I OZ 701/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. B. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 151/19 w przedmiocie pozostawienia pisma bez rozpoznania w sprawie ze skargi H. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 września 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 596/18 wydanym w sprawie ze skargi H. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zarządzeniem z 8 czerwca 2020 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 151/19, pozostawił bez rozpoznania pismo skarżącej H. B. z [...] maja 2020 r. Uzasadniając powyższe Sąd wskazał, że Skarżąca nadesłała drogą elektroniczną pismo przewodnie zatytułowane "Wniosek. Wnioski skarżącej", które zostało podpisane zweryfikowanym podpisem elektronicznym. Z kolei pismo zatytułowane "Wniosek", zawierające żądania skarżącej, nie zostało opatrzone takim podpisem (k.150). Podniósł, że zgodnie z art. 46 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) - dalej: "ppsa", w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno m.in. zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W myśl zaś art. 46 § 2b ppsa, zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Z tego też względu zarządzeniem z [...] maja 2020 r. Skarżąca została wezwana, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, do nadesłania pisma zatytułowanego "Wniosek" podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Powyższe wezwanie zostało doręczone Skarżącej elektronicznie [...] maja 2020 r. H. B. nie uzupełniła braku formalnego pisma w zakreślonym terminie toteż Sąd, na podstawie art. 49 § 2 ppsa postanowił o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Na powyższe zarządzenie Skarżąca wniosła zażalenie, twierdząc w uzasadnieniu, że po "przeszukaniu portalu e-PUAP" i dwukrotnym przesłaniu na skrzynkę podawczą Sądu zweryfikowanych wniosków uznaje, że "poprawnie wykonała procedurę i spełniła wymogi WSA". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Pogląd wyrażony przez Sąd pierwszej instancji, z którego wynika, że elektroniczne podpisanie pisma głównego sporządzonego w formularzu platformy e-PUAP ma skutek w postaci podpisania wyłącznie tego pisma, co oznacza, że na załączonych do niego plikach brak podpisów, jest błędne. Zaprzeczają mu oficjalne zasady funkcjonowania - instrukcje i podręczniki dla platformy e-PUAP - i podpisywania pism w platformie e-PUAP oraz mechanizmy wizualizacji dla użytkowania platformy e-PUAP a także treść dokumentu elektronicznego i UPP. Stanowisko, w myśl którego elektroniczne podpisanie pisma głównego sporządzonego w formularzu platformy e-PUAP jest równoznaczne z podpisaniem tego pisma oraz załączonych do niego plików wyrażone zostało również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2894/18, w postanowieniach NSA: z 16 czerwca 2020 r., sygn. akt II OZ 275/20 i z 11 sierpnia 2020 r., sygn. Akt I FZ 76/20 (opub.: CBOSA) oraz w doktrynie (zob. P. Pietrasz, "Informatyzacja polskiego postępowania przed sądami administracyjnymi a jego zasady ogólne", Warszawa 2020, s. 310-311), które to stanowisko sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. W dokumencie pomocy zamieszczonym na stronie internetowej www.epuap.gov.pl (w zakładce: Pomoc > Instrukcje i podręczniki > Załatwianie sprawy), w punkcie 3. "Wypełnienie i wysyłanie wniosku", w kilku krokach opisana została droga do prawidłowego sporządzenia, podpisania i wysłania pisma za pośrednictwem platformy e-PUAP. W Kroku 3 dotyczącym wprost przedmiotu niniejszej sprawy wskazuje się, że: "Z rozwijanej listy użytkownik może wybrać Rodzaj pisma [5], jakie chce złożyć do urzędu. Może to być wniosek, skarga, oświadczenie etc. Następnie wypełnia pola wymagane, tj. Tytuł pisma [6] oraz uzupełnia jego Treść [7]. Użytkownik może również pobrać załączniki z dysku i wysłać je wraz z wypełnionym formularzem do urzędu. Jeśli chce dodać załącznik klika na symbol zielonego plusa [8] następnie wybiera ścieżkę do miejsca, w którym umieszczony jest wybrany plik a na końcu wpisuje Opis załącznika". Na końcu opisu Kroku 3 (w ramce z wykrzyknikiem) umieszczono następującą informację i zasadę: "Aby dokument miał moc prawną powinien być podpisany przed wysłaniem. Jest to sytuacja analogiczna jak w przypadku korespondencji drogą tradycyjną – na wnioskach, które składamy w urzędach osobiście, również składamy podpisy. Podpis odnosi się do całej treści formularza wraz z załączonymi do niego plikami". Ta reguła została powtórzona także w zakładce: Pomoc > Instrukcje i podręczniki > Zakładanie konta użytkownika i załatwianie sprawy, w punkcie "Jak wysłać pismo". Przedstawiony powyższej sposób wnoszenia dokumentu elektronicznego i składania podpisu przez platformę e-PUAP jest również zgodny z art. 12b § 1 i § 2 oraz art. 46 § 2a i 2b ppsa. Zgodnie z art. 12b § 1 i § 2 ppsa, regulującym kwestię wnoszenia do sądu administracyjnego dokumentów elektronicznych, warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a. Artykuł 46 § 2a ppsa odnosi się wyłącznie do pism stron wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego i stanowi, że podpisanie wymaganym podpisem dokumentu elektronicznego wnoszonego przez platformę e-PUAP, wewnątrz którego przekazywane są inne dokumenty, np. załączniki, skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego. Wykładni tej nie przeczy również treść art. 46 § 2b ppsa, zgodnie z którym zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Z przepisu tego wynika bowiem jedynie, że jeżeli strona chce wnieść do sądu załącznik w formie odrębnego dokumentu elektronicznego to ten dokument powinien być również podpisany przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Istotne jest zatem odpowiednie podpisanie przekazywanego dokumentu elektronicznego. Formalistyczna wykładnia art. 46 § 2b ppsa, co do wymogu podpisania podpisem elektronicznym odrębnie każdego dokumentu (pliku) w przesyłanym jednym dokumencie elektronicznym przeczy celowi wprowadzenia informatyzacji postępowania sądowoadministracyjnego oraz oficjalnym zasadom funkcjonowania i podpisywania pism w platformie e-PUAP". H. B. [...] maja 2020 r. przesłała za pośrednictwem platformy e-PUAP dokument elektroniczny, zawierający pismo przewodnie i załączone do niego pliki, który został podpisany podpisem kwalifikowanym. Oznacza to, że nie było podstaw by wzywać skarżącą do usunięcia braku formalnego poprzez nadesłanie pisma nazwanego przez skarżącą: "Wniosek" opatrzonego podpisem kwalifikowanym skoro stanowiło ono załącznik do pisma przewodniego sporządzonego w formularzu platformy e-PUAP i taki dokument znajdował się już w aktach sprawy. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzekł jak w sentencji.