III SA/Gl 315/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-06-06

Skład orzekający: WSA Małgorzata Herman, WSA Barbara Orzepowska-Kyć, WSA Iwona Wiesner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który posiada zależny tytuł prawny do lokalu mieszkalnego (np. na podstawie użyczenia) w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, który odpowiada przysługującym mu normom zaludnienia, można cofnąć równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie ustaliły w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy, a w szczególności miejsca faktycznego zamieszkiwania skarżącego. Brak takiego ustalenia uniemożliwia prawidłową ocenę, czy skarżący posiada zależny tytuł prawny do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, który odpowiada przysługującym mu normom zaludnienia, co jest warunkiem cofnięcia równoważnika pieniężnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia M. P., policjantowi, równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organy administracji uznały, że skarżący zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe poprzez posiadanie zależne lokalu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby. Skarżący kwestionował tę ocenę, zarzucając organom stronniczość, naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz przekroczenie terminów. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach decyzją z [...] nr [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w B. z [...] nr [...], cofającą M. P. (dalej: skarżący, strona) uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W podstawie prawnej organ przywołał art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2, art. 268 a ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej K.p.a.), art. 97 ust. 5 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.), § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r, w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1130 ze zm., dalej: rozp. wykonawcze). Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania oraz argumentację prawną organ wskazał, że policjantowi w służbie stałej, decyzją z [...] przyznano równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu służby lub w miejscowości pobliskiej, z uwagi na zamieszkiwanie w budynku stanowiącym własność rodziców. W związku z zaleconą powszechną weryfikacją prawa funkcjonariuszy do lokalu mieszkalnego in natura i finansowych świadczeń pochodnych wypłacanych w śląskim garnizonie Policji, zawiadomieniem z [...] r., organ pierwszoinstancyjny poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz zaprosił do czynnego w nim udziału, wyznaczając na to termin 7 dni od dnia doręczenia pisma. Z akt sprawy wynika, że [...] r. organ przeprowadził oględziny budynku w K., w którym wg oświadczenia zamieszkuje skarżący. W trakcie oględzin ustalono, iż budynek składa się z 2 kondygnacji mieszkalnych: - parteru, gdzie znajdują się pomieszczenia gospodarcze, łazienka, jeden pokój zajmowany przez policjanta o wymiarach 4,25 m x 2,90m (12,32 m2) przy wysokości pomieszczenia 2,15 m, co przy zastosowaniu zasad wynikających z normy PN-70/B-02365 (zaliczeniu powierzchni w 50 %) dało 6,16 m2, - piętra na którym znajdują się 3 pokoje, kuchnia, łazienka. W trakcie oględzin skarżący oświadczył, że w budynku zameldowane są 4 osoby: on, jego brat oraz rodzice. Z wydruków PESEL wynika, iż rodzice strony posiadają zameldowanie czasowe w miejscowości H. od 20.01.2016 r. do 20.01.2021 r. Funkcjonariusz poproszony o wyjaśnienie meldunku czasowego, oświadczył, iż nie może odpowiedzieć na to pytanie, gdyż nie jest do tego osobą uprawnioną. Ojciec funkcjonariusza nie stawił się w wyznaczonym terminie na przesłuchanie w charakterze świadka. W trakcie prowadzonego rozpytania przez dzielnicowego wśród sąsiadów, uzyskano informację, iż rodzice skarżącego zamieszkują w H., a skarżący mieszka osobno w budynku znajdującym się na tej samej posesji. Pismem z [...] r. uzyskano informację z Urzędu Gminy w K., że w przedmiotowej deklaracji dotyczącej wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi ujęto 2 osoby zamieszkujące tę nieruchomość. W miesiącu sierpniu 2018 r. przeprowadzone zostały ponowne rozpytania przez dzielnicowych wśród sąsiadów mające ustalić czy skarżący zamieszkuje (ciągle, okresowo) w K. czy też H. Osoby rozpytane zamieszkujące w sąsiedztwie w miejscowości K. podały, że funkcjonariusz zamieszkuje tam stale. Jednakże osoby rozpytywane w miejscowości H. stwierdziły, że policjant tam mieszka. Rodzice skarżącego przesłuchani [...] r. w charakterze świadków zeznali m.in., że na stałe zamieszkują w K., natomiast w H. posiadają domek, w którym przebywają w soboty i niedziele - dni wolne. Oboje świadkowie podali, że budynek należący do ich syna w H. jest jeszcze w budowie. Fakt złożenia deklaracji na wywóz nieczystości w K. tylko na 2 osoby uzasadniony został tym, że rodzice skarżącego płacą również za 2 osoby za wywóz śmieci w H. za swój drugi budynek. Ponadto oświadczyli, iż świadomie stwarzają atmosferę stałego mieszkania w domku w H. z uwagi na wcześniejsze włamanie. Ojciec skarżącego zeznał, że domek w H. został oddany do użytku w tym roku. Organ zauważył, że zameldowanie czasowe obowiązuje od dnia 20.01.2016 r. Skarżący nie wyraził zgody na przeprowadzenie oględzin w domu w H., ponieważ w budynku wykonywane są prace wykończeniowe związane z równaniem podłóg metodą wylewki samopoziomującej oraz kafelkowania podłoża. W związku z powyższym [...] r. przeprowadzono oględziny zewnętrzne budynku, w celu sprawdzenia czy trwają tam jakieś prace. Na miejscu stwierdzono, że posesja jest ogrodzona, budynek z zewnątrz jest wykończony (otynkowany). Parter budynku wyposażony jest w rolety zewnętrzne, które w czasie oględzin były opuszczone. Teren wokół domu jest uprzątnięty, zagospodarowany (trawniki, drzewa). W czasie oględzin posesja była opustoszała, nie była tam żadnych pojazdów ani ludzi. W toku prowadzonego postępowania organ przesłuchał kolejnego sąsiada strony zamieszkałego w H. Świadek ten zeznał m.in., że nie interesuje się życiem swoich sąsiadów. Nie potrafi określić czy skarżący mieszka w swoim budynku, ale widuje go tam w ubraniach roboczych w trakcie różnych prac. Zeznał również, iż rodzice policjanta są tam w dni robocze, w tygodniu. Jak zauważył organ I instancji jest to sprzeczne z tym co zeznali rodzice skarżącego, którzy podają że przebywają tam w soboty i niedziele. Mimo ponownego wezwania do ustalenia terminu oględzin domu, strona nie wyraziła zgody na ich przeprowadzenie, z uwagi na trwanie prac wykończeniowych. W wyniku przeprowadzonego postępowania przyjęto, że na chwilę obecną potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza zostały zaspokojone, a zatem przestał on spełniać warunki przyznania świadczenia, o których mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA w sprawie ... równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i na podstawie § 6 tego rozporządzenia decyzją z [...] nr [...], organ pierwszoinstancyjny cofnął skarżącemu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W uzasadnieniu decyzji organ wywiódł, że budynek mieszkalny o pow. 95 m2, w którym policjant zamieszkuje, należy do jego rodziców i usytuowany jest w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby. Zdaniem organu w świetle ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa, długotrwałe udostępnienie lokalu do wyłącznego korzystania, kwalifikuje taki stosunek prawny jako umowę użyczenia. Zgodnie zaś z art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Organ dodał, że posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą i w takim ujęciu posiadaniem jest również posiadanie zależne, a do tego rodzaju prawa zalicza się także użyczenie. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz utrzymanie w mocy decyzji nr [...], przyznającej uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący argumentował, że nadal zamieszkuje w domu swoich rodziców usytuowanym w K., w którym zamieszkuje 6 osób: rodzice, brat z konkubiną i jej synem oraz skarżący. Zdaniem skarżącego decyzja organu I instancji jest stronnicza. Rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w oparciu o domniemanie, a powinno nastąpić w oparciu o zgromadzony w sprawie nie budzący wątpliwości materiał dowodowy. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił m.in., że z dokumentacji w sprawie wynika, że od momentu mianowania do służby stałej w Policji, pobierając równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, skarżący nigdy nie wystąpił o przydział lokalu mieszkalnego, nie ubiegał się wcześniej o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub budowanego przez siebie domu jednorodzinnego. Następnie wskazał, że organy I i II instancji nie przeprowadziły dowodu w kwestii ustalenia czy Kozy spełniają kryteria do uznania ich za miejscowość pobliską w stosunku do B., jednak jak wynika z postanowień art. 77 § 4 K.p.a. fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Organ dodał, że czas przejazdu transportem PKP pomiędzy tymi miejscowościami wynosi od 14 do 15 minut w jedną stronę (informacja uzyskana z ogólnodostępnej strony internetowej e-podróżnik). Zdaniem organu niniejsze postępowanie nie miało na celu ustalenie, czy skarżący zamieszkuje w K., czy też w H., a ustalenie czy posiada on nadal uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że sytuacja mieszkaniowa rodziców skarżącego oraz ich synów jest zadowalająca. Rodzice posiadają dwa domy, a skarżący kończy aktualnie budowę własnego domu. Organ odwoławczy podzielił zdanie organu I instancji, że skarżący w trakcie postępowania nie wnosił żądanych informacji, nie udostępniał swojej inwestycji do przeprowadzenia wizji. Organ II instancji za mało prawdopodobny uznał fakt, że policjant dokonał "wylewki" w terminie zbieżnym z wyznaczonym terminem wizji. Dziwną jest również kolejność zastosowania prac budowlanych - najpierw wykonanie prac związanych z elewacją budynku, a dopiero w dalszej kolejności wykonanie prac związanych z wykończeniem wnętrza innym niż ostateczne wykończenia dekoratorskie. Zdaniem organu odwoławczego, gdyby policjant jednak faktycznie realizował wskazane przez siebie prace, to po ustabilizowaniu/utwardzeniu się podłogi sam zaprosiłby organ do przeprowadzenia czynności, czego nie uczynił, a wręcz ponownie odmówił udostępnienia budynku w celu dokonania wizji. Przekonujące są również zeznania osób zamieszkałych w sąsiedztwie skarżącego w H., które (jak wynika z notatki z [...] r.) zeznały, że skarżący pod wskazanym adresem zamieszkuje przez cały czas. Wyjaśnienia skarżącego informujące, że to worki innych mieszkańców są wystawiane przy jego posesji nie przekonały organu. W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o przychylne rozpatrzenie skargi, zarzucając naruszenie: - prawa materialnego tj. § 6 w zw. z § 1 rozporządzenia wykonawczego przez niewłaściwe zastosowanie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji przez błędną wykładnię, gdyż żadna przesłanka nie zaistniała; - rozszerzającą interpretację § 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkaniowych oraz przydziału i opróżniania kwater przeznaczonych dla policjantów i każdego członka rodziny, o którym mowa w art. 89 ustawy o Policji. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący uznał, że decyzja o cofnięciu równoważnika została wydana bez podstawy prawnej. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wystąpił również z wnioskiem w sprawie przyznania pomocy finansowej w związku z budową domu. Organ prowadzący postępowanie uznał za zasadne przeprowadzenie oględzin jego inwestycji budowlanej, co było czynnością niezasadną, wobec złożonego wniosku o dofinansowanie. Skarżący wskazał również, że składał wnioski dowodowe przy prowadzonym postępowaniu, ale nie zostały one rozpatrzone. Podsumowując ocenił, że postępowanie było prowadzone tendencyjnie jak i obowiązujące terminy administracyjne były przekroczone o czym monitorował, ale bezskutecznie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., w skrócie p.p.s.a.) stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, cofającą równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, przyznany decyzją tego organu [...]. Istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia, czy skarżący spełnia przesłanki uprawniające go do pobierania równoważnika w dacie kontroli i weryfikacji jego uprawnień, innymi słowy, czy posiadanie lokalu, który nie został wymieniony w § 1 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia stanowi podstawę do cofnięcia przedmiotowego równoważnika. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Stosownie zaś do § 1 ust. 1 rozporządzenia równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantom w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, nie posiadają lokali, domów lub kwatery tymczasowej, o których mowa w pkt. 1-6. Z kolei § 6 rozporządzenia dotyczy sytuacji kiedy cofa się uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zgodnie z tym przepisem policjantowi cofa się uprawnienie do dotychczas zajmowanego lokalu m.in. gdy policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust.1. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 29 listopada 2004 r. sygn. akt K 7/04, (publik. OTK-A 2004/10/109) stwierdził, że jak wskazuje art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, świadczenie to (równoważnik pieniężny) ma rekompensować uprawnionemu policjantowi brak lokalu mieszkalnego. Zamieszczenie tego przepisu w rozdziale ósmym tej ustawy zatytułowanym "Mieszkanie funkcjonariuszy Policji" wskazuje jasno, że przepis art. 92 ustawy o Policji pozostaje w ścisłym związku z art. 88 tej ustawy, który formułuje ogólną przesłankę, od spełnienia której zależy sama możliwość uzyskania oraz wysokość poszczególnych świadczeń pieniężnych należnych policjantom, przewidzianych w tym rozdziale. Na wysokość równoważnika określonego w art. 92 ustawy o Policji wpływa zatem liczba członków rodziny policjanta oraz ich uprawnienia wynikające z odrębnych przepisów. Zauważyć należy, iż z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Należą do nich nie tylko przydział lokalu (art. 90 ust. 1 ustawy o Policji), czy prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (art. 94), ale także prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu (art. 92 ust. 1). Ustawodawca wskazał zatem, że realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić w dwojaki sposób, a mianowicie albo przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego (w miejscowości, w której policjant stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej), albo przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych. Prawo do lokalu mieszkalnego realizowane jest zatem przede wszystkim przez administracyjny przydział lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji, a dopiero w dalszej kolejności przez pozostałe, powyższe świadczenia pieniężne. Omawiany w niniejszej sprawie równoważnik pieniężny w sposób oczywisty jest więc formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego, jednakże uprawnieniem pochodnym do prawa wynikającego z art. 88 ust. 1 ustawy. Ma on zastępczy (subsydiarny) charakter w tym sensie, że dopiero, gdy w stosunku do policjanta nie zrealizowano uprawnienia podstawowego (jakim jest administracyjny przydział lokalu), należy mu przyznać i wypłacać określoną kwotę pieniężną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Omawiany równoważnik ma charakter ekwiwalentu za niezaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w drodze decyzji z zasobów lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Skoro uprawnienie do otrzymania lokalu powiązane jest z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, to warunek ten podlega rozważeniu także przy ocenie subsydiarnego uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu. W konsekwencji należy przyjąć, że funkcjonariuszowi nie przyznaje się przedmiotowego równoważnika z tytułu braku lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Taką negatywną przesłankę stanowi posiadanie przez policjanta lub jego małżonka, w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji). Powyższe wywody prowadzą do wniosku, że w sytuacji gdy policjant jest uprawniony do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a takiego lokalu z zasobów mieszkaniowych Policji mu nie przydzielono, to można odmówić mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, tylko wówczas, gdy posiadane przez niego lub jego małżonka mieszkanie zapewnia przysługujące mu normy zaludnienia. Wobec niezdefiniowania pojęcia "posiadanie" na gruncie ustawy o Policji, należy je rozumieć w sposób ukształtowany ogólnymi przepisami prawa cywilnego, właściwego do określenia znaczenia instytucji prawnorzeczowych. W takim ujęciu posiadaniem jest również posiadanie zależne. Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem zależnym jest ten kto włada rzeczą faktycznie nie jak właściciel, ale jako mający prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Do tego rodzaju prawa zalicza się także użyczenie (por.: wyrok SN z 20.11.1968 r., sygn. akt II CR 412/68, zbiór LEX nr 6418; wyrok NSA z 14 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2180/02, zbiór LEX nr 158811). Zajmowanie lokalu na podstawie użyczenia jest więc posiadaniem w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Jeżeli lokal taki odpowiada normie powierzchniowej przysługującej policjantowi i położony jest w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, to potrzeby mieszkaniowe policjanta są zaspokojone, a w konsekwencji nie spełnia on niezbędnej przesłanki do uzyskania prawa do lokalu (art. 88 cyt. ustawy), a w następstwie tego - również do zastępczych form pomocy, w tym i prawa do przedmiotowego równoważnika. Słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, że stanowisko takie jest prezentowane nie tylko w orzecznictwie sądów administracyjnych. W uchwale z 18 stycznia 2013 r. sygn. akt II PZP 6/12 (OSNP 2013/9-10/102, Lex 1281361) Sąd Najwyższy stwierdził, że "posiadanie lokalu mieszkalnego" wyłączające prawo do równoważnika może wynikać nie tylko z tytułów prawnych mających swe źródło w prawie rzeczowym (własność, użytkowanie wieczyste, służebność mieszkania itp.) ale też ze stosunków zobowiązaniowych, tzn. umów cywilnoprawnych - takich jak np. najem, użyczenie (por. uchwała NSA z 29 marca 1999 r. sygn. akt OPS 1/99, ONSA 1999/3/77). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 14 maja 2001 r. sygn. akt TK 1/00 (OTK z 2001 r. nr 4, poz. 84) podkreślił, że pomoc finansowa dla policjantów nie stanowi ich przywileju z racji bycia policjantem, lecz ma służyć im do uzyskania mieszkania w miejscu pełnienia służby. Uruchomienie takiej pomocy nie jest potrzebne w razie posiadania przez policjanta odpowiedniego lokalu, bez względu na rodzaj tytułu prawnego do niego. (zobacz wyrok WSA w Gliwicach z 8.02.2018 sygn. akt IV SA/GL 955/17, uchwała NSA z 21.04.2008 r. I OPS 3/08, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc te spostrzeżenia na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać przyjdzie, że organy nie ustaliły stanu faktycznego w sprawie, gdyż uznały, że jest on nieistotny. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że nie jest istotne, gdzie skarżący w chwili obecnej zamieszkuje: w K. w domu rodziców, czy też w H., gdyż nie to było przedmiotem postępowania. Zdaniem organu sytuacja mieszkaniowa rodziców skarżącego oraz skarżącego i jego brata jest zadowalająca. Rodzice posiadają dwa domy, a skarżący kończy aktualnie budowę własnego domu. W tej sytuacji, skoro nie ustalono, gdzie skarżący zamieszkuje, wywód organu, że skarżący jest posiadaczem zależnym lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, spełniającego kryterium przysługujących norm zaludnienia, jest bezzasadny. Zwłaszcza w sytuacji, gdy organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że przekonujące są zeznania osób zamieszkałych w sąsiedztwie skarżącego w H., które (jak wynika z notatki z [...]r.) zeznały, że skarżący pod wskazanym adresem zamieszkuje przez cały czas. W tym miejscu wskazać przyjdzie, że organ zobowiązany jest wydać decyzję o cofnięciu przyznanego wcześniej równoważnika za brak lokalu mieszkalnego na podstawie § 6 w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, kiedy na skutek zmiany (ujawnienia) okoliczności faktycznych okaże się, że jest on posiadaczem odpowiedniego, a więc spełniającego normy zaludnienia lokalu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, a także, gdy przestał on spełniać warunki przewidziane w § 1 ust. 1 rozporządzenia. W tym stanie rzeczy zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Należało dodatkowo przesłuchać sąsiadów w H., a nie poprzestać tylko na rozpytaniu celem ustalenia, gdzie skarżący zamieszkiwał w dacie wydania decyzji. Zauważyć również przyjdzie, że słusznie wskazał organ, że skarżący w trakcie postępowanie nie wnosił żadnych informacji, nie udostępniał swojej inwestycji do przeprowadzenia wizji. Ta okoliczność winna być oceniona przez organ negatywnie. To skarżący żądał przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, zatem powinien współdziałać z organem, zwłaszcza że skarżący wykonuje zawód zaufania publicznego. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organ wszczął z urzędu postępowanie pomimo niezmiennej sytuacji faktycznej i prawnej skarżącego od dnia przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu, wobec odmiennej interpretacji pojęcia "posiadanie odpowiedniego lokalu mieszkalnego", wymienionego w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Jednakże w trakcie tego postępowania okazało się, że być może sytuacja skarżącego uległa zmianie i zamieszkuje on w wybudowanym przez siebie budynku. Ta okoliczność nie została przez organ wyjaśniona. Podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego okazał się zasadny. Zgromadzony materiał dowodowy nie jest kompletny, spójny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Uzasadnienie faktyczne rozstrzygnięcia nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Organ nie ustalił stanu faktycznego sprawy i nie ustalił, gdzie faktycznie skarżący zamieszkuje, a jest to okoliczność istotna, która mogła mieć istotny wpływ na wynik w sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uchylił decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło