II SA/Wa 2097/18
WyrokWSA w Warszawie2019-05-28
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Janusz Walawski, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (art. 15c, art. 22a, art. 24a) w szczególnie uzasadnionych przypadkach, na podstawie art. 8a tej ustawy, konieczne jest jednoczesne spełnienie przesłanki krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. ORAZ rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, używając spójnika 'oraz' między przesłankami, wymaga ich łącznego spełnienia. Ponieważ skarżący nie spełnił przesłanki krótkotrwałej służby na rzecz państwa totalitarnego (4 lata służby przy łącznym stażu ponad 27 lat), jego wniosek o wyłączenie stosowania przepisów nie mógł zostać uwzględniony, niezależnie od oceny drugiej przesłanki.Stan faktyczny
Skarżący J. H. złożył wniosek o wyłączenie stosowania wobec niego przepisów art. 15c, 22a i 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, wskazując na przebieg swojej służby, w tym udział w trudnych zadaniach bojowych i narażenie zdrowia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że nie została spełniona przesłanka krótkotrwałej służby na rzecz państwa totalitarnego (4 lata przy łącznym stażu ponad 27 lat). Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. błędną wykładnię art. 8a ustawy, polegającą na przyjęciu, że obie przesłanki muszą być spełnione łącznie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy oddala skargę.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej
i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), po rozpatrzeniu wniosku J. H. z dnia [...] lutego 2017 r., odmówił wyłączenia stosowania wobec wymienionego art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.
Organ podał, że J. H. w uzasadnieniu wniosku wskazał m.in.,
że przebieg jego służby w komórce organizacyjnej podległej MSW to stanowiska najniższe, na których nie piastował funkcji kierowniczych i dowódczych, nie wykonywał także żadnych czynności związanych z represjonowaniem i prześladowaniem jakichkolwiek osób. W tym okresie został mianowany do stopnia [...] MO. Następnie na własną prośbę został przeniesiony do jednostki antyterrorystycznej i od [...] września 1985 r. pełnił służbę w Sekcji [...]. Wykonując czynności służbowe J. H. brał udział w dziesiątkach najtrudniejszych zadań bojowych związanych z zatrzymywaniem członków zorganizowanych grup przestępczych o charakterze zbrojnym. Zajmował się uwalnianiem osób porwanych oraz zakładników, zatrzymywaniem handlarzy bronią, także osób odpowiedzialnych za podkładanie ładunków wybuchowych. Wnioskodawca brał także udział w zabezpieczaniu uroczystości państwowych o statusie VIP. Wskazał, że sprowadzającym na jego osobę bardzo duże zagrożenie życia i zdrowia, był czas służby pełnionej w ramach tzw. "operacji specjalnych". Wskazał też m.in., że w wyniku wypadków i kontuzji doznanych w czasie służby Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w opinii z 2010 r. orzekła 65% uszczerbek na zdrowiu oraz uznała J. H. inwalidą III grupy, jednocześnie inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Za zasługi w wykonywaniu obowiązków służbowych wnioskodawca został odznaczony - Brązową Odznaką za Zasługi w Ochronie Porządku Publicznego, Srebrną Odznaką Zasłużony Policjant
i Brązowym Krzyżem Zasługi.
Minister ustalił, że J. H. został zwolniony ze służby w Policji w dniu [...] sierpnia 2009 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i 22a wskazanej już wyżej ustawy, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury.
Organ wskazał, że zgodnie z pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - stanowiącym Informację o przebiegu służby, wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy, w okresie służby od dnia [...] września 1981 r. do dnia [...] sierpnia 1985 r., tj. 4 lata, zaś całkowity okres służby ww. wynosi 27 lat, 11 miesięcy i 5 dni. Do wysługi emerytalnej zaliczono również okres zasadniczej służby wojskowej, tj. 1 rok 11 miesięcy i 21 dni.
Podał, że z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych za pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, nie wynika, aby J. H. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby.
Minister wskazał, że z pisma Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2018 r. wynika, że wnioskodawca po dniu [...] września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe. Wnioskującemu wielokrotnie przyznał o zwiększony dodatek służbowy do uposażenia. Został też odznaczony m.in. Brązową Odznaką za Zasługi w Ochronie Porządku Publicznego, Srebrną Odznaką Zasłużony Policjant oraz Brązowym Krzyżem Zasługi. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o udzielonych wymienionemu i karach dyscyplinarnych. Zawarta jest także informacja, iż wymieniony posiada dokumenty potwierdzające, że w ramach obowiązków służbowych realizował działania, w których istniało zagrożenie zdrowia lub życia.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 8a ustawy minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 3 1 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Podał, że wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Również ze słownika wyrazów bliskoznacznych można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).
Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.
Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje
się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania
i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy
i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny
i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.
Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważyć jednak należy, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.
Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Stwierdził,
że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu [...] września 1989 r. nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy jest zasadne.
Zdaniem organu "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie z art. 8a ustawy ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna,
a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".
Organ stwierdził, że w sytuacji, w której całkowity okres służby strony wynosi 27 lat, 11 miesięcy i 5 dni, z czego 4 lata to służba na rzecz totalitarnego państwa, czyli około 14,3% całego okresu służby, to służba ta nie była krótkotrwale pełniona na rzecz totalitarnego państwa, tym samym pierwsza powołana przesłanka nie jest spełniona.
W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały.
Organ wskazał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez J. H. w trakcie pełnienia służby po dniu [...] września 1989 r. W opinii Komendanta Głównego Policji ww. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie, nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby J.H. Z dokumentów wynika, iż ww. podwyższono wysługę o 2% za każdy rok służby za okres od [...] września 1985 r. do [...] października 1992 r. oraz od [...] marca 1994 r. do [...] października 1996 r.
Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a wskazane w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.
Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi J. H., reprezentowanego przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, pełnomocnik zarzucił naruszenie:
- przepisów prawa materialnego w postaci art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) przez błędną wykładnię polegającą na ustaleniu, że obie przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie w celu wyłączenia stosowania 15c, art. 22a i art. 24a ustawy emerytalnej,
- przepisów prawa procesowego, przez naruszenie art. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1
i art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał m.in., że organ błędnie uznaje w swoich decyzjach, iż obie przesłanki muszą być spełnione łącznie a niespełnienie choćby jednej z nich czyni bezcelową analizę potencjalnego spełnienia drugiej. Analiza przepisu art. 8a ustawy emerytalnej wskazuje, że przesłanki te nie muszą zostać spełnione łącznie. Wykładnia wspomnianego przepisu prowadzi do wniosków, że do wydania pozytywnej dla byłego funkcjonariusza decyzji wystarczające jest spełnienie jednej z tych przesłanek. Spójnik "oraz" występujący w przepisie art. 8a łączy dwie współrzędne wypowiedzi. Nieracjonalne byłoby łączenie obu wymogów wskazanych w tym przepisie, gdyż w takiej sytuacji przepis ten byłby w rzeczywistości przepisem martwym. Spójniki koniunkcyjne "i", "oraz", "a także", "jak również", "a", "chociaż", "jak i" występują w tekstach prawnych nie tylko w znaczeniu koniunkcyjnym, ale i enumeracyjnym (por. S. Wronkowska, M. Zieliński: Problemy i zasady redagowania tekstów prawnych, Warszawa 1993, s. 148-151).
Pełnomocnik wskazał też, że funkcjonariusze, którzy pełnili służbę przed [...] lipca 1990 roku zostali poddani procedurze weryfikacyjnej. Podał, że funkcjonariusze tacy pełnili służbę już po zmianach ustrojowych i osiągali często kolejne awanse oraz pozytywne opinie o swojej służbie, co świadczy m.in. o tym, że obowiązki służbowe wykonywane były przez nich w sposób rzetelny, a wielokrotnie z narażeniem życia
i zdrowia. Funkcjonariusze tacy nie mieliby rzeczywistych możliwości wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 8a ustawy emerytalnej jeżeli konieczne byłoby spełnienie obu przesłanek łącznie. Możliwość taka wyłączona byłaby przez całkowicie niezrozumiałe pojęcie krótkotrwałości służby.
Pełnomocnik podniósł też m.in., że decyzja nie zawiera argumentacji. Stwierdził, że z pewnością nie można uznać, że argumentację stanowi stwierdzenie organu, że przebieg służby wnioskodawcy może być zakwalifikowany jako przypadek szczególny. Z drugiej jednak strony organ przyznaje, że służba była pełniona przez J. H. w sposób rzetelny. Błędne są ustalenia organu, że służba wnioskodawcy nie była pełniona z narażeniem życia i zdrowia. Pełnomocnik wskazał, że w piśmie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2018 roku, wskazano, że w ramach obowiązków służbowych J.H. realizował działania, w których istniało zagrożenie dla życia i zdrowia. Stwierdzenie to kategorycznie potwierdza spełnienie przesłanki wskazanej w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). W zaświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2017 roku Komendant Główny potwierdził, że J. H. w czasie służby w latach 1998-2008 wykonywał co najmniej 6 razy w roku czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencyjne w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia.
Za niezrozumiałe pełnomocnik uznał stwierdzenie organu, że 14,6% całości służby nie spełnia kryterium krótkotrwałości. Wskazał, że organ nie wyjaśnia w żaden sposób dlaczego okres służby J. H. wynoszący 4 lata nie jest traktowany jako krótkotrwały. Z uzasadnienia decyzji można wywnioskować, iż jest to okres proporcjonalnie długi w stosunku do całego okresu służby J.H. Jest to jednak subiektywne zdanie osoby rozpoznającej wniosek. W ocenie innych osób okres taki w odniesieniu do całości służby może być uznany jako krótkotrwały czy nie mający znaczenia dla całości przepracowanego przez wnioskodawczynię okresu. Pozostała część służby wnioskodawcy to ponad 19 lat, czyli okres znacznie dłuższy niż ten negatywnie oceniany przez ustawodawcę. Okres ten to około 86% całości służby, procentowano zatem znacznie więcej. Organ nie wyjaśnia jednak dlaczego przyjął takie kryterium oceny krótkotrwałości służby czy jej braku.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu.
Organ nie naruszył przepisów prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. są niezasadne. Organ podjął czynności niezbędne do należytego rozpatrzenia niniejszej sprawy, dokonał w tym zakresie ustaleń faktycznych. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna. Odmienna ocena strony co do spełnienia przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) od oceny organu, nie stanowi o naruszeniu art. 80 k.p.a. Przesłanka dotycząca okresu pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ustalona została przez organ na podstawie pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] kwietnia 2017 r. tj. informacji o przebiegu służby.
Stosownie do treści art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,
w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,
art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.,
w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 tej ustawy, do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Zgodnie z art. 11 powołanej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (v. wyrok NSA z dnia 23 stycznia
2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał
po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
W sprawie niniejszej organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków, a także informacji o narażeniu zdrowia i życia (rozumianego jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia). Służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa pełniona była przez okres 4 lat.
Z pisma Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] kwietnia 2017 r. tj. informacji o przebiegu służby wynika że J. H. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa
w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), w okresie od dnia [...] września 1981 r. do [...] sierpnia 1985 r. Całkowity okres służby skarżącego wynosi 27 lat, 11 miesięcy i 5 dni.
Dokonując oceny, czy okres służby skarżącej na rzecz totalitarnego państwa był okresem krótkotrwałym, a zatem badając spełnienie przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), organ stwierdził,
że przesłanka ta nie została spełniona. W ocenie organu okres 4 lat zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i w ujęciu proporcjonalnym nie może być oceniony jako krótkotrwały.
Ocenę tę Sąd podziela. Biorąc pod uwagę, że łączny okres służby skarżącego wynosi 27 lat, 11 miesięcy i 5 dni, trafnie organ przyjął, że okres 4 lat nie jest krótkotrwały.
Według "Słownika przypomnień" Władysława Kopalińskiego (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1992 r.) krótkotrwały to przelotny, przemijający. Według z kolei Słownika wyrazów bliskoznacznych (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1988 r.) krótkotrwały to chwilowy, przemijający, efemeryczny, przelotny, niestały, nietrwały, tymczasowy, przejściowy, dorywczy, doraźny, prowizoryczny.
Jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu krótko, był nietrwały, przemijający. Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. Okres aż 4 lat nie może być uznany za przelotny, czy chwilowy. Taki czas trwania służby, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) nie wskazuje na jej tymczasowość. Nie można zgodzić się przy tym z zarzutem skargi, że organ nie wyjaśnił dlaczego uznał, że służba wnioskodawcy, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) nie jest służbą krótkotrwałą. Organ wskazał zarówno jak rozumie pojęcie krótkotrwałości, jak też jednoznacznie stwierdził, że okres około 14,3% całego okresu służby nie jest okresem krótkotrwałym w rozumieniu przyjętym przez organ. Sąd ocenę tę podziela.
Zasadnie tym samym organ stwierdził, że skarżący nie spełnia jednego
z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), co wykluczało uwzględnienie wniosku. Zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy nie jest trafny.
Nietrafny jest też zarzut błędnej wykładni przez organ art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) polegającej na ustaleniu przez organ, że obie przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie. Wykładnia powołanego przepisu dokonana przez organ jest prawidłowa.
Z całej konstrukcji art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) wynika, że przesłanki określone w tym przepisie muszą być spełnione łącznie. Spójnik "oraz" między punktami 1 i 2 użyty został w tym przepisie właśnie w znaczeniu koniunkcji.
Organ zasadnie zatem stwierdził, że wobec skarżącego nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Kwestia oceny spełnienia drugiej przesłanki, tj. przesłanki dotyczącej rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia, jak i badania, czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, pozostaje zatem bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Niezależnie jednak od powyższego Sąd wskazuje, że wbrew twierdzeniom skargi organ nie dokonał w tej sprawie błędnych ustaleń w odniesieniu do drugiej przesłanki,
tj. wymienionej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Organ nie twierdził bowiem w decyzji, jak podniesiono to w skardze, że służba wnioskodawcy nie była pełniona z narażeniem życia i zdrowia. Minister nie kwestionował, że wnioskodawca rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby po 12 września 1989 r., wskazał nadto, że J.H. podwyższono wysługę o 2% za każdy rok służby za okres od [...] września 1985 r. do [...] października 1992 r. oraz od [...] marca 1994 r. do [...] października 1996 r. Kwestia istnienia dokumentów potwierdzających, że w ramach obowiązków wnioskodawca realizował działania, w których istniało zagrożenie życia i zdrowia – co zostało wskazane przez Komendanta Głównego Policji – nie była podważana w decyzji przez organ.
Zauważyć należy przy tym, że brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Powyższe jednakże, w sytuacji, gdy organ
nie kwestionował przy tym rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez skarżącego, nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Dokonanie przez organ oceny, czy dany przypadek jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym, mogłoby mieć znaczenie w sprawie wyłącznie wówczas, gdyby spełnione zostały łącznie przesłanki z pkt. 1 i pkt. 2 art. 8a ust. 1 powołanej ustawy. Zaskarżona decyzja, wobec niespełnienia przez skarżącego przesłanki krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r., określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), nie narusza prawa.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło