II SA/Po 225/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-05-29
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Izabela Paluszyńska, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości w podłączeniu pieca centralnego ogrzewania do przewodów kominowych, gdy te przewody stanowią część wspólną budynku wielorodzinnego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo i obowiązek nakazać usunięcie nieprawidłowości w podłączeniu pieca centralnego ogrzewania do przewodów kominowych, jeśli użytkowanie obiektu zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, nawet jeśli przewody te stanowią część wspólną budynku. Właściciel lokalu nie posiada indywidualnego tytułu prawnego do przewodu kominowego, a decyzja organu ma charakter doraźny i służy zapewnieniu bezpieczeństwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Panu A. M. wykonanie robót budowlanych polegających na przełączeniu pieca na paliwo stałe z jednego przewodu kominowego do innego oraz wykorzystanie pozostałych przewodów do wentylacji piwnicy. Skarżący, Pan J. K., kwestionował tę decyzję, twierdząc, że jeden z przewodów kominowych jest jego własnością i został mu bezprawnie odebrany. Organy administracji uznały, że podłączenie pieca i wentylacji było nieprawidłowe i zagrażało bezpieczeństwu mieszkańców, a przewody kominowe stanowią część wspólną budynku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2019 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 roku Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – "WWINB") decyzją z dnia 28 stycznia 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 26 ze zm.; dalej – "kpa") w związku z art. 16 ustawy z dnia 07.04.2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) po rozpatrzeniu odwołania Pana J. K. (dalej – "skarżący") oraz odwołania Pana A. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej – "PINB") z dnia [...].10.2018 r." znak: [...] nakazującej w terminie do 31 października 2018 r. Panu A. M., właścicielowi lokalu mieszkalnego w [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, usytuowanym na działce nr ewid. gruntu [...] wykonanie niżej wskazanych robót budowlanych, celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości tj. 1. przełączenie pieca na paliwo stałe, usytuowanego w piwnicy Pana A. M. z przewodu kominowego, oznaczonego jako C06 do przewodu kominowego, oznaczonego jako WL7; 2. wykorzystanie przewodu kominowego C06 do celów wentylacji piwnicy Pana A. M. oraz 3. wykorzystanie przewodu kominowego WL6 do celów wentylacji piwnicy P. M. i B. G., uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie orzekł o wykonaniu obowiązku w terminie do dnia 28.02.2019 r., a w pozostałym zakresie, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Jak wynika z akt sprawy PINB w G. pismem z dnia 24.02.2017 r., znak: [...] zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie prawidłowości podłączenia i zamontowania pieca grzewczego do przewodu kominowego w lokalu mieszkalnym nr [...], użytkowanego przez Pana A. M. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, położonym w [...].
Dnia 09.03.2017 r. PINB w G. przeprowadził kontrolę w sprawie prawidłowości podłączenia pieca grzewczego do przewodu kominowego w [...], na działce nr [...]. Ustalono wówczas, iż na przedmiotowej nieruchomości zlokalizowany jest budynek mieszkalny wielorodzinny (8-rodzinny), trzykondygnacyjny. Jest to budynek konstrukcji murowanej, ze stropami masywnymi, stropodachem płaskim, krytym papą na lepiku. Pan A. M. w budynku mieszkalnym zajmuje lokal nr [...], w klatce nr [...], na poziomie parteru. Do lokalu mieszkalnego przynależne jest pomieszczenie piwnicy o wymiarach w kształcie liter "l" o pow. 17,72 m2 wysokości 2,12m. W pomieszczeniu piwnicznym zamontowany jest piec na paliwo stałe wraz z bojlerem do ciepłej wody użytkowej. Na przełomie miesiąca lutego oraz marca 2015r. Pan M. zamontował piec do ogrzewania zajmowanego lokalu mieszkalnego. Na wymienione podłączenie przedłożył opinię kominiarską nr [...] z dnia 20.02.2015r., sporządzoną przez mistrza kominiarskiego - Pana T. C. (posiadającego uprawnienia kominiarskie nr [...]). W opinii wskazano miejsce podłączenia pieca oraz kratki wentylacyjnej. Piec podłączono oraz wykonano wentylację pomieszczenia zgodnie z opinią kominiarską. W punkcie 3 zaznaczono, że w ścianie zewnętrznej budynku należy zamontować wentylację nawiewną. W dniu kontroli stwierdzono brak nawiewu. Pan M. nie przedłożył w dniu kontroli aktualnego odbioru przewodów kominowych po zamontowaniu urządzenia grzewczego.
Postanowieniem z dnia 14.03.2017 r., znak: [...] PINB w G. zobowiązał Pana A. M. do przedłożenia aktualnego protokołu przeglądu przewodów kominowych wraz z oceną prawidłowości podłączenia urządzenia grzewczego do przewodu kominowego w budynku usytuowanym na działce nr ewid. [...], zlokalizowanej w [...], będącej własnością Pana A. M., opracowanej przez osobę posiadającą uprawnienia kominiarskie.
Pan A. M. w dniu 24.03.2017 r. przedłożył w organie powiatowym protokół nr [...] z dnia 16.03.2017 r., sporządzony przez mistrza kominiarskiego T. C. (posiadającego uprawnienia kominiarskie nr [...]). Z dokumentu tego wynika, iż kocioł centralnego ogrzewania do przewodu nr [...] jest podłączony prawidłowo, wentylacja wywiewna zamontowana jest prawidłowo do przewodu nr [...], a wentylacja nawiewna została zamontowana przez ścianę zewnętrzną budynku.
Po poinformowaniu stron o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań, na podstawie art. 10 § 1 Kpa, w dniu 11.04.2017 r. PINB w G. wydał decyzję znak: [...] umarzającą w całości postępowanie administracyjne dotyczące prawidłowości podłączenia pieca grzewczego do przewodu kominowego w budynku mieszkalnym, zlokalizowanym na działce nr [...] w [...], będącej własnością Pana A. M., w związku z brakiem przesłanek i podstaw prawnych do kontynuacji wszczętego przedmiotu postępowania. Decyzja ta została uchylona w całości przez Inspektor Nadzoru Budowlanego, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (decyzja z dnia 30.10.2017 r., znak: [...]).
W toku postępowania administracyjnego, w celu uzupełnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w dniu 27.11.2017 r. do akt sprawy załączono Protokół nr [...] z dnia 22.11.2017 r. z dokonanej kontroli podłączenia urządzeń grzewczo - kominowych. Dokument ten został sporządzony przez Mistrza Kominiarskiego - T. C. (upr. nr [...]) i wynika z niego, że nie stwierdzono żadnych usterek.
Dnia 08.03.2018 r. PINB w G. przeprowadził kontrolę w sprawie prawidłowości podłączenia pieca grzewczego do przewodu kominowego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [...]. W wyniku działań kontrolnych stwierdzono niezgodność podłączeń przewodów kominowych i wentylacyjnych, opisanych w protokole kominiarskim ze stanem faktycznym. Ustalono, że do każdego lokalu pierwotnie przynależny był jeden przewód dymowy do trzonu kuchennego, dwa przewody dymowe do podłączenia pieca kaflowego w pokojach oraz dwa przewody wentylacyjne, obsługujące kuchnię i łazienkę. Rozbieżność polega na nieprawidłowym oznaczeniu podłączeń i przynależności przewodów kominowych do lokalu. Ustalono bezspornie, że piec c.o., usytuowany w piwnicy należącej do Pana A. M. jest przyłączony do przewodu dymowego nr [...] (wg szkicu kominiarskiego z dnia 22.11.2017 r.), do którego pierwotnie podłączony był piec kaflowy. Według rysunków archiwalnych, uzyskanych od zarządcy przewód był podłączony do pieca kaflowego mieszkania na I piętrze (Państwa M. i B. G.). Jak oświadczył Pan K. faktyczne podłączenia zostały zmienione pomiędzy pomieszczeniami na parterze i I piętrze i nieistniejący od stycznia 2017 r. piec Pana K. był podłączony do przewodu nr [...]. Pan K. oświadczył, że wyżej opisana sytuacja dotycząca zamienionych podłączeń pieców istniała od oddania budynku do użytku oraz, że od roku 2015 był w jego mieszkaniu wyczuwalny zapach dymu, jednak przyczyna była nieznana. Natomiast Pan A. M. przedłożył opinię kominiarską z 20.02.2015 r., w której wskazano przewód oznaczony aktualnie nr [...] do podłączenia planowanego wówczas pieca c.o. Niezwłocznie po uzyskaniu ww. zamontował piec zgodnie z wytycznymi. Z protokołu kominiarskiego z dnia 16 marca 2017 r. wynika prawidłowe podłączenie pieca i wykonania wentylacji nawiewno-wywiewnej w piwnicy pana M. .
Następnie PINB zobowiązał spółdzielnię mieszkaniową [...] będącą zarządca budynku położonego w [...] do przedłożenia aktualnego protokołu okresowej kontroli instalacji gazowych oraz przewodów kominowych i wentylacyjnych wraz z pełną inwentaryzacją podłączeń urządzeń grzewczych i przewodów wentylacyjnych do poszczególnych pomieszczeń, aktualnego protokołu okresowej kontroli 1-rocznej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego elementów budynku i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, aktualnego protokołu okresowej kontroli 5-letniej polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów. Przedmiotowe dokumenty zostały przedłożone w dniu 17 kwietnia 2018 r.
Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny oraz po poinformowaniu stron o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonych dowodów PINB w G. wydał [...] października 2018 r. decyzję nr [...] nakazującą w terminie do 31 października 2018 r. Panu A. M., właścicielowi lokalu mieszkalnego w [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, usytuowanym na działce nr ewid. gruntu [...] wykonanie niżej wskazanych robót budowlanych, celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości tj. 1. przełączenie pieca na paliwo stałe, usytuowanego w piwnicy Pana A. M. z przewodu kominowego, oznaczonego jako C06 do przewodu kominowego, oznaczonego jako WL7; 2. wykorzystanie przewodu kominowego C06 do celów wentylacji piwnicy Pana A. M. oraz 3. wykorzystanie przewodu kominowego WL6 do celów wentylacji piwnicy P. M. i B. G..
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie PINB wskazał, że w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono niezgodność podłączeń przewodów kominowych i wentylacyjnych opisanych w protokole kominiarskim ze stanem faktycznym. Ustalono, że do każdego lokalu pierwotnie przynależny był jeden przewód dymowy do trzonu kuchennego, dwa przewody dymowe do podłączenia pieca kaflowego w pokojach oraz dwa przewody wentylacyjne obsługujące kuchnię i łazienkę. Rozbieżność polega na nieprawidłowym oznaczeniu podłączeń i przynależności przewodów kominowych do lokalu. W trakcie kontroli organ nie miał możliwości zweryfikowania przynależności wszystkich kanałów do poszczególnych pomieszczeń. Powyższe ustalenia skłoniły organ do szerszej oceny pod względem przestrzegania przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (dalej – "pr.bud.") i zobowiązał zarządcę budynku ( tj., Spółdzielnię Mieszkaniową "[...] nr [...] ) do przedłożenia protokołów o których mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 pr.bud. Zobowiązana Spółdzielnia przedłożyła wymagane dokumenty wraz z dokumentacją budynku (rzuty kondygnacji), na których uwidocznione są projektowane podłączenia istniejących pierwotnie pieców kaflowych do poszczególnych przewodów kominowych. Na rysunkach tych dodatkowo opisano symbolami literowo-liczbowymi aktualne wykorzystanie poszczególnych przewodów przez mieszkańców, wykonano to na podstawie protokołów kominiarskich oraz zaznaczono graficznie poszczególne lokale mieszkalne z opisaniem ich właścicieli. Sporny komin zawiera następujące oznaczenia przewodów, patrząc od ulicy, strona lewa: WL6, WL7, C07, C06. Powyższe oznaczenia w odniesieniu do załączonej legendy należy interpretować aktualnie następująco:
- WL6 wentylacja piwnicy Pana M.
- WL7 wentylacja piwnicy Pana G. ,
- C07 podłączenie pieca Pana G. ,
- C06 podłączenie pieca Pana M. .
Powyższe PINB uznał jako stan faktycznie istniejący. Jednakże analizując stan projektowany PINB stwierdził, że poszczególne przewody przedmiotowego komina były przypisane pierwotnie do następujących lokali, przy czym jak zgodnie stwierdził Pan K. i Pan G. przyłączenie przewodów do ich lokali zostało zamienione względem stanu projektowanego (pokazanego na rzutach kondygnacji):
- WL6 pierwotnie podłączenie pieca kaflowego w pokoju Państwa J.
- WL7 pierwotnie podłączenie pieca kaflowego w pokoju Pana M. ,
- C07 pierwotnie podłączenie pieca kaflowego w pokoju Państwa G.
- C06 pierwotnie podłączenie pieca kaflowego w pokoju Państwa K. .
Porównanie stanu istniejącego ze stanem w czasie gdy użytkowane były piece kaflowe (już jak stwierdzono nieużytkowane, P. J. wykorzystują obecnie na potrzeby ogrzewania przewody WL8 i C08 w innym kominie dwuprzewodowym, a Państwo K. przewody C05 i WL5 w innym kominie 8-przewodowym), PINB stwierdził, że bardziej zasadne i stwarzające mniejsze zagrożenie bezpieczeństwa zdrowia jest podłączenie pieców c.o. do przewodów przynależnych do poszczególnych lokali a przewody obecnie nie wykorzystywane do ogrzewania przez Państwa K. i J. wykorzystać jako konieczną wentylację piwnic w których znajdują się piece c.o. Przed wydaniem niniejszej decyzji organ zwrócił się do mistrza kominiarskiego P. T. C. o wyrażenie opinii co do technicznej możliwości podłączenia pieca Pana M. z przewodu C06 do przewodu WL7. Wyżej wymieniony sporządził pozytywną w tym zakresie opinię kominiarską nr [...] z 10 września 2018 r.
PINB zwrócił uwagę, że w przypadku ewentualnego przenikania dymu przez ścianki komina może się okazać konieczne zamontowanie wkładu kominowego, co powinno wynikać ze stosownego protokołu kominiarskiego. Z kolei wykonywanie zaleceń zawieranych w protokołach z okresowych przeglądów przewodów kominowych podlegają wykonaniu do czasu następnej kontroli na podstawie art. 62 ust. 1 a pr.bud.
Zgodnie z art. 61 pr.bud. i 2 w powiązaniu z art. 5 ust. 2 pr.bud. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego zobowiązany jest do utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym nie dopuszczając do pogorszenia stanu technicznego mogącego powodować zagrożenie dla bezpieczeństwa jego użytkowania i konstrukcji.
W związku z powyższymi ustaleniami w ocenie organu zachodzi w niniejszej sprawie sytuacja, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud., tzn. obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi z uwagi na niewłaściwe podłączenie pieca i wentylacji, i należało nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Od ww. decyzji w terminie ustawowym odwołanie wniósł J. K. wskazując, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Jego zdaniem przewód dymowy CO6 jest jego własnością i bezprawnie ma być przeznaczony do celów wentylacji piwnicy pana M. . Podał, że sytuacja zmusiła go do zlikwidowania pieca w kuchni i zamontowania pieca c.o. do przewodów należących do kuchni. Przewód CO6 jest mu potrzebny gdyż chce podłączyć piec którym będzie można dogrzać mieszkanie.
Odwołanie wniósł także pan M. , który wyraził stanowisko, iż wszystkie kominy stanowią części wspólne budynku a podłączenie jakiegokolwiek urządzenia do kanału dymowego czy wentylacyjnego wymaga wystawienia opinii kominiarskiej.
Następnie, po rozpatrzeniu odwołań WWINB wydał opisaną we wstępie decyzję, która w zasadzie utrzymywała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji zmieniając termin wykonania nałożonych obowiązków.
WWINB zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie organ nałożył obowiązek na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud. na właściciela lokalu mieszkalnego nr [...] umiejscowionego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [...], do którego należy piwnica, w której jest umiejscowiony piec do centralnego ogrzewania, tj. Pana A. M..
Odnosząc się do powyższego WWINB podkreślił, iż jakkolwiek obowiązki w trybie art. 66 pr.bud. powinny być nakładane na właściciela obiektu, w omawianej sprawie na Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]", to za słuszne uznano nałożenie ich na Pana A. M.. Wymieniony jest bowiem właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] w [...], do którego przynależy piwnica, w której umieszczony został przedmiotowy piec do c.o. Ma on także dostęp do obu przewodów C06 i WL7, bowiem są one w jednym kominie. Nadto to właśnie piec służący do ogrzewania mieszkania nr [...] został nieprawidłowo podłączony.
Dodatkowo, odnosząc się w tym miejscu do zarzutów odwołania Pana A. M., WWINB podkreślił, że Prawo budowlane nie daje podstaw do badania, kto, w jakim zakresie przyczynił się do złego stanu technicznego obiektu.
W ocenie organu nie bez znaczenia pozostaje kwestia związana z bezpieczeństwem użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w zakresie właściwego podłączenia pieca c.o., szczególnie w okresie grzewczym. Przy czym wskazania również wymaga, że obowiązki wskazane w decyzji organu I instancji zostały oparte na opinii kominiarskiej nr [...] z dnia 10 września 2018 r. Wynika z nich, że istnieje techniczna możliwość podłączenia pieca pana M. z przewodu CO6 do przewodu WL7.
WWINB wskazał, ze sporny komin zawiera następujące oznaczenia przewodów: WL6, WL7, CO7, CO6. Przy czym WL6 to wentylacja piwnicy pana M. , WL7 to wentylacja piwnicy pana G. , CO7 to podłączenie pieca pana G. , a CO6 to podłączenie pieca pana M. . Jest to jednak stan istniejący, który nie zgadza się ze stanem projektowanym: WL6 pierwotnie podłączenie pieca kaflowego w pokoju państwa [...], WL7 pierwotnie podłączenie pieca kaflowego w pokoju pana M. , CO7 pierwotne podłączenie pieca kaflowego w pokoju państwa G. oraz CO6 pierwotne podłączenie pieca kaflowego w pokoju państwa K. . Zatem porównanie stanu istniejącego ze stanem w czasie, gdy użytkowane były piece kaflowe należało stwierdzić, że podłączenie pieców c.o. do przewodów przynależnych do poszczególnych lokali i wykorzystanie obecnie nie wykorzystywanych przewodów przez państwo K. i J. wykorzystać jako konieczna wentylację piwnic , w których znajdują się piece c.o., jest bardziej zasadne i bezpieczne.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu pana M. WWINB wskazał, że właściwe podłączenia do kominów mają zapobiec w przyszłości używaniu tego samego przewodu kominowego przez wiele osób.
Odnosząc się zaś do zarzutu zawartego w odwołaniu pana K. organ wywiódł, że przewody kominowe i wentylacyjne należą do części wspólnych całego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Nie są własnością żadnego z właścicieli lokali w nim się znajdujących. Stąd zarzut, iż bezprawnie został pozbawiony swojej własności jest bezzasadny. Zmiany w podłączeniach mają bowiem na celu utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym. Ponadto mieszkanie pana K. ma podłączenia w innym kominie.
Końcowo organ wskazał na okoliczność, iż termin wskazany przez PINB już minął spowodował konieczność zmiany rozstrzygnięcia w zakresie terminu.
W skardze do WSA J. K. zaskarżył decyzję WWINB i wniósł o częściowe jej uchylenie i przywrócenie mu prawa do użytkowania przewodu dymnego przynależnego do jego mieszkania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W skardze podał, że doszło do naruszenia prawa do korzystania z zajmowanego przez niego przewodu kominowego CO6, który bezpodstawnie został przypisany panu M. , który winien użytkować przypisany jemu przewód dymny i wentylacyjny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w postępowaniu administracyjnym.
Skarżący stawił się na rozprawie przed Sądem i podtrzymał przed nim zarzuty i argumentację zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna i jako taka nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej - "p.p.s.a."), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie WWINB i poprzedzającej go decyzji PINB w G. w przedmiocie nakazania wykonania wskazanych robót budowlanych, celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości przy podłączeniu pieca c.o. do przewodów kominowych znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym pod adresem [...].
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202, z późń. zm.), w szczególności art. 61 i 66.
Zgodnie z art. 61 pr.bud., właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:
1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;
2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych zdziałaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Z kolei, w myśl art. 66 ust. 1. pr.bud. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
– organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Wedle ust. 1a przywołanego artykułu, w przypadku stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia lub znacznie utrudnia użytkowanie go do celów mieszkalnych, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie stanu poprzedniego. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
Natomiast, stosownie do art. 66 ust. 2 pr. bud., w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1–3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
Przekładając powyżej przytoczone podstawy prawne na okoliczności niniejszej sprawy, w przeświadczeniu Sądu nie ulega wątpliwości, iż przesłanki określone w art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud. zostały spełnione w chwili wydania decyzji z [...].2018 r. przez organ I instancji i stan ten nie ustał do momentu wydania zaskarżonej decyzji przez organ II instancji w dniu [...].01.2019 r. Stanowisko organów obu instancji okazało się zasadne i zasługiwało na aprobatę, w przeciwieństwie do stanowiska skarżącego wyrażonego w skardze.
Jako że podstawą prawną merytorycznego rozstrzygnięcia organów obu instancji, kwestionowanego przez skarżącego, był art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud., do dokonania sądowej kontroli zapadłego aktu administracyjnego konieczne było dokonanie wykładni przywołanego przepisu w zakresie niezbędnym do identyfikacji uprawnień i obowiązków ciążących na organach administracji na mocy tejże regulacji.
W tym kontekście, w pierwszej kolejności należy podkreślić, że w razie spełnienia co najmniej jednej z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pr.bud., a więc także w pkt 2, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, na organie administracji publicznej, którym w I i II instancji jest odpowiednio powiatowy inspektor nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1 pr.bud.) oraz wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 2 pr.bud.), wobec organu aktualizuje się obowiązek wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości z jednoczesnym określeniem terminu wykonania tego obowiązku, o czym przesądza kategoryczne sformułowanie zastosowane przez ustawodawcę, tj. "nakazuje". W takim przypadku, nieodzowne okazuje się wszczęcie przez organ postępowania z urzędu. Wskazany pogląd znajduje również oparcie w orzecznictwie i doktrynie prawa administracyjnego, gdzie ugruntowane jest stanowisko, iż decyzje wydawane na podstawie art. 66 pr.bud. mają charakter decyzji związanych, czyli takich, których wydanie staje się obowiązkiem organu administracji w razie wystąpienia choćby jednej z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 pr.bud. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 1998 r., IV SA 1420/96). Podkreślenia wymaga też, że przedmiotowa decyzja jest ukierunkowana na usunięcie stwierdzonych w toku postępowania administracyjnego nieprawidłowości w obiekcie budowlanym i nie może wykraczać poza ten zakres. Do uznania organu pozostawione jest jedynie rozstrzygnięcie w zakresie technologii i sposobu wykonania orzeczonych nakazów.
W niniejszej sprawie organy obu instancji zgodnie i kategorycznie stwierdziły, w oparciu o zebrany w toku czynności kontrolnych materiał dowodowy, iż zaszła niezgodność podłączeń kominowych i wentylacyjnych opisanych w protokole kominiarskim ze stanem faktycznym. Wykazana rozbieżność polegała na nieprawidłowym oznaczeniu podłączeń i przynależności przewodów kominowych do lokali mieszkalnych. Zwraca uwagę fakt, że kwestia nieprawidłowości owych podłączeń nie była kwestionowana w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego przez skarżącego i nie stanowiła istoty wywiedzionej przez niego skargi. Tym samym, jakkolwiek na zasadzie art. 134 § 1 ppsa Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, brak było uzasadnionych podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzje te odpowiadały prawu i zasługiwały na utrzymanie w obrocie prawnym, zaś skarżący nie wskazał w skardze, jakich konkretnie uchybień w stosowaniu przepisów postępowania lub prawa materialnego miałby się dopuścić organ II instancji przy rozpatrywaniu jego odwołania.
W ocenie Sądu, należy przyznań rację organom obu instancji, iż użytkowanie nieprawidłowo podłączonego pieca w piwnicy Pana A. M. do przewodu kominowego mogło realnie zagrażać życiu lub zdrowiu mieszkańców przedmiotowego budynku, a także bezpieczeństwu mienia lub środowiska. W takiej sytuacji, jak już była mowa, aktualizuje się przesłanka określona w art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud. i na organie nadzoru budowlanego ciąży obowiązek nakazania w drodze decyzji usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Sąd w tym miejscu zwraca uwagę, że nie poczynił przedmiotem swojego zainteresowania tej okoliczności, że przy podłączaniu przedmiotowego pieca A. M. kierował się wytycznymi mistrza kominiarskiego T. C., albowiem ten aspekt sprawy nie został podniesiony przez skarżącego w skardze, a nadto okazał się nieistotny dla końcowego rozstrzygnięcia Sądu. Wynika to z tego, że z punktu widzenia art. 66 ust. 1 pr.bud. nie ma znaczenia, dlaczego doszło do stwierdzonych nieprawidłowości, ponieważ zastosowanie tego przepisu nie wiąże się ze sposobem powstania, a jedynie z faktem zaistnienia opisanych tam sytuacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2018 r., II SA/Łd [...]). W konsekwencji, uprawnione jest zapatrywanie, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1-4 pr.bud. ma charakter doraźny, jej treść jest uzależniona od zaistnienia określonej w tym przepisie przesłanki i zapada niezależnie od przyczyn, dla których stwierdzone nieprawidłowości wystąpiły. Tego rodzaju decyzja jest niezależna również od tego, jakie osoby ponoszą odpowiedzialność za stwierdzone nieprawidłowości.
Nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącego, jakoby przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji naruszono jego prawo do korzystania z zajmowanego przez niego do tej pory przewodu kominowego, mającym stanowić jego własność. Otóż, należy podkreślić, że kominy, a więc również przewody kominowe i wentylacyjne znajdujące się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, jak w niniejszej sprawie, stanowią jego części wspólne i żaden z właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych nie posiada indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Jednocześnie, sam fakt korzystania z takiego komina czy kanału kominowego przez właściciela lokalu nie przesądza o przynależności do tego lokalu w znaczeniu prawnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 stycznia 2019 r., II SA/Lu 776/18, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2018 r., II OSK 1403/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2005 r., VII SA/Wa 752/04, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 września 2009 r., II SA/Wr 8/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2011 r., II SA/Kr 151/11).
Zatem, nieuprawnione jest stanowisko skarżącego, iż jest właścicielem określonego przewodu kominowego jako właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego i organ, wydając zaskarżoną decyzję, "odebrał" mu jego własność. W świetle przytoczonych argumentów, uznać należy, że pojmowanie przez skarżącego charakteru jego uprawnienia do korzystania z określonego przewodu kominowego jest błędne. W każdym razie nie przysługuje mu do niego tytuł własności, gdyż ten element budynku stanowi część wspólną i jako taki nie może ze swej istoty stanowić przedmiotu odrębnej własności, jak wywodzi skarżący.
Podkreślić jeszcze raz należy, że organ nadzoru budowlanego podejmując rozstrzygnięcia w przypadku ustalenia, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, co miało miejsce w niniejszej sprawie (niewłaściwe podłączenie, zatykanie przewodów kominowych, brak koniecznej, prawidłowej wentylacji) działa doraźnie, w celu zapewnienia bezpiecznego użytkowania obiektu. Nie rozstrzyga sporów związanych z podziałem kominów. Tym samym nie zamyka drogi do ewentualnego rozstrzygnięcia tej kwestii w innych postępowaniach. W niniejszej sprawie wskazanie sposobu podłączenia było najbardziej bezpieczne i zasadne, również ze względu na zastany stan faktyczny.
Zasadniczo obowiązki związane z przewodami kominowymi stanowiącymi części wspólne winny być przez organ nakładane na zarządcę lub wszystkich współwłaścicieli nieruchomości (organ nie zajmuje się kwestią podziału kosztów wykonania prac). W przedmiotowej sprawie, jak słusznie wskazał WWINB chodziło o przyłączenie do przewodu i wykorzystanie konkretnego przewodu dla jednego pieca c.o. i wentylacji, stanowiącego własność A. M.. Zasadnie więc obowiązki nałożono na niego a nie na zarządcę czy wszystkich współwłaścicieli.
Rozpoznając niniejszą sprawę w jej granicach, Sąd uznał, że skarga okazała się bezzasadna, a przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ nie dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania, co zobligowało Sąd do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło