IV SA/Wa 694/19

WyrokWSA w Warszawie2019-05-24

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Kaja Angerman, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla urządzenia reklamowego może zostać utrzymana w mocy, jeśli inwestycja ta nie spełnia zasady dobrego sąsiedztwa ze względu na brak nawiązania do istniejącej zabudowy i potencjalne naruszenie ładu przestrzennego, nawet jeśli istniejące obiekty reklamowe w obszarze analizowanym mogą być nielegalne?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla urządzenia reklamowego jest zgodna z prawem. Planowana inwestycja nie spełnia wymogu zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), ponieważ nie nawiązuje do istniejących funkcji zabudowy (usługowej, biurowej, magazynowej, mieszkaniowej) i stanowi element obcy w przestrzeni, naruszając ład przestrzenny oraz przyczyniając się do chaosu urbanistycznego. Dodatkowo, inwestycja nie uzyskała pozytywnego uzgodnienia zarządcy drogi ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy podświetlanego urządzenia reklamowego. Organ pierwszej instancji odmówił ustalenia warunków, wskazując na niespełnienie zasady dobrego sąsiedztwa i negatywne stanowisko zarządcy drogi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniu legalności istniejącej zabudowy reklamowej oraz błędną wykładnię zasady kontynuacji funkcji zabudowy. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję SKO za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Robert Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Skarżącej" albo "Spółki"), reprezentowanej przez radcę prawnego G. M., od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] (dalej "Zarządu Dzielnicy") nr [...] z dnia [...] października 2018 r. znak [...], odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie podświetlanego, wolnostojącego urządzenia reklamowego o wymiarach tablicy 6 x 3 m/18 m2/ na fundamencie trwale związanym z gruntem na działce ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] na terenie Dzielnicy [...] (dalej "planowana inwestycja" oraz "teren inwestycji") – utrzymało decyzję Zarządu Dzielnicy w mocy. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco: 1. W dniu 27 października 2016 r. Skarżąca wniosła do Zarządu Dzielnicy o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. 2. Kolejnymi decyzjami nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., znak [...] oraz nr [...] z dnia [...] września 2017 r. znak [...] Zarząd Dzielnicy odmówił ustalenia żądanych warunków zabudowy. W/w decyzje zostały kolejno uchylone w toku kontroli instancyjnej decyzjami kasatoryjnymi (art.138 § 2 k.p.a.) SKO z dnia [...] maja 2017 r. znak [...] oraz z dnia [...] czerwca 2018 r. znak [...]. 3. Decyzją z dnia [...] października 2018 r. Zarząd Dzielnicy, orzekając w sprawie po raz trzeci, po raz kolejny odmówił ustalenia żądanych warunków zabudowy, stwierdzając, iż planowana inwestycja nie spełnia wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073), dalej także "ustawy", tj. nie spełnia zasady dobrego sąsiedztwa w zakresie kontynuacji funkcji. Ponadto zarządca ulicy [...], do której przylega teren inwestycji, mając na uwadze ochronę drogi, zajął negatywne stanowisko w sprawie możliwości lokalizacji inwestycji we wskazanym miejscu z uwagi na to, że wpływa ona na pogorszenie warunków bezpieczeństwa ruchu na drodze. 4. Pełnomocnik Skarżącej wniósł odwołanie od decyzji Zarządu Dzielnicy. III. Jak już wskazano, zaskarżoną obecnie decyzją SKO rozpoznało odwołanie Skarżącej o decyzji Zarządu Dzielnicy z dnia [...] października 2018 r., utrzymując tę decyzję w mocy. Uzasadniając w/w rozstrzygnięcie odwoławcze, SKO wskazało w szczególności, co następuje: 1. Materialnoprawną podstawę do orzekania w niniejszej sprawie stanowi art. 59 ust.1 i nast. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588), dalej "rozporządzenia". 2. Z wyników analizy funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, przeprowadzonej stosownie do wymagań ustawy i rozporządzenia wynika, że planowana inwestycja nie spełnia wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, albowiem nie jest dostosowana do istniejącej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Ustawienie nośnika reklamowego jest elementem obcym w przestrzeni tego regionu, nie związanym z funkcją ani konkretną lokalizacją, a także nie nawiązuje do określonych standardów w zakresie zagospodarowania obszarów przy ulicznych. Lokalizacja nośnika reklamowego nie jest uzasadniona przestrzennie ani dostosowana skalą i nawiązaniem relacji ze stałymi elementami otoczenia. Lokalizacja nośnika reklamowego jest sprzeczna z warunkami ładu przestrzennego. Organ pierwszej instancji ustalił, że oprócz nośnika reklamowego objętego postępowaniem w obszarze analizowanym znajdują się nośniki reklamowe, przy czym żaden z nich nie został posadowiony legalnie. Podnieść należy, że samowola budowlana jest zdarzeniem prawnym o charakterze ciągłym. Powstaje w chwili rozpoczęcia budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę i trwa przez cały czas jej prowadzenia, aż do jej likwidacji, a więc do momentu wydania nakazu rozbiórki lub legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu w wyniku wydania pozwolenia na użytkowanie. Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że pojęcie samowoli budowlanej nie odnosi się do zdarzenia polegającego na rozpoczęciu budowy bez pozwolenia budowlanego, ale obejmuje także ewentualną kontynuację takiej budowy, aż do uzyskania wymaganego prawem pozwolenia (lub decyzji ekwiwalentnej) albo do usunięcia materialnych skutków samowoli (orzeczenie TK z dnia 31 stycznia 1996 r. sygn. akt K 9/95, OTK 1996, nr 1, poz. 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, według którego "Organy administracji publicznej nie mogą uwzględniać w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy obiektów budowlanych wzniesionych niezgodnie z przepisami. Podstawę ustalenia parametrów dla nowej zabudowy stanowią bowiem jedynie legalnie powstałe obiekty budowlane. " (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 8 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/P o 819/13, LEX nr 1395461). Ponadto istniejące reklamy powodują bałagan przestrzeni miejskiej, a umieszczenie kolejnej reklamy spowoduje chaos urbanistyczny tego rejonu. Tablice reklamowe, co do zasady, nie są obiektami, które kreują samodzielny sposób zagospodarowania i wyznaczają jego konkretną funkcję, stanowią raczej element uzupełniający istniejącego zagospodarowania. Nielegalne urządzenia reklamowe nie mogą być podstawą do stosowania zasady dobrego sąsiedztwa. Planowana inwestycja nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy ze względów opisanych powyższej, stanowiąc element obcy w obszarze analizowanym, powodując dodatkowo degradację przestrzeni, co jest sprzeczne z zasadą ładu przestrzennego i zaburza wymagania funkcjonalne. W wyroku z dnia 15 stycznia 2010 r. sygn. akt 1 OSK 987/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy zapisana została tzw. zasada dobrego sąsiedztwa, z której wynika obowiązek dostosowania nowej zabudowy do cech zabudowy już istniejącej na danym terenie, przy uwzględnieniu kontynuacji funkcji tej zabudowy. Realizacji tej zasady służą przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podstawą określenia w decyzji o warunkach zabudowy wymagań dla nowej zabudowy są ustalenia faktyczne dotyczące zabudowy istniejącej na działkach sąsiednich w stosunku do działki objętej wnioskiem. W celu dokonania tych ustaleń faktycznych organ wyznacza obszar analizowany, o którym mowa w § 3 powołanego rozporządzenia, wskazując tym samym, które działki sąsiednie będą Stanowic punkt odniesienia dla określenia sposobu zabudowy i zagospodarowania działki objętej wnioskiem. Analizie podlega więc przede wszystkim zabudowa znajdująca się na działkach sąsiednich w stosunku do działki objętej wnioskiem, gdyż - zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy - to w oparciu o ustalenia dotyczące tej zabudowy organ ustala warunki zabudowy planowanej na działce inwestora. W obszarze analizowanym planowanej inwestycji brak jest zatem zabudowy, do której można byłoby się odnieść, w tym również z uwagi na fakt nielegalnego zlokalizowania w obszarze innych nośników reklamowych. 3. Zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. W odniesieniu do zarzutu niewykazania przez organ I instancji faktu wzniesienia istniejących w obszarze obiektów reklamowych niezgodnie z prawem stwierdzić należy, że w myśl art. 67 ust. 1 ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta prowadzi rejestr wydanych decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, a tym samym organowi temu znana jest z urzędu okoliczność, czy dla konkretnej inwestycji wydana została decyzja o warunkach zabudowy. IV. Pismem z dnia 20 lutego 2019 r. Spółka wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą SKO, podnosząc przeciwko niej następujące zarzuty: I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ I instancji prawidłowo i bezsprzecznie ustalił, że istniejąca w obszarze analizowanym zabudowa reklamowa jest nielegalna, a w konsekwencji nie może stanowić punktu odniesienia dla dokonania analizy spełnienia przez Skarżącą przesłanki kontynuacji funkcji zabudowy, 2. art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji. II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 1. art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przesłanka kontynuacji funkcji zabudowy jest spełniona jedynie w sytuacji, gdy w obszarze analizowanym znajduje się legalna zabudowa o parametrach identycznych z wnioskowaną. W uzasadnieniu w/w zarzutów Skarżąca wskazała w szczególności, co następuje: (i) SKO nie mogło oprzeć ustalenia, że w obszarze analizowanym brak jest legalnie zrealizowanych inwestycji podobnych do tej, która jest przedmiotem wniosku Skarżącej, na samym tylko, znanym organowi z urzędu fakcie, iż w prowadzonym przez Prezydenta [...] urzędowym rejestrze wydanych decyzji, ustalających warunki zabudowy, brak jest decyzji dotyczących tego rodzaju inwestycji. Organ administracji architektoniczno - budowlanej nie posiada bowiem kompetencji do dokonywania oceny legalności obiektów budowlanych. Jest to wyłączna kompetencja organu nadzoru budowlanego. Brak uwzględnienia konkretnej inwestycji w rejestrze wydanych decyzji o warunkach zabudowy oraz brak dokumentów związanych z taką decyzją (organy wskazały, że kwerenda dokonana przez Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu [...] nie wykazała, że takowe istnieją) nie przesądza jeszcze, że inwestycja ta jest nielegalna. Wykonanie urządzenia reklamowego nie zawsze przecież dokonuje się w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, zatem nie zawsze jest poprzedzone wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. W określonych przypadkach taka inwestycja może być objęta wyłącznie obowiązkiem dokonania zgłoszenia (por. wyjątek przewidziany w przepisie art. 29 ust. 2 pkt Prawa budowlanego), a prezydent miasta jako organ właściwy w sprawach rozpatrywania zgłoszeń budowlanych winien być świadomy takiej możliwości. Przedwcześnie zatem orzekające w sprawie organy przyjęły tezę o braku legalności sąsiednich urządzeń reklamowych. (ii) Organy wadliwie wyłożyły art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy w kontekście zakresu weryfikowania nowej inwestycji pod kątem kontynuowania przez nią istniejącej funkcji zabudowy, błędnie zakładając, iż wystąpienie w/w kontynuacji można stwierdzić wyłącznie w przypadku istnienia w obszarze analizowanym obiektów identycznych z wnioskowanym (w niniejszej sprawie – podobnych urządzeń reklamowych). Nie ma natomiast przeszkód, aby oceny kontynuacji funkcji zabudowy dokonywać z uwzględnieniem innej zabudowy, w tym spełniającej inne (pokrewne) funkcje - w przedmiotowej sprawie będzie to chociażby funkcja gospodarcza, biurowa, usługowa, magazynowa. V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 13 marca 2019 r., SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję SKO z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.2107 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2018 poz.1302 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji SKO prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art.59 i nast. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, było ustalenie na wniosek Skarżącej warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej, polegającej na budowie podświetlanego, wolnostojącego urządzenia reklamowego na fundamencie trwale związanym z gruntem. Przekonująco wykazały organy obu instancji, iż realizacja planowanej inwestycji jest niedopuszczalna świetle wymogów wynikających z art.61 ust.1 pkt 1 (brak dobrego sąsiedztwa w zakresie kontynuacji funkcji), co skutkowało odmową ustalenia żądanych warunków zabudowy. Zarzutów skargi nie można było w tej sytuacji uwzględnić. 2. Spór między stronami sprowadza się do kwestii, czy zrealizowanie przez Skarżącą na wskazanym we wniosku terenie inwestycji w postaci przedmiotowego urządzenia reklamowego stanowiłoby, stosownie do art.61 ust.1 pkt 1 ustawy, kontynuację funkcji zabudowy, niezbędną do uznania, iż inwestycja spełnia wymogi dobrego sąsiedztwa. Należy zaznaczyć w tym kontekście, iż art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy uzależnia wydanie decyzji o warunkach zabudowy od istnienia co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej oraz zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Przepis ten wprowadza do polskiego systemu prawnego wspomnianą "zasadę dobrego sąsiedztwa", uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania przestrzennego (patrz: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2013, wyd. 7, komentarz do art. 61). Tym samym planowana inwestycja nie może odbiegać charakterem od istniejącej, w momencie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, sąsiedniej zabudowy, przy czym ratio legis art. 61 ust. 1 jest ochrona "ładu przestrzennego" (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OSK 646/06 - opubl. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). "Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. należy rozumieć w ten sposób, że nowo wprowadzana na dany teren funkcja musi być tego rodzaju, że można przyjąć, iż będzie mogła ona obiektywnie i bezkolizyjnie współistnieć z obecną już funkcją, a także, że w przyszłości ta nowo wprowadzona funkcja nie ograniczy obecnej (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 kwietnia 2http://orzeczenia.nsa.gov.pl019 r., sygn. akt II SA/Bk 56/19, publ. ). SKO podzieliło stanowisko Zarządu Dzielnicy, iż planowana inwestycja (tj. urządzenie reklamowe) nie stanowi kontynuacji funkcji występujących w obszarze analizowanym, tj. funkcji usługowej – stacji paliw, funkcji biurowej/magazynowej, mieszkaniowej w zabudowie jednorodzinnej i wielorodzinnej (z garażami i budynkami gospodarczymi). Organ zastrzegł przy tym, iż tablice reklamowe, co do zasady, nie są obiektami, które kreują samodzielny sposób zagospodarowania i wyznaczają jego konkretną funkcję, stanowiąc raczej element uzupełniający istniejącego zagospodarowania. Wynika stąd, iż w ocenie SKO przedmiotowe urządzenia nie mogą stanowić elementu uzupełniającego wymienionych wcześniej funkcji usługowych, biurowych, magazynowych, mieszkaniowych, występujących na obszarze analizowanym. W związku z tym, iż uzasadniając w/w ocenę, SKO powołało m.in. brak w obszarze analizowanym legalnie wybudowanych inwestycji podobnych, stwierdzić jednoznacznie należy, że kwestia, czy orzekające w sprawie organy w dostatecznie wyczerpujący sposób wyjaśniły kwestię ewentualnej legalności posadowienia podobnych urządzeń reklamowych na obszarze analizowanym (tj. czy miały prawo zakwestionować tę legalność wyłącznie w oparciu o dane prowadzonego przez Prezydenta rejestru wydanych decyzji ustalających warunkowych, bez zwracania się o stanowisko w tym przedmiocie do organów nadzoru budowlanego) nie ma w niniejszej sprawie rozstrzygającego znaczenia. Stwierdzić bowiem należy, iż stanowisko co do konfliktu planowanej inwestycji z zasadą dobrego sąsiedztwa nie zostało oparte wyłącznie o ustalenie, że w obszarze analizowanym brak jest inwestycji podobnych (tj. podobnych urządzeń reklamowych), posadowionych legalnie, ale wynika przede wszystkim stąd, że zdaniem organów w/w urządzenia reklamowe co do zasady naruszają ład przestrzenny, wywołując chaos urbanistyczny w przestrzeni miejskiej. Art.2 pkt 1 ustawy definiuje ład przestrzenny jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno -gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno – estetyczne. Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 832/16, publ. LEX: "1. O prymacie ładu przestrzennego nad prawem własności nie można mówić w znaczeniu odpowiadającemu automatyzmowi przyznawania wyższości interesowi publicznemu nad indywidualnym interesem właściciela, oba te interesy powinny bowiem podlegać w konkretnym przypadku próbie wyważenia. 2. Niemniej jednak, jeżeli uwzględnienie żądania podmiotu występującego o ustalenie warunków zabudowy nie da się pogodzić z wymogiem zachowania ładu przestrzennego na określonym obszarze, tej kategorii ogólnej powinno zostać nadane pierwszeństwo.". Jak natomiast wskazano w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 183/2018, publ. LEX: "Zasada dobrego sąsiedztwa wymaga, aby przy ustalaniu warunków nowej zabudowy dostosować je do cech i parametrów architektonicznych i urbanistycznych wyznaczonych przez stan dotychczasowej zabudowy tego samego rodzaju (np. wielorodzinnego), oczywiście uwzględniając wymogi ładu przestrzennego. Nowa zabudowa musi mieścić się więc w granicach ustalonego w analizowanym obszarze sposobu zagospodarowania terenu. Regulacja taka ma na celu zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1 u.p.z.p., jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne.". Odnosząc w/w uwarunkowania do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, należy zgodzić się ze Skarżącą, iż niezależnie od kwestii istnienia lub nieistnienia w bliższym lub dalszym sąsiedztwie terenu inwestycji legalnie posadowionej, podobnej infrastruktury reklamowej, to w czysto hipotetycznym, wyjściowym ujęciu infrastrukturę tę można postrzegać (w świetle tego, iż jak słusznie odnotowało SKO, siłą rzeczy nie może ona stanowić głównej funkcji zagospodarowania danego terenu) jako potencjalny element uzupełniający zabudowę na terenach o funkcji usługowej, czy też mieszkaniowej. Zbyt daleko idącym byłoby zatem generalne przyjmowanie, iż co do zasady inwestycja polegająca na wybudowaniu urządzenia reklamowego zawsze fundamentalnie kłóci się ze w/w funkcją usługową czy mieszkaniową, z czym wiązałoby się automatyczne wykluczenie dopuszczalności ustalenia dla tego rodzaju inwestycji warunków zabudowy na terenie, na którym w/w funkcje zabudowy występują. Nie może jednakże ulegać wątpliwości, iż na gruncie konkretnej sprawy za niedopuszczalnością lokalizowania urządzeń reklamowych na obszarze o funkcji usługowej czy mieszkaniowej mogą przemawiać konkretne wymogi ładu przestrzennego. W takiej sytuacji realizacja inwestycji byłaby nie do pogodzenia z zasadą dobrego sąsiedztwa. Stan taki ma miejsce w niniejszej sprawie. SKO wskazało w tym kontekście, iż: (-) planowany nośnik reklamowy nie nawiązuje do określonych standardów w zakresie zagospodarowania obszarów przyulicznych, (-) jego lokalizacja nie jest uzasadniona przestrzennie ani dostosowana skalą i nawiązaniem relacji ze stałymi elementami otoczenia, (-) realizacja planowanej inwestycji byłaby sprzeczna z warunkami ładu przestrzennego i byłaby elementem przyczyniającym się do chaosu urbanistycznego w obszarze analizowanym. Przesłanki te uznać należy za wystarczające do uznania, iż planowana inwestycja nie spełnia, wbrew nakazowi wynikającemu z art.61 ust.1 pkt 1 ustawy, wymagań dobrego sąsiedztwa. W/w ocena nie może abstrahować od faktu, iż z jednej strony urządzenia reklamowe są bardzo częstym elementem stanu zagospodarowania terenów budowlanych, niemniej równocześnie, zważywszy na ich ilość i specyficzne przeznaczenie (intensywna prezentacja treści reklamowych, charakteryzujących się daleko idącym zróżnicowaniem formy i treści), są traktowane jako potencjalne istotne zagrożenie dla estetyki tych terenów (w tym w szczególności na obszarach miast). Bez wątpienia wzgląd na zapobieżenie w/w zagrożeniom musi być elementem oceny, dokonywanej przez organ orzekający w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla tego rodzaju inwestycji pod kątem możliwości akceptacji danej inwestycji w świetle kryteriów z art.61 ust.1 pkt 1 ustawy. Odnotować należy, iż bezsporna konieczność znalezienia instrumentów pozwalających na pogodzenie potrzeb związanych z lokalizacją różnego rodzaju nośników reklamowych oraz wymagań ochrony krajobrazu doczekała się interwencji ustawodawcy w postaci ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz.U. z 2015 r., poz.774). W/w ustawą znowelizowano m.in. ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przewidując w jej art.37a ust.1-10 upoważnienie dla rady gminy do ustalenia w formie uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane (tzw. "uchwały krajobrazowe"). Z informacji dostępnych na stronie Urzędu Miasta [...] wynika, że stosowne postępowanie w przedmiocie uchwalenia uchwały, o której mowa powyżej, odnoszącej się do [...], pozostaje w toku. 3. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż planowana inwestycja nie otrzymała koniecznego pozytywnego uzgodnienia od zarządcy drogi publicznej ulicy [...], do której to drogi teren inwestycji przylega (pismo Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] grudnia 2016 r.). Jednostka organizacyjna Miasta, za pomocą której Prezydent wykonuje funkcję zarządcy w/w drogi, wskazała zatem, że niemożność pozytywnego uzgodnienia planowanej inwestycji wynika ze znacznego nagromadzenia reklam w otoczeniu wnioskowej inwestycji, szczegółowo wyjaśniając płynące stąd zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego (dekoncentracja kierowców). Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło