II OSK 55/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-06-22
Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Anna Łuczaj, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy próba zalegalizowania obiektu budowlanego objętego prawomocnym nakazem rozbiórki poprzez dokonanie zgłoszenia nowej inwestycji, która w istocie wykorzystuje ten sam, nierozebrany obiekt, jest dopuszczalna w świetle przepisów Prawa budowlanego i Prawa wodnego?Ratio decidendi
Próba obejścia prawa w celu uniknięcia wykonania orzeczonego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego poprzez zgłoszenie nowej inwestycji, w której objęty nakazem rozbiórki, a nierozebrany obiekt budowlany jest traktowany jako nowe zamierzenie budowlane, jest niedopuszczalna. Organy prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazując zaniechanie dalszych robót budowlanych, gdyż nie było możliwości doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W.D. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję WINB utrzymującą w mocy decyzję PINB o nakazie zaniechania dalszych robót budowlanych związanych z budową przyłączy kanalizacyjnych do oczyszczalni ścieków. Organ stwierdził, że inwestor próbował zalegalizować oczyszczalnię, która podlegała prawomocnemu nakazowi rozbiórki, poprzez dokonanie zgłoszenia budowy nowej oczyszczalni. WSA uznał, że rozbiórka oznacza całkowite usunięcie obiektu, a próba przekształcenia go w inny obiekt lub zmiana sposobu użytkowania nie jest rozbiórką. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 311/19 w sprawie ze skargi W. D. i M. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrokiem z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 311/19, oddalił skargę W. D. i M. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych.
Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych związanych z budową przyłączy kanalizacyjnych do oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym na działce nr ewid. [...] w m. [...], gmina [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, że pomimo legitymowania się przez inwestora skutecznym zgłoszeniem budowy oczyszczalni ścieków dla budynków rekreacyjnych (zgłoszenie z dnia [...].04.2018 r.), czynności kontrolne, jak również zgromadzony materiał dowodowy, wskazuje, że zgłoszeniu podlega ta sama oczyszczalnia ścieków, która podlegała prawomocnemu nakazowi rozbiórki.
Uzasadniając oddalenie skargi od powyższej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna i prawomocna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...], którą organ ten nakazał W. D. dokonanie rozbiórki oczyszczalni ścieków znajdującej się na działce o nr ewid. [...] w m.[...], gmina [...]. W toku czynności dokonanych przez organ I instancji na miejscu stwierdzono prowadzenie prac ziemnych związanych z budową instalacji przyłączeniowych między zbiornikiem oczyszczalni a nowopowstałymi studzienkami, inwestor pokazał w studzience rozłączenie sieciowe od budynku "T.", natomiast, jak stwierdzono, elementy przedmiotowej oczyszczalni ścieków nie zostały rozebrane i pozostawały w takim samym stanie jak podczas oględzin dokonanych w dniu 27 kwietnia 2017 r. Dalej Sąd wskazał, że celem rozbiórki jest likwidacja skutków procesu budowy, przez co należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Za rozbiórkę wybudowanego w określonym miejscu obiektu należy zatem uznać usunięcie tego obiektu z miejsca, w którym został on wybudowany. W rozpatrywanym przypadku rozbiórką będzie całkowite usunięcie wybudowanego w określonym miejscu obiektu budowlanego (oczyszczalni), wykonanego niezgodnie z przepisami prawa. W żadnym razie nie można przyjąć, że za rozbiórkę można uznać przekształcenie obiektu w inny obiekt lub też zmianę sposobu jego użytkowania. Dochodzi wówczas wprawdzie do zmiany pierwotnych cech użytkowych obiektu, lecz zmiana taka nie ma cech restytucyjnych, przywracających porządek prawny do poprzedniego stanu rzeczy, lecz sprowadza się do przekształcenia obiektu objętego rozbiórką w inny, dogodny dla inwestora, sposób, czego nie daje się pogodzić z wymaganiami praworządności. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym niedopuszczalna jest, jako prowadząca do obejścia przepisów dotyczących obowiązku rozbiórki, próba potraktowania oczyszczalni ścieków objętej nakazem rozbiórki jako nowo wybudowanej, zgodnie z udzielonym zgłoszeniem. Taka sama funkcja urządzenia i identyczna jego lokalizacja w stosunku do dokonanego zgłoszenia nie zwalnia bowiem inwestora z obowiązków nałożonych decyzją rozbiórkową. Zdaniem Sądu organ słusznie zwrócił również uwagę, że roboty budowlane, które objęto zgłoszeniem (a nie objęte nakazem rozbiórki) zostały wykonane niezgodnie z treścią zgłoszenia, gdyż inwestor planował wykonanie po jednej studzience kanalizacyjnej dla każdego z planowanych domków rekreacyjnych umożliwiającej szeregowe podłączenie do głównego przewodu ściekowego podłączonego do oczyszczalni, podczas gdy wykonano dwie studzienki kanalizacyjne, w tym jedną w miejscu niezgodnym z załączoną mapą do zgłoszenia. Z kolei w aktualnie obowiązującej ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 2268 ze zm.) w dalszym ciągu obowiązuje zakaz wprowadzania do ziemi ścieków w odległości mniejszej niż 1 kilometr od granic kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli oraz plaż publicznych nad wodami, chyba, że właściwy organ Wód Polskich zwolni od tego zakazu – w przypadku wystąpienia istotnej potrzeby ekonomicznej lub społecznej, a zwolnienie nie spowoduje zagrożenia dla jakości wód (art. 75 pkt 3 lit. e) i art. 76 ust. 2 powołanej ustawy). Na konieczność uzyskania takiego zwolnienia (na gruncie art. 39 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1221 ze zm.) wskazywał WSA w [...] w wyroku z dnia 18 grudnia 2017r., sygn. II SA/Ke 685/17, rozstrzygając kwestię dopuszczalności funkcjonowania na przedmiotowej działce oczyszczalni ścieków, jak też braku możliwości jej legalizacji. Z uwagi na powyższe, a w szczególności fakt, że istotna część nowo zgłoszonej oczyszczalni opiera się na poprzednim obiekcie, co do którego prawomocnie orzeczono nakaz rozbiórki, który będzie podlegał wykonaniu, zasadnym było, w ocenie Sądu, wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z budową przyłączy kanalizacyjnych do oczyszczalni ścieków. Brak jest bowiem w tym przypadku możliwości doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Ponieważ zasadnicza część oczyszczalni i tak będzie podlegać rozbiórce na podstawie dotychczasowej decyzji, nie było potrzeby ponownego orzekania o rozbiórce w tym zakresie. Zasadnie uznały organy, że także jeśli chodzi o infrastrukturę przyłączeniową nie ma potrzeby orzekania takiego obowiązku. Rozwiązanie takie jest najmniej restrykcyjnym środkiem dla stron. Infrastruktura przyłączeniowa sama w sobie, po wyegzekwowaniu decyzji o nakazie rozbiórki, nie będzie stanowiła obiektu budowlanego ani urządzenia budowlanego w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo budowlane, a jej pozostawienie umożliwi inwestorowi – po dokonanej rozbiórce – ewentualne inne jej zagospodarowanie. Organy prawidłowo zastosowały zatem powołane przepisy prawa materialnego. Ponadto zdaniem Sądu, organy zgromadziły dowody w sposób wyczerpujący, a ich ocena zasługuje na aprobatę.
Skargą kasacyjną W. D. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie oraz art. 3 pkt 6 tej ustawy poprzez niewłaściwą jego interwencję sprowadzającą się do uznania, że w niniejszym przypadku nie ma możliwości doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, albowiem nie jest możliwe użycie do innej inwestycji materiałów budowlanych z inwestycji, co do której wydano nakaz rozbiórki;
b) art. 75 pkt 3 lit. e) i art. 76 ust. 2 Prawa wodnego poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo braku przesłanek opisanych w tych przepisach;
2) przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez nieuchylenie postanowienia naruszającego przepisy postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. oparcie się na postępowaniu niewyjaśniającym wszystkich okoliczności sprawy, w którym: - nie dokonano wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego; - uznano za prawidłowe stanowisko organu administracyjnego, zgodnie z którym ponowne użycie materiałów budowlanych stanowić ma dowód niewykonania wcześniej nakazanych prac rozbiórkowych, o czym Sąd miał wiedzę z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy;
- uznano, że prace realizowane są w sposób niezgodny z dokonanym zgłoszeniem, które obejmowało jedną studzienkę kanalizacyjną zamiast dwóch;
b) art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 p.p.s.a. zobowiązujących Sąd do zbadania, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania (nie będąc przy tym związanym granicami skargi) w związku z przepisem art. 7 k.p.a. statuującym zasadę prawdy obiektywnej i art. 6 (zasada legalności) zobowiązującymi organ administracyjny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, jak również działania na podstawie prawa i w związku z przepisami art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zobowiązującymi Sąd do uchylenia postanowienia w całości lub w części w razie stwierdzenia, że naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 188 p.p.s.a., a także zasądzenie na rzecz skarżącej od organu administracji kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie w skardze kasacyjnej zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Przede wszystkim nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące niedostrzeżenia przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez organy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80) i dokonania w związku z tym niewłaściwej kontroli przez Sąd, przez co zdaniem skarżącego doszło do naruszenia art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1, art. 133 § 1, art. 134 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Prawidłowa jest bowiem ocena Sądu pierwszej instancji, że organy dokładnie wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego sprawy, poddając je przy tym wnikliwej analizie, w następstwie czego wydały prawidłowe decyzje.
Z prawidłowych ustaleń organów wynika, że skarżący w istocie nie wykonał prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nakazującej W. D. dokonanie rozbiórki wykonanej w warunkach samowoli budowlanej oczyszczalni ścieków sanitarnych, znajdującej się na działce nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...], i tę inwestycję objął zgłoszeniem z dnia 18 kwietnia 2018 r. dotyczącym zamiaru budowy "przydomowej oczyszczalni ścieków do obsługi 6 szt. domków parterowych rekreacyjnych przeznaczonych do okresowego sezonowego wypoczynku o pow. do 35 m2 każdy". Świadczą o tym ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dokonane w trakcie oględzin w terenie, zarówno w trakcie postępowania zakończonego decyzją o nakazie rozbiórki z dnia [...] czerwca 2017 r., tj. w dniu 27 kwietnia 2017 r., jak i oględzin przeprowadzonych po dokonaniu przez inwestora zgłoszenia z dnia 18 kwietnia 2018 r., tj. w dniu 9 lipca 2018r., w wyniku których Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2018r. wstrzymał prowadzenie przedmiotowych robót budowlanych, a także oględzin dokonanych w trakcie ich prowadzenia, tj. w dniu 21 sierpnia 2018 r.
Z porównania wyników ww. kontroli, z których sporządzono, poparte dokumentacją fotograficzną i graficzną, protokoły (kontrola z 27 kwietnia 2017 r. i 21 sierpnia 2018r.) oraz notatkę służbową (kontrola z dnia 9 lipca 2018 r.), wynika fakt nierozebrania przez skarżącego elementów oczyszczalni ścieków sanitarnych objętej nakazem rozbiórki z dnia [...] czerwca 2017r. Słusznie w protokole z kontroli z dnia 21 sierpnia 2018 r. zwrócono uwagę na okoliczność niezmienionego usytuowania elementów oczyszczalni w stosunku do wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 27 kwietnia 2017r. oraz w dniu 9 lipca 2017 r., a także na nienaruszony grunt w miejscu pierwotnego usytuowania tych elementów. Wyniki kontroli z dnia 9 lipca 2018 r. i 21 sierpnia 2018 r. są też zgodne co do faktu odłączenia sieciowego przedmiotowej oczyszczalni przez skarżącego od budynku usługowego "T.". Odłączenia tego nie można jednak uznać za wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę oczyszczalni, gdyż decyzja z dnia [...] czerwca 2017r. nakładała na skarżącego rozbiórkę całej wybudowanej bez pozwolenia na budowę oczyszczalni, tj. wszystkich jej elementów, a nie jedynie jej odłączenie od zlokalizowanego na przedmiotowej działce budynku usługowego. Podkreślenia przy tym wymaga - z uwagi na podnoszone w skardze kasacyjnej argumenty - że nigdzie w zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie zawarto stanowiska, że ponowne użycie materiałów budowlanych stanowi dowód niewykonania nakazanej rozbiórki. O niewykonaniu nakazu rozbiórki świadczy pozostawienie bez zmian elementów składowych oczyszczalni ścieków objętej nakazem rozbiórki.
Szczegółowe udokumentowanie przez organ I instancji stanu faktycznego na działce skarżącego w takcie przeprowadzonych kontroli oraz prawidłowa ocena zebranego w ten sposób materiału dowodowego świadczą - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - o braku naruszenia przez organy w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego wskazanych powyżej przepisów k.p.a. regulujących zasady ustalania stanu faktycznego w sprawie (tzw. prawdy materialnej). Ocena materiału dowodowego przez organy nadzoru budowlanego jest pełna, szczegółowa i dokonana w ramach swobodnej oceny materiału dowodowego sprawy. Ocena ta spełnia wymogi art. 80 k.p.a., a więc organom nie można skutecznie zarzucić przekroczenia zasad swobodnej oceny dowodów i naruszenia tego przepisu przez dokonanie oceny dowolnej, nie znajdującej oparcia w całym materiale dowodowym tej sprawy. W tych okolicznościach nie można skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji niewłaściwą kontrolę wydanych w sprawie decyzji.
Przy tym podkreślenia wymaga, że naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić podstawę kasacyjną np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 p.p.s.a., czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy, ustanawiający jednocześnie granice w obrębie których sąd administracyjny może operować i poza które nie może wykraczać, co ma i tę konsekwencję, że błąd w odczytaniu akt sprawy nie uzasadnia tezy o naruszeniu wymienionego przepisu. Z kolei następstwa wynikające z art. 134 § 1 p.p.s.a., wyrażają się w tym, że sąd administracyjny nie może uczynić przedmiotem rozpoznania (przedmiotem kontroli legalności) innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Wymieniony przepis może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd administracyjny pierwszej instancji – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji ocenił legalność kontrolowanej decyzji. Nie sposób zatem uznać, aby Sąd pierwszej instancji wykroczył poza granice sprawy, w której wniesiona została skarga. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały więc na uwzględnienie.
W tym miejscu podkreślić należy, iż wyrokiem z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 186/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę kasacyjną W. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...]w przedmiocie wstrzymania prowadzenia przedmiotowych robót budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 maja 2020r., sygn. akt II OSK 2812/19, oddalił skargę kasacyjną W. D. od powyższego wyroku, co oznacza prawomocne zakończenie postępowania w tym zakresie. W uzasadnieniu tegoż wyroku Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że rozbiórka obiektu budowlanego, to usunięcie w całości tego obiektu z miejsca, w którym został on wybudowany. Pozostawienie części obiektu w danym miejscu mogłoby nastąpić wyłącznie wówczas, gdyby możliwość taka wynikała z decyzji organów nadzoru budowlanego. Nie byłaby to wówczas decyzja o nakazie rozbiórki, tylko decyzja legalizująca część obiektu przy jednoczesnym nałożeniu obowiązku wykonania przez inwestora określonych czynności polegających na rozbiórce części budynku. Wskazał też, że zgłoszenie zamiaru realizacji inwestycji może dotyczyć wyłącznie inwestycji, która ma być zrealizowana w przyszłości. Zgłoszenie nie może dotyczyć inwestycji, która została już wcześniej częściowo zrealizowana. Jeśli inwestor zamierza realizować inwestycję z wykorzystaniem elementów już zrealizowanej inwestycji, to powinien dokonać zgłoszenia zamiaru realizacji takiej właśnie inwestycji nie zaś zamiaru realizacji zupełnie nowej inwestycji. Sąd stwierdził, że prowadzone przez skarżącego kasacyjnie roboty były w rzeczywistości robotami związanymi z objętą nakazem rozbiórki oczyszczalnią ścieków sanitarnych nie zaś robotami związanymi z budową przydomowej oczyszczalni ścieków, której dotyczyło zgłoszenie. Jak stanowi art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 p.p.s.a.).
W konsekwencji powyższych ustaleń, z których wynika fakt niewykonania przez skarżącego nakazu rozbiórki oraz próba zalegalizowania przez skarżącego objętej tym nakazem inwestycji poprzez objęcie jej zgłoszeniem z dnia 18 kwietnia 2018 r., zasadnie organy - stosując art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane - nakazały zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych z realizacją inwestycji objętej tym zgłoszeniem. W doktrynie i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest jednolity pogląd, iż decyzje wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, winny być wydawane przez organy nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 tej ustawy (por. wyroki NSA: z dnia 27 września 2018r., sygn. akt II OSK 135/16; z dnia 8 stycznia 2016r., sygn. akt II OSK 57/15 - publik. CBOSA). Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie z uwagi na niewykonanie nakazu rozbiórki i dalsze realizowanie - pomimo prawomocności decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. - inwestycji w oparciu o dokonane w dniu 18 kwietnia 2018r. zgłoszenie.
Podniesienia przy tym wymaga, że wbrew twierdzeniom skarżącego, organy nie uznały, że nie jest możliwe użycie do danej inwestycji materiałów budowlanych z innej inwestycji, co do której wydano nakaz rozbiórki. Ustalenia organu i rozważania doprowadziły do podjęcia w sprawie prawidłowego rozstrzygnięcia. Rację mają bowiem organy i Sąd pierwszej instancji, że niedopuszczalna jest próba obejścia prawa w celu uniknięcia wykonania orzeczonego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego poprzez zgłoszenie nowej inwestycji, w której objęty nakazem rozbiórki, a "nierozebrany" obiekt budowlany uznaje się za nowe zamierzenie budowlane. Ponadto zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że WSA w [...] w wyroku z dnia 18 grudnia 2017r., sygn. II SA/Ke 685/17 - rozstrzygając kwestię dopuszczalności funkcjonowania na przedmiotowej działce oczyszczalni ścieków i braku możliwości jej legalizacji - wskazał na konieczność uzyskania zwolnienia od zakazu wprowadzania do ziemi ścieków w odległości mniejszej niż 1 km od granic kąpielisk, miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli oraz plaż publicznych nad wodami (na gruncie art. 39 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne, t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1221 ze zm.). Sąd zaznaczył, że taki sam zakaz obowiązuje na gruncie aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 20 lipca 2017r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 2268 ze zm.) - art. 75 pkt 3 lit. e) i art. 76 ust. 2 tej ustawy. Sąd pierwszej instancji odwołał się do powyższego wyroku i przepisów ustawy – Prawo wodne prawidłowo argumentując niemożność wykorzystania nierozebranej oczyszczalni ścieków sanitarnych przy realizacji inwestycji objętej zgłoszeniem z dnia 18 kwietnia 2018r. - w związku z wiążącym organy i Sąd pierwszej instancji jednoznacznym stanowiskiem zawartym w wyroku z dnia 18 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 685/17 (art. 153 p.p.s.a.).
W konsekwencji również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane oraz art. 75 pkt 3 lit. e) i art. 76 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. - Prawo wodne nie mógł odnieść zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło