I SA/Wr 1510/16
WyrokWSA we Wrocławiu2017-04-21
Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Katarzyna Radom, Marta Semiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, jeśli wniosek dotyczy oceny skutków prawnych otrzymanej wcześniej interpretacji w kontekście zmian przepisów (klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania) i wpływu tych zmian na materialnoprawne skutki podatkowe planowanej transakcji?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, jeśli wniosek dotyczy oceny skutków prawnych otrzymanej wcześniej interpretacji w kontekście zmian przepisów, które mogą wpłynąć na materialnoprawne skutki podatkowe planowanej transakcji. Wniosek taki spełnia wymogi formalne i merytoryczne, a interpretacja może stanowić realną ochronę prawną dla podatnika, nawet jeśli dotyczy przepisów proceduralnych w kontekście materialnoprawnych skutków podatkowych.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczący ochrony prawnej wynikającej z otrzymanej interpretacji w kontekście klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek dotyczy przepisów proceduralnych, nie spełnia wymogów interpretacji materialnoprawnej i nie może być rozpatrzony w tym trybie. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasady zaufania do organów podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Jakubiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. przy udziale sprawy ze skargi A sp. z o.o. w S. na postanowienie Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz Skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w W. działający w imieniu Ministra Finansów, utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania.
"A" sp. z o.o. (obecnie "B" sp. z o.o., dalej Strona Wnioskodawca) wystąpiła z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie ochrony prawnej wynikającej z otrzymanej interpretacji indywidualnej w kontekście klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.
Organ podatkowy wydał w dniu [...] r. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nr [...]. W ocenie Organu nie mógł on rozpoznać złożonego przez Spółkę wniosku z uwagi na kumulatywne zaistnienie następujących negatywnych przesłanek do wydania interpretacji:
zakres przedmiotowy wniosku wyznaczony sformułowanym pytaniem oraz własnym stanowiskiem Spółki nie pozwala na rozpatrzenie sprawy przez wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego we wnioskowanym zakresie stosownie do trybu art. 14b i nast. Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.);
interpretacja wydana we wnioskowanym przez Spółkę zakresie nie spełniałaby przynależnej tej instytucji funkcji gwarancyjnej i ochronnej dla Wnioskodawcy stosownie do art. 14k-14n Ordynacji podatkowej;
sprawa dotyczy oceny przedstawionej przez Wnioskodawcę sytuacji faktycznej na gruncie przepisów prawa podatkowego o charakterze proceduralnym.
W zażaleniu na to postanowienie strona zarzuciła, naruszenie przepisów postępowania, tj.:
przepisu art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej przez odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji spełnienia przez Wniosek wszystkich wymogów wskazanych w przepisie art. 14b Ordynacji podatkowej;
przepisu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej przez niewydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnej) mimo spełnienia wymogów określonych w przepisie art. 14b Ordynacji podatkowej;
przepisu art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez odmowę wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, podczas gdy w takich samych opisach zdarzeń przyszłych w innych wnioskach organy uprawnione do wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego stwierdzały prawidłowość sformułowania wniosku i wydawały indywidualną interpretację, co narusza zasadę zaufania do organów podatkowych. Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych stanowi także sporządzenie uzasadnienia Postanowienia w sposób niekonkretny, nieprecyzyjny, który w dalszym ciągu nie tłumaczy Wnioskodawcy, jakie błędy popełnił Wnioskodawca oraz z jakich powodów przepisy wskazane przez Wnioskodawcę nie mogą być przedmiotem interpretacji indywidualnej;
przepisu art. 120 Ordynacji podatkowej przez nieznajdujące uzasadnienia w przepisach prawa podatkowego wydanie Postanowienia na podstawie pozaprawnych przesłanek, takich jak m.in. niespełnianie przez wydaną interpretację funkcji ochronnej, co w efekcie nie stanowi działania Organu na podstawie przepisów prawa;
przepisu art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej przez wskazanie, iż wskazany w nim zakres analizy prawnopodatkowej wykracza poza uprawnienia przysługujące Dyrektorowi i w efekcie odmowę wydania interpretacji indywidualnej.
W ocenie strony złożony przez nią wniosek spełniał wszelkie warunki określone w art. 14a-14p Ordynacji podatkowej. Powołał się przy tym na inne interpretacje wydane w analogicznych stanach fatycznych.
Utrzymując w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygniecie Dyrektor Izby Skarbowej wywodził, że Wnioskodawca zwrócił się z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego o charakterze proceduralnym. Organ wskazał na treść art. 14b § 1, w którym wyraźnie zaznaczono, że na wniosek zainteresowanego wydaje się interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego. Zgodnie z art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez przepisy prawa podatkowego rozumie się przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Przez ustawy podatkowe rozumie się natomiast ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich.
Organ wywodził, że przyczyną odmowy wydania interpretacji może być zakres przedmiotowy wniosku oraz że niemożność wydania interpretacji obejmuje również sytuacje, gdy przepisy prawa przewidują inny tryb dla uzyskania przez zainteresowanego określonej informacji. Przyczyną tej niemożności może być także samo zagadnienie przedstawione we wniosku o jej wydanie. Ocena możliwości wydania interpretacji może być także samo zagadnienie przedstawione we wniosku o jej wydanie. Ocena możliwości wydania interpretacji z uwagi na przedmiotowy zakres zagadnienia budzącego wątpliwości wnioskodawcy musi uwzględniać wynikający z przepisów Ordynacji podatkowej przedmiotowy zakres interpretacji. Innymi słowy, interpretacja może być wydana tylko wtedy, gdy zakres przedmiotowy zagadnienia przedstawionego przez wnioskodawcę mieści się w zakresie przedmiotowym interpretacji. Organ wskazał, że informację na temat zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania uzyskać można w trybie procesowym, przewidzianym w art. 119w § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie, z którym zainteresowany może zwrócić się do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o wydanie opinii zabezpieczającej.
Ponadto w ocenie Organu w analizowanym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej ocenie poddano interpretację przepisów prawa proceduralnego, nie odnoszącego się wprost do jakiegokolwiek zobowiązania podatkowego Wnioskodawcy. Organ zaznaczył, że w opisie zdarzenia przyszłego brak jest podstawowych elementów konstrukcyjnych podatku. W opisie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) muszą być zawarte elementy w sposób jednoznaczny umożliwiające identyfikację elementów konstrukcyjnych podatku, w szczególności takich jak przedmiot podatku, podmiot, podstawa opodatkowania, stawka etc. Nie może to być zatem zbiór nieokreślonych bądź jakichkolwiek elementów.
Celem Wnioskodawcy było uzyskanie informacji, czy pomimo treści art. 119a § 1 i 119e pkt 1 Ordynacji podatkowej, Spółka będzie korzystała z ochrony wynikającej z art. 14m § 1 i 2 oraz 14k § 2 ww. ustawy w związku z otrzymaną interpretacją indywidualną. Przepis art. 119a i nast. zostały wprowadzone do Ordynacji podatkowej ustawą z dnia 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 846). Przepisy te nie stanowią więc przepisów prawa podatkowego mających wpływ na jakiekolwiek zobowiązanie podatkowe Wnioskodawcy. Brakuje elementów konstrukcyjnych podatku, w szczególności takich jak przedmiot podatku, podmiot, podstawa opodatkowania czy stawka. Wnioskodawca oczekuje, więc informacji o charakterze proceduralnym.
Zatem wniosek Spółki nie mógł zostać załatwiony w inny sposób, tylko w drodze postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego. Chybiony jest więc zarzut naruszenia art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej przez odmowę wszczęcia postępowania. Wniosek nie spełniał wymogów, aby w tej sprawie możliwe było wydanie interpretacji indywidualnej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca powieliła zarzuty zażalenia.
W uzasadnieniu wywodziła, że Organ niesłusznie stwierdza, iż Spółka dążyła do interpretacji przepisów prawa proceduralnego nieodnoszących się wprost do jakiegokolwiek zobowiązania podatkowego Wnioskodawcy. Zdaniem Dyrektora zarówno w opisie zdarzenia przyszłego jak i własnego stanowiska w sprawie, brak jest podstawowych elementów konstrukcyjnych podatku. Zdaniem Skarżącej jest wręcz przeciwnie, gdyż przepisy o zwolnieniu z obowiązku zapłaty podatku a także o nienaliczaniu odsetek za zwłokę są typowym prawem materialnym. To dzięki tym materialnym przepisom interpretacja indywidualna nie jest jedynie informacją, lecz stanowi realną materialnoprawną ochronę dla podatnika, zwalniając go z obowiązku zapłaty podatku. Bez podstawy prawnej Dyrektor twierdzi że wydana w przedmiotowej sprawie interpretacja indywidulna nie spełniałaby funkcji ochronnej i gwarancyjnej. To przecież właśnie przepisy przejściowe, zawarte w art. 5, Ordynacji podatkowej z dnia 13 maja 2016 r. mają za cel taką ochronę zapewnić a Spółka chciała mieć pewność, że właściwie rozumie przepisy mające zastosowanie w sprawie a kształtujące wysokość jej zobowiązania podatkowego z tytułu planowanej transakcji. Wskutek wydania Postanowienia Strona została pozbawiona ochrony materialnoprawnej, jaka wynika z otrzymanej interpretacji. A co najmniej Strona nie ma wiedzy czy ta materialna ochrona jej przysługuje czy nie, jeśli przeprowadzi transakcję po 15 lipca 2016 r. Gdyby po tej dacie taka ochrona Stronie nie przysługiwała, wówczas materialne skutki podatkowe przeprowadzonej transakcji mogłyby być inne niż wynikające z ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż podatnik mógłby zostać pozbawiony korzyści podatkowej z niej wynikającej na podstawie przepisów art. 119a § 1 i nast. Ordynacji podatkowej. Zdaniem zaś Strony wejście w życie nowelizacji Ordynacji podatkowej z dnia 13 maja 2016 r., wprowadzającej klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania nie pozbawia organów podatkowych prawa do wydawania interpretacji dotyczący zakresu zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 14m § 1 i 2 Ordynacji podatkowej.
Ponadto w ocenie skarżącej gdyby przepisy klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania nie były wstanie zmienić skutków podatkowych planowanej transakcji, tj. gdyby były one neutralne dla jego materialnych praw i obowiązków podatkowych, wówczas w ogóle nie występowałby z wnioskiem o interpretację. Skoro jednak tak nie jest a transakcja byłaby przeprowadzona po 15 lipca 2016 r., to mimo otrzymanej wcześniej korzystnej interpretacji indywidualnej dotyczącej oceny skutków podatkowych planowanej transakcji Wnioskodawca chciał uzyskać stanowisko Dyrektora co do zakresu zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 14m § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w okresie po 15 lipca 2016 r.
Zdaniem Strony kształtowanie skutków podatkowych czynności prawnych lub faktycznych to esencja materialnego prawa podatkowego. To prawo materialne określa, jakie skutki podatkowe wywołuje dana czynność prawna oraz określa warunki wystąpienia danego skutku podatkowego. Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania w art. 119a-119f (Dział lila, rozdział 1) w sposób klasyczny kształtują skutki podatkowe czynności cywilnoprawnych. Po wejściu w życie tych przepisów po pierwsze dana czynność cywilnoprawna wywołuje skutki podatkowe określone np. w ustawie PIT lub ustawie CIT a także części materialnej Ordynacji podatkowej, po drugie ta sama czynność może jednak mieć inne skutki podatkowe właśnie określane przez nowe przepisy art. 119a- 119f Ordynacji podatkowej. Materialny charakter ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny oraz Trybunał Konstytucyjny.
Strona podkreśliła także, że e zgodnie z art. 5 ust. 1 nowelizacji Ordynacji podatkowej z dnia 13 maja 2016 r. przepis art. 14na Ordynacji podatkowej ma zastosowanie do interpretacji indywidualnych wydanych od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej. Tym samym, skoro interpretacja dotycząca skutków podatkowych przyszłej transakcji została otrzymana przez Wnioskodawcę przed wejściem w życie ww. ustawy nowelizującej, Wnioskodawca nie może zostać pozbawiony ochrony prawnej wynikającej z tej otrzymanej już interpretacji na mocy art. 14na Ordynacji podatkowej.
W dalszym piśmie procesowym skarżąca zarzuciła dodatkowo naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej z uwagi na zastosowanie przepisów ustawy z dnia 13 maja 2016 r. (Dz.U.2016 r., poz. 846), która nie przewiduje odpowiedniego vacatio legis. W ocenie Strony przepisy klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania stanowią materialne prawo podatkowe. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 14 czerwca 2006 r. (sygn. akt K 53/05): "Należy w związku z tym zauważyć, że klauzula obejścia prawa należy do prawa podatkowego materialnego i określa podatkowe skutki działań podejmowanych przez podatników."
Skoro tak to dodane do Ordynacji podatkowej przepisy ustawą nowelizującą z dnia 13 maja 2016 r. (Dz.U.2016 r., poz. 846) nie mogły wejść w życie w trakcie roku podatkowego podatnika. Nie mogły, zatem wejść w życie 15 lipca 2016 r. Mogły wejść w życie jedynie w następnym roku podatkowym. Żaden, zatem przepis Ordynacji podatkowej dodany lub zmieniony ustawą z dnia 13 maja 2016 r. nie może stanowić podstawy prawnej do odmowy wydania interpretacji indywidualnej w roku 2016. Przede wszystkim niezgodny z Konstytucją jest art. 9 nowelizacji Ordynacji podatkowej z dnia 13 maja 2016 r., który nie przewiduje miesięcznego vacatio legis przed rozpoczęciem następnego roku podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2015r poz.1224 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 poz. 718. Ze zm.) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) upsa.
Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd badając legalność zaskarżonego decyzji postanowienia z kompetencją ustanowioną w cytowanych przepisach stwierdził, iż narusza ono prawo w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W myśl art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej, wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych, zaś – jak wynika z art. 14b § 3 - składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jak podkreśla się w orzecznictwie (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2011r., sygn. akt III SA/Wa 1047/11, dostępny w bazie orzeczeń pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), organ podatkowy winien oceniać obowiązki wnioskodawcy w postępowaniu o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego właśnie przez pryzmat art. 14b § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej. Tymczasem stanowisko Ministra Finansów, zaprezentowane w niniejszej sprawie, zmierza do uchylenia się od wydania indywidualnej interpretacji przez nieuzasadnione stwierdzenie, iż spółka dążyła do interpretacji przepisów prawa proceduralnego nie odnoszących się wprost do jakiegokolwiek zobowiązania podatkowego w sytuacji, kiedy przedstawiono jednak we wniosku konkretne i szczegółowe zdarzenie przyszłe dotyczące oceny skutków podatkowych okresu pomiędzy objęciem udziałów w wyniku aportu, a sprzedażą tychże udziałów i korzyści finansowej wnioskodawcy w postaci odsunięcia w czasie powstania zobowiązania podatkowego tj. podatku dochodowego od rynkowej wartości udziałów obejmowanych w zamian za aport w powiązaniu ze znowelizowanymi przepisami Ordynacji podatkowej. (na mocy ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw Dz. U. z 2016 r. poz. 846). Strona skarżąca wprost zapytywała, czy w przypadku dokonania aportu w trakcie aktualnego roku podatkowego będzie korzystała z ochrony (w tym zwolnienia z zapłaty podatku oraz odsetek od zaległości podatkowych) określonej w art. 14m § 1 i § 2 pkt 1 w związku z art. 14k § 1 Ordynacji podatkowej, wynikającej z otrzymanej już interpretacji indywidualnej. Organ pominął zatem, iż pytanie strony skarżącej dotyczyło zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku, a także nienaliczania odsetek za zwłokę, a związane było ze prawnymi skutkami materialnymi. Wobec tego żądana interpretacja indywidualna nie będzie jedynie informacją, lecz stanowi realną materialnoprawną ochronę dla podatnika, ewentualnie zwalniając go z obowiązku zapłaty podatku. Wobec tego spółka miała uzasadnione podstawy do sformułowania żądania uzyskania interpretacji, aby mieć pewność, że właściwie rozumie przepisy mające zastosowanie w sprawie, a kształtujące wysokość jej zobowiązania podatkowego z tytułu planowanej transakcji, wskazanej w zadanym pytaniu tj. transakcji po 15 lipca 2016 r. Gdyby po tej dacie taka ochrona stronie nie przysługiwała, wówczas materialne skutki podatkowe przeprowadzonej transakcji mogłyby być inne niż wynikające z ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż podatnik mógłby zostać pozbawiony korzyści podatkowej z niej wynikającej na podstawie przepisów art. 119a § 1 i nast. Ordynacji podatkowej. Wobec tego klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania w konkretnym przypadku, a zatem opisanym w pytaniu strony skarżącej może spowodować określone skutki materialnoprawne.
Podatnik ubiegający się o wydanie w jego sprawie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego zobowiązany jest wyłącznie do spełnienia wymogów określonych w przepisach art. 14a-14p Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że taki wniosek musi przede wszystkim dotyczyć zainteresowanego w jego indywidualnej sprawie. Ponadto sprawa (stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe) powinna dotyczyć interpretacji przepisów prawa podatkowego. Zaistniałe zdarzenie przyszłe lub stan faktyczny powinny być wyczerpująco przedstawione wraz z własnym stanowiskiem wnioskodawcy. Z powodów wyżej wskazanych interes spółki w otrzymaniu interpretacji indywidualnej występuje. Udzielenie odpowiedzi na zadane we wniosku pytanie jest decydujące do podjęcia decyzji o dokonaniu planowanej transakcji, gdyż brak ochrony z art. 14m § 1 i 2 oraz 14k § 2 Ordynacji podatkowej, w okresie po 15 lipca 2016 r. oznaczałby, że przeprowadzając planowaną transakcję spółka naraża się na niezgodne z prawem uszczuplenie należności publicznoprawnej i wiążące się z tym konsekwencje w postaci zapłaty nie tylko zaległego podatku, ale także odsetek oraz poniesienia sankcji karnych skarbowych. Nie budzi przy tym wątpliwości, iż strona w tym celu składała wniosek, aby poznać ciążące na niej przyszłe obowiązki podatkowe, jeśli zrealizuje swoje konkretne planowane działania. Spółka chciała mieć potwierdzenie prawidłowego rozumienia zakresu zwolnienia w okresie po 15 lipca 2016 r. Istotne jest przy tym, iż spółka otrzymała interpretację indywidualną i zamierza się do niej zastosować w roku podatkowym, wskazanym wówczas we wniosku o wydanie interpretacji. Zaś m.in. z uwagi na nowelizację Ordynacji podatkowej z 13 maja 2016 r., wprowadzającą przepisy o przeciwdziałaniu unikaniu opodatkowania, powzięła wątpliwość czy stosując się do otrzymanej interpretacji, w okresie po 15 lipca 2016 r., będzie nadal zwolniona z obowiązku zapłaty podatku z uwagi na art. 14m § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Wbrew argumentom organu w niniejszej sprawie w przypadku wydawania w trybie art. 14b i nast. Ordynacji podatkowej interpretacji przepisów prawa podatkowego, organ nie stosuje przepisów prawa, a jedynie winien ocenić sposób jego rozumienia przez wnioskodawcę, tzn. prawidłowość wykładni przepisów prawa na tle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Na podstawie interpretacji wnioskodawca otrzymuje zatem wyłącznie informację o poglądzie organu w danej sprawie, która umożliwia mu następnie suwerenne podjęcie określonych czynności na gruncie prawa podatkowego. Interpretacja indywidualna może dotyczyć wszystkich przepisów prawa podatkowego. Organ wydając interpretację indywidualną nie wypowiada się co do wyników prowadzonych ewentualnie w przyszłości postępowań kontrolnych lub podatkowych, lecz jedynie stwierdza, czy stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku jest prawidłowe lub nieprawidłowe i podaje podstawę prawną.
Końcowo należy odnotować, że wbrew sugestiom zawartym w odpowiedzi na skargę wniosek strony nie odnosi się bezpośrednio do kwestii zastrzeżonych w § 5b Ordynacji podatkowej zakazującego wydania interpretacji indywidualnej w zakresie tylko tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a lub stanowić nadużycie prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710 i 846). Strona zawarła we wniosku pytanie o skutki zastosowania się do wydanej wcześniej interpretacji wobec zmiany przepisów w zakresie 119a Ordynacji podatkowej, a nie o bezwzględną ocenę jej planowanej transakcji w zakresie wszystkich ewentualnych podstaw do zastosowania art. 119a Ordynacji podatkowej. Nadto skarżony organ nie powołał się na ten przepis w zaskarżonych postanowieniach, nie uznając go również wówczas za właściwy do odmowy wydania interpretacji indywidualnej.
Istotnie nie można zatem zgodzić się z oceną, jakoby wniosek złożony w niniejszej sprawie miał charakter czysto poglądowy i nie został złożony w celu uzyskania informacji dotyczącej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie wnioskodawcy. Skarżąca zadała pytanie o mogące wystąpić zdarzenia przyszłe w rozumieniu art. 14b § 2 Ordynacji podatkowej. Nadto interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego może pełnić funkcję swoistej porady prawnej, zatem spełnia funkcję nie tylko gwarancyjną, ale również informacyjną. Prawem podatnika jest zwrócić się do organu o interpretację z myślą o uzyskaniu stanowiska, co do pewnego, dopiero projektowanego zdarzenia. Z kolei intencja podmiotu zainteresowanego w optymalizacji podatkowej danego przedsięwzięcia jest immanentną cechą instytucji interpretacji, co podkreślane jest w orzecznictwie. Istotne jest, czy zainteresowany prawidłowo ocenia stan prawnopodatkowy w odniesieniu do zdarzenia, które jeszcze nie nastąpiło w stosunku do wnioskodawcy, ale które może nastąpić. Wnioskodawca może być zainteresowany skutkami podatkowymi swojego potencjalnego zachowania, które dopiero projektuje, ale którego podjęcie uzależnia od wyniku interpretacji indywidualnej (por. komentarz do art. 14b Ordynacji podatkowej [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa - komentarz, Lex Omega 2007). Cechą oczekiwanej interpretacji była także pewna porada podatkowa, ale zasadniczym i uprawnionym celem skarżącej było uzyskanie poglądu Ministra Finansów w przedstawionym zakresie.
Z powyższego wynika, że w zakresie wskazanym powyżej przez sąd zarzuty podniesione w skardze, były zasadne. Zaskarżone postanowienie, podlegało, zatem uchyleniu, jako naruszające art. 165a § 1 oraz art. 14b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie, organ odmówił wszczęcia postępowania. Działanie takie bez wątpienia stanowi naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o p.p.s.a. orzekł jak w p. I wyroku, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło