II SA/Kr 334/19
WyrokWSA w Krakowie2019-05-31
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, WSA Mirosław Bator, WSA Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło udostępnienia informacji publicznej, uznając ją za informację przetworzoną, której udostępnienie wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo odmówiło udostępnienia informacji publicznej. Organ nie wykazał w sposób należyty, w odniesieniu do poszczególnych pytań, dlaczego żądane informacje mają charakter przetworzony, co narusza przepisy postępowania i uzasadnia uchylenie decyzji. Organ powinien szczegółowo określić czynności potrzebne do przygotowania informacji, aby można było ocenić jej charakter.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z serią wniosków o udostępnienie informacji publicznej dotyczących m.in. wydatków Kolegium na paliwo, garażowanie, podróże służbowe, zakup samochodów, abonamentów parkingowych, telefonów komórkowych, wydatków reprezentacyjnych, a także sposobu zarządzania majątkiem ruchomym i umów cywilnoprawnych. SKO decyzją odmówiło udostępnienia części żądanych informacji, uznając je za przetworzone i wymagające wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, którego skarżący zdaniem organu nie wykazał. Skarżący zaskarżył tę decyzję, argumentując, że część informacji jest prosta, a w pozostałych przypadkach istnieje szczególnie istotny interes publiczny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant : Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2019 r., znak: [...]; [...]; [...]; [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. D. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Podaniem z 7 stycznia 2019 r. zarejestrowanym pod znakiem: [...] A. D. zwrócił się do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego o udostępnienie informacji publicznej stanowiącej odpowiedź na następujące pytania:
Iloma samochodami służbowymi dysponuje Kolegium?
Jakiej wysokości koszty Kolegium poniosło na zakup paliwa do samochodu
służbowego (samochodów służbowych) w latach 2013-2018 (z rozbiciem na
poszczególne lata)? Jednocześnie wnoszę o udostępnienie faktur dokumentujących
zakup paliwa w ww. okresie.
Gdzie jest garażowany samochód służbowy Kolegium? Jaki jest miesięczny
koszt garażowania? Czy Kolegium kiedykolwiek zawierało umowę na garażowanie
samochodu służbowego? Jeżeli tak, to wnoszę o udostępnienie stosownej umowy.
Jakiej wysokości wydatki Kolegium poniosło w latach 2013-2018 na
przejazdy Prezes Kolegium lub pracowników Kolegium taksówką?
Ile abonamentów postojowych w strefie płatnego parkowania w K.
Kolegium wykupiło w latach 2014-2018? Które strefy (P1-P8) obejmowały zakupione
abonamenty?
Iloma komórkowymi aparatami telefonicznymi dysponuje Kolegium? Ile
abonamentów telefonicznych komórkowych Kolegium opłacało w latach 2013-2018?
Jakiej wysokości wydatki Kolegium poniosło w latach 2013-2018 (z
rozbiciem na poszczególne lata) w następujących kategoriach według klasyfikacji
dochodów i wydatków publicznych:
sprzęt informatyczny i łączności,
wydatki okolicznościowe i reprezentacyjne,
podróże służbowe krajowe pracowników,
ryczałty pieniężne za używanie samochodów prywatnych do celów
służbowych,
- ryczałt za eksploatację i konserwację pojazdów służbowych?
Ile laptopów wchodzi w skład majątku Kolegium i w jakim trybie zostały one
nabyte?
Czy w okresie 2013-2018 Samorządowe Kolegium Odwoławcze
bądź Krajowa Reprezentacja Samorządowych Kolegiów Odwoławczych zawierały
jakiekolwiek umowy z członkami rodziny K. S. bądź też z podmiotami, których członkowie rodziny K. S. są wspólnikami/udziałowcami/członkami władz?
Jaki jest sposób przydziału spraw członkom Kolegium? Kto dokonuje
pisemnej dekretacji spraw?
Ponadto skarżący wniósł o podanie kwot wypłaconych Prezes Kolegium i kierownik Biura Kolegium z kasy i konta Kolegium w latach 2013-2018 (z rozbiciem na poszczególne lata oraz ze wskazaniem tytułu wypłaty).
Podaniem z 10 stycznia 2019r. zarejestrowanym pod znakiem: [...] A. D., zwrócił się do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z kolejnym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej stanowiącej odpowiedź na następujące pytania:
Jakie kryterium - określone w ustawie o finansach publicznych -
zadecydowało o podjęciu w 2008 r. (data rozstrzygnięcia przetargu: październik 2008r.) decyzji o zakupie za kwotę 83 750 zł samochodu marki [...] od [...] sp. z o.o., w sytuacji gdy -jak to wynika z opinii rzeczoznawcy - pojazd dotychczas należący do Kolegium nie był wyeksploatowany (okres eksploatacji: 53 miesiące)?
Kto na podstawie pkt 11 ppkt 7 Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia
na wyłonienie wykonawcy w zakresie zakupu oraz dostawy samochodu osobowego
dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego każdorazowo w opisanych
niżej wypadkach podejmował decyzję o ustaleniu kwoty, jaką Kolegium zamierza
przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia?
Jak to jest możliwe, iż wg SIWZ z 20 czerwca 2008 r. dotychczasowy
samochód Kolegium ([...]) miał przebieg niespełna 90 000 km, a wg SIWZ z
września 2008 r. już niespełna 105 000 km. Jakim sposobem przez okres ok. 3
miesięcy przebieg zwiększył się o ponad 1/3 obwodu kuli ziemskiej? Wnoszę o udostępnienie faktur dotyczących zakupu paliwa w tym okresie. Pobieżna analiza wskazuje bowiem, iż auto mogło zostać wykorzystane na cele absolutnie niezwiązane z ustawową działalnością Kolegium lub też poświadczono w SIWZ nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne w celu osiągnięcia korzyści majątkowej -zaniżenia wartości zbywanego samochodu.
Skąd Kolegium w dniu 23 października 2008 r. pozyskało kwotę 83 750 zł na
zakup samochodu służbowego, w sytuacji gdy w dniach 10 lipca i 2 października 2008r. nie posiadało mniejszych kwot (68 299 zł i 81 722 zł), co wynika z unieważnień
przetargów (dokumenty o unieważnieniu przetargu mogą wskazywać na
poświadczenie nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne, dokonane w
celu osiągnięcia korzyści majątkowej). Jednocześnie wnoszę o dołączenie dokumentu,
z którego wynika zasilenie konta Kolegium między dniem 10 lipca 2008 r. a dniem 23
października 2008 r. kwotą pozwalającą na zakup samochodu marki [...].
Czy w Kolegium istnieją wewnętrzne przepisy dotyczące sposobu
korzystania z samochodu służbowego? Jeżeli tak, wnoszę o ich udostępnienie,
ewentualnie wskazanie miejsca ich publikacji.
Podaniem z 21 stycznia 2019 r. zarejestrowanym pod znakiem: [...] A. D., zwrócił się do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej stanowiącej odpowiedź na następujące pytania:
Kto wchodził w skład komisji do oceny przydatności samochodu marki [...] do dalszego użytkowania, powołanej na mocy § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady
Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu gospodarowania
składnikami majątku ruchomego powierzonego jednostkom budżetowym, zakładom
budżetowym i gospodarstwom pomocniczym (Dz. U. z 2004 r. Nr 191, poz. 1957)?
Jakim aktem ww. komisja została powołana, kiedy i gdzie został opublikowany
rzeczony akt?
W jakiej dacie został sporządzony protokół, o jakim mowa w § 3 ust. 4 ww.
rozporządzenia, pod jaką pozycją został zarejestrowany w stosownym urządzeniu
rejestrującym (repertorium)? Wnoszę o udostępnienie mi tego protokołu.
3. Gdzie w latach 2005-2009 - na podstawie § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia -
były zamieszczane informacje o zbędnych lub zużytych składnikach majątku
ruchomego?
4. Czy Kolegium uczyniło zadość obowiązkowi wynikającemu z §
7 ww. rozporządzenia i sprzedało samochód marki [...] w trybie przetargu, aukcji albo publicznego zaproszenia do rokowań? Jeżeli nie, to wnoszę o podanie przyczyny i trybu odstąpienia od procedury opisanej w § 7 ww. rozporządzenia.
Kto wchodził w skład komisji do oceny przydatności samochodu marki [...]
do dalszego użytkowania, powołanej na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady
Ministrów z 21 maja 2010 r. w sprawie sposobu i trybu gospodarowania
składnikami rzeczowymi majątku ruchomego, w który wyposażone są jednostki
budżetowe (Dz. U. z 2010 r. Nr 114, poz. 761)? Jakim aktem ww. komisja została
powołana, kiedy i gdzie został opublikowany rzeczony akt?
W jakiej dacie został sporządzony protokół, o którym mowa w § 4 ust. 4 ww.
rozporządzenia, pod jaką pozycją został zarejestrowany w stosownym urządzeniu
rejestrującym (repertorium)? Wnoszę o udostępnienie mi tego protokołu.
Przez kogo została sporządzona analiza rynku, w wyniku której został
wyłoniony dostawca nowego samochodu służbowego Kolegium marki [...] i
pod jaką pozycją została zarejestrowana w stosownym urządzeniu rejestrującym
(repertorium)? Wnoszę o udostępnienie mi rzeczonej analizy.
Ile razy w latach 2010-2016 Kolegium zamieszczało w Biuletynie Informacji
Publicznej - na podstawie § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia - informacje o zbędnych lub
zużytych składnikach majątku ruchomego?
Czy została przeprowadzona aukcja łub przetarg na sprzedaż samochodu
[...], ewentualnie czy zaproszono do publicznych rokowań w sprawie sprzedaży
samochodu [...] - stosownie do trybu określonego w § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia?
Jeżeli nie, to wnoszę o podanie przyczyny i trybu odstąpienia od procedury opisanej w
§ 8 ust. 2 ww. rozporządzenia.
10. Czy Prezes Kolegium ma wiedzę na temat tego, kto nabył pojazd marki
[...], który został oddany w rozliczeniu przy zakupie kolejnego samochodu
służbowego marki [...]?
Sprzedaż ilu składników mienia ruchomego odbyła się w latach 2005-2016
w trybie przetargu, aukcji albo publicznego zaproszenia do rokowań?
Czy w Kolegium istniała (istnieje) komisja przetargowa, a jeżeli tak, to kto
wchodził w jej skład i przez kogo została powołana? W wypadku istnienia komisji
przetargowej wnoszę o udostępnienie dokumentów dotyczących jej funkcjonowania.
Czy w Kolegium istniały/istnieją wewnętrzne przepisy dotyczące
dokonywania zakupów, w szczególności uwzględniające zasady wynikające z art. 28
ust. 3 ustawy z 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz.
U. z 2003 r. Nr 15, póz. 148 ze zm.) i art. 44 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o
finansach publicznych (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2010 r.)? Jeżeli
tak, to wnoszę o ich udostępnienie.
Jaka kwota została wydatkowana w latach 2013-2018 na zakup biletów
MPK oraz na przejazdy taksówkami z tytułu przewożenia akt do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Krakowie i innych instytucji państwowych oraz samorządowych?
Jak często miały miejsce przypadki przewożenia służbowej poczty środkami
komunikacji miejskiej, taksówkami lub pojazdami innymi niż służbowy? Dlaczego do
tego celu nie był wykorzystywany samochód służbowy?
Czy w Kolegium jest prowadzona ewidencja użytkowania samochodu
służbowego? Jeżeli tak, to wnoszę o jej udostępnienie.
Czy którykolwiek z samochodów służbowych służył Prezes Kolegium lub
członkom jej rodziny do celów prywatnych (prywatnych podróży)?
Czy w okresie od dnia 1 listopada 2018 r. w Kolegium miał miejsce jakiś
wypadek przy pracy lub czy miał miejsce jakiś wypadek w drodze do pracy?
Co było przedmiotem umów cywilnoprawnych zawartych w latach 2013-
2018 pomiędzy Kolegium lub Krajową Reprezentacją Samorządowych Kolegiów
Odwoławczych a Prezes Kolegium, z tytułu których Prezes Kolegium otrzymała
wynagrodzenie w kwocie 16 320,00 zł (brutto)?
Ile z osób, z którymi zawarto w latach 2017-2018 umowy cywilnoprawne,
jest również zatrudnionych w Kolegium na umowę o pracę?
W jakim trybie zostali wybrani w latach 2017-2018 zleceniobiorcy lub
wykonawcy dzieła niezatrudnieni w Kolegium na umowę o pracę?
Jakie kwoty Kolegium wydatkowało ze środków budżetowych w latach
2017-2018 na umowy cywilnoprawne z przedsiębiorcami i co było ich przedmiotem?
W jaki sposób przedsiębiorcy zostali wyłonieni? Wnoszę o podanie ich nazw oraz
udostępnienie mi całości dokumentacji związanej z zawartymi umowami.
Ile umów cywilnoprawnych Kolegium zawarło w latach 2013-2019 w
przedmiocie opracowania dla członków orzekających analiz orzecznictwa sądów
administracyjnych w poszczególnych kategoriach spraw i tematów orzeczniczych oraz
sporządzania na bieżąco informacji o zmianach w przepisach obowiązującego prawa?
Jaka kwota została przeznaczona na ten cel ze środków budżetowych? Proszę o
wskazanie, kiedy zlecone opracowania zostały sporządzone, kiedy wpłynęły do
Kolegium i pod jakim numerem zostały zarejestrowane w stosownym urządzeniu
(repertorium). Wnoszę o udostępnienie całości dokumentacji związanej z zawarciem i
wykonaniem ww. umów.
Czy po 2005 r. Kolegium zawierało jakiekolwiek umowy z podmiotem [...] s. j. ? Jeżeli tak, to wnoszę o podanie przedmiotu umów i kwot
wypłaconych z kasy lub konta Kolegium na rzecz ww. podmiotu.
Oraz poprzez umożliwienie wglądu lub przesłanie kserokopii:
całość dokumentacji związanej z realizacją zamówienia publicznego -
nabycia samochodu marki [...] przez Kolegium (zamówienie poniżej 30 000
euro jest wyjęte spod reżimu ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień
publicznych, co nie powoduje, iż przestaje ono być zamówieniem publicznym; w
dalszym ciągu mają do niego zastosowanie miarodajne przepisy ustawy o finansach
publicznych),
opinii rzeczoznawcy w przedmiocie wyceny pojazdu marki [...].
Nadto w związku z opublikowanym na stronie BIP dokumentem pod tytułem Informacja o działalności Samorządowego Kolegium Odwoławczego od dnia 1 stycznia do 31 grudnia 2008 r. i znajdującym się tam passusem, iż nowy samochód dla Kolegium ([...]) został nabyty celem zapewnienia prezesowi oraz członkom i pracownikom SKO maksymalnego bezpieczeństwa jazdy zwłaszcza na dalekich trasach (pisownia oryginalna) zwrócił się o udzielenie informacji polegającej na odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Jakie kryterium ustawowe zdecydowało o nabyciu drogiego samochodu, o specyfikacji zdecydowanie przekraczającej potrzeby organu administracji (vide: SIWZ), w sytuacji gdy realizacja przewozów osobowych nie jest przedmiotem działalności Kolegium, a zbyty pojazd [...] do dnia dzisiejszego pełni wobec Kolegium funkcje usługowe?
Ile razy pracownicy Kolegium korzystali z samochodu [...] na dalekich
trasach (ponad 100 km dziennie) i z jakiego tytułu?
Czy zdarzyło się, by samochód [...] został wykorzystany w celu obsadzenia
przez pełnomocnika Kolegium wokandy w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a jeśli
tak, to ile razy?
Czy zdarzyło się, a jeśli tak, to ile razy, by samochód [...] był
wykorzystywany do wyjazdów pozasłużbowych (np. wyjazdów wakacyjnych oraz
wypoczynkowych i innych, niemających nic wspólnego z działalnością SKO) Prezes
lub innych osób, niezatrudnionych w Kolegium? Jaki był tytuł przekazania pojazdu
osobom trzecim?
Jaki był ogólny koszt tankowań (zakupu paliwa) tego samochodu w czasie
jego użytkowania przez Kolegium? Wnoszę o udostępnienie mi wszystkich faktur
związanych z nabywaniem paliwa w ww. okresie.
Następnie wnioskiem z 25 stycznia 2019 r. zarejestrowanym pod znakiem: [...] A. D. zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej stanowiącej odpowiedź na poniższe pytania:
1. W jakiej wysokości Kolegium poniosło koszty z tytułu ubezpieczenia i ochrony części nieruchomości położonej przy ul. [...] stosownie do treści umowy użyczenia garażu dla pojazdu służbowego zawartej w dniu [...] kwietnia 1998 r.? Wnoszę o udostępnienie umowy z firmą ochroniarską oraz ubezpieczeniową lub też innych dokumentów, w tym księgowych, potwierdzających koszty ww. usług.
2. Czy samochody służbowe [...] i [...] miały ubezpieczenie AC? Czy samochód służbowy [...] ma wykupione ubezpieczenie AC?
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 5 lutego 2019 r., znak: [...], [...], [...], [...], na podstawie art. art. 2, art. 3, art. 4, art. 10, art. 14, art. 16 ust. 1 i ust 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330) w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018, poz. 570 ze zm.) odmówiło A. D. udostępnienia żądanej:
- przetworzonej informacji publicznej zawartej we wniosku z 7
stycznia 2019 r. w pkt 2, 4, 7 oraz zapytania o podanie kwot wypłaconych
Prezesowi Kolegium i Kierownikowi Biura Kolegium w latach 2013-2018,
- przetworzonej informacji publicznej zawartej we wniosku z 10 stycznia 2019 r.,
- przetworzonej informacji publicznej zawartej we wniosku z 21
stycznia 2019 r.,
- przetworzonej informacji publicznej zawartej we wniosku z 25
stycznia 2019 r.
W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności opisał żądania zawarte we wnioskach z 7, 10, 21 i 25 stycznia 2019 r. Wyjaśnił, że pismem z 7 stycznia 2019 r. w odpowiedzi na wniosek z 7 stycznia 2019 r. Kolegium udzieliło żądanych informacji z wyłączeniem pytań 2,4, 7 oraz zapytania o podanie kwot wypłaconych Prezesowi Kolegium i Kierownikowi Biura Kolegium w latach 2013-2018 wzywając jednocześnie Wnioskodawcę o wykazanie w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego by uzyskać informację przetworzoną.
W odpowiedzi na w/w wezwanie A. D. postawił tezę, iż Prezes SKO może wykorzystywać swoje stanowisko dla osiągnięcia własnych, partykularnych celów. Dokonał krytycznej oceny zarządzania w SKO w [...] jak i dokonał oceny udzielonych odpowiedzi na zadane w kolejnych wnioskach pytania. W ocenie wnioskodawcy posiada on pełne prawo żądać informacji publicznej przetworzonej. W tym zakresie przywołał pogląd NSA wyrażony wyroku z 13 maja 2015 r., sygn. akt l OSK 1313/14, zgodnie z którym szczególny interes publiczny, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., posiadać będzie zatem osoba, która występować będzie o informację obiektywnie istotną z punktu widzenia społeczeństwa (czy to w skali lokalnej, regionalnej, czy państwowej lub międzynarodowej). Chodzi tu o informacje np. mogące bezpośrednio potwierdzić istnienie widzenia społeczeństwa (czy to w skali lokalnej, regionalnej, czy państwowej lub międzynarodowej). Chodzi tu o informacje np. mogące bezpośrednio potwierdzić istnienie jednoznacznie negatywnych nieprawidłowości w działaniu sfery publiczne. W odrębnym piśmie z 25 stycznia 2019r. zawierającym wniosek o udzielenie informacji publicznej w całej rozciągłości podtrzymał tezy zawarte w piśmie z 25 stycznia 2019 r., w którym wykazywał istnienie szczególnej istotności dla interesu publicznego w zakresie uzyskania wnioskowanych informacji.
Zdaniem organu, żądana przez stronę informacja ma charakter informacji przetworzonej. Oceniając charakter informacji (prosta/przetworzona) istotna jest treść i zakres wniosku. A. D. wystąpił z wnioskami z : 7 stycznia 2019 r., 10 stycznia 2019 r.,, 21 stycznia 2019 r., 25 stycznia 2019 r.. Zażądał informacji co do których w celu ich wyodrębnienia niewątpliwie konieczne jest sięgnięcie do wielu danych źródłowych, dokumentów archiwalnych i sporządzenia informacji wg podanych przez wnioskodawcę kryteriów także odnoszących się do konkretnych przepisów prawnych.
Ponadto powyższe podania nie wyczerpują wszystkich składanych wniosków i petycji przez wnioskodawcę do Prezesa SKO w [...], także jako Przewodniczącej Krajowej Reprezentacji SKO i to w krótkich odstępach czasu (podania z: 2 stycznia 2019 r., podanie z 7 stycznia 2019 r. (odrębne od w/w ), podanie z 31 stycznia
2019 r., ponaglenie z 25 stycznia 2019 r.).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji informacji przetworzonej. Lukę tę wypełnia literatura i orzecznictwo sądowoadministracyjne, które dokonały podziału informacji publicznej na prostą i przetworzoną. Należy również wskazać, iż oceny pod kątem ustalenia czy dana informacja ma charakter prosty czy przetworzony można dokonać na podstawie konkretnego przypadku i ustaleń poczynionych w danej sprawie. Organ odwołał się do orzecznictwa posiłkując się argumentacją przedstawioną w wyroku NSA z 10 marca 2017 r. , l OSK 1550/15, wyroku WSA w Krakowie z 26 września 2005 r. II SA/Kr 984/05, wyroku WSA we Wrocławiu z 15 grudnia 2005 r. IV SAB/Wr 47/05, wyroku WSA w Gliwicach z 22 stycznia 2004 r. II SA/Ka 2633/03.
Organ wskazał, że zakres realizacji prawa do informacji publicznej związany z zaspokojeniem zainteresowania wnioskodawcy przybrał taką skalę, która uzasadnionym czyni uznanie żądania informacji za informację publiczną o charakterze przetworzonym. Ilość czynności jakie musiałoby podjąć SKO w [...] osiągnęło poziom utrudniający, a wręcz uniemożliwiający normalną pracę jednostki i wykonywanie jej zadań podstawowych Kolegium nie posiada też gotowej informacji odpowiadającej żądaniom, a przygotowanie ich wymagałoby poniesienia ogromnego nakładu pracy przez jednostkę, zgromadzenia i przeanalizowania szeregu zbioru dokumentów, dokonania animizacji, analizy czy dokumentacja zawiera informacje prawnie chronione. Nadto wiąże się to z koniecznością oddelegowania pracowników (w szczególności księgowej, kierownik biura, pracowników biurowych, orzeczników) do tych czynności, co uniemożliwiłoby terminową realizację bieżących zadań. Żądane informacje nie są gotowe i wymagają specjalnego przygotowania na rzecz wnioskodawcy według ściśle określonych kryteriów, w tym analizy przepisów prawa na które we wnioskach się powołano, w celu odkodowania istoty informacji publicznej o którą wnioskodawcy chodzi np. w jakiej dacie został sporządzony protokół, o jakim mowa w § 3 ust. 4 ww. rozporządzenia, pod jaką pozycją został zarejestrowany w stosownym urządzeniu rejestrującym (repertorium), gdzie w latach 2005-2009 - na podstawie § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia były zamieszczane informacje o zbędnych lub zużytych składnikach majątku ruchomego, czy Kolegium uczyniło zadość obowiązkowi wynikającemu z §7 ww. rozporządzenia i sprzedało samochód marki [...] w trybie przetargu, aukcji albo publicznego zaproszenia do rokowań? Jeżeli nie, to wnoszę o podanie przyczyny i trybu odstąpienia od procedury opisanej w § 7 ww. rozporządzenia.
Nadto dla przygotowania informacji konieczne jest przeanalizowanie i opracowanie ogromnej liczby dokumentów księgowych, a następnie ich zeskanowanie i ew. zanonimizowanie. Dla przykładu pytanie o podanie kwot wypłaconych Prezes Kolegium i kierownik Biura Kolegium z kasy i konta Kolegium w latach 2013-2018 (z rozbiciem na poszczególne lata oraz ze wskazaniem tytułu wypłaty) w istocie powoduje konieczność analizy wszystkich operacji polegających na przejrzeniu całości ruchów księgowych w tym np. pobieranych zaliczek na zakupy, delegacje oraz wypłat itp. z kasy i konta Kolegium dla wszystkich podmiotów zatrudnionych w Kolegium i innych podmiotów z 6 lat, a następnie wyselekcjonowanie tylko tych które dotyczą wskazanych wyżej osób i rozbicie na poszczególne lata i wskazanie tytułu wypłaty. Podobnie jeżeli chodzi o faktury czy żądane umowy. Wnioskodawca zwrócił się blisko ze 100 zapytaniami (dot. wszystkich wniosków) w zasadzie zmierzając do całościowej kontroli jednostki (pytania z zakresu płacy, umów, przetargów, zakupów, wykorzystania samochodu służbowego, sposobu przydziału spraw orzecznikom, gospodarowania składnikami majątku ruchomego, wydatków Kolegium, wypadków przy pracy itp.) w krótkich odstępach czasu tj. na przestrzeni jednego miesiąca.
Na podstawie tych ustaleń, zdaniem Prezesa Kolegium oczywistym jest, że nakład pracy w zrealizowaniu wniosków jest bardzo duży i wymaga wyszukania ogromnej ilości dokumentacji trudnej nawet do oszacowania. Samych segregatorów zawierających dowody księgowe układane wg dat jest 30 sztuk. Istotne jest także, iż dane którymi dysponuje podmiot (w znacznej liczbie) wymagałoby analizy, czy dokumentacja zawiera informacje prawnie chronione np. tajemnica przedsiębiorstwa lub wymagałyby anonimizacji mając na uwadze znacznie zaostrzone kryteria w tym zakresie, wynikające z tzw. RODO, który wprowadził m.in. pojęcie nadmiarowości danych w dokumentach. A więc odszukana dokumentacja wymagałaby i pod tym kątem analizy np. poprzez usunięcie adresów e-mail, telefonów komórkowych, danych dot. polis ubezpieczeniowych, kwot składek, numerów dowodów osobistych, danych osobowych osób prywatnych i innych danych.
Dopiero tak przygotowane dane stworzyłyby zupełnie nowy zbiór informacji. Aby mogło to nastąpić konieczne byłoby wyselekcjonowanie dokumentów źródłowych w tym zwłaszcza z zasobu archiwum, ich zeskanowanie i następnie dokonanie analizy w wyżej wskazanych kierunkach i dokonanie anonimizacji. Nie są to zatem typowe czynności związane z odszukaniem konkretnych informacji, których dotyczy wniosek.
Rozróżnienie na informację prostą i przetworzoną jest istotne dla sprawy, gdyż w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, żądanie udostępnienia informacji publicznej wymaga wykazania przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego w ich uzyskaniu, a więc interesu kwalifikowanego. W tym celu wezwano wnioskodawcę o jego wykazanie, jednakże wnioskodawca nie wykazał zdaniem Prezes SKO w [...] szczególnie istotnego interesu publicznego. Nie można bowiem uznać za szczególnie istotny dla interesu publicznego w istocie zamiar dokonania przez wnioskodawcę jego własnej kompleksowej i subiektywnej oceny działań Prezesa SKO w [...] i całej jednostki, bowiem organami do tego powołanymi są organy kontroli np. NIK, które takich kontroli niejednokrotnie dokonywały, w tym, w aspektach objętych żądanymi informacjami. Przeprowadzone kontrole nie wykazały nieprawidłowości, które stwarzałby podejrzenie że Prezes Kolegium wykorzystuje stanowisko dla własnych celów, bądź w sposób wadliwy, czy niegospodarny zarządza powierzonym mu mieniem. Udostępnienie informacji objętych wnioskami nie stwarza możliwości wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. Celem uzyskania informacji publicznej przetworzonej nie jest bowiem zaspakajanie indywidulanych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji przetworzonych (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim, II SA/Go 878/17). Natomiast treść składanych wniosków wraz z opatrzeniem ich komentarzem do poszczególnych pytań również wyprzedzająco, świadczy jednoznacznie o prywatnym interesie wnioskodawcy i nosi znamiona pomówienia. Nadto z urzędu Prezesowi Kolegium jest wiadomym, że wnioskodawca pozostaje w osobistej relacji z pozaetatowym członkiem kolegium, który obecnie zgłosił swoją kandydaturę do powołania na etatowego członka kolegium, a składane wnioski o informację mają na celu, jak się wydaje, wywarcie presji w tym zakresie na Prezesa Kolegium. Pozaetatowy członek kolegium nie ukrywał bowiem w swoim zgłoszeniu, iż to z jego inicjatywy zostały podjęte próby wyjaśnienia "nieprawidłowości w działalności Kolegium", a jego adres korespondencyjny jest tożsamy z adresem wnioskodawcy. Dodatkowo świadczy o tym zbieżność czasowa zgłaszanych wniosków z podaniem informacji członkom kolegium o nieobsadzonym etacie orzeczniczym, a następnie ogłoszenie daty zgromadzenia ogólnego opiniującego kandydatów.
A. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
-art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne przyjęcie, że wnioskowane informacje stanowią informacje przetworzone, których udostępnienie jest zależne od występowania szczególnie istotnego interesu publicznego;
- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez uznanie, iż skarżący nie wykazał istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu dostępu do wnioskowanych informacji.
W uzasadnieniu skarżący odwołał się do swoich wyjaśnień zamieszczonych w piśmie do SKO z 25 stycznia 2019 r. (do sygnatury [...]), w którym starał się wykazać szczególną istotność dla interesu publicznego w zakresie uzyskania informacji przetworzonej. W całości podtrzymał zawarte w tym piśmie tezy, mogące świadczyć o daleko posuniętych nieprawidłowościach w gospodarce finansami publicznymi, jakie mogły mieć miejsce w SKO w [...]. To one w istocie warunkują uzyskanie dostępu do informacji publicznej.
Skarżący zaznaczył, że w swej dotychczasowej korespondencji z SKO w [...] starał się zachować daleko idący umiar. Unikał kryteriów wartościujących oraz prawnokarnej oceny określonych stanów faktycznych. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej opatrzył "komentarzem –wyprzedzającym", aby wykazać istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego i uniknąć niepotrzebnej w tym zakresie korespondencji. Co do zasady zaprezentowane tezy powtórzył w piśmie będącym odpowiedzią na żądanie organu do wykazania owej szczególnej istotności. W ocenie skarżącego szczególnie istotny interes publiczny jest oczywisty w kontekście zgromadzonych dokumentów, jednak nie dla organu. Idąc bowiem jego tokiem myślenia, udostępnienie informacji publicznej może nastąpić jedynie w wypadku informacji, które nie świadczą o istnieniu jakichkolwiek negatywnych okoliczności związanych z działaniem SKO w [...]. Wskazanie takich powoduje odmowę udostępnienia określonych danych. Taka logika jest całkowicie sprzeczna tak z literalnym brzmieniem ustawy o dostępie do informacji publicznej, jej ratio legis, jak też z ustalonym w tym zakresie orzecznictwem.
Udzielone informacje skłaniają skarżącego do uprawdopodobnienia tezy, jaką zaprezentował w dotychczasowej korespondencji z SKO. Rodzi się jednak pytanie o skalę nieprawidłowości w działalności SKO. W tym celu chciał uzyskać konkretne informacje, mające szczególną istotność dla interesu publicznego. Szczątkowe dane, które uzyskał, w połączeniu z kwerendą powszechnie dostępnych w internecie dokumentów wskazują, iż takie negatywne zjawiska w działalności SKO w [...] mogą występować. Odmowę udzielenia odpowiedzi należy więc traktować w kategoriach chęci zakamuflowania rzeczywistych rozmiarów nieprawidłowości.
Ponadto duża część żądanych informacji nie ma charakteru przetworzonego. Przykładowo - trudno przyjąć, aby informacja o ubezpieczeniu AC samochodu służbowego wykazywała cechy informacji przetworzonej. Znaczną część wnioskowanych informacji stanowią informacje proste.
Skarżący wyjaśnił, że jego relacje z pozaetatowym członkiem SKO w [...] opierają się na udzielonym mu pełnomocnictwie, mającym zakres zdecydowanie szerszy niż tylko uzyskanie dostępu do informacji publicznych. O informacje publiczne wystąpił jednak jako osoba prywatna. Przyjęta przez skarżącego pragmatyka działań objęta jest prawnie chronioną tajemnicą, w tym m.in. adwokacką. Jednocześnie zadeklarował, że przed rozprawą złoży odpis udzielonego pełnomocnictwa oraz wskaże, jaki jest dalszy bieg procesowy podjętych kroków, przy założeniu, iż będzie mógł to uczynić, nie narażając się na ujawnienie tajemnicy. Obecnie jednak byłoby to przedwczesne, szczególnie wziąwszy pod uwagę zakres udzielonego umocowania oraz przedsiębrane w tej materii działania.
Zaznaczył, że co najmniej nie na miejscu jest odnoszenie się w decyzji administracyjnej do czyjegoś życia prywatnego, nie wspominając już o prawnych aspektach takiego działania. Gromadzenie takich danych oraz ich przetwarzanie nie należy do kompetencji SKO ani też żadnej funkcjonującej obecnie służby.
Faktem jest, iż dotychczas przeprowadzane kontrole - szczególnie NIK - nie wykazały żadnych nieprawidłowości w opisanych wyżej sferach. Ten stan rzeczy wynikać może z badania dokumentów tylko pod kątem formalnym, bez merytorycznej analizy dokonanych zakupów oraz zbycia składników majątku SKO w [...]. Nie można bowiem w sposób racjonalny wytłumaczyć opisanych w komentarzu wyprzedzającym wypadków. Świadczy to jedynie o tym, iż pozostawały one poza sferą kontroli. Nadmienił, że kontrole przeprowadzane przez NIK w Sądzie Apelacyjnym w Krakowie również nie wskazywały na istnienie nieprawidłowości. Trzeba było dopiero działań opartych na innej pragmatyce, by ujawnić skalę nadużyć.
Odmowa udostępnienia żądanych informacji publicznych ugruntowała tylko przekonanie skarżącego, iż władze SKO w [...] utraciły możliwość jakiegokolwiek obiektywnego spojrzenia na swoją działalność, szczególnie w zakresie racjonalności, celowości i transparentności wykorzystywania środków budżetowych oraz ograniczeń w zakresie promowania członków własnej rodziny. Instytucja wydatkująca środki publiczne w niebagatelnej kwocie powinna potrafić się rozliczyć z przekazanej jej części budżetu. Oprócz mechanizmów kontroli państwowej istnieje również kontrola obywatelska, zagwarantowana przepisami Konstytucji RP oraz ustaw szczególnych. Ma ona charakter równorzędny z kontrolą państwową, niejako ją uzupełniający. Jej realizacji służyły złożone wnioski.
Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że Prezes SKO w [...] w piśmie z 17 stycznia 2019 r., znak: [...], poinformowała go, iż udostępnienie żądanej informacji nastąpi do dnia 8 lutego 2019 r. Treść rzeczonego pisma świadczy o tym, że Prezes SKO w [...] nie dopatrzyła się w żądanych informacjach publicznych cech informacji przetworzonych. Za pozbawione racjonalnego uzasadnienia należałoby bowiem uznać przedłużanie terminu udostępnienia informacji, aby następnie wydać decyzję odmowną. Jednocześnie zaznaczył, że w przypadku kilku informacji, o których udostępnienie wnioskował w piśmie z 7 stycznia 2019 r. Prezes SKO wezwał skarżącego "do wykazania, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, by uzyskać informację przetworzoną" (pismo Prezes SKO z 17 stycznia 2019 r., znak: [...]). W odniesieniu do wniosku zarejestrowanego pod sygnaturą [...] tego jednak nie uczyniła, co tylko potwierdza, iż nie zakwalifikowała go jako żądania udostępnienia informacji przetworzonej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest uzasadniona.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Niesporne jest również, że wszystkie żądane przez skarżącego informacje, stanowią informację publiczną.
Spór w sprawie sprowadza się do tego, czy żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną czy też prostą jak twierdzi skarżący.
Podstawą materialnoprawną wydania przez organ decyzji odmownej stanowił art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm., zwana dalej u.d.i.p.).
Zgodnie z tym przepisem, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej posługuje się pojęciem "przekształcenia informacji" (art. 15) i "przetworzenia informacji" (art. 3 ust. 1 pkt 1). Zakres tych pojęć jest nieostry i brak jest ich ustawowej definicji, dlatego pojęcie "informacji przetworzonej" jest przedmiotem zarówno rozważań sądów administracyjnych jak i nauki prawa. Informacja prosta to taka, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Może być ona pozbawiona danych wrażliwych, podlegających ochronie (np. danych osobowych), nie staje się jednak przez to informacją przetworzoną. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu (zob. wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, LEX nr 1094536). Również wtedy, gdy organ administracji publicznej posiada w swoich zbiorach dane objęte wnioskiem, wykonanie prostych czynności technicznych polegających na zliczeniu decyzji nie może być uznane za przetworzenie informacji publicznej (zob. wyrok NSA z 9 grudnia 2010 r., I OSK 1798/10).
Natomiast w przypadku informacji przetworzonej możemy w zasadzie mieć do czynienia z dwoma odmiennymi sytuacjami. Pierwsza z nich ma miejsce wtedy, gdy informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 19 grudnia 2005r., IV SAB/Wr 47/05).
Druga sytuacja ma miejsce wówczas, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu obowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie rzeczy mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną. Potrzebę przetworzenia informacji nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może również polegać na wydobyciu poszczególnych informacji z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych może być traktowana jako informacja przetworzona. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (zob. wyroki NSA: z 5 marca 2015 r., I OSK 863/14, z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14, oba w CBOSA).
Przy uchwalaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej intencją ustawodawcy nie było tworzenie instrumentów pozwalających na utrudnienie funkcjonowania jednostek wykonujących zadania publiczne, lecz zapewnienie każdemu możliwości realizowania jego konstytucyjnego prawa do uzyskania informacji publicznej. Przez uznanie informacji za informację przetworzoną wnioskodawca nie jest tego prawa pozbawiony. Jednak konieczność przetworzenia informacji i możliwość jej uzyskania słusznie została uzależniona od istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego (zob. wyroki NSA: z 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, LEX nr 281369; z 27 stycznia 2011 r., I OSK 1870/10, LEX nr 951999; z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11; z 9 listopada 2011 r., I OSK 1365/11, MoP 2011, nr 23, s. 1242; Kamińska, Irena i Rozbicka-Ostrowska, Mirosława. Art. 3. W: Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III. Wolters Kluwer, 2016.)
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczyła czterech wniosków skarżącego, szczegółowo przedstawionych w części faktycznej niniejszego uzasadnienia. Wnioski zostały zarejestrowane pod odrębnymi sygnaturami, i tak wniosek z 7 stycznia 2019 r. do sygn. [...], wniosek z 10 stycznia 2019 r. do sygn. akt [...], wniosek z 21 stycznia 2019 r., do sygn. akt [...] i wniosek z 25 stycznia 2019 r. do sygn. akt [...] Jedynie w odniesieniu do pierwszego wniosku z 7 stycznia 2019 r. organ dokonał oceny żądanych informacji przez pryzmat charakteru tych informacji. Efektem tego było udzielenie odpowiedzi na pytania zawarte w punktach: 1,3,5,6,8,9,10 oraz wezwanie wnioskodawcy do wykazania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego, by uzyskać informację przetworzoną o której mowa w punktach 2,4,7 oraz wniosku o podanie kwot wypłaconych Prezesowi Kolegium i Kierownikowi Biura Kolegium w latach 2013-2018. W odpowiedzi na wniosek z 10 stycznia 2019 r. organ poinformował pierwotnie - w piśmie z 17 stycznia 2018 r. - że udostępnienie żądanej informacji nastąpi do dnia 8 lutego 2019 r., co jednak nie nastąpiło. Natomiast wnioski z 21 stycznia 2019 r. i 25 stycznia 2019 r. nie spowodowały żadnych działań ze strony organu aż do czasu wydania decyzji odmownej. Przedstawione okoliczności sprawy pozwalają na stwierdzenie, że organ wyłącznie w odniesieniu do pierwszego wniosku poinformował skarżącego, że wnioskowane przez niego informacje częściowo stanowią informację przetworzoną i wezwał do wykazania, że ich uzyskanie jest szczególnie dla interesu publicznego. W odniesieniu do pozostałych wniosków swoje stanowisko w tym zakresie wyraził dopiero wydając decyzję odmowną. W ocenie sądu, uznanie przez organ, że pozostałe trzy wnioski zawierają wyłącznie żądanie informacji przetworzonej, obligowało go do każdorazowego wezwania skarżącego jak w piśmie z 17 stycznia 2019 r. Już to uchybienie organu czyni decyzję przedwczesną i jako taką wadliwą.
Nawet jednak gdyby przyjąć, że odpowiedź udzielona przez skarżącego w piśmie z 25 stycznia 2019 r. wyrażała stanowisko odnośnie pytań postawionych we wszystkich wnioskach to wydana decyzja nie może się ostać w obrocie prawnym. Rozważania organu sprowadzają się w istocie powołania orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie rozumienia pojęcia informacji publicznej, celem uzasadnienia tezy, że żądana informacja odpowiada tej definicji, jak również ogólne stwierdzenie, że kolegium nie posiada gotowej informacji odpowiadającej tym żądaniom, a "przygotowanie ich wymagałoby poniesienia ogromnego nakładu pracy przez jednostkę , zgromadzenia i przeanalizowania szeregu zbioru dokumentów, dokonania anonimizacji, analizy czy dokumentacja zawiera informacje prawnie chronione". Poza jednym przykładem w decyzji nie odniesiono się do poszczególnych pytań, poprzez zestawienie żądanych w nich informacji z czynnościami jakie musiałby zostać podjęte w celu wygenerowania informacji.
Z decyzji nie wynika, jaka jest (choćby przybliżona) liczba stron żądanych dokumentów, na czym ma polegać ich selekcja i analiza, jaki byłby konieczny zakres anonimizacji dokumentów, według jakich kryteriów dokumenty są zgromadzone (według realizowanych zadań lub zamówień publicznych, według dat wpływów itp.), co również może istotnie wpłynąć na czasochłonność realizacji wniosku. Przykładowo nie wiadomo, według jakiej systematyki organ gromadzi i przechowuje faktury vat: czy wszystkie faktury dotyczące eksploatacji samochodu zgromadzone są razem, czy też wraz z innymi fakturami według dat ich wpływu lub płatności, jaka jest ich przybliżona liczba. Nie oszacowano także nawet przybliżonej liczby pracowników i niezbędnego czasu, który musieliby poświecić dla realizacji wniosku. Niewątpliwie pytania o wydatki publiczne poniesione na przestrzeni kilku lat wiążą się z koniecznością analizy materiałów rachunkowych, jednak wypada również zwrócić uwagę, że obecnie księgowość w dużej mierze prowadzona jest z wykorzystaniem specjalistycznego oprogramowania, zatem nie w każdym wypadku udzielenie informacji publicznej (przynajmniej częściowo) musi wiązać się z koniecznością poszukiwania fizycznie dokumentów.
Analiza zgłoszonych żądań wnioskodawcy została przeprowadzona przez organ niestarannie i bardzo pobieżnie. Oczywistym jest bowiem, że szereg zadanych pytań dotyczyło informacji prostych, których udzielenie sprowadzało się do potwierdzenia lub zaprzeczenia jakiegoś faktu czy też wymagało pozyskania jednego dokumentu. Tytułem przykładu można wskazać, że we wniosku z 10 stycznia 2019 r. skarżący pytał czy istnieją wewnętrzne przepisy dotyczące sposobu korzystania z samochodu służbowego oraz zwracał się o ich udostępnienie, we wniosku z 21 stycznia 2019 r. skarżący pytał o składy komisji co oceny przydatności samochodów służbowych do dalszego użytkowania, daty sporządzenia określonych protokołów, trybu w jakim został zakupiony nowy samochód, faktu prowadzenia ewidencji użytkowania samochodu, czy też zawierania przez organ umów cywilnoprawnych; z kolei we wniosku z 25 stycznia 2019 r. zwracał się o informację o wysokości kosztów z tytułu ubezpieczenia i ochrony nieruchomości, a także informacji, czy samochody służbowe miały wykupione AC.
Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli Sądu w zakresie oceny, czy żądana informacja jest informacją przetworzoną. Przedstawiony materiał nie dostarcza żadnego argumentu pozwalającego na akceptację stanowiska organu co do charakteru żądanej informacji. Dopiero zaś wykazanie, że żądana informacja taki charakter posiada, czynić będzie aktualną potrzebę oceny przesłanek jej udostępnienia, wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Sąd podkreśla jednocześnie, że w całości zgadza się z cytowanym wyżej poglądem, że w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną.
Jednakże z treści zaskarżonej decyzji ww. okoliczności wywnioskować nie sposób. W tym zakresie organ naruszył art. 7 i art. 107 § 3 Kpa w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie obowiązany kwestie te szczegółowo wyjaśnić i w odniesieniu do informacji które uzna za przetworzone skrupulatnie określić jakie czynności będą musiały zostać podjęte, tak aby zarówno adresat decyzji jak i ewentualnie Sąd był w stanie ocenić zasadność twierdzenia, że organ uważa żądaną informacją za przetworzoną. Niezbędne jest więc precyzyjne wskazanie – w odniesieniu do każdego pytania – ilości dokumentów wymagających analizy, czynności koniecznych do ich odszukania, segregacji, anonimizacji, wykonania kopii faktur, czy umów, określenie ilości pracowników koniecznych do wykonania powyższych działań, oszacowanie czasu pracy w godzinach roboczych, oszacowanie ilości środków rzeczowych koniecznych do wykonania kopii (np. papier, toner) oraz oszacowanie kosztów finansowych wykonania powyższych czynności (koszty osobowe i rzeczowe).
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostają motywy jakimi kierował się wnioskodawca wystosowując zapytanie o informację publiczną. Krytycznie należy odnieść się do poszukiwania przez organ związków osobistych pomiędzy członkiem kolegium a wnioskodawcą oraz przypisywanie mu ukrytych zamiarów. Ustawa o dostępie do informacji publicznej regulując zasady na jakich udostępniana jest informacji publiczna wymaga, aby żądanie dotyczyło informacji publicznej i zostało skierowane do podmiotu określonego w katalogu zawartym w art. 4 ust. 1 ustawy. Obszar działania organu wyznaczają przepisy prawa, dopóki więc wnioskodawca zwraca się o udzielenie informacji publicznej będącej w posiadaniu tego organu to jego obowiązkiem jest zadośćuczynić temu żądaniu.
Wobec powyższego zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło