II FSK 2525/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-07-03
Skład orzekający: Anna Dumas, Grażyna Nasierowska, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości podatku od nieruchomości, czy też może samodzielnie weryfikować rzeczywiste przeznaczenie i sposób użytkowania budynku, nawet jeśli jest to budynek pierwotnie sklasyfikowany jako letniskowy, a faktycznie służący do stałego zamieszkiwania?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości podatku od nieruchomości. Nie może samodzielnie korygować tych wpisów w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji. W przypadku braku odpowiednich zapisów w ewidencji, organ podatkowy może określić charakter budynku na podstawie dokumentacji budowlanej.Stan faktyczny
Skarżący M. Z. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2015 r. Skarżący wskazywał, że budynek, w którym mieszka, choć pierwotnie był domkiem letniskowym i tak sklasyfikowany w ewidencji, faktycznie służy jako całoroczne miejsce zamieszkania. Organy podatkowe oparły się na klasyfikacji budynku w ewidencji jako niemieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję SKO, uznając, że organy powinny zbadać rzeczywiste przeznaczenie budynku. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę M. Z. w całości. Zasądził od M. Z. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 370 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Grażyna Nasierowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Marek Kraus, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 120/16 w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę w całości, 3) zasądza od M. Z. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 370 (słownie: trzysta siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Zaskarżonym wyrokiem z 24 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 120/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez M. Z. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 10 grudnia 2015 r., w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2015 r.
2. Ze stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że Prezydent [...] ustalił skarżącemu podatek od nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Do podstawy opodatkowania organ przyjął pozostałe budynki o powierzchni 84 m2 i grunty pozostałe o powierzchni 111 m2 . W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazał, że budynek, którego dotyczy decyzja został poddany remontowi, w wyniku którego zmieniło się jego przeznaczenie i sposób wykorzystywania. Budynek ten stał się budynkiem mieszkalnym. Skarżący mieszka w nim cały rok, jest też tam zameldowany. Wcześniej budynek ten był domkiem letniskowym. Skarżący wskazał, że ponosi całoroczne opłaty za media związane z tym budynkiem i za monitoring. Zdaniem skarżącego o kwalifikacji budynku dla potrzeb podatku od nieruchomości powinno decydować jego rzeczywiste przeznaczenie oraz rzeczywisty sposób wykorzystywania budynku a nie zapisy w ewidencji gruntów. Skarżący wskazał nadto, że nie ma możliwości zmiany przeznaczenia tego budynku na gruncie przepisów budowlanych oraz w ewidencji gruntów i budynków, ponieważ szerokość drogi dojazdowej jest mniejsza od wymaganej przez przepisy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 z późn. zm.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem organu na podstawie tego przepisu oznaczenie gruntów i budynków w ewidencji gruntów i budynków ma charakter wiążący przy wymiarze podatku od nieruchomości. Przedmiotowy budynek został sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków, jako budynek niemieszkalny. Organ wskazał, że z informacji uzyskanych od Prezydenta [...] wynika, że w zakresie zmiany przeznaczenia tego budynku, na podstawie wniosku skarżącego toczyło się postępowanie, które zostało umorzone decyzją z 9 lutego 2011 r. Po tej dacie skarżący nie składał wniosku o zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku, którego dotyczy niniejsza sprawa.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podniósł te same okoliczności, które wskazywał w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący wyjaśnił, że z powodu okoliczności niezależnych od niego nie może zgłosić do właściwego organu zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego i dokonać zmiany kwalifikacji budynku w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem skarżącego w zaistniałej sytuacji organ powinien był ustalić podatek biorąc pod uwagę rzeczywisty sposób wykorzystania budynku.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
4. Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznał, że mając na względzie dwie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2002 r., sygn. akt FPK 17/01 i z 1 lipca 2002 r., sygn. akt FPK 3/02, o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Sąd podkreślił, że z uchwał tych wynika, że podatek od nieruchomości jest świadczeniem wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku, a opodatkowanie najniższymi, preferencyjnymi stawkami podatkowymi budynków mieszkalnych uzasadnione jest właśnie tym, że zaspokajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi. Wprawdzie uchwały te dotyczyły podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002, niemniej w ocenie Sądu pierwszej instancji zachowały one swą aktualność. Wprowadzone zmiany od 1 stycznia 2003 r. dotyczyły pojęcia budynku. Definicja ta została dostosowana do definicji zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.). W niniejszej sprawie nie jest jednak przedmiotem sporu okoliczność, czy domek letniskowy skarżącego jest budynkiem, lecz czy domek letniskowy może być uważany za budynek mieszkalny w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Na to pytanie przepisy u.p.o.l. odpowiedzi nie udzielają, gdyż w ustawie brak jest definicji budynku mieszkalnego.
W ocenie Sądu pierwszej instancji dom letniskowy może być zakwalifikowany do celów podatku od nieruchomości jako dom mieszkalny, jeżeli faktycznie służy do zaspokajania potrzeb bytowych podatnika. Organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie nie podjęły działań w celu ustalenia rzeczywistej funkcji pełnionej przez przedmiotowy budynek. Dlatego Sąd uznał, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 122, art. 187 O.p. oraz z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 716 z późn. zm.; dalej : u.p.o.l.). W ocenie Sądu doszło też do naruszenia art. 200 §1 i art. 123 §1 O.p., gdyż podatnika pozbawiono wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Konkludując Sąd przyjął, że na obecnym etapie postępowania, wobec występujących w sprawie uchybień natury procesowej dotyczących postępowania wyjaśniającego, przedwczesne było wypowiadanie się przez Sąd w kwestii prawidłowości zastosowania przez organy przepisów prawa materialnego. 5. W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie zaskarżyło powyższy wyrok w całości zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; dalej "P.p.s.a.") w związku z art. 141 §4 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania poprzez zawarcie we wskazaniach co do dalszego postępowania czynności, które nakazują pominięcie obowiązujących przepisów prawa; na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. : naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 2 ust.1 pkt 1 i ust.2 w związku z art. 5 ust.1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wymiaru podatku od nieruchomości nie dokonuje się na podstawie sklasyfikowania budynków w ewidencji gruntów, co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego z 10 grudnia 2015 r.;
naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że organy podatkowe mogą dokonywać wymiaru podatku od nieruchomości pomijając sklasyfikowanie budynków w ewidencji gruntów oraz mylne uznanie, że organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości w zakresie przedmiotu opodatkowania nie jest związany zapisem zawartym w ewidencji gruntów i budynków, co doprowadziło do uchylenia decyzji SKO z 10 grudnia 2015 r.
SKO wniosło o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się zasadna.
Jak wynika z wyjaśnień skarżącego, dom w którym zamieszkuje znajduje się na terenie zalesionym. Jest to obecnie [...]. Dom ten był początkowo ( lata 80. ubiegłego wieku) wykorzystywany tylko w okresie letnim i był wówczas zakwalifikowany jako letniskowy. Dojazd do domu prowadzi drogą leśną bez nazwy. Szerokość drogi dojazdowej wynosi 3 m, natomiast na mocy §14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065) szerokość drogi dojazdowej nie może być mniejsza niż 4,5 m. Skarżący podkreślił, że nie może uzyskać zmiany sposobu użytkowania budynku, ponieważ dom położony jest na terenie parku krajobrazowego i wskutek niemożności ustalenia właścicieli niektórych działek, nie można też poszerzyć drogi dojazdowej. Budynek jest faktycznie całorocznym domem mieszkalnym z uwagi na fakt stałego w nim zamieszkiwania, zameldowania i ponoszenia całorocznych opłat z tytułu zużycia energii elektrycznej, odbioru odpadów komunalnych czy monitoringu.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, zaskarżona decyzja Kolegium narusza przepisy Ordynacji podatkowej w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ dokonuje ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na podstawie zapisów z ewidencji gruntów i budynków a nie ocenia wykorzystywania domu letniskowego jako całorocznego domu mieszkalnego przeznaczonego do stałego zamieszkiwania. W zaskarżonym wyroku WSA w Warszawie stwierdził, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich.
Z powyższym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe nie mogły dokonywać weryfikacji klasyfikacji gruntów i budynku i w konsekwencji opodatkować przedmiotowy budynek podatkiem według stawek dla budynków mieszkalnych, a nie pozostałych.
Stanowisko to pozostaje w zgodzie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 12 października 2017 r., II FSK 1438/17), w którym przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji – w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09). Co prawda od zasady tej istnieją wyjątki – wskazane w uchwale NSA z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 – jednakże okoliczności takie w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. NSA w uzasadnieniu uchwały z 27 kwietnia 2009 r. wskazał, że skoro od 1 stycznia 2003 r. ustawa o podatkach i opłatach lokalnych odwołuje się do pojęcia budynku ustalonego na gruncie prawa budowlanego, to odesłanie to ma charakter pełny, a nie wybiórczy. Dotyczy więc zarówno ogólnej definicji budynku, jak i poszczególnych kategorii budynków. A zatem o tym, czy zakwalifikować budynek do kategorii mieszkalnych, czy też pozostałych, przesądzają kryteria prawne przyjęte w Prawie budowlanym. Punktem wyjścia będą ustalenia pozwolenia na budowę.
Z uzasadnienia tej uchwały wynika również, że biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, to w takiej sytuacji organy podatkowe są uprawnione, a zarazem zobowiązane, do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku dla celów podatkowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że budynki niewpisane do ewidencji również podlegają opodatkowaniu, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, nie uzależnia bowiem obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji. Dopiero w przypadku braku takich informacji w ewidencji gruntów i budynków rodzaj budynku powinien zostać określony na podstawie dokumentacji budowlanej.
Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3108/12, "zwrot zawarty w art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów".
Stanowisko powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela. Informacje ujęte w operacie ewidencyjnym nieruchomości, dotyczące np. powierzchni czy też przeznaczenia gruntu i budynku, wprowadzone do tego rejestru przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, wywierają skutki materialnoprawne, mające również wpływ na zawartość danych ewidencji podatkowej nieruchomości (art. 7a ust. 2 u.p.o.l.). Stąd też nie można aprobować tezy, że dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1581/12). Dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków (dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne) będzie mogła stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania wymiarowego.
WSA w Warszawie błędnie przyjął, że organy powinny – abstrahując od zapisów ewidencji gruntów i budynków – ustalić rzeczywistą funkcję budynku letniskowego. W ocenie NSA, organ podatkowy nie miał prawa dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, tj. analizować jego faktycznego wykorzystania, tylko powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków, co też uczynił, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.
Z art. 5 u.p.o.l. w stanie prawnym obowiązującym w 2015 r. wynika, że :
1. Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie:
1) od gruntów:
a) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 0,62 zł od 1 m2 powierzchni,
b) pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych - 3,38 zł od 1 ha powierzchni,
c) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 0,30 zł od 1 m2 powierzchni;
2) od budynków lub ich części:
a) mieszkalnych - 0,51 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 17,31 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym - 8,06 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
d) związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń - 4,27 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,
e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 5,78 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej;
3) od budowli - 2% ich wartości określonej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7.
Podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, ale ustawodawca z przyczyn społecznych i gospodarczych niektóre grupy nieruchomości opodatkować chciał stawkami niższymi. Najniższą stawkę maksymalną przewidziano w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. dla budynków mieszkalnych lub ich części, znacznie wyższą dla budynków pozostałych lub ich części (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e), jeszcze wyższą dla budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. c), a najwyższą dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b).
Należy zauważyć, że uchwały NSA z 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPK 17/01 i z 1 lipca 2002 r. sygn. akt FPK 3/02, stwierdzające, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, zostały podjęte w poprzednim stanie prawnym, to jest przed 1 stycznia 2003 r., kiedy to wprowadzono zmiany do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 200, poz. 1683).
Orzekający w sprawie Sąd pierwszej instancji powinien uwzględnić nowy stan prawny i pojęcia zdefiniowane w prawie budowlanym. Odwoływanie się do kryterium zaspokajania własnych potrzeb mieszkaniowych de facto doprowadziło do pominięcia obowiązujących przepisów prawa. W obecnie obowiązującym stanie prawnym konieczne jest sięganie do rozwiązań przyjętych w prawie budowlanym. Jak już wyżej wyjaśniono, organy podatkowe, prowadząc ustalenia w zakresie podatku od nieruchomości, nie są jednocześnie organami uprawnionymi do samodzielnego określania kategorii budynków w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, do którego odsyła ustawa podatkowa. Określenie rodzaju budynku wymaga wiedzy technicznej, która jest niezbędna do podjęcia decyzji o prawidłowej stawce podatku od nieruchomości. Decydujące znaczenie będzie w tym względzie miała dokumentacja architektoniczno-budowlana danego obiektu (por. wyrok NSA z 9 września 2004 r. sygn. akt FSK 412/04, oraz L. Etel, S. Presnarowicz: Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2002, s. 190-192), a więc decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany, decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę, decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania, które w sposób precyzyjny powinny określać rodzaj danego budynku.
W przywołanym komentarzu akcentuje się, że organ podatkowy (uwzględniając art. 194 Ordynacji podatkowej) nie ma podstaw do kwestionowania określenia rodzaju budynku w tego typu decyzjach, a potrzeba wystąpienia o opinię rzeczoznawcy budowlanego ograniczona jest jedynie do przypadków, w których brak dokumentacji budowlanej. Komentatorzy wykazują także, przedstawiając obszerną argumentację, iż "nie można na gruncie p.o.l. posługiwać się definicją «budynku mieszkalnego», zgodnie z którą jest nim każdy budynek wykorzystywany na cele mieszkalne".
NSA przyjmuje (uchwała 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09) , że za budynki pozostałe należy uznać wszystkie budynki niemieszczące się w pojęciu budynków mieszkalnych i budynków związanych z działalnością gospodarczą. Dla ustalenia zakresu pojęcia "budynków pozostałych" konieczne jest rozstrzygnięcie, jakie kryteria decydują o zaliczeniu danego budynku do kategorii budynków mieszkalnych. Mimo że wyżej powołana ustawa nie zawiera definicji wymienionych rodzajów budynków, zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem oraz poglądami doktryny na jej gruncie nie jest uprawnione posługiwanie się definicją budynku mieszkalnego, zgodnie z którą za budynek mieszkalny należałoby uznać każdy budynek wykorzystywany na cele mieszkaniowe. Po pierwsze, wyłączałoby to opodatkowanie budynków zdewastowanych lub opuszczonych. Po drugie, prowadziłoby to do nadużyć podatkowych polegających na dokonywaniu dowolnych kwalifikacji posiadanych przez podatników budynków, wyłącznie do celów zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej, przewidzianej dla budynków mieszkalnych. Z tych też względów kryteria oceny tego, czy dany budynek należy do kategorii budynków mieszkalnych, czy też nie, muszą mieć charakter zobiektywizowany, niezwiązany z potocznym rozumieniem analizowanego pojęcia.
Przedmiotowy budynek w decyzjach organów podatkowych obydwu instancji został opisany jako budynek pozostały. W ewidencji (kartotece budynków) sklasyfikowany był na dzień 1 stycznia 2015 r. jako "inny budynek niemieszkalny", co odpowiada dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. Nietrafne zatem okazały się wskazania Sądu pierwszej instancji co do dalszego postępowania wyjaśniającego. Tym samym wnoszące skargę kasacyjną SKO słusznie zarzuciło naruszenie art. 141 §4 zdanie 2 . P.p.s.a.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 188 P.p.s.a. - uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę. O zwrocie kosztów postępowania w sprawie orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 2) tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło