II SA/Gd 321/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2019 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. i R. B. na uchwałę Rady Gminy z dnia 12 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K. postanawia odrzucić skargę. K. B. i R. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pismem z dnia 15 kwietnia 2019 r. skargę na uchwałę nr XII/343/17 Rady Gminy z dnia 21 grudnia 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania dla obrębu N. w gminie K. oraz na uchwałę nr X/396/14 Rady Gminy z dnia 12 listopada 2014 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Skargi na każdą ze wskazanych uchwał zostały rozdzielone, i sprawie ze skargi na uchwałę nr X/396/14 Rady Gminy z dnia 12 listopada 2014 r. nadano sygnaturę akt II SA/Gd 321/19 i objęto przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. W skardze na powyższą uchwałę skarżący zarzucili rażące przekroczenie przez Radę Gminy swoich uprawnień poprzez uchwalenie zapisu dopuszczającego lokalizację nowych siedlisk rolniczych, pod warunkiem posiadania przez inwestora zabudowy minimum 10 ha gruntów rolnych lub odpowiednio gruntów leśnych, położonych wyłącznie na terenie Gminy, i dyskryminowanie tym samym rolników gminy z areałem do 10 ha, wrogie działania wobec Rządu RP, naruszenie art. 24 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej odrzucenie powołując się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 listopada 2015 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 438/15, którym odrzucono skargę tych samych skarżących na uchwałę nr X/396/14 Rady Gminy z dnia 12 listopada 2014 r. w sprawie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał, że w skardze tej skarżący zarzucili Radzie Gminy rażące przekroczenie swoich uprawnień poprzez uchwalenie w podrozdziale 4.14 Studium zapisu dopuszczającego lokalizację nowych siedlisk rolniczych, pod warunkiem posiadania przez inwestora zabudowy minimum 10 ha gruntów rolnych lub odpowiednio gruntów leśnych. W tych okolicznościach organ uznał, że skarga w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 321/19 na uchwałę w sprawie zmiany Studium została wniesiona w sprawie już prawomocnie rozstrzygniętej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 438/15, i z tego powodu jest niedopuszczalna. Ponadto, organ wskazał, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Skarga K. B. i R. B. na uchwałę nr X/396/14 Rady Gminy w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, z włączeniem określonych nieruchomości położonych w obrębie geodezyjnym G., jest niedopuszczalna, bowiem prawomocnym postanowieniem z dnia 4 listopada 2015 r. (sygn. akt II SA/Gd 438/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K. B. i R. B. na zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałę. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Lektura treści postanowienia tutejszego Sądu z dnia 4 listopada 2015 r. potwierdza, że odrzucenie skargi nastąpiło wówczas na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. W rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona została na uchwałę o zmianie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a zatem akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., stanowiącym, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Możliwość wniesienia skargi na taki akt przewidziana została w przepisie szczególnym, tj. art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 506), z którego wynika, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Powołane wyżej brzmienie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. - obowiązujące do dnia 1 czerwca 2017 r. - ma zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), która weszła w życie 1 czerwca 2017 roku. Przepis ten stanowi, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Podstawowymi przesłankami koniecznymi do skutecznego wniesienia skargi i poddania jej kontroli sądowej jest uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Z uzasadnienia prawomocnego postanowienia wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 438/15, orzekającego o odrzuceniu skargi K. B. i R. B. wynika, że Sąd poddał wówczas wnikliwej analizie kwestię posiadania przez skarżących interesu prawnego i jego naruszenia. W wyniku tej analizy stwierdził, że skarżący nie wykazali, że zaskarżona uchwała wpływa na ich własną, indywidulaną sytuację prawną ani też, że kwestionowane postanawiania doprowadziły do ograniczenia lub pozbawienia skarżących konkretnych uprawnień albo nałożenia na nich określonych obowiązków. W konsekwencji Sąd uznał, że skarżący nie mają legitymacji do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., co uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę był związany prawomocnie dokonaną merytoryczną oceną Sądu orzekającego w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 438/15 legitymacji skargowej K. B. i R. B. W ocenie Sądu orzeczenie to korzysta z powagi rzeczy osądzonej, ponieważ zawarte w nim rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi tylko w wymiarze semantycznym oznacza formalnoprawne zakończenie postępowania. W orzeczeniu tym bowiem w sposób merytoryczny przesądzono, że K. B. i R. B. nie mają interesu prawnego w zaskarżenia ww. uchwały do sądu administracyjnego. Taka treść rozstrzygnięcia wynika bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., mimo, że przyczyna odrzucenia skargi na tej podstawie związana jest z merytoryczną oceną czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżących. Z tych względów należało zastosować art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i orzec o odrzuceniu skargi w niniejszej sprawie. Niezależnie od powyższego w sprawie zachodzi również podstawa do odrzucenia skargi określona w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wskazać należy, że zaskarżenie uchwały w sprawie z zakresu administracji publicznej do sądu administracyjnego jest możliwe po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Termin do wniesienia skargi na uchwały podjęte przed 1 czerwca 2017 r., zgodnie z art. art. 53 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu sprzed nowelizacji, wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie to w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W sytuacji udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie, od dnia doręczenia wzywającemu tej odpowiedzi rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni do złożenia skargi wskazany w art. 53 § 2 ab initio p.p.s.a. Z akt zgromadzonych w sprawie wynika, że skarżący kwestionując zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałę o zmianie Studium wystosowali do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które wpłynęło do organu w dniu 18 maja 2015 r., a odpowiedź organu została podjęta uchwałą z dnia 30 czerwca 2015 r., nr V/72/15, co pozwoliło na stwierdzenie, że skarga wniesiona w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 438/15 w dniu 9 lipca 2015 r. została wniesiona w terminie. Podkreślić przy tym należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi jednokrotnie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2013 r., II OSK 227/13, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji stwierdzić należy, że skarżący wyczerpali uprzednio prawną możliwość kwestionowania zaskarżonej uchwały w trybie określonym w art. 101 ust. 1 u.s.g., i żadne kolejne wezwanie nie mogło wywołać skutku procesowego polegającego na przesunięciu początku biegu terminu do wniesienia skargi. Tym samym należało przyjąć, że termin do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę upłynął po 30 dniach od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 30 czerwca 2015 r., zatem niniejsza skarga złożona w dniu 15 kwietnia 2019 r. została wniesiona po terminie, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 4 p.p.s.a. obrzucił skargę jako niedopuszczalną.