I SA/Wa 179/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Monika Sawa Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako SKO/organ) działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt. 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 570) i na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji SKO w [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] wskazując na brak podstaw z art. 145a § 1 kpa. Organ wyjaśnił, że ww. decyzją z [...] października 2012 r. SKO utrzymało w mocy decyzję nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiającą przyznania P. K. (dalej jako skarżący) świadczeń rodzinnych w formie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, po czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2417/12 oddalił skargę P. K. na ww. decyzję Kolegium z dnia [...] października 2012 r., zaś Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 26 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1876/13 oddalił skargę kasacyjną skarżącego od ww. wyroku WSA w Warszawie. W dalszej kolejności, po rozpatrzeniu skargi konstytucyjnej skarżącego, Trybunał Konstytucyjny (TK) wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt SK 2/16 orzekł, że art. 15b ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 i 1579) rozumiany w ten sposób, że jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się żywego dziecka przysługuje także wówczas, gdy kobieta pozostawała pod opieką medyczną później niż od 10 tygodnia ciąży, a opóźnienie to wynikało z przyczyn od niej niezależnych, jest zgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powołując się na powyższy wyrok TK skarżący wystąpił do Prezydenta [...] o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją SKO z dnia [...] października 2012 r. - na podstawie art. 145a § 1 kpa. Wg SKO wskazana we wniosku wada postępowania nie miała miejsca, co skutkowało wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, tj. decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej. SKO wyjaśniło, iż wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 kpa można żądać jedynie w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, a to nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. W skardze postawiono SKO następujące zarzuty: - naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego wadliwe zastosowanie oraz art. 151 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie; - naruszenie art. 145a § 1 kpa poprzez wadliwe uznanie, że w sprawie nie zaszła określona w tym przepisie przesłanka uchylenia decyzji ostatecznej i nie stanowi jej afirmatywna treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt: SK 2/16. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO z [...] grudnia 2018 r. i przekazanie organowi do ponownego rozpoznania w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa - wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. o przyznanie świadczeń rodzinnych w formie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak zasadnie wskazał organ, skuteczne wznowienie postępowania na podstawie art. 145 a § 1 kpa wobec wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny może mieć miejsce wówczas gdy Trybunał zakwestionował przepis, w oparciu o który zapadła decyzja kończąca postępowanie. Tymczasem w powołanym w skardze wyroku TK uznał, że art. 15b ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych rozumiany w ten sposób, że jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się żywego dziecka przysługuje także wówczas, gdy kobieta pozostawała pod opieką medyczną później niż od 10 tygodnia ciąży, a opóźnienie to wynikało z przyczyn od niej niezależnych, jest zgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W obszernym uzasadnieniu Trybunał wskazał jak ww. przepis może być wykładany przez organy go stosujące, nie stwierdził jednak jego niekonstytucyjności. Jak wynika z powyższego, w wyroku SK 2/16 Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o niezgodności spornego aktu normatywnego z Konstytucją, a zatem w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka określona art. 145a § 1 kpa. Tym samym brak jest podstaw do uchylenia odmownej decyzji z [...] października 2012 r. nr [...]. Wykładnia art. 15b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych została dokonana w ostatecznej decyzji administracyjnej objętej następnie kontrolą sądu administracyjnego w sprawie I SA/Wa 2417/12 i I OSK 1876/13. Wyrok NSA wiąże tut. Sąd i organy orzekające w sprawie. W konsekwencji nie było podstaw do rozstrzygania niniejszej sprawy ponownie co do istoty i orzekania na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, tj. uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej merytorycznej decyzji. Trzeba podkreślić, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą bądź to w art. 145 § 1 kpa, bądź to w art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 kpa. Owo postępowanie nadzwyczajne stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Ma ono ściśle określone granice, wyznaczone treścią decyzji ostatecznej oraz precyzyjnie określoną podstawą wznowienia. Oznacza to, że organ orzekający w tym trybie nadzwyczajnym jest związany podstawą wznowienia i nie może ponownie rozpoznać sprawy w jej całokształcie jak w postępowaniu zwykłym, wychodząc poza ustawową przesłankę, na podstawie której wznowił postępowanie. Innymi słowy wystąpienie podstawy wznowionej nie może być pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia, a winno się zawierać w granicach zakreślonych normami wyartykułowanymi w art. 145 lub 145 a kpa. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, na który powołuje się skarżący, będzie wyznacznikiem dla interpretacji spornego przepisu ustawy w sprawach rozpoznawanych przez organy administracji i sądy administracyjne - po jego wydaniu. Rzecz jednak w tym, iż w sprawie skarżącego interpretacja art. 15b ust. 5 ustawy, który nie został uznany za niezgodny Konstytucją, została już dokonana w ostatecznej decyzji administracyjnej. Legalności tej decyzji nie zakwestionował ani Wojewódzki Sąd Administracyjny ani Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrokiem NSA I OSK 1876/13 tak organy administracji jak i sądy - są związane. Natomiast sam wyrok TK w sprawie SK 2/16 de lege lata nie stanowi podstawy do zmiany ostatecznej decyzji w trybie określonym w art. 145a w zw. z art. 151 kpa. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ppsa).