III SA/Wa 213/19
WyrokWSA w Warszawie2019-07-09
Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Piotr Dębkowski, Ewa Izabela Fiedorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba skazana prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo, które zgodnie z Kodeksem spółek handlowych uniemożliwia pełnienie funkcji członka zarządu, może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli faktycznie nadal wykonywała czynności członka zarządu?Ratio decidendi
Osoba, która faktycznie pełniła funkcję członka zarządu w okresie powstania zobowiązań podatkowych, ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli została skazana prawomocnym wyrokiem karnym, który zgodnie z Kodeksem spółek handlowych uniemożliwia pełnienie tej funkcji. Kluczowe jest faktyczne sprawowanie zarządu, a nie tylko formalny wpis do rejestru czy sama okoliczność skazania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług. Organ pierwszej instancji orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność ustalenia prawidłowej wysokości zobowiązań podatkowych spółki po złożeniu przez nią korekt deklaracji VAT. Skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, powołując się m.in. na prawomocny wyrok skazujący, który uniemożliwiał mu pełnienie funkcji członka zarządu, oraz na istnienie majątku spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Staniszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r., 2014 r., 2015 r., i 2016 r. oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej "NUS"), po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji należności A. sp. z o.o. (dalej "Spółka") w podatku od towarów i usług z majątku ww. Spółki, postanowieniem z [...] marca 2018 r., doręczonym 22 marca 2018 r., wszczął postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności podatkowej B. Z.(dalej: "Skarżący" lub "Strona") jako byłego członka zarządu Spółki za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług w za miesiące: grudzień 2012 r., od stycznia do grudnia 2014 r., od stycznia do grudnia 2015 r. oraz za styczeń 2016 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.
Następnie NUS decyzją z [...] czerwca 2018 r. orzekł o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako byłego członka zarządu, za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług w za ww. miesiące w łącznej kwocie 143.551.780 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 53.129 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego powstałymi w drodze dochodzenia tych należności w łącznej kwocie 1.655.40 zł.
Skarżący, pismem z 17 lipca 2018 r., złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił iż:
- zgłaszał w toku postępowania szereg uwag, które nie zostały wzięte pod uwagę przez organ podatkowy, a nawet nie zostały w decyzji uzasadnione;
- w pismach Skarżący informował, że na mocy wyroku Sądu Apelacyjnego w W. został skazany za przestępstwo uniemożliwiające sprawowanie funkcji członka zarządu. Wyrok zapadł w listopadzie 2015 r. zatem od tego czasu nie wolno było Stronie podpisywać żadnych dokumentów, a decyzje Strony były dotknięte bezwzględną nieważnością. W ocenie Strony, organ podatkowy pominął ten zarzut - zatem za okres od października 2015 r. nie powinno się obciążać Strony, a ponadto organ podatkowy nie wyjaśnił dlaczego Strona ma odpowiadać za okresy października 2015 r. do stycznia 2016 r.;
- w zaskarżonej decyzji NUS mało miejsca poświęcił toczącej się egzekucji wobec majątku Spółki, aby stwierdzić, że Spółka była niewypłacalna już w 2011 r. i powinna ogłosić upadłość. Strona zwróciła uwagę, iż organ podatkowy nie ma praktycznej wiedzy w zakresie prowadzenia podmiotów gospodarczych. W opinii Strony nie zawsze zły stan majątkowy uzasadnia złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, co zostało potwierdzone przez wyrok Sądu Najwyższego z 14 czerwca 2000 r. sygn. V CKN 1117/00, gdzie stwierdzono, że zaprzestanie płacenia długów jako przesłanka upadłości musi mieć charakter trwały, co oznacza, że dłużnik nie płaci długów teraz jak i w przyszłości. Dalej Strona powołała się na to, iż Spółka w roku 2014/2015 spłaciła wszystkie zobowiązania wobec osób trzecich, a przede wszystkim uregulowała prawie 90 000 zł zaległości w podatku PIT-4, co oznacza, że Spółka była zdolna do płacenia swych zobowiązań, do czego organ podatkowy się nie odniósł;
- do pism wyjaśniających dołączył szereg dokumentów potwierdzających, że Spółka posiadała majątek oraz gdyby egzekucja była prowadzona w sposób prawidłowy - to doszłoby do zaspokojenia nieuregulowanych zaległości podatkowych. Strona wymieniła faktury VAT, uchwałę o podwyższeniu kapitału Spółki i kwotę pożyczki na rzecz podmiotu W. S.A. i wniosła o wyjaśnienie w zakresie skuteczności egzekucji lub nie tych składników majątku, a zwłaszcza w zakresie stwierdzenia formalnej i prawnej bezskuteczności egzekucji przez Urząd w kontekście zajęć we W. S.A.;
- Skarżący wskazał, iż obecnie toczy się postępowanie upadłościowe wobec W. S.A., w którym udział bierze Spółka, która swoje wierzytelności oceniła na kwotę 470.000 zł, a organ podatkowy twierdzi, że majątek Spółki nie dawał gwarancji jego egzekwowania;
- w opinii Strony - NUS ma możliwość przyłączenia się do postępowania upadłościowego W. S.A. zgodnie z art. 189 prawa upadłościowego w związku z art. 76 kpc i art. 229 prawa upadłościowego - co zostało pominięte przez urząd. Organ egzekucyjny winien zajmować środki przydzielone Spółce przez syndyka, czego nie chce zrobić;
- w zaskarżonej decyzji NUS wskazał, iż postępowanie egzekucyjne wobec Spółki nastąpiło 29 grudnia 2016 r., kiedy Strona nie reprezentowała już Spółki, bowiem od listopada 2015 r. podmiot nie posiadał zarządu. Stąd umorzenie postępowania w tym czasie jest dotknięte ważnością bezwzględną, co z kolei stanowi o braku formalnym.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej "DIAS") pismem z 13 września 2018 r. został poinformowany, iż Spółka 31 sierpnia 2018 r. złożyła korekty deklaracji VAT-7 za okresy rozliczeniowe grudzień 2012 r., od stycznia do grudnia 2014 r., od stycznia do grudnia 2015 r. oraz za styczeń 2016 r., których wynika podatek należny do zapłaty w wysokości "0,00" zł. Przedmiotowe korekty zostały opatrzone pieczątką i podpisem Skarżącego - prokurenta.
DIAS, decyzją z [...] listopada 2018 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji DIAS wyjaśnił, że w związku z niewykonanymi (a zadeklarowanymi w deklaracjach VAT – 7) przez Spółkę zobowiązaniami podatkowymi w podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r., styczeń – grudzień 2014 r., styczeń – grudzień 2015 r. i styczeń 2016 r. NUS wystawił tytuły wykonawcze obejmujące należności w podatku od towarów i usług za ww. okresy.
DIAS wskazał, że zgodnie z odpisem pełnym z Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] stan na dzień 3 lutego 2017 r., Skarżący ujawniony był jako członek zarządu Spółki od 21 września 2010 r. (wpis nr 1) do 25 lutego 2016 r. (wpis nr 7). Zarząd Spółki pozostawał jednoosobowy. W dniu 14 marca 2016 r. został sporządzony Protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 14 marca 2016 r., w którym "Pan B. Z. poinformował o przyczynach rezygnacji, którą złożył w dniu 18 lutego br. W związku z powyższym od tego czasu jest vakat na stanowisko Prezesa Zarządu. Przewodniczący Zebrania poinformował, że zgodę na objęcie stanowiska Prezesa Zarządu wyraził p. Z. M., który zgodę swą potwierdza (...)". W aktach KRS znajduje się także oświadczenie o wyrażeniu zgody na powołanie na prezesa zarządu Z. M. z 14 marca 2016 r. NUS przyjął, że Skarżący pozostawał członkiem zarządu Spółki w dacie upływu terminów płatności podatku, a w konsekwencji - że spełniona została pozytywna przesłanka odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki kapitałowej, o której mowa w art. 116 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm.) – dalej "O.p.".
W ocenie DIAS, NUS słusznie przyjął, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki, bowiem znajduje to potwierdzenie w dokumentach podpisywanych przez Skarżącego. Są to deklaracje dla podatku od towarów i usług za miesiące: październik - grudzień 2015 r. oraz styczeń 2016 r. złożone przez Spółkę, które zostały podpisane przez Skarżącego jako osobę reprezentującą Spółkę, posługującego się pieczątką Prezes Zarządu. Zatem pomimo, iż Skarżący miał wiedzę o wyroku Sądu Okręgowego, który stał się prawomocny 13 listopada 2015 r. nadal wykonywał czynności związane z pełnieniem funkcji Prezesa Zarządu Spółki. Skarżący z pełną świadomością korzystał zatem z przeświadczenia organu, opartego na treści wpisu w KRS, że działa jako członek zarządu. W ocenie DIAS nawet jeśli uchwała, na podstawie której Skarżący funkcję członka zarządu stała się nieważna z uwagi na skazanie, to jednak musi być respektowana z uwagi na domniemanie prawdziwości wpisów dokonanych w rejestrze przedsiębiorców KRS oraz z uwagi na faktyczne wykonywanie przez Skarżącego czynności zarządzających w Spółce, o czym świadczą chociażby podpisywane przez Stronę dokumenty w imieniu Spółki.
DIAS, odwołując się do orzecznictwa sądowego, w tym do orzecznictwa Sądu Najwyższego, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślił, że Skarżący faktycznie zarządzał sprawami Spółki, co znajduje potwierdzenie w podpisywanych przez niego w imieniu Spółki dokumentach. Ponadto wyjaśnił, że oceniając odpowiedzialność solidarną konkretnej osoby za zaległości podatkowe jednostki organizacyjnej, którą zarządza, istotne znaczenie ma ustalenie, czy w danym czasie podejmowała ona aktywne działania z zakresu prowadzenia spraw spółki. Istota odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zaległości podatkowe nie opiera się wyłącznie na formalnym piastowaniu danego stanowiska, lecz również na ponoszeniu konsekwencji działań lub zaniechań czy zaniedbań.
DIAS zaznaczył, że Skarżący w dalszym ciągu zarządza sprawami Spółki - działając jako prokurent (co także zostało ujawnione w KRS - wpis nr 8), składał deklaracje VAT-7 oraz sprawozdanie finansowe za 2015 r. do Urzędu Skarbowego 4 lipca 2016 r. W odniesieniu zaś do okresu rozliczeniowego, tj. stycznia 2016 r., którego termin upływał 25 lutego 2016 r. - orzeczono o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności Skarżącego. W ocenie DIAS to, że w ww. Protokole Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 14 marca 2016 r. znajduje się wzmianka, że Skarżący poinformował Wspólników o swojej rezygnacji z funkcji członka zarządu z dniem 18 lutego 2016 r., nie świadczy, o tym że Skarżący faktycznie z tej funkcji zrezygnował, o czym świadczy treść deklaracji VAT-7 za styczeń 2016 r., którą Skarżący podpisał w dniu jej sporządzenia, tj. 23 lutego 2016 r., a następnie 26 lutego 2016 r. dokument został złożony do urzędu skarbowego. W świetle powyższego DIAS stwierdził, że osoba, która faktycznie pełniła funkcję członka zarządu w okresie, w którym powstały zobowiązania podatkowe, nie może powoływać się na okoliczność, że nie mogła pełnić tej funkcji z uwagi na zakaz wynikający z art. 18 § 2 k.s.h. dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, którą ponosi na podstawie art. 116 O.p. Za takim rozumieniem treści art. 116 § 2 Op przemawia jego wykładnia językowa oraz celowościowa.
Według DIAS Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki w czasie, kiedy upływał termin płatności podatku od towarów i usług. Przemawia za tym także domniemanie wynikające z ujawnienia danych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Domniemanie wynikające z art. 17 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2018 r. poz. 986 ze zm.) jest domniemaniem prawnym, które do czasu jego obalenia wiąże organy administracji, czy też sądy. Skoro z danych zawartych w rejestrze wynika, że Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w czasie kiedy upływały terminy płatności podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r., styczeń – grudzień 2014 r., styczeń – grudzień 2015 r. i styczeń 2016 r., to brak jest podstaw do uznania, że nie ponosi on odpowiedzialności za powstałe zaległości podatkowe.
W dalszej części uzasadnienia DIAS wskazał, że orzeczona decyzją NUS odpowiedzialność Strony dotyczy zaległości podatkowych z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r., styczeń – grudzień 2014 r., styczeń – grudzień 2015 r. i styczeń 2016 r. Zgodnie z art. 103 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. nr 54 poz. 535 ze zm.) – dalej "ustawa o VAT" - podatnicy oraz podmioty wymienione w art. 108 ustawy o VAT, są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego do obliczania i wpłacania podatku za okresy kwartalne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przedmiotowe zobowiązania wykazane zostały w deklaracjach podatkowych VAT-7 lub ich korektach. W uzupełnieniu arkusza odwoławczego NUS poinformował DIAS, iż Spółka 31 sierpnia 2018 r. złożyła korekty deklaracji VAT-7 za okresy rozliczeniowe grudzień 2012 r., od stycznia do grudnia 2014 r., od stycznia do grudnia 2015 r. oraz za styczeń 2016 r., z których wynika podatek należny do zapłaty w wysokości "0.00" zł. Przedmiotowe korekty zostały opatrzone pieczątką i podpisem Skarżącego - prokurenta. A zatem Strona w dalszym ciągu świadomie działa na rzecz Spółki w osobie Prokurenta. W związku z powyższym DIAS pismami z 20 września 2018 r., z 22 października 2018 r., i z 26 października 2018 r. wnosił do NUS o dokonanie pilnych czynności sprawdzających dla zweryfikowania poprawności złożonych 31 sierpnia 2018 r. przez Spółkę korekt deklaracji VAT-7 za ww. okresy. W ślad za ww. NUS pismem z 22 listopada 2018 r. poinformował, iż istnieje podejrzenie, iż korekty deklaracji z 31 sierpnia 2018 r. zostały złożone z naruszeniem przepisów prawa, jednak na tym etapie nie można jednoznacznie potwierdzić stanu faktycznego, a tym samym ustalić stanu zobowiązań Spółki. W ocenie DIAS w sprawie, jest zatem nieustalona kwestia prawidłowej wysokości (lub ich braku) zobowiązań podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług za ww. okresy.
DIAS wyjaśnił, że zgromadzone informacje, przekazane przez NUS wskazują, że Spółka poprzez złożenie 21 sierpnia 2018 r. ujawniła, wolę skorzystania z przewidzianej w art. 89a ustawy o VAT możliwości skorygowania podstawy opodatkowania oraz podatku należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, wskazując, że te korekty dotyczą faktur wystawionych przez Spółkę na rzecz W. S.A., ujętych w rozliczeniu podatku należnego za ten okres, które nie zostały zapłacone przez kontrahenta. W zaistniałej sytuacji do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako członka zarządu, w trybie art. 107 i nast. ustawy O.p., należy zweryfikować przez NUS prawidłowe wysokości zobowiązań podatkowych, które mogą ujawnić brak zaległości lub wprawdzie jej istnienie, lecz w niższej kwocie.
Mając powyższe na uwadze DIAS stwierdził, że konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy I instancji, który winien zakończyć pozostające w toku odrębne postępowanie, w wyniku którego ustalone zostanie, czy Spółka uprawniona jest do skorzystania z instytucji określonej w art. 89a ustawy o VAT i skorygowania deklaracji w związku z nieściągalnymi wierzytelnościami oraz - w konsekwencji - czy Spółka posiada zaległość w podatku od towarów i usług za przedmiotowe okresy, a jeśli tak to w jakiej wysokości.
Pismem z 23 grudnia 2018 r. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, w której wskazał na:
- fakt skazania Skarżącego prawomocnym wyrokiem - 8 maja 2015 r., który uprawomocnił się 3 listopada 2015 r. (za przestępstwo z art. 284 § 2 kodeksu karnego), a zatem zgodnie z art. 182 Kodeksu spółek handlowych nie mógł pełnić funkcji członka zarządu;
- istnienie mienia Spółki umożliwiające zaspokojenie zaległości podatkowych, co spowodowało ziszczenie się negatywnej przesłanki zastosowania instytucji przewidzianej w art. 116 § 1 O.p.;
- naruszenie art. 116 § 1 O.p. w związku z art. 11 § 1 oraz art. 2 i art. 21 § 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze w brzmieniu z okresu, który objęty został decyzją o subsydiarnej odpowiedzialności Strony za zobowiązania Spółki poprzez wadliwe uznanie, że w okresie objętym decyzją ziściły się przesłanki upadłościowe;
- naruszenie art. 116 § 1 O.p. w zw. z art. 26 § 5 pkt 1 i 2 oraz art. 18 ustawy z 17 czerwca o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 40 § 1 i 2 oraz art. 10 § 1 i art. 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego poprzez wszczęcie oraz prowadzenie postępowania egzekucyjnego bez doręczenia upomnień oraz tytułów wykonawczych dłużnikowi bezpośrednio odpowiedzialnemu za zobowiązania podatkowe, a tym samym brak wypełnienia pozytywnej przesłanki wynikającej z art. 116 § 1 O.p.- tj. częściowa lub całkowita bezskuteczność egzekucji z majątku spółki:
- naruszenie art 121 § 1 w związku z art. 180 § 1 art. 181 oraz 191 O.p. poprzez prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem zasady zaufania, a przejawiające się w całkowitym pominięciu dokumentacji oraz wniosków przedstawionych przez Stronę;
- naruszenie art. 122 O.p., poprzez brak pełnej i rzetelnej oceny sytuacji finansowej Spółki w toku sprawowania przez Stronę funkcji prezesa zarządu, a także poprzez brak wyczerpującego zbadania pełnego stanu majątkowego Spółki warunkującego zastosowaniem art. 116 O.p.;
- naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., poprzez brak zawieszenia postępowania podatkowego dotyczącego subsydiarnej odpowiedzialności członka zarządu w sytuacji wszczętego postępowania wyjaśniającego na skutek złożenia korekt deklaracji podatkowych.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, w tym decyzji NUS z [...]czerwca 2018 r.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie zwrócić należy uwagę, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena zasadności orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, jako pełniącego funkcję członka zarządu A. sp. z o. o. za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2012r., styczeń – grudzień 2014r., styczeń – grudzień 2015r. oraz styczeń 2016r. wraz z odsetkami za zwłokę.
Zauważenia wymaga, że przedmiotem skargi jest decyzja DIAS uchylająca w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Zdaniem DIAS, w związku ze złożeniem przez A.sp. z o.o. korekt deklaracji VAT – 7 za ww. okresy, na etapie postępowania przed tym organem nie została ustalona kwestia prawidłowej wysokości (lub ich braku) zobowiązań podatkowych A. sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za te okresy. A zatem, zdaniem DIAS, konieczne jest uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy I instancji, który winien zakończyć pozostające w toku odrębne postępowanie, w wyniku którego ustalone zostanie, czy A. sp. z o.o. skorygowała swoje zobowiązanie oraz czy posiada zaległość podatkową za sporne okresy.
Strona natomiast w skardze podniosła głównie zarzuty dotyczące braku podstaw do orzeczenia wobec niej o odpowiedzialności za zobowiązania A.sp. z o.o. ze względu na fakt skazania Skarżącego prawomocnym wyrokiem karnym oraz z uwagi na wskazanie mienia Spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych.
W związku z tym wskazać należy, że granice odpowiedzialności osób trzecich zakreślają przepisy rozdziału 15 Działu III O.p., zatytułowanego "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich". Zgodnie z treścią art. 107 § 1 tej ustawy za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (art. 107 § 2 pkt 2 O.p.). W myśl art. 108 § 1 O.p., o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji; art. 108 § 2 i § 3 O.p. określa formalne przesłanki, warunkujące dopuszczalność wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
Mając na uwadze, iż Skarżący, jako podstawę skargi, zakreślił m. in. naruszenie art. 116 § 1 O.p. wskazać należy, że zgodnie z art. 116 O.p. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015r.), za zaległości podatkowe między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 116 O.p. obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016r. za zaległości podatkowe między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, albo
albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Zgodnie zaś z obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016r. brzmieniem art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52, nadpłata lub zwrot podatku podlegające zwrotowi bez wezwania organu podatkowego oraz art. 52a zwrot wynagrodzenia płatników lub inkasentów pobranego nienależnie powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji (art. 108 § 1 O.p.). Zgodnie z art. 108 § 2 O.p., postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed: 1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania; 2) dniem doręczenia decyzji: a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego, b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę; 3) dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3. Zgodnie z art. 108 § 3 O.p., w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a.
Dyspozycja art. 116 O.p. obejmuje zarówno przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu (które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe) oraz przesłanki negatywne (które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności).
Przesłankami, od których ustawodawca uzależnia możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe osoby prawnej, jest pełnienie funkcji członka zarządu w czasie kiedy upływał termin płatności zobowiązania oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko osobie prawnej. Przesłankami negatywnymi, których zaistnienie zwalnia z tej odpowiedzialności są: zgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie lub niezgłoszenie wniosków o wszczęcie tych postępowań bez winy członka zarządu lub wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki kapitałowej organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe spółki istnieją, a termin płatności zobowiązań podatkowych, których dotyczą, powstał w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 85/03, POP 2003/4/93).
Tylko i wyłącznie członek zarządu może wykazać istnienie przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2005 r. sygn. akt I FSK 66/05, LEX 173042). Tylko na nim spoczywa obowiązek, ale i możliwość wykazania tych przesłanek.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że prowadząc postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności stwierdzić istnienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, a dopiero w przypadku ich stwierdzenia rozważyć, czy strona postępowania przedstawiła okoliczności egzoneracyjne (przesłanki negatywne).
Zdaniem Sądu, rację należy przyznać DIAS, iż zasadniczym elementem w sprawie niniejszej jest istnienie lub nie istnienie zobowiązania A. sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za sporne okresy, w której Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Nie sposób bowiem skutecznie i zgodnie z przywołanymi powyżej regulacjami przenieść odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe ze Spółki na członka jej zarządu w sytuacji, gdy nie jest w sposób niewątpliwy ustalona i wyjaśniona wysokość zobowiązania tej Spółki, a nawet – jak w niniejszej sprawie – czy to zobowiązanie w ogóle istnieje. Zasadnie zatem organ drugiej instancji, odwołując się do art. 120, 122, 187 § 1 i 191 oraz 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. uznał, że należało uchylić decyzję organu I instancji i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia w celu ustalenia, w odrębnym postępowaniu, czy spółka prawidłowo wykazała zerowy podatek VAT, składając korekty deklaracji VAT – 7. W przeciwnym wypadku organ naraziłby się na skuteczny zarzut naruszenia powołanych powyżej przepisów O.p.
Jak wynika bowiem ze stanu faktycznego niniejszej sprawy A. sp. z o.o. w dniu 31 sierpnia 2018 r. złożyła korekty deklaracji VAT-7 za okresy rozliczeniowe grudzień 2012 r., od stycznia do grudnia 2014 r., od stycznia do grudnia 2015 r. oraz za styczeń 2016 r., z których wynika podatek należny do zapłaty w wysokości "0,00" zł. W związku z powyższym DIAS pismami z 20 września 2018 r., z 22 października 2018 r. i z 26 października 2018 r. wnosił do NUS o dokonanie pilnych czynności sprawdzających dla zweryfikowania poprawności złożonych 31 sierpnia 2018 r. przez Spółkę korekt deklaracji VAT-7 za ww. okresy. NUS poinformował, iż istnieje podejrzenie, iż korekty deklaracji z 31 sierpnia 2018 r. zostały złożone z naruszeniem przepisów prawa, jednak na tym etapie nie można jednoznacznie potwierdzić stanu faktycznego, a tym samym ustalić stanu zobowiązań Spółki. DIAS wyjaśnił, że zgromadzone informacje, przekazane przez NUS wskazują, że Spółka poprzez złożenie 21 sierpnia 2018 r. ujawniła, wolę skorzystania z przewidzianej w art. 89a ustawy o VAT możliwości skorygowania podstawy opodatkowania oraz podatku należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, wskazując, że te korekty dotyczą faktur wystawionych przez Spółkę na rzecz W. S.A., ujętych w rozliczeniu podatku należnego za ten okres, które nie zostały zapłacone przez kontrahenta.
W związku z tym, że odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania podatkowe m.in. spółek z ograniczoną odpowiedzialnością ma charakter akcesoryjny i następczy, to do przeniesienia takiej odpowiedzialności może dojść tylko w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez dłużnika pierwotnego, a więc w tym przypadku przez A. sp. z o.o. A zatem odpowiedzialność ta jest uzależniona od istnienia tego zobowiązania. Z okoliczności niniejszej sprawy, jak wskazano powyżej, wynika, że na etapie rozpatrywania odwołania w niniejszej sprawie zaistniała wątpliwość co do istnienia oraz prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego spółki. A zatem konieczne okazało się ustalenie w pierwszej kolejności istnienia tego zobowiązania.
W związku z tym odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi na obecnym etapie postępowania uznać należy za przedwczesne. Dopiero bowiem po ustaleniu istnienia lub nie istnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług Spółki lub ustaleniu wysokości tego zobowiązania organy podatkowe będą mogły przeanalizować wystąpienie pozostałych przesłanek umożliwiających tym organom przeniesienie odpowiedzialności za ewentualne zobowiązanie podatkowe Spółki na Skarżącego.
Niezależnie od powyższego DIAS przeanalizował możliwość wydania decyzji w trybie art. 116 O.p. wobec Strony w związku z zarzutem dotyczącym skazania Skarżącego wyrokiem karnym.
Sąd podziela stanowisko organów podatkowych w tej kwestii.
Organy podatkowe przyjęły, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki od 21 września 2010 r. do 25 lutego 2016 r., a zarząd spółki był jednoosobowy. Datę początkową potwierdzał dokument w postaci odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego spółki z 3 lutego 2017 r. Daty początkowej wykonywania obowiązków prezesa zarządu spółki Strona nie kwestionowała.
Skarżący podnosił natomiast, że wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] listopada 2015r. został skazany za przestępstwo na podstawie art. 284 § 2 kodeksu karnego, co uniemożliwiło Skarżącemu sprawowanie funkcji członka zarządu, gdyż od tej daty Skarżącemu nie było wolno podpisywać żadnych dokumentów, a decyzje Skarżącego były dotknięte bezwzględną nieważnością. W konsekwencji, zdaniem Strony, za okres od października 2015r. nie można było obciążyć Strony odpowiedzialnością.
Stosownie do art. 18 § 2 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U.2017.1577 ze zm.; dalej k.s.h.), członkiem zarządu nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego oraz w art. 585, 587, 590 i 591 k.s.h.
Podkreślenia wymaga, że powołany przepis art. 18 § 2 k.s.h. wprowadza ustawowy zakaz pełnienia funkcji w organach spółek kapitałowych przez osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwa przeciwko: ochronie informacji (rozdział XXXIII), wiarygodności dokumentów (rozdział XXXIV), mieniu (rozdział XXXV), obrotowi gospodarczemu (rozdział XXXVI k.k.) i obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi (rozdział XXXVII), a ponadto za przestępstwa wymienione w Kodeksie spółek handlowych na szkodę spółki.
Z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy dla [...] [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem z [...] lutego 2016 r. wydanym w sprawie sygn. akt [...], wykreślił dane Skarżącego jako członka zarządu spółki z Krajowego Rejestru Sądowego w oparciu o art. 18 § 2 k.s.h. w związku z tym, że Strona została prawomocnie skazana za przestępstwo określone w art. 284 § 2 k.k. wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. w W. sygn. akt [...], który uprawomocnił się 13 listopada 2015 r.,
Odnosząc się do powyższego, należy w pierwszej kolejności wskazać, że sądowi orzekającemu w tej sprawie znane są wyroki Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2008 r., IV CSK 356/07 (OSNC 2009/3/43) oraz z 17 lutego 2016 r., III CSK 107/15 (LEX nr 2048971), w których analizowano zagadnienie skutków prawomocnego skazania prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Sąd Najwyższy w tych wyrokach wyraził stanowisko, że utrata zdolności do pełnienia funkcji określonych w art. 18 § 1 k.s.h., w tym do pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, następuje ex lege wskutek uprawomocnienia się wyroku za popełnione przestępstwo, nie wymagając orzekania o zakazie w wyroku skazującym i powodując automatyczne wygaśnięcie udzielonego mandatu. Konsekwencją tego stanowiska staje się wyłączenie od chwili utraty mandatu na podstawie art. 18 § 2 k.s.h. przez członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jego odpowiedzialności wobec wierzycieli spółki na szczególnej podstawie deliktowej, jaką stanowi art. 299 § 1 k.s.h.
Powyższe wyroki zostały wydane na tle art. 299 § 1 k.s.h., który nie zawiera unormowania prawnego identycznego z unormowaniami Ordynacji podatkowej, dotyczącymi odpowiedzialności członków zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki. Zakres tej odpowiedzialności jest określony szerzej w Ordynacji podatkowej, niż w k.s.h. Przewidzianą w art. 299 k.s.h. odpowiedzialność solidarną za zobowiązania spółki ponoszą członkowie zarządu, a nie osoby pełniące funkcję członków zarządu, jak stanowi Ordynacja podatkowa. Za osobę pełniącą funkcję członka zarządu należy uznać również osobę, która faktycznie dokonuje czynności mieszczących się w zakresie właściwości członka zarządu, a nie wyłącznie osobę, która została powołana na członka zarządu spółki.
Wskazać należy bowiem, że regulacja art. 18 § 2 k.s.h. wyłącza zarówno dopuszczalność skutecznego powołania danej osoby na funkcje wskazane w § 1 (członka zarządu), jak również stanowi podstawę utraty zdolności do dalszego wykonywania tych funkcji, jeżeli prawomocny wyrok skazujący zapadł w czasie ich wykonywania. Tym niemniej przepis ten nie może być postrzegany, jak czyni to Skarżący w rozpoznawanej sprawie, jako zwalniający Skarżącego z mocy prawa z pełnienia tej funkcji. Przepis ten ogranicza możliwość pełnienia przez osoby fizyczne skazane prawomocnym wyrokiem sądu karnego za określone przestępstwa funkcji w organach spółek i może stanowić podstawę domagania się stwierdzenia nieważności uchwał zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia, podjętych z jego naruszeniem. Nie oznacza to jednak, że osoby karane, skutecznie powołane do pełnienia określonych funkcji w organach spółek, ich nie pełnią (tak też wyrok WSA w Warszawie z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1057/16 oraz WSA w Gdańsku z 20 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 1198/17). Przy tej kwestii wskazać należy na uchwały Sądu Najwyższego z 20 grudnia 2012r., sygn. akt III CZP 84/12 oraz z 18 września 2013 r., sygn. akt III CZP 13/13, z których wynika, że nawet w przypadku, gdy uchwała zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia narusza przepisy prawa, lecz nie zostanie zaskarżona na podstawie k.s.h. i nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy sąd, to będzie ważna i w pełni skuteczna, a tym samym będzie wywoływać określone przez nią skutki prawne.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że za osobę pełniącą funkcję członka zarządu należy uznać również osobę, która faktycznie dokonuje czynności mieszczących się w zakresie właściwości członka zarządu, a nie wyłącznie osobę, która została powołana na członka zarządu spółki. Ponadto, w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażono pogląd, że art. 116 § 2 O.p. odwołuje się do faktycznego sprawowania przez daną osobę wymienionej w tym przepisie funkcji. Oceniając odpowiedzialność solidarną konkretnej osoby za zaległości podatkowe jednostki organizacyjnej, którą zarządza, istotne znaczenie ma więc ustalenie, czy w danym czasie podejmowała ona aktywne działania z zakresu prowadzenia spraw spółki. Należy bowiem podkreślić, że istota odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zaległości podatkowe nie opiera się wyłącznie na formalnym piastowaniu danego stanowiska, lecz również na ponoszeniu konsekwencji działań lub zaniechań (np. wyroki NSA z 4 marca 2015 r., sygn. akt I FSK 241/14, z 28 stycznia 2015 r. II FSK 3236/12).
Za związaniem odpowiedzialności członków zarządu z rzeczywistym sprawowaniem tej funkcji NSA opowiedział się wielokrotnie. W jednym z orzeczeń stwierdził, że faktyczne wykonywanie obowiązków członka zarządu w spółce z o.o., nawet po formalnej rezygnacji z funkcji członka zarządu w tejże spółce z o.o., powoduje odpowiedzialność podatkową tego podmiotu przewidzianą w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej (wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2401/11).
Pojęcie "pełnienie obowiązków członka zarządu", które jest kluczowe dla określenia zakresu odpowiedzialności uregulowanej w art. 116 § 2 O.p., należy odnieść do kontekstu faktycznego. Nie można tego pojęcia utożsamiać np. z wpisem do rejestru handlowego, lecz należy mieć na względzie możliwość uwzględnienia przy dokonywaniu jego wykładni okoliczności faktycznych, dotyczących możliwości rzeczywistego oddziaływania na sprawy danej spółki przez osobę tylko formalnie figurującą w rejestrze jako członek zarządu (wyrok NSA z 16 września 2011 r., sygn. akt II FSK 561/10).
Powyżej powołane stanowiska judykatury sąd orzekający w sprawie w pełni podziela.
W świetle powyższego należało stwierdzić, że dokonana przez organy podatkowe wykładnia art. 116 § 2 O.p., odwołująca się do aspektu faktycznego sprawowania funkcji członka zarządu spółki w kontekście odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe, była prawidłowa. Zaprezentowane wcześniej wywody przemawiają bowiem za tym, że osoba, która faktycznie pełniła funkcję członka zarządu w okresie, w którym powstały zobowiązania podatkowe, nie może powoływać się na okoliczność, że nie mogła pełnić tej funkcji z uwagi na zakaz wynikający z art. 18 § 2 k.s.h., dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, którą ponosi na podstawie art. 116 O.p. Za takim rozumieniem tego przepisu przemawia jego wykładnia językowa, albowiem w przepisie tym jest mowa o "pełnieniu obowiązków", a więc o ich wykonywaniu, działaniu aktywnym, o określonym stanie faktycznym. Przemawia za tym również wykładnia celowościowa, albowiem oczywiste wydaje się, że podstawą do przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jest fakt, iż w danym okresie, konkretna osoba, bardziej lub mniej właściwie prowadzi sprawy danego podmiotu, co oznacza, że jako członek organu zarządzającego odpowiada całym swoim majątkiem za działania lub zaniechania.
Przyjęcie w rozpoznawanej sprawie wykładni dokonanej przez Stronę prowadziłoby do uznania, że członek zarządu pełniący funkcje, pomimo zakazu wynikającego z art. 18 § 2 k.s.h., nie ponosi odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki nawet pomimo tego, że występując w obrocie jako organ spółki, podejmował działania rodzące określone skutki prawne (w tym podatkowe). Taka wykładnia przepisów k.s.h. byłaby niezgodna z konstytucyjną zasadą równości. Prowadziłaby do uprzywilejowania tych członków zarządów spółek kapitałowych, którzy dokonywali czynności skutkujących powstaniem zaległości podatkowych i którzy jednocześnie funkcję tę pełnili pomimo nałożonego na nich zakazu wynikającego z art. 18 § 2 k.s.h., tj. w warunkach prawomocnego skazania za wymienione tam przestępstwa. Mogliby oni w takiej sytuacji nie ponosić odpowiedzialności za skutki swoich działań powołując się na naruszenie przez siebie zakazu z art. 18 § 2 k.s.h. Takie rozumienie przepisów k.s.h. przeczyłoby również celowi regulacji zawartej w art. 116 O.p., który to przepis służy ochronie interesów wierzycieli, rozszerzając krąg podmiotów odpowiedzialnych za istniejące zaległości podatkowe osób prawnych (wyrok WSA w Gdańsku z 7 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 432/15 ).
W konsekwencji w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie miało to, czy w związku z prawomocnym wyrokiem skazującym Skarżącego za przestępstwa, o których mowa w art. 18 § 2 k.s.h., Skarżący powołany na członka zarządu spółki zanim zapadł prawomocny wyrok skazujący, nadal faktycznie tę funkcję pełnił.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy zasadnie wykazały, że pomimo powyższego wyroku skazującego Skarżący sprawował funkcję członka zarządu spółki, w tym działał w imieniu spółki, podejmując decyzje i kierował spółką.
Organy podatkowe jako dowody potwierdzające faktyczne sprawowanie funkcji członka zarządu przez Skarżącego wskazały na podpisane przez niego dokumenty, w szczególności deklaracje podatkowe za miesiące: październik 2015 – styczeń 2016, złożone przez spółkę, a podpisane przez Skarżącego z pieczątką "Prezes Zarządu". Powyższe dokumenty stanowiły dowód tego, że Strona faktycznie pełniła funkcję członka zarządu Spółki z zamiarem wykonywania tych obowiązków. Ponadto organy podatkowe wskazywały, że Skarżący w dalszym ciągu zarządza sprawami Spółki, działając jako prokurent, gdyż składał deklaracje VAT – 7 oraz w dniu 4 lipca 2016r. - złożył sprawozdanie finansowe za 2015r. Co istotne, w sprawie Skarżący nie kwestionował faktycznego wykonywania tej funkcji w określonym przez organy podatkowe okresie, a prezentował stanowisko, że prawomocne skazanie wyrokiem karnym za określone przestępstwa uniemożliwia przeniesienie odpowiedzialności z art. 116 O.p. Kwestię tę wyjaśniono powyżej.
Podobnie w kwestii odpowiedzialności Skarżącego za styczeń 2016r. Słusznie organy podatkowe uznały, że miały prawo do orzeczenia o odpowiedzialności Strony za ten okres rozliczeniowy, którego termin płatności upływał w dniu 25 lutego 2016r. pomimo złożenia przez Skarżącego rezygnacji z pełnionej funkcji z dniem 18 lutego 2016r. Również w tym przypadku decydujące okazało się faktyczne działanie Skarżącego w imieniu spółki po tej dacie. Strona bowiem w dniu 23 lutego 2016r. podpisała deklarację VAT – 7 za styczeń 2016r., działając jako prezes zarządu spółki. Deklaracja została złożona do organu w dniu 26 lutego 2016r.
Z tych względów nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów (bez wskazania konkretnego przepisu prawa) poprzez przyjęcie, że pomimo prawomocnego wyroku skazującego można przypisać Skarżącemu odpowiedzialność za zaległość podatkową spółki oraz, że oparcie się w tym zakresie przez organy podatkowe jedynie na fakcie podpisania deklaracji podatkowych w imieniu spółki jest nie wystarczające do przypisania takiej odpowiedzialności.
Sąd, biorąc powyższe ustalenia pod uwagę, nie znalazł podstaw do uwzględnienia zgłoszonych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przez organy podatkowe wydające rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie art. 116 § 2 O.p., natomiast pozostałe zarzuty – jak wskazano powyżej – okazały się przedwczesne. W przypadku ponownego prowadzenia postępowania wobec Skarżącego w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki, w której pełnił funkcję prezesa zarządu, Strona będzie miała możliwość ponownego przedstawienia tych zarzutów, które będą podlegały ocenie przez organy podatkowe.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zmianami), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło