VII SA/Wa 2081/18
WyrokWSA w Warszawie2019-06-13
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosław Montowski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty gospodarczej w trybie art. 161 § 1 k.p.a., mimo podnoszenia przez skarżących zarzutów dotyczących błędnego ustalenia samowoli budowlanej i zmian w planowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji rozbiórkowej w trybie art. 161 § 1 k.p.a., ponieważ skarżący nie udowodnili istnienia realnego stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, ani konieczności zapobieżenia poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa. Postępowanie w trybie art. 161 k.p.a. nie służy ponownemu ustalaniu stanu faktycznego ani weryfikacji ostatecznych decyzji, a jedynie ocenie, czy występuje stan zagrożenia wskazanych dóbr i czy istnieje konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Skarżący M. i B. Ł. wnieśli o uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty gospodarczej, argumentując m.in. błędnym ustaleniem samowoli budowlanej i zmianami w planowaniu przestrzennym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) odmówił uchylenia decyzji, stwierdzając brak przesłanek z art. 161 § 1 k.p.a. Skarżący zarzucili GINB wydanie decyzji w oparciu o fikcyjny stan faktyczny i prawny, podnosząc kwestie współwłasności, braku rozgraniczenia działek oraz odpadnięcia przesłanek pierwotnej decyzji rozbiórkowej. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), , Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. Ł. i B. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: GINB ) działając na podstawie art. 161 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku M. Ł. oraz B. Ł. o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r., znak: [...]oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] października 2002 r. - odmówił uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r., znak: [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] października 2002 r., znak: [...].
Z uzasadnienia decyzji wynika, że [...] WINB decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., znak: [...]utrzymał w mocy decyzję PINB dla miasta [...] z dnia [...] października 2002 r., znak: [...] nakazującą B. i Ł. rozbiórkę budynku wiaty gospodarczej na posesji przy ul. [...] w [...].
Z akt administracyjnych wynika, że budowa wiaty zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] w [...] na granicy z posesją sąsiednią nr [...] - nr geod. [...], została rozpoczęta samowolnie. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r., znak: [...] nakazał B. Ł. wykonanie projektu powykonawczego zrealizowanej wiaty, opinii technicznej obiektu oraz mapy geodezyjnej z naniesionym obiektem i złożenie tych dokumentów do dnia 21 lipca 1997 r., celem uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Ww. decyzja Prezydenta Miasta [...] została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1997 r., znak: [...].
Następnie Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r., znak: [...] utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...]
z dnia [...] grudnia 1997 r., znak: [...], udzielił P. B. Ł. pozwolenia użytkowanie.
NSA w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 10 marca 1999 r., sygn. akt II SA/Ka 1174/97 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1997 r., znak [...] i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r., znak: [...] nakazującą B. Ł. wykonanie projektu powykonawczego zrealizowanej wiaty, opinii technicznej obiektu oraz mapy geodezyjnej.
Ponadto NSA w przedmiotowej sprawie wydał wyrok z dnia 10 marca 1999 r., sygn. akt II SA/Ka 69/98, którym uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r., znak: [...] i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r., znak: [...] udzielającą B. Ł. pozwolenia na użytkowanie wiaty.
Ustalono również, że przedmiotowa wiata została wzniesiona samowolnie na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (według planu obowiązującego w trakcie realizacji spornej wiaty tj. do 16 listopada 1994 r. nieruchomość położona była na terenie lasów, zadrzewień i parków leśnych, rezerwowanym dla inwestycji przewidzianej do realizacji po 1990 r. Zakaz realizacji nowej zabudowy).
Po zakończeniu postępowania PINB dla miasta [...] decyzją z dnia [...]października 2002 r., znak: [...], nakazał rozbiórkę przedmiotowej wiaty. [...] WINB decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymał ją w mocy.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawie II SA/Ka 416/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. Ł. na decyzje rozbiórkowe przedmiotowej wiaty, wydane przez organy nadzoru budowlanego.
W konkluzji analizując złożony wniosek w trybie art. 161 k.p.a., GINB stwierdził, że nakazana rozbiórka nie daje podstaw do stwierdzenia o stanie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi. Nie zachodzi też niebezpieczeństwo poważnej szkody dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa. W tej sytuacji GINB decyzją
z [...] kwietnia 2018 r. znak: [...], odmówił uchylenia decyzji rozbiórkowych powołanych na wstępie.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją wnioskujący M. Ł. i B. Ł. złożyli wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, podnosząc w szczególności, iż GINB dokonał błędnego ustalenia, że budowa wiaty przy ul. [...] w [...] została rozpoczęta samowolnie. Zdaniem wnioskujących twierdzenie organu o samowoli budowlanej nie znajduje żadnego uzasadnienia.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy GINB decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...].
W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. została wydana w trybie nadzwyczajnym opartym o art. 161 § 1 k.p.a., zgodnie z którym Minister może uchylić lub zmienić
w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa.
Z treści art. 161 § 1 K.p.a. wynika, że wzruszenie decyzji w tym trybie wymaga spełnienia łącznie trzech przesłanek: 1) decyzja musi być ostateczna, 2) istnieje stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo konieczność zapobieżenia poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa, 3) nie ma możliwości usunięcia stanu zagrożenia albo zapobieżenia poważnym szkodom w inny sposób.
Po ponownym przeanalizowaniu sprawy oraz wniosku małżonków Ł. z dnia 21 maja 2018 r., GINB stwierdził, iż podtrzymuje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] kwietnia 2018 r., że będące przedmiotem postępowania decyzja [...] WINB
z dnia [...] stycznia 2003 r., oraz utrzymana nią w mocy decyzja PINB dla miasta [...] z dnia [...] października 2002 r., nakazująca B. Ł. rozbiórkę wiaty gospodarczej, nie wypełniają przesłanek, o których mowa w art. 161 § 1 k.p.a.,
w związku z tym nie występują podstawy do ich uchylenia.
Podkreślił ponownie, iż zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że budowa wiaty przy ul. [...] w [...] na granicy z posesją sąsiednią nr [...] (dz. nr geod. [...]), została rozpoczęta samowolnie.
Akceptując ustalenia faktyczne wynikające z decyzji własnej z [...] kwietnia 2018 r. GINB wyjaśnił, że przewidziana w art. 161 § 1 k.p.a. możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej odnosi się wyłącznie do ochrony w sytuacjach wyjątkowych wartości szczególnie cennych. Zagrożenie tych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione (wykazane) i winno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonania. Wobec tego organ podejmujący decyzję o zmianie lub uchyleniu innej decyzji ostatecznej
z powołaniem się na przepis art. 161 § 1 k.p.a., ma obowiązek wykazać, że istotnie zachodziła w sprawie sytuacja (stan zagrożenia) w nim określona. Zagrożenie, o jakim mowa w art. 161 § 1 k.p.a. winno dotyczyć podstawowego dobra i to o tak wysokiej randze, że uzasadnione jest przyznanie mu przewagi nad indywidualnymi prawami adresata decyzji.
Dodał także powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2450/13, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 161 k.p.a., organ nadzoru nie dokonuje ponownego ustalenia i oceny prawnej stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej ostateczną decyzją (którą to oceną jest związany), ale bada tę sprawę wyłącznie w aspekcie określonych tym przepisem przesłanek - ocenia wyłącznie to, czy występuje stan zagrożenia wartości, o których mowa w tym przepisie, a następnie - czy w związku z wystąpieniem realnego zagrożenia wskazanych dóbr, istnieje konieczność eliminacji niewadliwej w stopniu kwalifikowanym decyzji z obrotu prawnego.
Zdaniem GINB w rozpoznawanej sprawie wnioskujący nie udowodnili, aby weryfikowana decyzja wywoływała stan zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego albo konieczność zapobieżenia poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa. Z samej treści decyzji, ani okoliczności jej wydania nie wynika żaden stan zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego. Nie istnieje stan nagłej konieczności administracyjnej wskazujący na potrzebę eliminacji z obrotu prawnego weryfikowanej decyzji.
GINB odniósł się do zarzutów odwołujących i wskazał, iż podnoszone przez nich okoliczności: błędnej kwalifikacji wykonanej budowy wiaty jako samowoli budowlanej zostały rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach w dniu 10 marca 1999 r., króry rozpoznał dwie skargi na dwie decyzje związane ze sporną wiatą - wyroki o sygnaturach akt II SA/Ka 1174/97 i II SA/Ka 69/98. W uzasadnieniach obu tych wyroków Sąd zważył, że poza sporem pozostaje, iż sporna wiata zrealizowana została bez pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995 r., tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zasadnie zatem wskazano w decyzji GINB z dnia [...] kwietnia 2018 r., prowadząc postępowanie na podstawie art. 161 § 1 k.p.a., że organ nie ma kompetencji do czynienia dodatkowych wyjaśnień stanu faktycznego sprawy.
GINB w dalszej części rozważań odniósł się do decyzji dotyczących realizacji spornej wiaty wydanych przez organy nadzoru budowlanego.
Reasumując GINB podkreślił, że wskazane przez wnioskujących okoliczności nie stanowią przesłanek do uchylenia w trybie art. 161 § 1 k.p.a. decyzji [...] WINB
z dnia [...] stycznia 2003 r., oraz utrzymanej nią w mocy decyzji PINB dla miasta [...] z dnia [...] października 2002 r., nakazującej B. Ł. rozbiórkę budynku wiaty gospodarczej na posesji przy ul. [...] w [...] usytuowanej na granicy z posesją sąsiednia nr [...].
Jak wskazał GINB, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumenty, że organy nadzoru budowlanego błędnie uznały budowę wiaty jako samowolną, nie kwalifikują się do zastosowania ww. przepisu, który ma zastosowanie tylko w sytuacjach wyjątkowych, wywołanych zdarzeniami nadzwyczajnymi, bezpośrednio zagrażającymi życiu lub zdrowiu ludzkiemu oraz pod warunkiem, że w inny sposób nie można usunąć tego zagrożenia. Z analizy akt sprawy w ocenie organu, nie wynika, aby stan taki zaistniał. Ponadto jak zaznaczył GINB brak jest bezpośredniego związku pomiędzy treścią decyzji, a niebezpieczeństwem dla zdrowia i życia ludzkiego.
Dodatkowo wskazał, że WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 lutego 2005 r., sygn. akt: II SA/Ka 416/03 oddalając skargę B. Ł. na decyzję [...] WINB z dnia [...] stycznia 2003 r., potwierdził prawidłowość wydania decyzji oraz ustaleń dokonanych w toku postępowania przez organy nadzoru budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. Ł. i B. Ł. (małżonkowie, dalej skarżący) zarzucając GINB, że wydał zaskarżoną i poprzedzająca ją decyzję w oparciu o fikcyjny stan faktyczny i prawny, którego w ogóle nie ustalił, a jedynie powielił błędy popełnione w tym zakresie przez powiatowy i wojewódzki organ nadzoru budowlanego. Podnosząc powyższe skarżący wywiedli, że:
a) obiekt którego rozbiórkę nakazano ukaranemu jest przedmiotem współwłasności, a drugi współwłaściciel (żona M.) nie wyraża zgody na rozbiórkę, min. dlatego, że wobec niej nie wydano dotąd żadnej decyzji nakazującej rozbiórkę wspomnianego obiektu,
b) istniejąca wiata usytuowana jest w całości na działce [...] i nie jest możliwie udowodnienie, że jest ona, w jakimkolwiek stopniu, na działce Nr [...], bowiem nigdy nie dokonano rozgraniczenia obu działek, a ponadto jest w ogóle sporne, czy działka Nr [...] prawnie istnieje,
c) z powodu upływu czasu (14 lat) odpadły przesłanki, na których oparto decyzję rozbiórkową, bowiem teren nie jest już objęty żadnym planem zagospodarowania i nie jest gruntem rolnym, bowiem (decyzją Urzędu Miasta [...]) został przeznaczony pod zabudowę.
Skarżący za niedopuszczalne uznali prowadzenie postepowania egzekucyjnego, pomimo obowiązku jego umorzenia z mocy prawa art. 33 pkt 6 i art. 59 § 4 w zw. z art. 27 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji.
Na tej podstawie wnieśli:
- o uchylenie skarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie nakazania B. Ł. rozbiórkę wiaty gospodarczej na działce ul. [...], lub
- o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi szczegółowo przedstawili stan sprawy w zakresie niewykonalności decyzji, wcześniejszych decyzji organów nadzoru budowlanego, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wiaty, braku rozgraniczenia działek, wcześniejszych wyroków sądów administracyjnych. Odnieśli się także do treści art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zmianie tego przepisu, a także do art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (prawidłowo Prawo budowlane z 1974 r.).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Uwzględnienie skargi przez sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 161 § 1 k.p.a., zgodnie z którym minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa.
Na wstępie podnieść trzeba, iż tryb nadzorczy przewidziany w art. 161 § 1 k.p.a. ma charakter wyjątkowy. Instytucja ta stanowi bowiem wyjątek od określonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych. Z zasady tej wynika, iż zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej wymaga zgody stron postępowania albo może nastąpić
w wyniku zastosowania trybów szczególnych, nadzwyczajnych, do których należy tryb przewidziany w art. 161 § 1 k.p.a. Zaistnienie przesłanek powodujących pozytywne rozstrzygnięcie w tym trybie musi być więc oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek stwierdzić.
Z brzmienia przepisu art. 161 § 1 k.p.a. wynika, że ma on m.in. na celu usunięcie stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu. Przy czym, zastosowanie wskazanego przepisu jest możliwe tylko w przypadku istniejącego w rzeczywistości stanu zagrożenia tych dóbr. Zagrożenie wskazanych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione i winno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonywania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 997/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów - orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz z dnia 26 marca 1987 r., sygn. akt II SA 1553/86, LEX nr 10735). Nadto, uchylona lub zmieniona
w omawianym trybie może być wyłącznie taka decyzja ostateczna, która nie może być uchylona lub zmieniona na podstawie innych przepisów przewidujących zmianę lub uchylenie takich decyzji (art. 154, art. 155 i art. 163 k.p.a.), stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.) lub wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 145 § 1 k.p.a.) (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1997 r., sygn. akt III RN 52/96, LEX nr 29996). Zatem wskazany przepis, co należy podkreślić, znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy istnieje stan zagrożenia dóbr
w nim określonych, w tym życia lub zdrowia ludzkiego, i nie można go usunąć poprzez wykorzystanie innych instytucji prawnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wyjaśnić przy tym należy, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 161 k.p.a., organ nadzoru nie dokonuje ponownego ustalenia i oceny prawnej stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej ostateczną decyzją, (którą to oceną jest on związany), ale bada sprawę wyłącznie w aspekcie określonych tym przepisem przesłanek - ocenia wyłącznie to, czy występuje stan zagrożenia wartości, o których mowa w tym przepisie, a następnie - czy w związku z wystąpieniem realnego zagrożenia wskazanych dóbr, istnieje konieczność eliminacji niewadliwej w stopniu kwalifikowanym decyzji z obrotu prawnego.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba za organem orzekającym, iż przesłanki określone w art. 161 § 1 k.p.a. nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Przede wszystkim z treścią decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...], czy też jej wykonaniem, nie wiąże się stan zagrożenia dóbr wymienionych w tym przepisie.
Sporna decyzja rozbiórkowa, której wzruszenia w trybie art. 161 § 1 k.p.a. domagają się skarżący została wydana na podstawie art. 37 ust. 2 oraz art. 38 ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane Dz. U. Nr 38 poz. 229 z 1974 r. Decyzją tą organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę budynku wiaty gospodarczej na posesji przy ul. [...] w [...] usytuowanej na granicy z posesją nr [...].
Rozwijając powyższe, zaznaczenia wymaga, że zarówno z wniosku o uchylenie decyzji rozbiórkowej oraz ze skierowanej skargi do Sądu nie wynika, aby występowały źródła zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego. Skarżący we wniosku o uchylenie spornych dla nich decyzji wskazują zastrzeżenia odnoszące się do przepisów, które obowiązywały w dacie orzekania – wydania decyzji z 2002 i 2003 r. Podnoszą bowiem okoliczności związane ze sprawą o zasiedzenie z wniosku Kółka Rolniczego, kwestie dotyczące opinii geodezyjnej czy postepowania Prokuratorskiego. Wskazują na brak ustalonych granic, brak rozgraniczenia nieruchomości, co ich zdaniem wskazuje na nierzetelność w opinii geodety.
Zdaniem Sądu treść wniosku z 5 września 2017 r. w żadnym stopniu nie wskazuje, aby zaistniały okoliczności przewidziane zastosowaniem art. 161 § 1 k.p.a.
Również argumenty zawarte w skardze nie zawierają jakichkolwiek wskazówek, iż w sprawie powinien znaleźć zastosowani wspomniany art. 161 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu, powołane przez skarżących okoliczności, nie pozwalają na przyjęcie, że zagrożenie wskazanych w art. 161 § 1 k.p.a. dóbr jest realne
i obiektywnie udowodnione (wykazane), a ponadto wynika z treści samej decyzji rozbiórkowej. Z okoliczności tych nie wynika bowiem aby występował bezpośredni związek pomiędzy wykonaniem decyzji rozbiórkowej a niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia ludzkiego.
Oczywistym jest, że wykonanie decyzji rozbiórkowej wywołuje u każdego dotkniętego taką decyzją sytuację stresową, która jednak nie stwarza realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego.
Na marginesie jeszcze raz podkreślić należy, iż postępowanie prowadzone na podstawie wskazanego przepisu nie może zmierzać do ponownego ustalania bądź oceniania stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy też do jej weryfikacji, a tego w istocie oczekują skarżący. Właściwy organ działając w trybie art. 161 k.p.a. jest bowiem związany wszystkimi ustaleniami decyzji ostatecznej. Nie ma więc w sprawie znaczenia podkreślana przez skarżących w toku całego postępowania zmiana planu miejscowego, umożliwiająca obecnie podobną zabudowę. Ponadto ani organ ani Sąd nie dokonują ponownie ustalenia w zakresie samowoli budowlanej, a tego oczekiwali skarżący. Orzeczony nakaz pozostaje w mocy, tym bardziej, że został też oceniony przez Sądy, a ich wynik okazał się dla skarżących negatywny (wyroki w sprawach II SA/Ka 1174/97, II SA/Ka 69/98, II SA/Ka 416/03).
W ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając wniosek skarżących nie naruszył przepisów postępowania. Naruszenia tych przepisów skarżący upatrują w braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy zakończonej decyzją rozbiórkową próbując podważyć prawidłowość decyzji rozbiórkowej.
Tymczasem na podstawie art. 161 k.p.a., jak wskazano powyżej organ nadzoru bada sprawę wyłącznie w aspekcie określonych tym przepisem przesłanek.
Odnosząc się zatem do zarzutów skargi stwierdzić należy, że są one całkowicie chybione. Przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym
w administracji nie miały w rozpoznawanej sprawie zastosowania.
Końcowo Sąd zauważa, iż nie podziela zarzutów braku rozpatrzenia przez organ wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, czy nie przeprowadzenia koniecznych dowodów, niezbędnych przy orzekaniu. Sąd stoi w tym przypadku na stanowisku, iż to osoba ubiegająca się o zastosowanie trybu z art. 161 § 1 k.p.a. ma szczególny obowiązek wykazania przesłanek jego zastosowania, w ramach wynikającej z art. 77 § 1 k.p.a. zasady koniecznego współdziałania organu i strony w wyjaśnieniu istoty sprawy. Tym samym, niezależnie od powyższych wskazań co do braku zagrożenia dóbr chronionych normą wywiedzioną z art. 161 § 1 k.p.a., zarzucanie organowi wydanie decyzji o fikcyjny stan faktyczny i prawny jest chybione. Również nie ma znaczenia
w niniejszym postepowaniu, iż odpadły przesłanki na których oparto decyzje rozbiórkowa, gdyż teren nie jest już objęty planem zagospodarowania.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., 718, z późn. zm.), orzekł jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło