II SA/Wa 311/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Rektora-Komendanta Szkoły Głównej Służby Pożarniczej z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę ` Rektor-Komendant Szkoły Głównej [...] w [...] postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. (nr [...]), zaskarżonym przez P.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] maja 2018 r. (bez numeru) o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją tego organu z [...] października 2012 r. (nr [...]) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 2016 r. o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego magister inżynier. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że objętą wnioskiem o wznowienie decyzją z [...] października 2012 r. Rektor-Komendant Szkoły Głównej [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego magister inżynier. W uzasadnieniu organ podał, że jest to akt Komisji Egzaminacyjnej stwierdzający ukończenie przez skarżącego studiów i nadanie mu tytułu zawodowego, który (mimo nazwania go decyzją) nie stanowi decyzji w rozumieniu k.p.a. Komisja Egzaminacyjna powołana do przeprowadzenia egzaminu magisterskiego nie jest organem uczelni w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz statutu uczelni i nie wydaje decyzji w rozumieniu k.p.a. W dniu 29 listopada 2017 r. skarżący zwrócił się do Rektora-Komendanta Szkoły Głównej [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] października 2012 r. (wydaną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności), na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wnioskodawca podał, że M.P. poinformował go, że Rektor-Komendant Szkoły Głównej [...] w [...] w dniu [...] marca 2012 r. orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji o przyznaniu mu (M.P.) tytułu zawodowego magistra inżyniera i nadal tytuł magistra pożarnictwa. Nie jest więc zdaniem skarżącego, zrozumiałe dlaczego organ, w takim stanie faktycznym, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego. Rektor-Komendant Szkoły Głównej [...] postanowieniem z [...] maja 2018 r. wydanym na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., odmówił skarżącemu wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonego decyzją z [...] października 2012 r. Organ podał, że we wstępnej fazie postępowania w sprawie wznowienia, jest obowiązany ocenić wyłącznie, czy podanie o wznowienie opiera się na jednej z ustawowych podstaw, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. i czy zostało wniesione do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. (w wypadku przesłanki wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania). Organ podał, że przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., na który powołał się skarżący we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Decyzja wydana przez Rektora w stosunku do M.P. (z [...] marca 2012 r.), którą skarżący traktuje jako nową okoliczność stanowiącą podstawę wznowienia, istniała w dniu wydania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie (z dnia [...] października 2012 r.), niemniej skoro obie te decyzje zostały wydane przez ten sam organ, trudno uznać, że ta "wcześniejsza" decyzja nie była znana Rektorowi wydającemu "późniejszą" decyzję, o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 2016 r. o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego magister inżynier. Komendant dodał, że skarżący wyjaśnił, że o podstawie wznowienia postępowania dowiedział się z rozmowy z M.P. i wniósł o przeprowadzenie dowodu z jego zeznań. Organ uwzględniając ten wniosek, przesłuchał M.P., który w dniu 6 kwietnia 2018 r. zeznał, że "w zeszłym roku" rozmawiał ze skarżącym w tej sprawie (miesiąca nie pamięta). Organ powołując orzecznictwo sądowe stwierdził, że to wnioskodawca musi udowodnić kiedy (w jakiej dokładnie dacie) dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie udowodnił, kiedy dowiedział się o podstawie wznowienia (ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że podanie o wznowienie zostało złożone przed upływem jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia). Z tych powodów organ na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania. Skarżący zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniósł przede wszystkim, że rozmowa miedzy skarżącym a M. P. "odbyła się dość dawno" i nie można oczekiwać, aby pamiętali oni dokładną jej datę. P.W. dodał, że w rozpatrywanej sprawie organ, nie bacząc na to, czy skarżący dochował miesięcznego terminu na złożenie podania o wznowienie postępowania, powinien wznowić to postępowanie z urzędu (skoro nie zakwestionował, że decyzja dotycząca M.P. istniała w dniu wydania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie). Po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Rektor-Komendant Szkoły Głównej [...] postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powtórzył w całości stanowisko zaprezentowane w tym postanowieniu. Organ dodał, że NSA w wyroku z 8 marca 2017 r. II OSK 1675/15 stwierdził, że wykładnia art. 148 § 1 k.p.a., że miesięczny terminy dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinien odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą wniosku, jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu, nie znajduje uzasadnienia w treści tego przepisu. Prowadziłoby to do zatarcia różnicy pomiędzy postępowaniem wznowieniowym prowadzonym na wniosek strony a postępowaniem prowadzonym z urzędu. Strona nie może skutecznie kwestionować postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego podnosząc, że kwestia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie ma znaczenia, ponieważ postępowanie może zostać wznowione z urzędu na podstawie art. 147 k.p.a. P.W. zaskarżył postanowienie Rektora-Komendanta Szkoły Głównej [...] z [...] grudnia 2018 r. do Sądu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a k.p.a. przez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz wadliwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej i art. 2, art. 32 ust. 1 i ust 2 Konstytucji RP przez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady równości wobec prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty. W szczególności podkreślił, że w orzecznictwie przyjmuje się, że w sytuacji, w której strona przekroczyła termin określony w art. 148 § 1 k.p.a., a jednocześnie zachodzi prawdopodobieństwo zaistnienia jednej z pozytywnych przesłanek wznowieniowych (poza określoną z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), organ powinien rozważyć wszczęcie z urzędu postępowania wznowieniowego oraz dać temu wyraz w uzasadnieniu postanowienia. Jeżeli zatem organ dostrzeże zaistnienie przesłanek wznowienia (a z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie), to nie może przejść nad tym do porządku dziennego, ale będzie zobowiązany wszcząć z urzędu postępowanie wznowieniowe (skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 października 2017 r., II SA/Gl 281/17, dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie https: cbois.nsa.gov.pl., błędnie podając jednak jego sygnaturę). W konkluzji skarżący stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie organ "zupełnie pomija" to, że dwóm osobom, o takich samym kwalifikacjach nadano rożne uprawnienia i "ucieka się" wyłącznie do aspektów formalnych, której jak wykazano, nie powinny być decydujące w tej sprawie. P.W. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Rektor-Komendant Szkoły Głównej [...] w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zaskarżone przez P.W. postanowienie Rektora-Komendanta Szkoły Głównej [...] w [...] nie narusza prawa i dlatego skarga jest nieuzasadniona. Według art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ administracji wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw określonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, 3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej jeżeli stwierdzi że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ale występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że postępowanie wznowieniowe jest dwuetapowe. Na wstępnym etapie w sprawie wznowienia postępowania organ administracyjny bada tylko i wyłącznie czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowej przesłance wznowienia oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. (por. np. wyrok NSA w Warszawie z 14 czerwca 1999 r., IV SA 2397/98, LEX nr 47857). W przypadku ustalenia, że podanie o wznowienie postępowania nie określa przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a., gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo nie został zachowany termin jego złożenia, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (por np. wyrok NSA z 7 stycznia 2009 r., II OSK 1747/07, LEX nr 484887). Z kolei w wyroku NSA w Warszawie z 27 marca 2001 r., I SA 2390/99 (LEX nr 54724), stwierdził, że ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 21 marca 2019 r. (LEX nr 2645399) zwrócił uwagę, że czym innym jest brak podstaw do wznowienia, a czym innym jest brak zaistnienia przesłanek wznowieniowych. To drugie oznacza taki stan, że jest możliwe wznowienie postępowania, ale w tym wznowionym postępowaniu nie zaistniały przesłanki wznowieniowe, np. do uchylenia ostatecznej decyzji i orzeczenia na nowo co do istoty sprawy we wznowionym postępowaniu. Zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy Rektor-Komendant Szkoły Głównej [...] w [...] prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego organu z [...] października 2012 r. z uwagi na to, że skarżący nie wykazał, że podanie o wznowienie zostało złożone w ustawowym terminie. W orzecznictwie (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2019 r II OSK 735/17, LEX nr 2639376, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2019 r. VIII SA/Wa 136/19, LEX nr 2671308) podkreśla się, że zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania musi być udowodnione przez stronę. To strona domagająca się wznowienia postępowania ma wykazać kiedy (w jakiej dacie) dowiedzenia się o okolicznościach wznowienia, a nie jest to zadaniem organu. Obowiązkiem organu jest natomiast jednoznaczne ustalenie kwestii dochowania przez stronę terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Trzeba przypomnieć, że skarżący we wniosku o wznowienie postępowania powołał się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wskazał, że tą istotną dla sprawy (zakończonej decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności) nową okolicznością faktyczną (dowodem) istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję jest decyzja Rektora z [...] marca 2012 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji o przyznaniu M.P. tytułu zawodowego magistra inżyniera. Nie podał jednak jednoznacznie, mimo wezwania, kiedy dowiedział się o tej decyzji. Sąd nie podziela poglądu zaprezentowanego w powołanym przez skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 października 2017 r., że miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinien odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą wniosku, jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu. Taka wykładnia art. 148 § 1 K.p.a. nie znajduje uzasadnienia w treści tego przepisu i prowadziłaby do zatarcia różnicy pomiędzy postępowaniem wznowieniowym prowadzonym na wniosek strony a postępowanie prowadzonym z urzędu. W konsekwencji strona nie może skutecznie kwestionować postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego podnosząc, że kwestia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie ma znaczenia, ponieważ postępowanie może zostać wznowione z urzędu na podstawie art. 147 K.p.a. (por. m. in. wyrok NSA z 8 marca 2017 r. II OSK 1675/15 przywołany przez organ). Z tego co już powiedziano wynika, że zarzuty skargi nie są uzasadnione. Nie można zarzucić organowi niedostatecznego ustalenia i nieprawidłowej oceny okoliczności faktycznych sprawy (w kwestii zachowania przez skarżącemu terminu złożenia podania o wznowienie), skoro to skarżący miał wykazać, kiedy dowiedział się o podstawie wznowienia. Sąd nie zgadza się ze skarżącym, że Rektor-Komendant prowadził postępowanie w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej, z naruszeniem proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.) lub że bez uzasadnionej przyczyny odstąpił od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (art. 8 § 2 k.p.a.). Można dodać, że konstytucyjna zasada równości wobec prawa oznacza, że wszystkie charakteryzujące się określoną, istotną cechą podmioty prawa, których dotyczą konkretne normy prawne, traktowane być muszą równo. W rozpatrywanej sprawie, dotyczącej odmowy wznowienia postępowania z uwagi na niewykazanie przez stronę zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie, Sąd nie stwierdził, aby organowi można było zarzucić naruszenie tej zasady. Przekonanie skarżącego, że skoro w innej sprawie została wydana decyzja "korzystna" dla strony, to "automatycznie" jego wniosek o wznowienie postępowania (mimo niespełnienia warunków formalnych) powinien zostać uwzględniony, nie znajduje oparcia w przepisach obowiązującego prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 tej ustawy.