II SA/Rz 481/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-06-18
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Elżbieta Mazur - Selwa, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność powołania biegłego w celu ustalenia kwalifikacji przedsięwzięcia i potrzeby przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny oddziaływania na środowisko oraz wyjaśnienia znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego inwestycji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasatoryjnej organu odwoławczego, ocenia jedynie istnienie przesłanek do jej wydania, zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ organ ten nie wykonał wiążących wytycznych z poprzedniej decyzji odwoławczej, dotyczących powołania biegłego do oceny oddziaływania na środowisko oraz wyjaśnienia znaczenia inwestycji. Brak wykonania tych czynności dowodowych stanowił naruszenie przepisów postępowania, uzasadniające uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu A Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. SKO wskazało na konieczność powołania biegłego do oceny oddziaływania na środowisko oraz wyjaśnienia znaczenia inwestycji. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując potrzebę powołania biegłego i prawidłowość ustaleń SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Maciej Kobak Protokolant sekretarz sądowy Patryk Rak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze sprzeciwu A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego -oddala sprzeciw-
II SA/Rz 481/19
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi A spółka z o.o. z siedzibą w [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2019 r. nr [...] dotycząca ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego
Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji i akt administracyjnych sprawy, Wójt Gminy [...] po rozpatrzeniu wniosku Spółki z [...] maja 2017 r. (po uprzednim uchyleniu decyzjami SKO z [...] października 2017 r. nr [...] i z [...] lipca 2018 r. nr [...] odpowiednio decyzji Wójta z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] i z [...] stycznia 2018 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) – na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: K.p.a.) oraz art. 50 ust. 1, 2 i 2a, art. 51 ust. 3 i art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1945, dalej: u.p.z.p.) - decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] ponownie ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji pod nazwą "budowa stacji bazowej telefonii komórkowej A sp. z o.o. o oznaczeniu [...] na działce o nr ewidencyjnym 1596 położonej w miejscowości C." na rzecz A sp. z o.o.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż planowane przedsięwzięcie nie jest sprzeczne z przepisami odrębnymi, a inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wobec czego nie podlega konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Od powyższej decyzji zostały wniesione odwołania przez: M.K., A.D., M.Z., D.U., H.L., A.L., P.L., M.L., A.S., M.U., E.U., W.S., M.W., M.P., Ł.P., C.B., M.B., G.R., D.K., J.T., B.D., D.D., P. H.U., A.U., G.T., Ł.T., J.K., M.K., R.B., A.S., I.D., K.U., A.S.
W odwołaniu wskazano, że decyzja naruszyła postanowienia art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm., dalej: u.u.i.ś.), art. 52 ust. 2 pkt 1 i art. 54 u.p.z.p., zawiera braki w zakresie ustalenia parametrów inwestycji, art. 7, art. 8, art. 107 § 1 i 3 K.p.a.
Kolegium opisaną na wstępie decyzją z [...] marca 2019 r.:
1. działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 2 pkt 5, art. 50, art. 53 ust. 1 i art. 54 u.p.z.p. - na skutek odwołań M.U., M.K., H.L., A.L., P.L., M.L., A.S., H.S., M.U., E.U., W.S., M.W., M.P., Ł.P., B.N., C.B., M.B., W.Z., G.R., D.K., J.T., Ł.G., B.D., D.D., P.H. U., A.U., W.Z., G.T., Ł.T., J.T., G.R., J.K., M.K. – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji,
2. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. - na skutek odwołań U.D. i I.D. – umorzyło postępowanie odwoławcze.
Wyjaśniło, że stosownie do art. 50 ust. 1 u.p.z.p., inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, zaś w przypadku jego braku w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl art. 2 pkt 5 tej ustawy, przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.).
SKO wskazało, że w uprzednio wydanej [...] lipca 2018 r. decyzji zawarło wskazania dla organu I instancji co do dalszego postępowania i wskazało na konieczność:
1) ustalenia, jaki jest charakter inwestycji objętej złożonym przez inwestora wnioskiem, tj. wyjaśnienie czy jest to inwestycja o znaczeniu lokalnym (gminnym) lub ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), wzywając w razie potrzeby inwestora do udzielenia niezbędnych w tym zakresie wyjaśnień lub przedłożenia dokumentów;
2) powołania biegłego celem ustalenia kwalifikacji przedsięwzięcia i potrzeby przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny oddziaływania na środowisko,
3) sporządzenia projektu decyzji uwzględniającej precyzyjne określenie rodzaju przedsięwzięcia oraz jego zakresu oraz dokonania ponownego uzgodnienia projektu decyzji z organami wymienionymi w art. 53 ust. 4 u.p.z.p.
W następstwie oceny dokonanej pod kątem wykonania powyższych wytycznych Kolegium stwierdziło, że organ I instancji skutecznie wykonał jedynie zakres uzgodnienia projektu decyzji. Trudno przyjąć, iż dokonana została prawidłowa kwalifikacja planowanego przedsięwzięcia przez wgląd na definicję zawartą w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 pkt 2 u.g.n. Brak określenia przy okazji wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego czy inwestycja ma znaczenie lokalne czy ponadlokalne stanowi przesłankę uchylenia takiej decyzji. W ocenie Kolegium nie budzi wątpliwości, iż inwestycja określona we wniosku inwestora stanowi inwestycję zaliczaną do kategorii o której mowa w art. 6 pkt 1 u.g.n. Rozważenia wymagało natomiast istnienie co najmniej lokalnego (gminnego) znaczenie tej inwestycji, które należy rozważyć z punktu widzenia zaspokojenia potrzeb i interesów społeczności lokalnej tworzącej gminną wspólnotę samorządową. Podkreślono przy tym, iż inwestycją celu publicznego o znaczeniu lokalnym może być także inwestycja która swoim zasięgiem bezpośrednio służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy. Istotne jest więc, by inwestycja miała na celu urzeczywistnienie interesu publicznego istotnego dla szerszej zbiorowości. Ustalenie znaczenia inwestycji wymaga wzięcia pod uwagę w szczególności takich cech, jak: rozmiar inwestycji, cel któremu inwestycja ma służyć oraz jej doniosłość z punktu widzenia interesów co najmniej lokalnych (gminnych). Powyższe okoliczności wymagają niewątpliwie szerszego wyjaśnienia i udokumentowania w aktach sprawy w ponownie prowadzonym postępowaniu, gdyż trudno przyjąć za spełniające te wymagania pismo inwestora z 30 lipca 2018 r. wskazujące, iż inwestycja jest przedsięwzięciem o charakterze lokalnym /gminnym/ (zostało podpisane przez J.K., którego umocowanie do działania w sprawie wygasło z dniem [...] grudnia 2017 r.).
Kolejnym zasadniczym zaniechaniem w prowadzonym postępowaniu jest bezkrytyczne przyjęcie przez organ I instancji wniosków kwalifikacji przedsięwzięcia sporządzonej na zlecenie wnioskodawcy. Faktycznie przedłożone opracowanie wyklucza konieczność uzyskania dla planowanego przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z uwagi na jego charakter jak również obecność na terenie sąsiednim podobnego obiektu, konieczne jest dokonanie fachowej analizy w zakresie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W tej relacji zasadnym jest powołanie biegłego o specjalności w zakresie radiokomunikacja (cyfrowe, bezprzewodowe systemy transmisji i odbioru sygnałów wizji, fonii i danych, naziemne i satelitarne), telekomunikacja ruchoma (systemy telefonii komórkowej oraz inne systemy oparte na komunikacji bezprzewodowej) celem ustalenia potrzeby przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W rozumieniu organu odwoławczego, tylko osoba biegłego powołanego przez organ administracji działającego na zlecenie organu, a nie inwestora - daje rękojmię rzeczowej i rzetelnej oceny zakresu wniosku, jak również opracowań sporządzonych w toku postępowania.
W związku ze stwierdzeniem opisanych uchybień, przesądzających o istotnym naruszeniu zarówno prawa procesowego jak i materialnego oraz wobec konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w znacznej części i dokonania istotnej dla sprawy kwalifikacji czy planowane przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny odziaływania na środowisko, organ odwoławczy - na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. - orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2018 r. i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że organ ten ponownie prowadząc postępowanie:
1. ustali charakter inwestycji objętej złożonym przez inwestora wnioskiem, tj. wyjaśni czy jest to inwestycja o znaczeniu lokalnym (gminnym) lub ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), wzywając w razie potrzeby inwestora do udzielenia niezbędnych w tym zakresie wyjaśnień lub przedłożenia dokumentów;
2. powoła biegłego który będzie działał na zlecenie organu a nie którejkolwiek ze stron postępowania celem ustalenia kwalifikacji przedsięwzięcia i potrzeby przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny oddziaływania na środowisko,
3. sporządzi projekt decyzji uwzględniający precyzyjne określenie rodzaju przedsięwzięcia oraz jego zakresu.
Odwołania wniesione przez U.D. i I.D. uznano za wniesione przez osoby nie będące stroną postępowania, ponieważ osoby te nie wykazały w toku jego prowadzenia interesu prawnego do udziału w nim.
W sprzeciwie od decyzji SKO z [...] marca 2019 r. wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Spółka zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 138 § 2 K.p.a. z uwagi na jego zastosowanie podczas gdy nie było podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także błędne wskazanie okoliczności które organ I instancji powinien wziąć pod uwagę, a to, że celem oceny czy inwestycja kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko konieczne są wiadomości specjalne, co nie znajduje uzasadnienia w przepisach obowiązującego prawa oraz praktyki organów prowadzących tożsame sprawy,
2. art. 7, 8, 77 § 1 oraz 107 § 3 w zw. z 11 K.p.a. poprzez niedokonanie istotnych ustaleń i niewyjaśnienie, a co najmniej niezawarcie tego w uzasadnieniu decyzji, m.in. brak przedstawienia stanowiska organu odwoławczego w kwestii czy przedmiotowe przedsięwzięcie zalicza się do kategorii przedsięwzięć które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 59 u.u.i.ś., niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów uznanych za udowodnione, dowodów na podstawie których organ poczynił ustalenia oraz przyczyn dlaczego poddał w wątpliwość wiarygodność dowodów przestawionych przez Spółkę, w szczególności dokument prywatny pn. "Kwalifikacja przedsięwzięcia",
3. art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 84 K.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego sprawy wyrażającej się w nieuwzględnieniu przez organ II instancji przy ocenie czy zamierzenie inwestycyjne zalicza się do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wszelkich dokumentów przedstawionych przez Spółkę, gdzie stwierdzono, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem należącym do grupy mogących znacząco oddziaływać na środowisko, pomijanie wartości procesowej dokumentu prywatnego pn. "Kwalifikacja przedsięwzięcia" i nieuzasadnione twierdzenie, iż dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest przeprowadzenie jeszcze innych dowodów, a mianowicie, że zasadne jest posiadanie wiadomości specjalnych, co miałoby być równoznaczne z koniecznością powołania biegłego;
4. art. 6. i 8 K.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez niedziałanie w postępowaniu administracyjnym przez organ II instancji na podstawie i w granicach prawa;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 71 ust. 2 u.u.i.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71 ze zm.) polegające na błędnym i bezpodstawnym przyjęciu, że planowane przedsięwzięcie może być inwestycją mogącą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w przypadku, gdy jego parametry nie kwalifikują go do tych kategorii, a co za tym idzie błędne przyjęcie, iż wymaga ono lub może wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
2. art. 56 u.p.z.p. z uwagi na jego niezastosowanie skutkujące uchyleniem kolejnej decyzji ustalającej lokalizację inwestycji Spółki w przypadku gdy jest ona zgodna z przepisami odrębnymi.
Wobec podniesionych zarzutów skarżąca Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz od Kolegium zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres co do zasady wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 934, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zasada ta podlega jednak wyłączeniu w przypadku sprzeciwu, gdyż jak stanowi art. 64e P.p.s.a., "rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego"; stosownie do art. 64a P.p.s.a., od decyzji o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z jej treści może wnieść od niej sprzeciw (zgodnie z treścią art. 138 § 2 K.p.a., "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy").
Wynikający z art. 64e P.p.s.a. zakres sądowej kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 K.p.a. wskazuje zatem, że sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma charakter formalny i służy wyłącznie sprawdzeniu, czy kasatoryjna decyzja organu drugiej instancji oparta została na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a. Zawarte w tym przepisie określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" jest zwrotem ocennym, niemniej oznacza, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Równoznaczne jest to z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy.
Jak już wskazano wyżej, wyraźne ograniczenie zakresu kontroli wyłącznie do zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej oznacza, że poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej w postępowaniu ze sprzeciwu na taką decyzję pozostają kwestie właściwego rozumienia i zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego, co odróżnia sprzeciw od skargi.
W rozpoznawanej przez Sąd sprawie istotną kwestią jest zatem rozstrzygnięcie, czy zaistniały w niej określone w art. 138 § 2 K.p.a. przesłanki do uchylenia decyzją z [...] marca 2019 r. przez SKO decyzji Wójta Gminy [...] z [...] grudnia 2018 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji obejmującej budowę stacji bazowej telefonii komórkowej A Sp. z o.o. na działce nr 1596 w C. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Dokonując kontroli wskazanej wyżej decyzji SKO wg kryteriów określonych w art. 64e P.p.s.a. Sąd stwierdził, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Za punkt wyjścia do oceny w tym zakresie należy przyjąć wcześniejszą decyzję tego organu z [...] lipca 2018 r., którą uchylona została ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego dla w/w inwestycji decyzja Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2018 r. Kolegium przekazując Wójtowi sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazało na brak dokonania przez organ I instancji analizy przedłożonego przez Spółkę opracowania pn. "Kwalifikacja przedsięwzięcia" i bezkrytyczne przyjęcie wynikających z niego wniosków wykluczających konieczność uzyskania dla planowanego przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazując na charakter przedsięwzięcia, jak również obecność na terenie sąsiednim podobnego obiektu, za konieczne SKO uznało dokonanie fachowej analizy w zakresie jego oddziaływania na środowisko. W tej relacji za zasadne uznało: 1) powołanie biegłego o specjalności w zakresie radiokomunikacja (cyfrowe, bezprzewodowe systemy transmisji i odbioru sygnałów wizji, fonii i danych, naziemne i satelitarne), telekomunikacja ruchoma (systemy telefonii komórkowej oraz inne systemy oparte na komunikacji bezprzewodowej) – celem ustalenia kwalifikacji przedsięwzięcia i potrzeby przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 2) wyjaśnienie charakteru inwestycji objętej złożonym wnioskiem, tj. czy jest to inwestycja o znaczeniu lokalnym (gminnym) lub ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim, krajowym); 3) sporządzenie projektu decyzji uwzględniającego precyzyjne określenie rodzaju przedsięwzięcia oraz jego zakresu wraz z ponownym jego uzgodnieniem z organami wymienionymi w art. 53 ust. 4 u.p.z.p.
Po rozpatrzeniu odwołania od wydanej w następstwie powyższego decyzji Wójta z [...] grudnia 2018 r. ustalającej po raz kolejny lokalizację inwestycji celu publicznego dla opisanej inwestycji, Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji dokonał jedynie uzgodnienia nowego projektu swej decyzji. Zakwestionował natomiast dokonanie prawidłowej kwalifikacji inwestycji w kontekście jej lokalnego /ponadlokalnego znaczenia (za niewystarczające uznał pismo inwestora z [...] lipca 2018 r. wskazujące lokalny charakter przedsięwzięcia, podpisane przez J.K., którego umocowanie do działania w imieniu Spółki wygasło z dniem [...] grudnia 2017 r.), a także brak powołania biegłego działającego na zlecenie organu celem ustalenia potrzeby przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Już tylko w tym kontekście należy uznać prawidłowość kasatoryjnego charakteru objętej sprzeciwem decyzji SKO z [...] marca 2019 r. Wynika to z tego, że wcześniejsza, również kasatoryjna decyzja tego organu z [...] lipca 2018 r. – stosownie do art. 16 K.p.a. w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a. - jako ostateczna i prawomocna (nie został od niej wniesiony sprzeciw do sądu administracyjnego) wiązała organ I instancji co do nakazu wykonania określonych w niej czynności dowodowych, tj. powołania biegłego o stosownej specjalności celem ustalenia kwalifikacji przedsięwzięcia i potrzeby przeprowadzenia postępowania w zakresie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Wójt Gminy [...] wobec niezaistnienia zmian które czyniłyby powyższy wymóg bezprzedmiotowy nie mógł wg własnego uznania zignorować wiążących go wytycznych organu odwoławczego, które zostały sformułowane w sposób kategoryczny i wyłączający możliwość oceny co do ich wypełnienia.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, trafne jest stanowisko organu odwoławczego co do zachodzących w sprawie wątpliwości, czy faktycznie w stosunku do planowanej inwestycji nie zachodzi konieczność przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania inwestycji na środowisko na podstawie art. 59 u.u.i.ś. i rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Głównymi parametrami inwestycji polegającej m.in. na budowie instalacji radiokomunikacyjnej (taką jest stacja bazowa telefonii komórkowej), radionawigacyjnej i radiolokacyjnej jest ilość i moc anten. Kwalifikacja takiego przedsięwzięcia przeprowadzana jest zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 w/w rozporządzenia (dotyczących odpowiednio przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oraz potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko) na podstawie charakterystyki instalowanych anten sektorowych, w oparciu o kryterium równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny i odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny, przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Sąd w pełni podziela jednak utrwalony w orzecznictwie sądowym pogląd, że dla prawidłowej oceny czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (pod tym względem należy oceniać zamierzenie, którego dotyczy rozpoznawana sprawa) niezbędne jest dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych urządzeń, jak i całego przedsięwzięcia. Mając bowiem na uwadze cel wskazanych przepisów jako mających gwarantować ochronę środowiska, w tym obywateli przed szkodliwym oddziaływaniem obiektów, wykładnia systemowa § 3 ust. 1 wskazanego rozporządzenia prowadzi do wniosku, że celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja, a nie jej poszczególne elementy, wpłynie na środowisko (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2018 r. II OSK 1105/18 – LEX nr 2525972, z 9 czerwca 2017 r. II OSK 1839/16 - LEX nr 2314062, z 19 stycznia 2016 r. II OSK 1162/14 - LEX nr 2033968, z 29 września 2015 r. II OSK 139/14 - LEX nr 1987019).
W takiej sytuacji dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko istotne znaczenie może mieć wyjaśnienie kwestii, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne. Dla poczynienia prawidłowych i wiarygodnych ustaleń niezbędne jest zatem nie tylko określenie równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla poszczególnych anten, ale i rozważenie ewentualnego nakładania się wiązek promieniowania elektromagnetycznego emitowanych przez poszczególne anteny, co w okolicznościach sprawy ma szczególne znaczenie ze względu na już istniejący w niewielkiej odległości od planowanego nadajnik innego podmiotu. Nie można bowiem wykluczyć, że ewentualne nakładanie się tych wiązek spowoduje, iż moc promieniowania przekroczy dopuszczalne wielkości, co wymaga szczegółowej i fachowej analizy a także weryfikacji wobec już podnoszonych w toku postępowania niekorzystnych oddziaływań (zakłóceń) powodowanych przez istniejący nadajnik.
Bez znaczenia dla realizacji przez organ I instancji wytycznych zawartych w prawomocnej decyzji SKO z [...] lipca 2018 r. co do powołania biegłego pozostaje fakt przedłożenia przez Spółkę na etapie rozpoznawania przez Sąd sprzeciwu od decyzji SKO z [...] marca 2019 r. dodatkowej opinii z maja 2019 r. dotyczącej określenia rodzaju przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż do właściwości Sądu nie należy prowadzenie postępowania dowodowego w sprawie.
Zauważyć należy, że powołanie się w tym zakresie przez Wójta wyłącznie na informacje uzyskane od wnioskodawcy tak w "Kwalifikacji przedsięwzięcia" jak i dodatkowo przedłożonej przed wydaniem decyzji z [...] grudnia 2018 r. "Analizie rozkładu pól elektromagnetycznych wokół stacji bazowej" wykluczającej wystąpienie kumulacji oddziaływań pola elektromagnetycznego emitowanego przez położoną w odległości ok. 150 m na działce nr 1593/1 stację bazową operatora sieci Plus – jakkolwiek wskazujące na brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko – nie zostały pod tym względem poddane jakiejkolwiek analizie własnej tego organu, który stosownie do art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. był zobowiązany dokonać samodzielnej oceny materiału dowodowego w sprawie i dać temu wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji (dokumentacja przedsięwzięcia składana przez inwestora nie ma charakteru wiążącego, stanowiąc dowód podlegający ocenie).
Dodatkowo Sąd zauważa, że niezależnie od powyższego, stosownie do wymogów art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego - mimo załączenia stosownej mapy - nie zawiera określenia granic terenu nim objętego i obszaru na który inwestycja będzie oddziaływać.
Nie dokonano także należytej weryfikacji potwierdzającej, że planowana inwestycja rzeczywiście nie dotyczy miejsc dostępnych dla ludności, przez które należy rozumieć zarówno takie, na których istnieje zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i tereny, na których taka zabudowa może być potencjalnie wzniesiona.
Jednocześnie Sąd nie podziela w pełni stanowiska Kolegium co do braku wyjaśnienia przez organ I instancji kwalifikacji zamierzonej inwestycji; o ile zdaniem Sądu dla potrzeb rozpatrzenia sprawy za wystarczające co do zasady jawią się wyjaśnienia zawarte w piśmie inwestora z [...] lipca 2018 r. wskazujące na lokalny charakter przedsięwzięcia, to należy jednak zgodzić się ze stanowiskiem SKO, że umocowanie podpisanej na nim osoby (J.K.) do działania w imieniu Spółki wg pełnomocnictwa z [...] stycznia 2017 r. (t. I, k. 252akt sprawy organu I instancji) wygasło z dniem [...] grudnia 2017 r.
Podsumowując, z uwagi na opisane wyżej okoliczności związane z brakiem wykonania przez organ I instancji wiążących go wytycznych co do przeprowadzenia czynności dowodowych wskazanych w decyzji SKO z [...] lipca 2018 r., spełnione zostały wymogi do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, w związku z czym podniesione w sprzeciwie zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Odmienne uznanie, wobec konieczności przeprowadzenia przez SKO postępowania dowodowego co do istoty sprawy w znacznej części celem wydania decyzji merytorycznej naruszałoby wyrażoną w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Sprzeciw wniesiony przez Spółkę od decyzji Kolegium jako niezasadny podlegał zatem oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło