IV SA/Wa 1313/19
WyrokWSA w Warszawie2019-07-02
Skład orzekający: Anna Sękowska, Marzena Milewska - Karczewska, Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji służącej turystyce wodnej, wydane z uwagi na naruszenie przepisów rozporządzenia o ochronie parku krajobrazowego, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo iż inwestycja może być uznana za służącą turystyce wodnej (co wyłączałoby zakaz lokalizacji w pasie 100 m od linii brzegowej), to jednak jej realizacja wiązała się z naruszeniem innych zakazów zawartych w rozporządzeniu o ochronie parku krajobrazowego, takich jak likwidacja zadrzewień, trwałe zniekształcenie rzeźby terenu, zmiana stosunków wodnych oraz likwidacja obszarów wodno-błotnych. Ponadto, niedookreślone parametry pomostów i brak oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 również uzasadniały odmowę uzgodnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji służącej turystyce wodnej. Organy ochrony przyrody odmówiły uzgodnienia, wskazując na naruszenie szeregu zakazów zawartych w rozporządzeniu o ochronie parku krajobrazowego, w tym likwidacji zadrzewień, prac ziemnych zniekształcających rzeźbę terenu, zmian stosunków wodnych oraz budowy obiektów w pasie 100 m od linii brzegowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących strefy nadbrzeżnej, oddziaływania na obszar Natura 2000 oraz wadliwe uzasadnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 2 lipca 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2015 r., [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska po przekazaniu wniosku Burmistrza Miasta [...] odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zmierzenia inwestycyjnego [...] służąca turystyce wodnej, w skład której wchodzą: 1) pomost służący do cumowania niewielkich jednostek pływających - istniejący, częściowo zadaszony wiatą służącą do przechowywania niewielkich jednostek pływających, powstałą w wyniku przebudowy istniejącego pawilonu gospodarczego, 2) pomost do cumowania - projektowany, 3) pomost do cumowania umożliwiający pozostawienie łodzi na wodzie – istniejący.
Uzasadniając rozstrzygnięcie RDOŚ wskazał, że projektowana inwestycja (w części obiekty istniejące podlegające legalizacji) została zrealizowana z naruszeniem przepisów rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. [...] z 2005 r. Nr [...], poz. [...]), dalej rozporządzenie, tj. zakazów: likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych (§ 3 ust. 1 pkt 3); wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu (§ 3 ust. 1 pkt 5); dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody lub racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej (§ 3 ust. 1 pkt 6); budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej (§ 3 ust. 1 pkt 7); likwidowania, zasypywania i przekształcania zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych (§ 3 ust. 1 pkt 8). Ponadto organ wskazał, że z uwagi na położenie inwestycji w obszarze Natura 2000 [...] nie można wykluczyć znacząco negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 obiektów zrealizowanych (podlegających legalizacji) oraz nowoprojektowanych, gdyż nie została przeprowadzona stosowna ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a inwestor nie udowodnił braku takiego oddziaływania, tym samym projekt decyzji nie mógł zostać uzgodniony z uwagi na treść art. 33 ustawy o ochronie przyrody. Projektowana inwestycja (w wersji rozszerzonej) była przedmiotem uzgodnień z organem ochrony przyrody w 2009 r. oraz 2013 r. Z obecnie przedłożonego projektu wynika, że została dokonana zmiana zakresu projektowanej inwestycji. Ograniczono ją do trzech pozycji projektowanych bądź już zrealizowanych obiektów wraz ze zmianą funkcji istniejących budowli (pawilon gospodarczy i pomost do cumowania).
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu zażalenia B. G., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazując na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (m.in. z oględzin terenu z 2009 r., 2014 r. oraz map topograficznych i zdjęć lotniczych zamieszczonych na stronach www.geoportal.gov.pl, www.googlemaps, www.zoomi), podzielił stanowisko organu I instancji, że przedmiotowy projekt decyzji nie może zostać uzgodniony ze względu na niezgodność z § 3 ust. 1 pkt 3, 5, 6, 7, 8 rozporządzenia. Ich naruszenie, z powodu częściowej realizacji inwestycji, stało się już faktem. Przed podjęciem robót budowlanych, teren działki nr ew. [...] stanowił podmokły obszar, z odnogą rzeki [...] oraz starorzeczem okalającym półwysep pokryty zadrzewieniami. Obszar ten ze względu na swoje położenie cechowała obecność naturalnie ukształtowanych siedlisk tworzących zadrzewienia, którymi, w myśl art. 5 pkt 27 ustawy o ochronie przyrody, są pojedyncze drzewa, krzewy albo ich skupiska niebędące lasem w rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2014 r. poz. 1153 oraz z 2015 r. poz. 349 i 671), wraz z terenem, na którym występują, i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego terenu. Zadrzewienia te związane z wodami rzeki [...] i [...] oraz kształtowanymi przez nie obszarami podmokłymi stanowiły zadrzewienia nadwodne. Ze względu na pełnione funkcje przyrodnicze (biocenotyczne, retencyjne) oraz różnorodność biologiczną (ekosystemy nadwodne należą do najbardziej wartościowych) podlegały one ochronie na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.
Organ odwoławczy wskazał, że analiza wykazała, że obszar działek na skutek działań inwestorskich został całkowicie przeobrażony i pozbawiony wartości przyrodniczych, które go charakteryzowały. W wyniku przeprowadzonych prac ziemnych została uformowana wyspa z zatoką. Terenowi nadano cechy miejskiego, przydomowego założenia ogrodowego, całkowicie pozbawiając go cech charakterystycznych dla siedlisk związanych z ekosystemami rzeki [...], które wcześniej funkcjonowały na tym terenie. Obecnie na terenie objętym inwestycją występują gatunki roślin typowe dla założeń ogrodowych, które nie są tożsame dla siedlisk nadwodnych i wodnych (brzoza, sosna, wierzba pogięta oraz tawuła, dereń). Z pierwotnego siedliska na sztucznie uformowanej wyspie (niegdyś całkowicie porośniętej zadrzewieniami) pozostały jedynie pojedyncze drzewa - trzy wierzby położone w jej centralnej części oraz kilka sztuk w jej północnej części. Całość stworzonej wyspy porasta trawnik, tworzący jednolitą, równą powierzchnię (zielony dywan). Wraz z doprowadzeniem terenu objętego inwestycją do obecnego stanu nastąpiła likwidacja obszaru wodno-błotnego, starorzecza oraz zmiana rzeźby terenu i linii brzegowej rzeki. Dokonując ukształtowania linii brzegowej wyspy, inwestor dokonał między innymi ścięcia skarp i umocnienia brzegu, poprzez jego opalisadowanie (co jest widoczne na załączniku graficznym do projektu decyzji). Poprzez doprowadzenie do obecnego ukształtowania terenu wyspy inwestor wykonał prace ziemne, które nie tylko trwale zniekształciły istniejącą rzeźbę terenu, ale również zmieniły stosunki wodne. Bez przeprowadzenia zmiany stosunków wodnych, likwidacji zadrzewień, prac ziemnych polegających na nawiezieniu ziemi i jej rozplantowaniu oraz przeobrażenia naturalnie istniejącej linii brzegowej niemożliwa byłaby realizacja jakiegokolwiek obiektu budowlanego, w szczególności przedmiotowej [...]. Doprowadzając do obecnego stanu zagospodarowania terenu, dopuszczono się naruszenia wielu zakazów obowiązujących na terenie Parku, tj. zakazu likwidowania i niszczenia zadrzewień nadwodnych (§ 3 ust. 1 pkt 3), wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu (§ 3 ust. 1 pkt 5), dokonywania zmian stosunków wodnych (§ 3 ust. 1 pkt 6); likwidowania, zasypywania i przekształcania zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych (§ 3 ust. 1 pkt 8). Realizacja przedmiotowej inwestycji, bez naruszenia naturalnego ukształtowania terenu, stosunków wodnych, zniszczenia występującej naturalnie roślinności, nie byłaby możliwa do zrealizowania. Zapis projektu decyzji, wskazujący "wykorzystanie i przekształcenie elementów przyrodniczych wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to konieczne w związku z realizacją inwestycji" jest niezgodny z ustawą o ochronie przyrody, albowiem dopuszcza do przeprowadzenia działań naruszających przepisy ww. rozporządzenia, które, w związku z realizacją w przeważającej części uzgadnianego zamierzenia inwestycyjnego, zostały zrealizowane.
"Pomost służący do cumowania niewielkich jednostek pływających - istniejący, częściowo zadaszony wiatą służącą do przechowywania niewielkich jednostek pływających - powstałą w wyniku przebudowy istniejącego pawilonu gospodarczego" umiejscowiony na wyspie znajduje się w miejscu istniejących niegdyś zadrzewienień nadwodnych, na terenie z "zaniżeniami terenowymi wypełnionymi powierzchniowymi wodami stojącymi połączonymi z rzeką [...]" (informacja z projektu decyzji, znak: [...], dotycząca działek nr ew. [...],[...] w obręb [...], gm. [...] sporządzonego na potrzeby innego postępowania w związku z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla "[...]" Turystyka wodna B. G.). Parametry tego obiektu (wskazana w projekcie decyzji szerokość elewacji frontowej dla wiaty to 11,0 m z tolerancją 20 % oraz wrysowany na załącznik graficzny obiekt (mający wymiary do 20 m długości i szerokości) nie pozostawiają wątpliwości organu II instancji, że realizacji tego obiektu towarzyszyło naruszenie zakazów § 3 ust. 1 pkt 3, 5, 6, 8 ww. rozporządzenia. Wskazany obiekt budowlany, umiejscowiony w strefie 100 m od brzegów rzeki [...] narusza także § 3 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia, zakazujący budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, albowiem nie spełnia wyjątku od zakazu jako obiekt służący turystyce wodnej. Zdaniem organu II instancji wiata do przechowywania niewielkich jednostek pływających (mająca charakter obiektu magazynowego) zlokalizowana w strefie 100m od rzeki nie stanowi obiektu zapewniającego poruszanie się po rzece.
Odnosząc się do zgodności pozostałych obiektów tworzących [...], tj. pomostów do cumowania organ II instancji zauważył, że w treści projektu decyzji nie sformułowano dla nich żadnych parametrów, ograniczając się jedynie do wskazania, że zostały one oznaczone na załączniku graficznym do wniosku. Niemożliwym jest dokonanie w związku z powyższym stosownej weryfikacji w zakresie ich zgodności z § 3 ust. 1 pkt 1, 3, 6, 7 i 8 rozporządzenia. Nie pozostawia jednak wątpliwości, iż aby mogła zaistnieć na przedmiotowym terenie możliwość realizacji wskazanych w projekcie decyzji pomostów, konieczna była realizacja zatoki i wyspy wraz z przeprowadzeniem zmian w linii brzegowej, formowaniem skarp i wykonaniem umocnień. Realizacja tych prac stanowiła trwałe zniekształcenie rzeźby terenu, zmianę stosunków wodnych, likwidację i przekształcanie zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych, czyli było to sprzeczne z zakazami określonymi w § 3 ust. 1 pkt 3, 5, 6, 8 rozporządzenia.
Organ odwoławczy stwierdził także, że na podstawie zawartych we wniosku informacji nie jest możliwe określenie, czy [...] jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko określonym w § 3 ust. 1 pkt 63 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235). To powoduje, że uzgodnienie przedmiotowego przedsięwzięcia jest niemożliwe, także ze względu na zawarty w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Organ podniósł również, że stwierdzony zakres przekształceń, którego dokonał inwestor na działkach nr ew. [...],[...], doprowadził do zniszczenia wartości przyrodniczych [...] Parku Krajobrazowego, co również wskazuje na naruszenie § 3 ust. 1 pkt 1, 3, 5, 6, 7, 8 rozporządzenia.
Zdaniem organu badanie zgodności przedmiotowej inwestycji z art. 33 ustawy o ochronie przyrody nie ma wpływu na wynik postępowania, skoro projekt decyzji nie może zostać uzgodniony ze względu na sprzeczność z przepisami ww. rozporządzenia.
W skardze na powyższe postanowienie B. G. zarzuciła naruszenie: § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie [...] Parku Krajobrazowego poprzez przyjęcie, iż wnioskowana inwestycja nie stanowi obiektu służącego turystyce wodnej, a w konsekwencji, iż nie może być ona zlokalizowana w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych; art. 33 ustawy o ochronie przyrody, poprzez przyjęcie, iż inwestycja objęta uzgodnieniem będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, na terenie którego znajdują się działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...], na których realizowana ma być uzgadniana inwestycja; art. 11 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez niepełne i wewnętrznie sprzeczne uzasadnianie motywów faktycznych i prawnych, jakie legły u podstaw zaskarżonego postanowienia; art. 124 k.p.a. poprzez wadliwe i niepełne sporządzenie uzasadnienia, niewyjaśniające stanowiska organu i zapadłego rozstrzygnięcia w sposób dostateczny.
W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 2 czerwca 2016r., sygn. akt IV SA/Wa 699/16, oddalił skargę B. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015 r
Sąd stwierdził, że organy obu instancji dokonały kompleksowej oceny dopuszczalności realizacji planowanej inwestycji w kontekście obowiązujących w Parku zakazów, przewidzianych w § 3 rozporządzenia, stwierdzając brak możliwości pozytywnego uzgodnienia przedłożonego projektu.
Zdaniem Sądu ocenę dopuszczalności pozytywnego uzgodnienia pomostu z wiatą należy w oczywisty sposób rozpatrywać w dwóch odrębnych płaszczyznach, tj. w odniesieniu do zakazu zabudowy strefy nadbrzeżnej oraz pozostałych zakazów.
Sąd wskazał, że organy stwierdziły: po pierwsze - nieposiadanie przez planowaną wiatę charakteru obiektu niezbędnego do uprawiania turystyki wodnej (zdaniem organów planowany obiekt miałby w istocie przeznaczenie magazynowe, które winno być realizowane poza strefą ochronną), po drugie – przewidywanie przez inwestorkę znacznych rozmiarów planowanej wiaty, albowiem: (-) wskazana w projekcie decyzji szerokość elewacji frontowej planowanego obiektu wynosi 11,0 m z tolerancją 20 %, (-) z załącznika graficznego do projektu decyzji wynika, że istniejący obiekt, w wyniku przebudowy którego wiata miałaby powstać, ma 20 m długości i szerokości. Sąd podziela stanowisko organów, że zlokalizowanie w strefie ochronnej tak dużego obiektu nie jest dopuszczalne
Sąd uznał za wykazany przez organy fakt sprzeczności planowanej inwestycji z § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, co stanowiło w ocenie Sądu wystarczający powód do oddalenia skargi. Jednocześnie Sąd uznał wnioski organów co do sprzeczności inwestycji z innego rodzaju zakazami za niedostatecznie udokumentowane. Sąd pokreślił, że odmowa uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki dla planowanej inwestycji, jest prawidłowa, albowiem w odniesieniu do pomostu z planowaną wiatą – nie można zaakceptować znacznych rozmiarów planowanego obiektu, a w odniesieniu do dwóch pozostałych pomostów – przedłożony projekt nie zawiera szczegółowych parametrów, umożliwiających ocenę dopuszczalności lokowania przedmiotowych pomostów w strefie ochronnej.
Na powyższy wyrok WSA w Warszawie skargę kasacyjną wniosła B. G..
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1279/17 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane obiekty [...] spełniają wymogi pozwalające zaliczyć je do obiektów służących turystyce wodnej, o jakich mowa w § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia. Tym samym do powyższych obiektów Stanicy Wodnej nie ma zastosowania - z mocy § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia – zakaz ich lokalizacji w pasie szerokości 100m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że planowana inwestycja jest sprzeczna z § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, co stanowiło w ocenie Sądu wystarczający powód do oddalenia skargi.
Jednocześnie Sąd pierwszej instancji uznał wnioski organów co do sprzeczności z innego rodzaju zakazami za niedostatecznie udokumentowane. Sąd pierwszej instancji w tej kwestii ograniczył się do ogólnego, jednozdaniowego stwierdzenia, bez odniesienia się do § 3 ust. 1 pkt 3, 5, 6 i 8 rozporządzenia.
Nadto Sąd pierwszej instancji nie dokonał kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle przepisów prawa stanowiących podstawę prawną jego wydania.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż rację mają organy twierdząc, że pierwszoplanowe znaczenie mają kwestie dotyczące zakazów wynikających z rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005r. i dopiero, gdy realizacja obiektu nie jest wykluczona konkretnym zakazem należy ocenić, czy nie może mieć ona negatywnego wpływu na środowisko, na wartości przyrodnicze będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000, a to z uwagi m.in. na art. 33 ustawy o ochronie przyrody. Położenie inwestycji w obszarze Natura 2000 [...] zobowiązuje organy administracji publicznej i sądy administracyjne do rozważenia kwestii dotyczących ochrony tego obszaru. Nadto, konieczna jest ocena, czy zamierzenie inwestycyjne nie zniweczy celu ustanowienia [...] Parku Krajobrazowego.
Rozważając sprawę w aspekcie powyższych przepisów zasadna jest ocena inwestycji także w zakresie jej parametrów. Aby ocenić, czy przedmiotowa inwestycja służąca turystyce wodnej może być lokalizowana na tym terenie i czy organ winien uzgodnić czy odmówić uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy należy odnieść się do wszystkich przepisów mogących mieć zastosowanie w okolicznościach tej sprawy, czego nie uczynił Sąd pierwszej instancji. Sąd przypomniał także, iż na kwestie dotyczące parametrów inwestycji, obszaru Natura 2000 i art. 33 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny już w wyroku z dnia 10 stycznia 2017r., sygn. akt II OSK 908/15, który dotyczył zamierzenia inwestycyjnego [...], przy czym Sąd zaznaczył, iż w niniejszej sprawie zamierzenie inwestycyjne zostało zawężone w stosunku do zamierzenia, którego dotyczy powołany wyrok.
Dalej NSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji dokona kontroli legalności zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem powyższych rozważań i oceni, czy zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponownie rozpatrując sprawę, zważył, co następuje:
W rozpatrywanej sprawie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1279/17 uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 699/16 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Wskazać należy, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. Dz. U. poz. 1032, ze zm.) dalej p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa może wystąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wcześniej wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zostanie wydana przez ten Sąd uchwała w innej sprawie w trybie art. 269 p.p.s.a. zawierająca odmienną wykładnię prawa albo zmienił się stan prawny i to jedynie w odniesieniu do przepisów proceduralnych. Żadna z tych sytuacji nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Wobec tego, rozpatrując ponownie sprawę, wojewódzki sąd administracyjny związany jest nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania.
Dodać także trzeba, że na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa dotyczy uzgodnienia projektu decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zmierzenia inwestycyjnego [...] służąca turystyce wodnej, w skład której wchodzą: 1) pomost służący do cumowania niewielkich jednostek pływających - istniejący, częściowo zadaszony wiatą służącą do przechowywania niewielkich jednostek pływających, powstałą w wyniku przebudowy istniejącego pawilonu gospodarczego, 2) pomost do cumowania - projektowany, 3) pomost do cumowania umożliwiający pozostawienie łodzi na wodzie - istniejący.
Sąd drugiej instancji podkreślił, że pierwszoplanowe znaczenie w sprawie mają kwestie dotyczące zakazów wynikających z rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] i dopiero, gdy realizacja obiektu nie jest wykluczona konkretnym zakazem należy ocenić, czy nie może mieć ona negatywnego wpływu na środowisko, na wartości przyrodnicze.
Mając na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zauważyć, że wskazane obiekty [...] spełniają wymogi pozwalające zaliczyć je do obiektów służących turystyce wodnej, o jakich mowa w § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia. Tym samym do powyższych obiektów [...] nie ma zastosowania - z mocy § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia – zakaz ich lokalizacji w pasie szerokości 100m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. Organ odwoławczy wobec tego błędnie uznał, że planowana inwestycja jest sprzeczna z § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia.
Jednak powyższa okoliczność nie zmienia faktu, że w ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, organ zasadnie orzekł o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, z uwagi na inne naruszenia przepisów rozporządzenia.
Projektowana inwestycja (w części obiekty istniejące podlegające legalizacji) została zrealizowana z naruszeniem przepisów rozporządzenia tj. zakazów:
- likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych (§ 3 ust. 1 pkt 3),
- wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu (§ 3 ust. 1 pkt 5),
- dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody lub racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej (§ 3 ust. 1 pkt 6),
- likwidowania, zasypywania i przekształcania zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych (§ 3 ust. 1 .pkt 8).
Odnosząc się do powyższej kwestii Skarżąca w skardze jedynie wskazała, że rozważania w zakresie naruszenia powyższych zapisów "pozostają bez związku ze sprawą".
W ocenie Sądu stanowisko skarżącej jest błędne, bowiem nie pozostawia wątpliwości okoliczność, iż aby mogła zaistnieć na przedmiotowym terenie możliwość realizacji wskazanych w projekcie decyzji pomostów, konieczna była realizacja zatoki i wyspy wraz z przeprowadzeniem zmian w linii brzegowej, formowaniem skarp i wykonaniem umocnień. Realizacja tych prac stanowiła trwałe zniekształcenie rzeźby terenu, zmianę stosunków wodnych, likwidację i przekształcanie zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych, czyli było to sprzeczne z zakazami określonymi w § 3 ust. 1 pkt 3, 5, 6, 8 rozporządzenia.
Na terenie objętym inwestycją dokonano bowiem zmiany zagospodarowania terenu poprzez wybudowanie [...] służącej turystyce Wodnej, wkład której wchodziły pomosty, ale także wybudowanie infrastruktury technicznej umożlwiającej korzystanie z niej, tj. m.in. wybudowanie drogi dojazdowej, czy miejsc parkingowych. Powyższe działania inwestora doprowadziły do likwidowania i niszczenia zadrzewień już istniejących na tym terenie, co świadczy o naruszeniu § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.
Odnosząc się do zakazu wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu (§ 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), należy wskazać, iż trwałe zniekształcenie rzeźby terenu polega na zmianie struktury gruntu i jego właściwości fizycznych w wyniku nadsypywania materiału, zniszczenia warstwy gleby i przerwania procesów glebotwórczych, bądź też przez samą zmianę rzeźby terenu polegającą na zaburzeniu stosunków wysokościowych (zmiana rzędnych terenu) oraz układu nachyleń i przebiegu naturalnych granic rzeźby.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż realizacja spornej inwestycji spowodowała naruszenie zakazu, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, zgodnie z którym w granicach rzeczonego obszaru chronionego zakazuje się wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu.
Poza tym – jaka wskazał zasadnie organ odwoławczy – działania inwestorskie doprowadziły do istotnej ingerencji w stosunki wodne na tym terenie. W związku ze sztucznym uformowaniem skarp, wykonaniu umocnień, nastąpiła zmiana linii brzegu i przekształcenie znaczne naturalnych elementów przyrodniczych.
Dodatkowo należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w kwestii parametrów inwestycji, obszaru Natura 2000 i art. 33 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody odwołał się do innego wyroku tego Sądu z dnia 10 stycznia 2019 r. o sygn. akt II OSK 908/15.
Mając na względzie stanowisko wyrażone w powyższej sprawie II OSK 908/19, to należy wskazać, że tylko do wnioskodawcy, a nie do organu należy jednoznaczne ustalenie zakresu przedmiotowego projektowanej inwestycji, czyli organ uzgadniający tylko ocenia, czy tego rodzaju przedsięwzięcie może być, biorąc pod uwagę jego warunki techniczne, zrealizowane na danym terenie. Wobec tego Sąd nie może dokonywać w niniejszym postępowaniu kontroli przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody. Zgodnie z zasadą przezorności w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.) w związku z art. 33 ust. 1 i 3 ww. ustawy przepisy te stanowią o zakresie realizacji działań mogących osobno lub nawet w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony każdego obszaru Natura 2000.
Wobec tego w tej sprawie budowa projektowanych pomostów o niedookreślonych w projekcie osnowy decyzji parametrach, w połączeniu z działaniami już dokonanymi przez inwestora oraz z pominięciem przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000.
Nadto zasadnie NSA zwrócił uwagę, że zgodnie z dyspozycją art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. w związku z art. 60 ust. 1 u.p.z.p., to na organie wydającym decyzję o warunkach zabudowy spoczywa obowiązek ustalenia – oczywiście zgodnie z wnioskiem inwestora – treści osnowy tej decyzji, a więc również ustalenia projektowanych maksymalnych i minimalnych parametrów tej inwestycji, które mają być poddane uzgodnieniu. Organ uzgodnieniowy nie jest bowiem kompetentny do formułowania za organ główny nowej treści osnowy decyzji o warunkach zabudowy.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło