I SA/Bk 261/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-06-13
Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini, Jacek Pruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, jest zgodna z prawem, gdy organ odwoławczy stwierdził potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części?Ratio decidendi
Decyzja kasacyjna organu odwoławczego, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, jest zgodna z prawem, jeśli organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego lub w ogóle go nie przeprowadził. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie może merytorycznie rozstrzygnąć sprawy, a jedynie wskazać na potrzebę uzupełnienia dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. od nieruchomości Skarżących. Wójt Gminy S. wydał decyzję ustalającą zobowiązanie, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przedawnienie prawa do wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi L. i S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy łącznego zobowiązanie pieniężnego za 2013 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...] Wójt Gminy S. ustalił L. i S. H. (dalej też jako: "Skarżący") wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. od nieruchomości położonej w obrębie geodezyjnym: D., P., Z. na kwotę: 18.690,00 zł.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że Skarżący w ostatniej, przedłożonej w dniu [...] grudnia 2015 r., informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego jako podstawę opodatkowania wskazali:
- 465,25 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;
- 1741,75 m2 powierzchni gruntów pozostałych;
- 383,40 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych:
- 255,20 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;
- 30,25 m2 powierzchni użytkowej budynków pozostałych;
- 14.854,70 m2 gruntów zwolnionych na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy
z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm., dalej powoływana jako "u.p.o.l.");
- 21,60 m2 powierzchni użytkowej budynków oraz 21,60 m2 powierzchni gruntu, zwolnionych na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l;
- 108,40 m2 powierzchni użytkowej budynków oraz 108,40 m2 powierzchni gruntu zwolnionych na podstawie art. 6 ust. 2 u.p.o.l;
- 0,540625 ha gruntów rolnych klasy RVI (w zwolnieniu wykazał 5,40625 ha gruntów ornych klasy VI zwolnionych na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U z 2013 r., poz. 1381 ze zm.).
-14,33 ha gruntów leśnych z drzewostanem do 40 lat.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (zwanej dalej EGiB) oraz, że w aktach, które posiada, znajdują się wypisy z rejestru gruntów i budynków i kopie map dotyczących działek nr: [...] obręb geodezyjny "P., nr [...] obręb Z., nr. [...] D., dotyczące stanu w Ewidencji Gruntów i Budynków Starostwa Powiatowego w S. w 2013 r.
Organ prowadząc, na podstawie art. 272 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., zwanej dalej: "o.p."), czynności sprawdzające ustalił, że informacja złożona przez Skarżących zawiera szereg błędów. Miały one polegać na tym, że deklaracja została złożona na niewłaściwym druku, zawierała błędy w oznaczeniu ogólnej powierzchni gruntów rolnych pozostających w posiadaniu Skarżących oraz nie wskazano w niej nieruchomości, których ww. są posiadaczami (m.in. budowli, budynków). Wobec poczynionych ustaleń, organ w dniu [...] grudnia 2015 r. wezwał Skarżących do złożenia wyjaśnień i do złożenia korekty informacji podatkowej, zaś w dniu [...] lipca 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia Skarżącym zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, rolnym, leśnym za 2013 rok.
W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że na podstawie włączonej do akt sprawy dokumentacji od P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Delegatura w S. dotyczącej nieruchomości W. Kolejki Wąskotorowej przyjął, że zgodnie ze stanowiskiem stron, nieruchomość ta spełnia przesłankę zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Stwierdził też, że Skarżący nie wykazali jako gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, pod budynkiem tzw. "głównym" na działkach nr [...] obręb P. oraz pod budynkami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej położonymi na działce nr [...], a jedynie grunty przy "budynku głównym" o pow. 683 m2. Wątpliwości organu wzbudził także sposób zakwalifikowania powierzchni "budynku głównego" - niezgodnie z zapisami EGiB, dokumentacją budowlaną, ustaleniami kontroli podatkowej. W ocenie organu I instancji Skarżący nie przedstawili żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że w przeważającej części budynek ten pełni funkcję mieszkaniową. Co więcej, sami w dniu [...] października 2014 r. zwrócili się do Starosty S. o dokonanie zmiany zapisów dotyczących budynków oznaczonych aktualnie nr [...] obręb geod. P. Odnosząc się do kwestii budynku o powierzchni 108,40 m2, od którego - z racji na brak atrybutów budynku — miał nie powstać obowiązek podatkowy, organ zauważył, iż ma on dach i ściany, a o prawidłowości jego opodatkowania rozstrzygał już m.in. WSA w Białymstoku w wyroku z 16 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 134/17. Organ przyjął, że łączna powierzchnia działek dzierżawionych przez Skarżących od Nadleśnictwa S. wynosiła 1,8852 ha, natomiast po dokonanej w 2011 r. i wprowadzonej w 2012 r. do EGiB modernizacji łączna ich powierzchnia wynosi 1,8992 ha, podatnicy sami w piśmie wskazują, że łączna powierzchnia gruntów podlegająca opodatkowaniu wynosi 16,6038 ha i taką powierzchnię powinni wykazać w informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnym, leśnym.
Następnie organ przywołał treść art. 7 ust. 1 lit. b u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2013 r. oraz stwierdził, że ze zwolnienia z podatku od nieruchomości korzystają wyłącznie budowle, wchodzące w skład infrastruktury kolejowej oraz zajęte pod nimi grunty, po spełnieniu warunków wymienionych w ww. przepisie. Tym samym stwierdził, że ze zwolnienia nie mogą korzystać budynki oraz położone pod nimi grunty, a także grunty niezabudowane (na których nie jest posadowiona budowla), choćby ustawa o transporcie kolejowym zaliczała je do infrastruktury kolejowej. W związku z tym, budowla w postaci torów kolejowych
o wartości oszacowanej przez biegłego rzeczoznawcę na sumę 84.300 zł, budowla ogrodzenia 6.350 zł, grunty działek [...] sklasyfikowane w EGiB Starostwa Powiatowego w S. jako Tk (tory kolejowe) o pow. 5.570 m2 oraz grunt oznaczony w EGiB nr 3821 o pow. 84 m2, zabudowany wiatą, korzystają ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l.
W oparciu o dane z EGiB Starostwa Powiatowego w S. organ przyjął zaś, że w obrębie działki nr [...] P. istnieją nieruchomości (grunty i budynki) oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Skarżących, gdyż znajdują się w posiadaniu W. Kolei Wąskotorowej s. c.
Organ pierwszej instancji uznał, że zgodnie z dokumentacją pozostającą w posiadaniu organu, zwolnieniu z podatku od nieruchomości podlegały: grunty TK – tory kolejowe oraz grunty oznaczone w EGiB nr [...] zabudowane wiatą , budowle w postaci torów kolejowych i budowla ogrodzenia oraz budynek o nr [...] "muzeum". Jeśli zaś chodzi o elementy podlegające opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na działce [...], to organ wskazał na: budynek o nr [...] w EGiB, nr [...] w EGiB, budynek o nr [...] w EGiB, budynek o nr [...] w EGiB, budynek o nr [...] w EGiB, ponieważ znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy W. Kolej Wąskotorowa s.c.
Odnośnie gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na działce nr [...], Wójt Gminy S. podniósł, że obejmuje on powierzchnię zabudowy budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
(155 m2 + 174 m2) oraz grunt wskazany przez Skarżącego w piśmie z [...] lipca
2016 r. - 242,25 m2. Na działce nr [...] grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej 80 m2, grunt rolny zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej 181,20 m2 (razem 261,20 m2 wykazane przez stronę). Na działce nr [...] grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej 180,45 m2, wykazane przez stronę. Natomiast powierzchnia 574,75 m2 z działki nr [...] oraz 619,55 m2 z działki nr [...], 59,00 m2 z działki nr [...] to grunty pozostałe.
Organ nie podzielił stanowiska stron, że budynek oznaczony w EGiB nr [...] i [...], położony na działce nr [...], nie podlega opodatkowaniu. Podniósł, że nie została zakończona jego budowa, ponieważ z posiadanych dokumentów wynika, iż ten budynek istnieje od dawna, a w aktach znajduje się projekt budowalny dotyczący zmiany sposobu użytkowania z rozbudową i przebudową istniejącego budynku gospodarczego na budynek usługowy.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w S. decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 233 § 2 o.p., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy odniósł się do zarzutu nieważności decyzji z powodu wydania decyzji po upływie terminu przedawnienia. Nie podzielając stanowiska Skarżących organ przytoczył treść przepisu art. 68 § 2 o.p. i wskazał, że wprawdzie Skarżący złożyli deklarację na podatek rolny, leśny i od nieruchomości, jednak nie ujawnili w niej wszystkich danych niezbędnych do dokładnego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za ten rok, co wymuszało na organie podatkowym wszczęcie postępowania podatkowego w celu ustalenia im właściwej wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego. W tej sytuacji organy miały 5 lat na doręczenie podatnikom decyzji podatkowej, który to okres upływał z końcem 2018 roku. Zatem organ wydając decyzję ustalającą [...] października 2017 r. nie naruszył przepisów o przedawnieniu.
Organ odwoławczy wskazał, że Skarżący są właścicielami i posiadaczami nieruchomości i obiektów budowlanych w rozumieniu u.p.o.l., a także lasów i gruntów rolnych położonych na terenie gminy S. na działkach ozn. nr geod. [...], w miejscowości P.i działkach nr [...] w miejscowości Z. oraz nr [...] w miejscowości D. W związku z tym w 2013 r. ciążył na nich obowiązek podatkowy w podatku rolnym, leśnym i podatku od nieruchomości. Sporna natomiast jest wysokość przypadającego na nich zobowiązania podatkowego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium stwierdziło, że chybiony jest zarzut dotyczący błędnej kwalifikacji budynków oznaczonych w ewidencji gruntów
i budynków nr [...] jako związane z działalnością gospodarczą. Za niezasadny organ odwoławczy uznał także zarzut błędnego potraktowania budynku ozn. nr [...] zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości P. jako nieruchomość związaną z działalnością gospodarczą.
Odnośnie zaś opodatkowania podlegającego przebudowie i rozbudowie budynku magazynu technicznego (ozn. nr [...] położonego na działce ozn. nr ewid. [...]), Kolegium podniosło, że wprawdzie budynek ozn. nr [...] na działce nr [...] w miejscowości P. ma podlegać jedynie przebudowie i rozbudowie, to według twierdzeń odwołującego się na skutek prowadzonych prac, obejmujących usuniecie dachu i ścian przestał on pełnić funkcję budynku. Wskazał, że z akt organu pierwszej instancji nie wynika natomiast, w jakim stanie obiekt ten był w 2013 r., za który Skarżącym ustalany jest łączny wymiar zobowiązania podatkowego. Przekonującego dowodu na tę okoliczność nie mogą stanowić, zdaniem Kolegium, oględziny organu podatkowego, które przeprowadzane były rok wcześniej, tj. w 2012 r. Organ odwoławczy zaznaczył, że w celu ustalenia kwalifikacji spornego obiektu, należałoby sięgnąć do innych dowodów, np. przesłuchując strony, czy wzywając je do przedstawienia dokumentacji budowlanej zawierającej opis przebiegu prac budowalnych w obrębie obiektu nr [...]. Tylko w ten sposób organ będzie mógł przekonująco ustalić, jaki był status tego obiektu na potrzeby wymiaru podatku w 2013 r. W tym zakresie, zdaniem Kolegium, organ I instancji nie sprostał opisanym wyżej wymogom dotyczącym postępowania dowodowego.
Organ odwoławczy stwierdził również, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo potraktował małżonków jako podatników podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego. Wyjaśnił, że po dniu 1 stycznia 2003 r. małżonków traktuje się tak jak innych współwłaścicieli nieruchomości, gruntów rolnych i leśnych. Zdaniem Kolegium, organ podatkowy powinien sporządzić decyzję wymiarową, ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach wskazując w nich oboje małżonków jako podatników oraz podatek
w jednej kwocie. Taką decyzję otrzymać powinien każdy z małżonków. Stąd też doręczenie jej w jednym egzemplarzu - tak jak uczynił to organ pierwszej instancji, jest w ocenie Kolegium, działaniem wadliwym.
Mając powyższe ustalenia na względzie Kolegium za konieczne uznało uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zalecił organowi I instancji aby ponowne zweryfikował, w jaki sposób na potrzeby opodatkowania w 2013 r. zakwalifikowany ma być obiekt magazynu technicznego na działce nr [...].
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji w całości i o umorzenie postępowania podatkowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
- art. 68 § 1 i 2 o.p. poprzez sprzeczne z okolicznościami sprawy i zgromadzonym materiałem uznanie, że zachodzą przesłanki do przedłużenia terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji podatkowej z 3 lat do 5 lat;
- art. 125 § 1 i 2 o.p. oraz art. 139 § 2 o.p., poprzez brak niezwłocznego wydania decyzji o wymiarze podatku za 2013 rok pomimo, że wójt Gminy S. z urzędu posiadał pełną wiedzę o przedmiotach opodatkowania Skarżących w wyniku przeprowadzenia kontroli z 2012 r.
nienależyte ustalenie stanu faktycznego, co do rzeczywistego sposobu wykorzystania budynków nr [...], położonych na działkach [...].
II. oraz naruszenie prawa materialnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.:
- art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., poprzez błędne uznanie, że studnie pod potrzeby pomp ciepła stanowią budowle, a tym samym stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości,
- art. 6 ust. 2 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, poprzez uznanie, że możliwe jest wymierzenie podatku od budynku magazynu technicznego podczas trwającej rozbudowy i przebudowy, podczas gdy wskutek przebudowy i rozbudowy powstaje nowy budynek a jego opodatkowanie jest możliwe dopiero z momentem zakończenia budowy i uzyskania pozwolenia na użytkowanie, co jeszcze nie nastąpiło;
- art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.o.l. w zw. z art. 1 a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 i 3a ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym,
- art. 122, art. 187 § 1 i 3, art. 191 i art. 210 § 4 o.p. poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego co do rzeczywistego sposobu wykorzystywania budynków nr [...], [...] oraz [...] w EGiB, będących w posiadaniu Skarżących, położonych na działkach nr [...].
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozwinął podniesione w niej zarzuty. Jego argumentacja opierała się na twierdzeniach, że definicja budowli zawarta
w ustawie Prawa budowlane nie ma charakteru otwartego, a dokonana przez organ interpretacja pojęcia budowli jest ewidentnie sprzeczna z Konstytucją RP. Wykazał również, że organ pierwszej instancji nie ustalił w przekonujący sposób przeznaczenie budynków należących do Skarżących, oraz stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie należało dokładnie ustalić, do czego służą poszczególne pomieszczenia w budynkach Skarżących, będących przedmiotem opodatkowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na jej bezzasadność. Zdaniem Kolegium zarzuty i wnioski zostały sformułowane całkowicie w oderwaniu od rodzaju i charakteru skarżonego rozstrzygnięcia. Autorowi skargi umknęło, że skarżona decyzja wydana została na podstawie art. 233 § 2 o.p.
Podczas rozprawy w dniu 13 czerwca 2018 r. pełnomocnik złożył pismo
i wniósł o dopuszczenie załączonych dokumentów jako dowodów w sprawie. Złożył też spis kosztów. Sąd postanowił dopuścić złożone dokumenty jako dowody
w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadniczy spór w sprawie, pomiędzy Skarżącymi a organem podatkowym, sprowadzał się do oceny prawidłowości wysokości opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów, budynków i budowli za 2013 rok. Bezsporne jest natomiast, że Skarżący są właścicielami i posiadaczami nieruchomości i obiektów budowlanych
w rozumieniu u.p.o.l., a także lasów i gruntów rolnych położonych na terenie gminy S. na działkach ozn. nr geod. [...] w miejscowości P. i działkach nr [...] w miejscowości Z. oraz nr [...] w miejscowości D.
Strona Skarżąca podnosi też zarzut przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej. Odnosząc się w pierwszej kolejności do tego zarzutu Sąd uznaje go za bezzasadny. Zgodnie z art. 68 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przepis art. 68 § 2 o.p. stanowi jednak, że jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeżeli więc podatnik nie poinformuje organu podatkowego o powstałym obowiązku podatkowym poprzez złożenie stosownej deklaracji (informacji, zeznania) albo też w tej deklaracji nie poda wszystkich danych niezbędnych do prawidłowego ustalenia tego zobowiązania, termin przedawnienia wynosi 5 lat.
W niniejszej sprawie Skarżący złożyli deklarację podatkową w wymaganym przepisami terminie, jednak Skarżący nie ujawnili wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Jak wskazał organ, w toku prowadzonych czynności sprawdzających stwierdzono, że złożona przez Skarżących informacja zawiera szereg błędów które dotyczyły m.in. oznaczenia ogólnej powierzchni gruntów rolnych będących w posiadaniu podatników a także nie wskazano w niej nieruchomości, których są oni posiadaczami. Były to zatem błędy rzutujące na wysokości podatku. W tych okolicznościach zasadnie przyjął organ, że okres przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej został przedłużony z mocy ustawy i wynosi 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Oznacza to, że podatek za 2013 rok może zostać ustalony Skarżącym do końca 2018 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że w sprawie nie doszło do przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Wskazać należy, że przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego, wydana na podstawie art. 233 § 2 o.p. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z regulacji tej wynika, że decyzja uchylająca
w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia może być wydana wyłącznie, gdy spełnione zostaną przesłanki wymienione w cytowanym przepisie, tj. wówczas, gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania dowodowego, albo przeprowadzone postępowanie nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Należy podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że dowody zebrane przez organ pierwszej instancji nie pozwalają na jednoznaczną ocenę prawidłowości decyzji wymiarowej w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok. Przeprowadzone w pierwszej instancji postępowanie nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Braki w dotychczasowym postępowaniu były na tyle istotne, że konieczne stało się przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu jednoznacznego ustalenia, w jaki sposób na potrzeby opodatkowania w 2013 r. zakwalifikowany ma być obiekt magazynu technicznego na działce nr [...]. Kolegium wskazało, że dowodem na tę okoliczność nie mogą stanowić oględziny organu podatkowego, które przeprowadzane były rok wcześniej, tj. w 2012 r. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że w celu ustalenia kwalifikacji obiektu, tj. budynku ozn. nr [...] na działce nr [...] w miejscowości P., należałoby sięgnąć do innych dowodów, np. przesłuchując strony, czy wzywając je do przedstawienia dokumentacji budowlanej zawierającej opis przebiegu prac budowalnych w obrębie obiektu nr [...]
W świetle tych okoliczności nie budzi wątpliwości Sądu, że organ odwoławczy nie dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na dokonanie merytorycznej oceny decyzji organu I instancji, co jednoznacznie wskazuje na brak podstaw zastosowania w sprawie art. 229 o.p., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Konieczność poczynienia w sprawie szeregu ustaleń i zgromadzenia nowych dowodów przekracza ramy postępowania przed organem II instancji. Prawidłowo zatem organ odwoławczy na podstawie art. 233 § 2 o.p. uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, bowiem rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.p.o.l., Sąd stwierdził, że nie mają one uzasadnionych podstaw i wynikają z niezrozumienia charakteru decyzji, dla której materialnoprawną podstawę stanowi art. 233 § 2 o.p. (tzw. decyzji kasacyjnej). Rozstrzygnięcie organu odwoławczego ma jedynie charakter formalny, nie odnosi się do istoty sprawy i nie przesądza o jej wyniku (tak wyrok NSA z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1675/10). Przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego odnoszą się do pierwszego etapu stosowania prawa, tj. kwestii dotyczącej postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Oczywistym jest przy tym, że wiążąca wypowiedź co do zastosowania, bądź nie, określonej normy prawa materialnego może mieć miejsce tylko w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Jeżeli więc, w wyniku istotnych uchybień w postępowaniu dowodowym, stan faktyczny sprawy nie jest znany (nie został prawidłowo wyjaśniony), nie jest możliwe wyrażenie jakiegokolwiek miarodajnego stanowisko co do zastosowania prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 470/13, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Bezzasadny okazał się też zarzut naruszenia przepisów postępowania,
a w szczególności art. 121, art. 187 § 1 i 3, art. 191 i art. 210 § 4 o.p., tym bardziej, że Kolegium już w zaskarżonej decyzji stwierdziło, że chybiony jest zarzut dotyczący błędnej kwalifikacji budynków ozn.. w ewidencji gruntów i budynków nr [...] jako związane z działalnością gospodarczą oraz zarzut błędnego potraktowania budynku ozn. nr [...] zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości P. jako nieruchomość związaną z działalnością gospodarczą. Nie ma bowiem wątpliwości co do tego, iż wyłącznym powodem i uzasadnieniem wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy może być tylko potrzeba ponownego przeprowadzenia w sprawie w całości lub w części postępowania dowodowego. Tymczasem kwalifikacja ww. budynków nie budziła zastrzeżeń organu odwoławczego.
Ponadto Sąd pragnie zaznaczyć, że Kolegium częściowo podzieliło zarzuty, jakie przedstawiono w odwołaniu od decyzji, co w rezultacie doprowadziło do jej uchylenia w całości. Stąd trudno jest znaleźć uzasadnienie dla działań strony skarżącej.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym organ pierwszej instancji z urzędu będzie też zobowiązany do zastosowania się do aktualnego na dzień wydania decyzji orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego jednak nastąpi to dopiero po prawidłowym i zupełnym odzwierciedleniu stanu faktycznego. W toku ponownie prowadzonego postępowania dowodowego uaktualnią się zatem wszystkie wątpliwości strony postępowania, co przełoży się na możliwość inicjowania wniosków dowodowych w sprawie.
W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. Nr 1369 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło