I OSK 2233/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-07-05

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Marek Stojanowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja Lekarska, orzekając o zdolności do służby, może uwzględnić schorzenia, które nie pozostają w związku ze służbą, a jednocześnie zaliczyć osobę do grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż postępowanie przed Centralną Komisją Lekarską zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Sąd administracyjny nie jest władny oceniać związku schorzeń ze służbą ani stopnia inwalidztwa, a kwestie te wykraczają poza jego kognicję. Ponadto, sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów o wyłączeniu członka komisji lekarskiej, gdyż ustawa o komisjach lekarskich zawiera własne regulacje w tym zakresie, które nie zostały naruszone.
Stan faktyczny
Skarżąca została uznana za trwale niezdolną do służby przez Rejonową Komisję Lekarską, a następnie przez Centralną Komisję Lekarską. Rozpoznano u niej szereg schorzeń, w tym zaburzenia adaptacyjne i nieprawidłową osobowość, które zakwalifikowano jako powodujące trwałą niezdolność do służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącej, uznając postępowanie za prawidłowe. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym dotyczące wyłączenia członków komisji lekarskiej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant: asystent sędziego Anna Armińska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1698/16 w sprawie ze skargi K. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1698/16 oddalił skargę K. K. (dalej: "skarżąca") na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. [...] Rejonowa Komisja Lekarska, po dokonaniu badania lekarskiego, przeprowadzonego na podstawie skierowania z 14 maja 2015 r., wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], orzeczeniem z [...] listopada 2015 r., nr [...], uznała skarżącą za trwale niezdolną do służby (kat. C). W uzasadnieniu Komisja wskazała, że w oparciu o rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r. poz. 1898, dalej: "rozporządzenie") rozpoznała u skarżącej: 1) zaburzenia adaptacyjne (klas. wg ICD 10 - F43.2) - § 79 pkt 2, rub. 5, kat. C; 2) zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa C i L-S (klas. wg ICD 10 - M47) - § 55 pkt 1, rub. 5, kat. B; 3) pourazowy zespół bólowy kręgosłupa szyjnego - w wywiadzie (klas. wg ICD 10 - G54) - § 73 pkt 1, rub. 5, kat. A; 4) nadciśnienie tętnicze (klas. wg ICD 10 -110) - § 47 pkt 2, rub. 5, kat. A; 5) nadwzroczność oka lewego (klas. wg ICD 10 - H52) - § 7 pkt 2, rub. 5 kat. A; 6) hyperlipidemia w wywiadzie (klas. wg ICD 10 - E78) - § 44 pkt 1, rub. 5, kat. A; 7) zespół bólowy kręgosłupa L-S (klas. wg ICD 10 - G54) - § 73 pkt 1, rub. 5, kat. A; 8) zawroty głowy (klas. wg ICD 10 - R42) - bez §. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższego orzeczenia. Centralna Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Skład Orzekający w [...] orzeczeniem z [...] stycznia 2016 r., nr [...], utrzymała w mocy ww. orzeczenie. W uzasadnieniu wskazała, iż w związku z wniesionym odwołaniem skarżąca zgłosiła się do Centralnej Komisji Lekarskiej Skład Orzekający w [...] [...] stycznia 2016 r. i odbyła konsultację psychiatryczną w Poradni Zdrowia Psychicznego SP ZOZ MSW w [...] oraz badanie przez członków Komisji. Na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego, konsultacji psychiatrycznej i pozostałej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej ustalono następujące rozpoznanie: 1) osobowość nieprawidłowa typu neuropatyczno-lękliwego z nawarstwionymi cechami dystymicznymi oraz zaburzeniami w sferze emocjonalnej - § 80 pkt 1 (kat. C); 2) reakcja adaptacyjna przedłużona w trakcie leczenia - § 79 pkt 2 (kat. C); 3) przewlekły zespół neurasteniczno-dystymiczny z komponentą lękową w trakcie leczenia - § 78 pkt 2 (kat. B); 4) zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa C i L - S - § 55 pkt 1 (kat. B); 5) pourazowy zespół bólowy kręgosłupa szyjnego w wywiadzie - § 73 pkt 1 (kat. A); 6) nadciśnienie tętnicze - § 47 pkt 2 (kat. A); 7) nadwzroczność oka lewego - § 7 pkt 2 (kat. A); 8) hyperlipidemia w wywiadzie - § 44 pkt 1 (kat. A); 9) zespół bólowy kręgosłupa L - S - § 73 pkt 1 (kat. A); 10) zawroty głowy - bez §. Organ odwoławczy stwierdził, że rozpoznane schorzenia, wymienione w punktach 1 i 2, powodują trwałą niezdolność skarżącej do służby. Ze względu na specyfikę schorzeń nie mają związku ze służbą, nie figurują bowiem w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723, zał. 2 pkt 2 i 4). Schorzenia wymienione w punktach 3, 4, 6, 9 pozostają w związku ze służbą, gdyż na ich powstanie mogły mieć wpływ warunki pełnionej służby. Stopień ich zaawansowania nie sięga jednak, zdaniem członków Komisji, granic inwalidztwa. Związek ustalono w oparciu o ww. rozporządzenie w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji (załącznik nr 2 pkt 11, 2, 9, 4). Schorzenie wymienione w punkcie 5 pozostaje w związku z wypadkiem w służbie, jednak nie sięga granic inwalidztwa. Związek ustalono na podstawie orzeczenia [...]. Schorzenia wymienione w punktach 7, 8, 10 nie pozostają w związku ze służbą i nie powodują inwalidztwa. W ocenie Komisji, istotą rozpoznania pozostaje nieprawidłowa osobowość badanej, na której wystąpienie nie miały wpływu warunki służby. Schorzenie to powinno być rozpatrywane w kategorii inwalidztwa. W konkluzji organ odwoławczy uznał skarżącą za niezdolną do służby i zaliczył ją do trzeciej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Skład Orzekający w [...] z [...] 2016 r., w części dotyczącej określenia zdolności do służby, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 39 ust. 5 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822, dalej: "ustawa") oraz art. 107 § 3 k.p.a., jak również art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska Skład Orzekający w [...] wniosła o oddalenie skargi i dopuszczenie dowodu z akt dotyczących skarżącej. Postanowieniem z 30 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 243/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jako miejscowo właściwemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku, po przytoczeniu treści art. 6 ust. 1 i 2, art. 33 ust. 1 i 3, art. 38 ust. 1 i 3, art. 39 ust. 1 i 5, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1 i art. 43 ust. 1, art. 45, art. 46 oraz art. 47 ustawy stwierdził, że przepisy ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w procedurze określonej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednakże, stosownie do art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Brzmienie ww. przepisu nie pozostawia wątpliwości, że przepisy Kodeksu nie znajdą zastosowania w sytuacjach, w których ustawodawca sformułował przepisy odrębne, które w sposób odmienny i wyczerpujący regulują daną instytucję w ustawie o komisjach lekarskich. Natomiast w pozostałych przypadkach rozwiązania prawne przyjęte w Kodeksie postępowania administracyjnego znajdą zastosowanie wprost, bez zmian w zakresie ich dyspozycji. W ocenie Sądu postępowanie zakończone zaskarżonym orzeczeniem zostało przeprowadzone zgodnie z powołanymi wyżej przepisami. Komisja odwoławcza dokonała także prawidłowej kwalifikacji rozpoznanego schorzenia, tj. do § 80 pkt 1 i § 79 pkt 2 załącznika nr 1 rozporządzenia, co z kolei skutkowało zaliczeniem skarżącej do kategorii C - niezdolna do zawodowej służby wojskowej. Przy czym ze względu na specyfikę schorzeń, niepozwalającą na pełnienie służby, orzeczono, że niezdolność ma charakter trwały. Sąd podniósł także, że brak jest podstaw do uznania, że Komisja odwoławcza dopuściła się naruszenia art. 39 ust. 5 ustawy. Wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia podano, że wobec odwołania od orzeczenia Komisji pierwszej instancji przeprowadzono dodatkowe badania, w tym konsultację psychiatryczną skarżącej. Rozpoznanie dokonane zostało w oparciu o wywiad, badania przedmiotowe, konsultację psychiatryczną i pozostałą dokumentację orzeczniczo-lekarską. Rozpoznane schorzenia w zakresie stanu psychicznego (nieprawidłowej osobowości) skarżącej przyporządkowano do odpowiednich pozycji, paragrafów i punktów działu XV wykazu chorób i ułomności. Kategoria zdolności do służby wynikająca z tego wykazu nie budzi wątpliwości (kat. C - niezdolna do służby). Zdaniem Sądu wydane orzeczenie w zaskarżonej części, tj. w zakresie zdolności do służby w Policji, zostało uzasadnione w sposób należyty. Sąd nie jest natomiast władny oceniać tej części orzeczenia, która dotyczy związku rozpoznanych schorzeń ze służbą oraz stopnia inwalidztwa, bowiem te kwestie wykraczają poza kognicję sądów administracyjnych. Sądu stwierdził także, że w niniejszej sprawie nie został naruszony art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 84 § 1 k.p.a. Powołując się na treść art. 4 ustawy wskazał, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Instytucja wyłączenia członka komisji lekarskiej została natomiast uregulowana w art. 40 ust. 2 ustawy i nie przewiduje wyłączenia członka komisji lekarskiej z tego powodu, że brał on udział w badaniu orzekanego przeprowadzonym na potrzeby postępowania w drugiej instancji, a następnie podpisał (wydał) orzeczenie Komisji drugiej instancji. Ponadto, w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja określona w art. 40 ust. 2 pkt 1, bowiem żaden z lekarzy orzekających w Komisji drugiej instancji nie wydał orzeczenia Komisji pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. art 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o podstępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: “p.p.s.a.") oraz w z zw. z art. 24 § 1 pkt. 4 i art 84 § 1 i nast. k.p.a. w zw. z art. 4 i nast. ustawy, polegające na niewłaściwej ocenie i przyjęciu przez Sąd, że postępowanie orzecznicze zakończone zaskarżonym orzeczeniem zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy, zaś wskazane przez skarżącą naruszenia przepisów o postępowaniu znajdujące swoje oparcie na mocy art. 4 ustawy — pomocniczo w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego - nie naruszyły dyspozycji art. 24 § 1 pkt. 4 k.p.a., w sytuacji gdy z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w sposób bezsprzeczny wynika, że w składzie komisji lekarskiej znajdowały się osoby, które brały udział przy jej wydawaniu, a jednocześnie występowały w roli biegłych lekarzy w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., przez co w konsekwencji doszło do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a, gdy tymczasem Sąd powinien był uwzględnić zarzuty skarżącej i uchylić zaskarżone orzeczenia w zaskarżonej części; - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 oraz w zw. z art. 135 p.p.s.a i w zw. z art. 39 ust. 5 ustawy, polegające na niewłaściwej ocenie i kontroli sądowej treści uzasadnienia orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] 2015 r., a które to orzeczenie nie spełniało ustawowych wymogów w zakresie właściwego jego uzasadnienia, co powinno skutkować przeprowadzeniem prawidłowości jego wydania z urzędu przez Sąd, i w konsekwencji uchyleniem zaskarżonego orzeczenia, a także orzeczenia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi kasasyjnej skarżąca powołała argumentację wskazującą na zasadność podniesionych przez nią zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej zgłoszone zostały jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które okazały się niezasadne. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku, a także wtedy gdy sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2012 r., II OSK 1580/11). W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji nie wyszedł poza granice sprawy wyznaczonej zaskarżoną do niego decyzją. Istota sprawy została przez ten Sąd wszechstronnie rozpoznana. Wszystkie istotne w sprawie okoliczności zostały szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd pierwszej instancji nie był obowiązany rozważać naruszenia art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu nie został oparty na usprawiedliwionych podstawach. Zauważyć jednak należy, że w istocie Sąd pierwszej instancji przeanalizował okoliczności podnoszone w skardze kasacyjnej, a odnoszące się do badania skarżącej przez członka komisji lekarskiej drugiego stopnia. Zgodnie z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania administracyjnego znajdzie zatem zastosowanie tylko w sytuacji, gdy ww. ustawa, która kompleksowo reguluje zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje, nie wprowadza własnej regulacji odnoszącej się do określonej instytucji procesowej. Niedopuszczalne jest natomiast takie rozumienie powyższego zapisu, że w sytuacji gdy ustawa wprawdzie reguluje określoną instytucję procesową, ale nie uwzględnia wszystkich możliwości ujętych w Kodeksie postępowania administracyjnego w ramach tej instytucji, to możliwe jest sięganie do tych pominiętych w ustawie rozwiązań. Ustawa o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w art. 40 ust. 2 reguluje instytucję wyłączenia członka komisji lekarskiej od udziału w postępowaniu przed komisją lekarską, który to przepis w związku z art. 47 ust. 3 ustawy znajduje zastosowanie także w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez Centralną Komisję Lekarską. Nie było zatem podstaw do korzystania z regulacji dotyczących wyłączenia pracownika organu zawartych w art. 24 k.p.a. Sąd pierwszej instancji zasadnie zatem dokonał oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki do wyłączenia członka komisji lekarskiej przewidziane w tym przepisie i prawidłowo skonkludował, że w rozpoznawanej sprawie żadna z sytuacji przewidzianych w art. 40 ust. 2 ustawy nie zaszła. Podkreślić należy, że istotą orzeczenia komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale stwierdzenie przydatności do służby w Policji i określenie rodzaju tej przydatności na podstawie wykazu chorób i ułomności, ujętego w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. W myśl art. 46 ustawy Centralna Komisja Lekarska rozpatruje odwołanie (...) po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów. Z powyższych przepisów wynika, że członkowie komisji lekarskiej są uprawnieni do przeprowadzenia badania lekarskiego. Art. 32 ust. 1 ustawy stanowi wprost, że rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie i sporządza protokół badania lekarskiego, co znajduje potwierdzenie w art. 33 ust. 1 ustawy. Także art. 46 ustawy przewiduje możliwość (w razie potrzeby) przeprowadzenia badań przez komisję. Oprócz przeprowadzenia badań podstawowych, w przypadku komisji obu szczebli, możliwe jest zlecenie badań dodatkowych i specjalistycznych. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej lekarzowi orzecznikowi nie można przypisać statusu biegłego. Dopiero konsultacje (badania) specjalistyczne dla potrzeb orzekania o zdolności do służby, mają charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli w sprawie są wymagane wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Użyte zaś w tym przepisie słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego i granice korzystania z tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej, bo z niej to wypływa obowiązek podjęcia przez organ wszelkich czynności, mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy administracyjnej. W sprawach zatem o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami, organ orzekający jest obowiązany wykorzystać ten środek dowodowy. Niewątpliwie w przypadku potrzeby przeprowadzania dodatkowego badania specjalistycznego, nie może być ono dokonane przez członka wojskowej komisji lekarskiej, który jako biegły podlegałby wyłączeniu, lecz przez wybraną w odpowiednim trybie placówkę medyczną i innego lekarza specjalistę. Brak również podstaw do uwzględnienia drugiego zarzutu skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że przepis art. 135 p.p.s.a. ma zastosowanie w razie uwzględnienia skargi, tj. w przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności z prawem zaskarżonego aktu (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, wydanie 3, Warszawa 2015 r., str. 574). Z treści art. 135 p.p.s.a. wynika, że warunkiem zastosowania trybu określonego w tym przepisie jest niezbędność takiego rozstrzygnięcia do końcowego załatwienia sprawy. Spełnienie przesłanki "niezbędności" następuje jedynie wówczas, gdy bez zastosowania trybu określonego w komentowanym przepisie załatwienie sprawy byłoby "niemożliwe lub co najmniej utrudnione" (por. Z. Kmieciak, Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, PiP 2007, z. 4, s. 39). Zatem przesłanką zastosowania unormowania zawartego w art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. Ale pierwszorzędne znaczenie ma to, że przepis ten dotyczy jedynie orzeczeń uwzględniających skargę (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 336-337 oraz powołane tam orzecznictwo NSA). Przepis art. 135 p.p.s.a. nie dotyczy uprawnień procesowych stron, lecz odnosząc się do fazy orzekania przez sąd administracyjny kształtuje kompetencje tego sądu w przypadku uwzględnienia skargi (por. wyrok NSA z 19 listopada 2015 r., I OSK 2852/14). Nie reguluje on bowiem generalnej kwestii usuwania stanu naruszenia prawa, ale kwestię głębokości orzekania przy usuwaniu stanu naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 20 października 2011 r., II GSK 1044/10, Lex nr 1151516). Nieskorzystanie przez sąd z przewidzianych w tym przepisie uprawnień nie może stanowić podstawy do zarzutu naruszenia prawa przez sąd. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej, zaś ta ocena Sądu nie została w skardze kasacyjnej skutecznie podważona. W tej sytuacji nie można Sądowi pierwszej instancji postawić skutecznego zarzut, że naruszył art. 135 p.p.s.a. niekorzystając z uprawnień tym przepisem przewidzianych. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło