II OSK 227/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2012r., sygn. akt IV SA/Wa 2177/12 o odrzuceniu skargi B. K. na uchwałę Rady Gminy Warszawa-Wilanów z dnia 26 września 2002 r., nr 886 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. K. na uchwałę Rady Gminy Warszawa-Wilanów z dnia 26 września 2002 r., nr 886 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga została złożona z uchybieniem terminu albowiem skarżący po raz kolejny wezwał organ gminy do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą podnosząc w wezwaniu te same kwestie które wskazywał w wezwaniu z dnia 6 kwietnia 2010 r. a zatem kolejne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa uznać należy za bezskutecznie i nie może ono prowadzić do otwarcia możliwości złożenia kolejnej skargi. Sąd wskazał, że skarga na uchwałę, która została poprzedzona wezwaniem z 6 kwietnia 2010 r. została prawomocnie odrzucona. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł B. K. zaskarżając to postanowienie w całości i zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 k.p.c. polegające na zastosowaniu przez Sąd oczywiście błędnych kryteriów oceny dowodów oraz przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów; 2. art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) poprzez ustalenie faktu, że skarżący wezwał organ administracji do usunięcia naruszenia prawa z naruszeniem ustawowego terminu, albowiem raz już wykorzystał instytucję wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa i od tej daty winien liczyć termin 60 dni na wniesienie skargi, a która to okoliczność nie ma odzwierciedlenia w aktach sprawy, a dowody zostały przez Sąd zaczerpnięte z akt innego postępowania; 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do tego, iż wnoszący o usunięcie naruszenia prawa został pouczony o możliwości wniesienia skargi do Sądu w razie braku reakcji organu 4. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi. II. naruszenie prawa materialnego – art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że jest to instytucja o charakterze jednorazowym jako surogat środka odwoławczego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miasta Stołecznego Warszawy wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi jednokrotnie, co oznacza, że następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, są bezskuteczne. Nie są one zatem wezwaniami w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591) Wezwanie takie jest czynnością procesową powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu autoweryfikację uchwały organu gminy wskazanej w tym wezwaniu, które konkretyzuje podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone i uchwałę za przyczyną której to się stało. Zatem, nie można tej instytucji traktować jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, która może być powtarzana wielokrotnie bez ograniczeń. Taki pogląd pozbawiałby owe wezwanie znaczenia prawnego. Ponadto, takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na podstawie tego przepisu w pozycji uprzywilejowanej wobec innych podmiotów wnoszących skargi na podstawie innych przepisów. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa. Wskazany pogląd, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 u.s.g., przysługuje danemu podmiotowi jednokrotnie jest powszechnie podzielany w orzecznictwie (post. NSA z 6 lipca 2012 r., I OSK 1516/12, z 13 marca 2012 r., II OSK 596/12, z 2 czerwca 2011 r., I OSK 895/11, z 11 maja 2011 r., II OSK 744/11, z 3 marca 2011 r., II OSK 202/11, z 13 stycznia 2011 r., II OSK 2488/10, z 25 maja 2009 r. II OSK 769/09, z 16 grudnia 2008 r. II OSK 552/08 oraz postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 24 czerwca 2002 r., OSA 2/02, publ. ONSA 2003/1/2). Z analizy obu postanowień o odrzuceniu skargi na uchwałę z 26 września 2002 r., to jest postanowieniu z 17 kwietnia 2012 r., IV SA/Wa 48/12 oraz z 22 października 2012 r., IV SA/Wa 2177/12 wynika ponadto, że w wezwaniach do usunięcia naruszenia prawa powołane zostały te same okoliczności (oba wezwania dotyczyły zapisu art. 20 pkt 4 uchwały o zachowaniu rezerwy terenu dla przebiegu lini 400kv). Z tego względu, zarzut naruszenia art. 101 ust. 1 u.s.g. należy uznać za niezasadny. Ponowne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest bezskuteczne a zatem skarga wniesiona w sprawie niniejszej została złożona z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a., liczonego od dnia złożenia pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co spowodowało jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jednocześnie z uwagi na to, ze Sąd pierwszej instancji nie rozstrzygał merytorycznie sprawy, a jedynie ze względów formalnych skargę odrzucił, nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty odnoszące się do prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, albowiem postępowanie takie w ogóle w sprawie nie było prowadzone. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie została rozpoznana skarga kasacyjna od postanowienia.