stąd do rozpoznania pozostały zarzuty skargi kasacyjnej, które oparte zostały na podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
6.2. Za zasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 29 ust 1 ustawy o VAT, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji wadliwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że dla czynności wniesienia przez Spółę wkładu niepieniężnego (aportu) do A. SKA podstawą opodatkowania dla celów podatku VAT jest "kwota należna" w wysokości wartości nominalnej objętych przez Spółkę akcji w A. SKA, bez uwzględnia całości świadczenia należnego Spółce w zamian za wniesiony wkład niepieniężny (aport) oraz zarzut naruszenia art. 88 ust 3a pkt 4 lit. b) ustawy o VAT poprzez nieprawidłowe zastosowanie, w sytuacji gdy faktura VAT z 14 stycznia 2013 r. nr [...] na kwotę 35.545.733,00 zł netto i kwotę 8.175.518,59 zł podatku VAT została prawidłowo wystawiona i podaje kwoty zgodne z rzeczywistością.
W tym zakresie należy uwzględnić podniesiony prze Stronę na rozprawie 18 grudnia 2024 argument odnoszący się do wyroku TSUE z 8 maja 2024 r. w sprawie C-241/23, w którym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE", "Trybunał") orzekł odnośnie do sporu dotyczącego określenia podstawy opodatkowania w przypadku przeniesienia należących do jednej ze spółek nieruchomości i wniesienie wkładu niepieniężnego w zamian za akcje drugiej spółki, przesądzając że podstawę opodatkowania wniesienia aportem nieruchomości przez pierwszą spółkę do kapitału drugiej spółki w zamian za akcje tej ostatniej należy ustalić na podstawie wartości emisyjnej tych akcji, jeżeli spółki te uzgodniły, że zapłatę za ten wkład kapitałowy będzie stanowić ta wartość emisyjna. We wskazanym wyroku Trybunał podniósł, iż z utrwalonego orzecznictwa TSUE wynika, że podstawą opodatkowania odpłatnej dostawy towarów stanowi wynagrodzenie rzeczywiście otrzymane z tego tytułu przez podatnika. Wynagrodzenie to jest zatem wartością subiektywną, czyli rzeczywiście otrzymaną, a nie wartością oszacowaną według kryteriów obiektywnych (por. podobnie wyrok z dnia 19 grudnia 2012 r., Orfey, C- 549/11, EU:C:2012:832, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo).
Jeżeli wartość ta nie jest kwotą pieniężną uzgodnioną między stronami, powinna ona, jako wartość subiektywna, odpowiadać wartości, jaką odbiorca dostawy towarów, stanowiącej zapłatę za inną dostawę towarów, przypisuje towarom, które zamierza uzyskać, i musi odpowiadać kwocie, jaką byłby on skłonny za tę usługę zapłacić (por. wyrok z dnia 19 grudnia 2012 r., Orfey, C-549/11, EU:C:2012:832, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo).
W rozpoznawanej przez Trybunał sprawie subiektywna wartość zapłaty za wniesienie aportem nieruchomości odpowiada wartości pieniężnej, jaką pierwsza spółka przyznała akcjom drugiej, gdy przyjęła ją w zamian za te wkłady na kapitał tej spółki. Z umów zawartych pomiędzy pierwszą ze spółek z jednej strony a drugą spółką z drugiej strony wynika, że zapłata za włączenie dotychczas należących do pierwszej ze spółek nieruchomości do jej kapitału odpowiada przyznaniu liczby akcji, których wartość jednostkowa jest ustalana w zależności od wartości emisyjnej takiej akcji. Wynika z tego, że subiektywna wartość każdej z tych akcji, które pierwsza spółka objęła w ramach tego podwyższenia kapitału, odpowiada cenie emisyjnej tych akcji. Cena emisyjna odpowiada zatem wartości pieniężnej uzgodnionej i rzeczywiście otrzymanej przez pierwszą ze spółek za każdą z akcji drugiej spółki.
W związku z tym, ponieważ po pierwsze, zgodnie z art. 73 dyrektywy 112 podstawę opodatkowania nieruchomości przeniesionych na drugą spółkę należy ustalić na podstawie uzgodnionej zapłaty rzeczywiście otrzymanej w tym celu przez pierwszą ze spółek, a po drugie, obie spółki uzgodniły, że owa zapłata polega na przydzieleniu akcji po cenie emisyjnej, to cena emisyjna nie zaś wartość nominalna tych akcji, powinna zostać uwzględniona w celu ustalenia podstawy opodatkowania przeniesienia tych nieruchomości.
Oceny tej nie podważa argument, zgodnie z którym wartość nominalna akcji wyznacza zakres praw i obowiązków majątkowych oraz niemajątkowych akcjonariuszy spółki. Nawet jeśli bowiem tak jest, nie można z tego wywnioskować, że wartość nominalna odpowiada zapłacie uzgodnionej między stronami, ponieważ umowy, które strony zawarły przy okazji podwyższenia kapitału, przewidują, że A. S.A. Sp. jawna, jako dłużnik z tytułu transakcji polegającej na zbyciu znaku towarowego "A." przez S. Sp. z o.o. S.K.A. na rzecz A. S.A. Sp. jawna, nie dokonała zapłaty, gdyż strony umowy zawarły w tym samym dniu "Umowę potrącenia". Na mocy tej umowy S. Sp. z o.o. S.K.A. i A. S.A. Sp. jawna - obie reprezentowane przez Z. J. - oświadczyły, że dokonują potrącenia wzajemnych wierzytelności. Wzajemna wierzytelność przysługująca spółce A. S.A. Sp. jawna wobec S. Sp. z o.o. S.K.A. w wysokości 35.5454.733 zł wynikała "z tytułu przewidzianego umową spółki A. S.A. Sp. jawna wkładu pieniężnego".
Również oceny tej nie podważa fakt, że wartość emisyjna akcji została ustalona przez strony po dokonaniu wyceny znak towarowego "A.". Według umowy przedmiotem sprzedaży była całość praw do Znaku Towarowego w ich pełnym zakresie zarejestrowanych przez Urząd Patentowy pod numerem 370508 (tj. w odniesieniu do wszystkich towarów i usług przyporządkowanych na etapie rejestracji Znaków Towarowych), a zgodnie z § 3 pkt 4 umowy cena została ustalona w oparciu o wycenę wartości rynkowej z dnia 6 grudnia 2012 r. sporządzoną przez G. Sp. z o.o. Sp. k. Wycena ta świadczy jedynie o tym, że strony te uzgodniły zasady i warunki analogiczne do tych, jakie uzgodniłyby inne strony w odniesieniu do sprzedaży znaku towarowego na rynku.
Wobec powyższego, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie akcjonariusz Skarżącej objął jej akcje po cenie emisyjnej tych akcji i z tego tytułu wystawił Skarżącej fakturę odzwierciedlającą tę cenę, niezasadnie Organ podatkowy uznał, że faktura ta podaje kwotę niezgodną z rzeczywistością i na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. b ustawy o VAT pozbawił Skarżącą prawa do odliczenia podatku w wysokości określonej na tej fakturze.
Z tych też względów za zasadne uznać należy zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenie art. 29 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. b ustawy o VAT. Mając na uwadze to zasadnicze i kluczowe zarazem dla niniejszej sprawy naruszenie przez Sąd pierwszej instancji i organ podatkowy przepisów prawa materialnego, odnoszenie się do pozostałych zarzutów uznać należy za bezprzedmiotowe.
7. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok i rozpoznając skargę, z uwagi na to, że decyzja drugoinstancyjna Organu podatkowego narusza wskazane powyżej przepisy prawa materialnego, decyzję uchylono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
8. O kosztach postępowania sądowego podstawie przepisów art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
M. Golecki (spr.) R. Pęk Z. Łoboda
Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia NSA
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło