I SA/Gl 714/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-11-08
Skład orzekający: Teresa Randak, Paweł Kornacki, Dorota Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2012, wydana w trybie wznowienia postępowania, mogła zostać doręczona po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, w sytuacji gdy jeden ze współwłaścicieli nie złożył deklaracji podatkowej?Ratio decidendi
Zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Termin ten ulega wydłużeniu do 5 lat, jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie lub nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania. W sytuacji, gdy jeden ze współwłaścicieli nieruchomości, który nabył udział w drodze spadkobrania, nie złożył deklaracji podatkowej, organ miał prawo doręczyć decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w ciągu 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą ustalenia podatku od nieruchomości za 2012 r. po wznowieniu postępowania podatkowego. Wcześniejsza decyzja z 2011 r. ustalająca podatek dla współwłaścicieli została uchylona z uwagi na śmierć jednej ze współwłaścicielek (J. D.) i wstąpienie w jej prawa spadkobierczyni J. K., o czym organ nie wiedział. Po wznowieniu postępowania organ I instancji wydał dwie decyzje, a Kolegium uchyliło je i wskazało na konieczność prowadzenia wznowionego postępowania z udziałem wszystkich współwłaścicieli. Ostatecznie Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło co do istoty sprawy, ustalając nowy wymiar podatku. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia i błędne ustalenia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Dorota Kozłowska, Protokolant Izabela Maj- Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2012 r. po wznowieniu postępowania podatkowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej jako "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 oraz art. 144 § 3 w zw. z art. 144 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613) - dalej jako "O.p.", uchyliło sprostowaną postanowieniem Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...] w sprawie uchylenia w całości decyzji własnej z dnia [...] nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie [...] oraz orzekającej nowy wymiar w wysokości [...] zł i orzekło co do istoty sprawy poprzez: 1) uchylenie decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...]) ustalenie nowej wysokości zobowiązania podatkowego za okres od 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. należnej od współwłaścicieli nieruchomości J.F., S.D. oraz J. K. od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, o łącznej powierzchni użytkowej 1.885,94 m2 w wysokości [...] zł oraz od gruntów związanych z działalnością gospodarczą o powierzchni 7.312 w wysokości [...] zł, łącznie [...]) wskazanie, że podatek jest płatny w całości w terminie 14 dni od daty doręczenia przedmiotowej decyzji.
Uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, iż Prezydent Miasta Z. decyzją nr [...] z dnia [...] ustalił wysokość zobowiązania podatkowego należną od współwłaścicieli nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...]. Decyzja ta została skierowana do J. F., S. D. oraz J. D.. Wobec faktu, że J. D. zmarła w dniu 23 grudnia 2010 r., a w jej miejsce wstąpiła spadkobierczymi zmarłej, J. K. (siostra) o czym organ nie wiedział w momencie wydawania decyzji, Prezydent Miasta Z. po uzyskaniu powyższej informacji, wszczął z dniem [...] postępowanie w sprawie ustalenia J. K. wysokości podatku od nieruchomości za rok 2012 i decyzją nr [...] z dnia [...] ustalił J. K. wymiar podatku od nieruchomości na rok 2012, w kwocie [...] zł, mimo iż takie postępowanie zostało już wcześniej zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] prawidłowo skierowaną do pozostałych dwóch współwłaścicieli. Tym samym organ podatkowy I instancji wydał w tej sprawie drugą decyzję wymiarową mimo, że w obrocie prawnym była już decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości z dnia [...], prawidłowo doręczona S. D. oraz J.F.. Na skutek złożonego przez J. K. odwołania Kolegium decyzją nr [...] z dnia [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2012. Jednocześnie Kolegium wskazało na możliwość wznowienia postępowania podatkowego, z uwagi na wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych, które istniały w momencie wydawania decyzji wymiarowej z dnia [...] roku, o których jednakże organ wtedy nie wiedział (tj. o śmierci współwłaścicielki i postępowaniu spadkowym). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta Z. wydał dwie decyzje:
1. decyzję nr [...] z dnia [...] roku ustalającą wyłącznie pani J. K. wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2012 w kwocie [...] zł (decyzja została skierowana do J. K.) oraz drugą
2. decyzję nr [...] z dnia [...] uchylającą w całości decyzję [...] z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2012 w kwocie [...] zł i orzekającą o nowej wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2012 w kwocie [...] zł. Druga decyzja została skierowana do S. D. oraz J. F..
Kolegium decyzją nr [...] z dnia [...], w wyniku wniesionego przez J. K. odwołania uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2011. Z kolei decyzją nr [...] z dnia [...] stwierdziło nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] uchylającej w całości decyzję [...] z dnia [...]. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2012 w kwocie [...] zł i orzekającą o nowej wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2011 w kwocie [...] zł. Kolegium uznało, że organ podatkowy I instancji powinien prowadzić wznowione postępowanie podatkowe z udziałem wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, tj. S. D., J. F. oraz J. K. i wydać w tej sprawie jedną z decyzji określonych w art. 245 O.p.
W wyniku wskazań Kolegium, Prezydent Miasta Z. zamiast prowadzić wznowione z dniem 13 maja 2013 r. postępowanie i zakończyć je jednobrzmiącą decyzją wydaną w trybie art. 245 O.p. (doręczoną wszystkim współwłaścicielom nieruchomości), ponownie wszczął (w zwykłym trybie) postępowanie wymiarowe na rok 2012 i w dniu [...] wydał decyzję nr [...], którą ustalił wszystkim współwłaścicielom nieruchomości, w oparciu o art. 207, w związku z art. 21 § 1 pkt 2 O.p. wymiar podatku od nieruchomości na rok 2012 w kwocie [...] zł. Od decyzji ponownie wniesione zostało odwołanie przez J. K.. Kolegium decyzją [...] z dnia [...] r. uchyliło decyzje organu podatkowego I instancji, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Ostatnią wydaną przez organ I instancji decyzją, jest rozstrzygnięcie nr [...] z dnia [...], będące przedmiotem wniesionego w dniu 9 października 2015 r. odwołania. Prezydent Miasta Z. w wyniku wznowienia postępowania podatkowego za rok 2012, uchylił w całości ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2012 w kwocie [...] zł oraz orzekł o nowym wymiarze podatku od nieruchomości na ten rok na kwotę [...]. Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] (doręczonym w dniu 2 października 2015 r.) sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w uzasadnieniu wydanej w dniu [...] decyzji, poprzez poprawienie daty śmierci J. D..
Od powołanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] roku J. K., reprezentowana przez radcę prawnego M. H., wniosła odwołanie zarzucając organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie art. 120, art. 121, art. 123 i art. 200 O.p., w związku z art. 1 ust. 1a pkt 3 oraz art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, naruszenie art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 233 § 2, art. 245 § 1 pkt 1, jak również art. 70 § 1 w związku z art. 208 § 1 O.p. Jednocześnie wskazała, że na podstawie art. 24 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z dnia 20 października 2015 r.), obowiązującego od dnia 1 stycznia 2016 r., pełnomocnictwo dołączone do akt sprawy uznaje się za pełnomocnictwa szczególne w rozumieniu art. 138e O.p.
Rozpoznając wniesione odwołanie Kolegium na wstępie zauważyło, że w rozpoznawanej sprawie nie może mieć zastosowanie art. 245 § 1 pkt 3 lit. b O.p., albowiem nie upłynął termin wynikający z art. 68 O.p. stosowany do opodatkowania osób fizycznych na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który upływa z końcem 2017 r. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 Ordynacji podatkowej. Postępowanie toczy się zatem, po pierwsze w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania. Przesłanką do wznowienia postępowania podatkowego, może być wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy łącznie spełnione są następujące warunki: a/ ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, b/ okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, c/ powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części d/ nie mogą być znane organowi w momencie wydawania decyzji.
Tym samym w świetle art. 245 § 1 O.p. organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 O.p. wydaje decyzję, w której: uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p., i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie albo odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p. bądź odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p., lecz: w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70 O.p.
Tym samym decyzja wydana w trybie art. 245 Ordynacji podatkowej musi w swej treści wyjaśniać dwa rodzaje zagadnień, po pierwsze powinna wskazywać, czy wyszły na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody, jakie to są okoliczności, od kiedy istniały i kiedy organ powziął o nich wiadomość, a dopiero w następnej kolejności w tej samej decyzji winno znaleźć się orzeczenie co do istoty, czyli ustalenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego na rok 2012 oraz szczegółowe wyjaśnienie kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości w odniesieniu od gruntów, budynków i budowli.
W niniejszej sprawie nastąpiło wznowienie z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. dotyczącą ustalenia trzem współwłaścicielom, tj. J. D., S. D. oraz J. F. wysokości podatku od nieruchomości za rok 2012. Według organu podatkowego I instancji przesłanką do wznowienia postępowania było określone w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których organ nie wiedział wydając decyzję, czyli informacja z dnia 27 marca 2012 r., że właścicielka nieruchomości przy ul. [...] w Z., zmarła w dniu 23 grudnia 2010 r. Natomiast jej spadkobierczynią została siostra J. K. (na podstawie postanowienia z dnia [...] o sygn. akt [...] w sprawie stwierdzenia spadku). W wyniku wnoszonych przez J.K. zarzutów, organ podatkowy I instancji rozszerzył wznowione postępowanie o wyjaśnienie istnienia przesłanki wyjścia na jaw nowych okoliczności lub nowych dowodów wskazywanych przez podatniczkę, a dotyczących:
1/ mniejszej powierzchni użytkowej budynków oraz gruntów niż przyjęto do opodatkowania;
2/ częściowego niewykorzystywania w roku 2012 budynków na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na przyczyny techniczne oraz zgłoszonej przez S. D. okoliczności faktycznej, że dwie hale produkcyjne o łącznej powierzchni użytkowej 900 m2 są zabytkami objętymi nadzorem konserwatora zabytków, z tego zatem względu podlegały - zdaniem podatnika - zwolnieniu podatkowemu.
Zdaniem Kolegium w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że w momencie wydawania decyzji nr [...] z dnia [...] nie żył jeden ze współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w Z., tj. J. D.. Natomiast organ podatkowy I instancji powziął wiadomość o tym fakcie dopiero, po wyjaśnieniu powodów nieodebrania przez nią kolejnej decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości, tym razem na rok 2012. Organ podatkowy I instancji otrzymał informację potwierdzającą śmierć J. D. z dniem 23 grudnia 2010 r. oraz informację z Sądu Rejonowego w G., Wydziału Cywilnego z dnia [...]., dotyczącą wydania w dniu [...] postanowienia o sygn. akt [...], na mocy którego spadek nabyła w całości siostra zmarłej – J. K.. Nabycie spadku nastąpiło z mocy ustawy, z chwilą śmierci J. D., natomiast postanowienie Sądu Rejonowego w G. w tej sprawie potwierdziło jedynie powyższą okoliczność. Kolegium w odniesieniu do powierzchni budynków będących przedmiotem opodatkowania, zauważyło, że została ona ostatecznie ustalona w wyniku pomiarów przeprowadzonych w trakcie oględzin nieruchomości w dniu 18 lipca 2013 r. Zgodnie z protokołem oględzin, na zabudowanej działce nr [...] znajdują się następujące budynki lub ich części o łącznej powierzchni użytkowej 1.885,94 m oraz wysokości powyżej 2,20 m:
a/ budynek A - hala produkcyjna o powierzchni 312,24 m2
b/ budynek B - hala produkcyjna o powierzchni 218,73 m2
c/ budynek C - hala produkcyjna o powierzchni 315,00 m2 oraz piwnica o powierzchni 122,89 m2
d/ budynek D - hala produkcyjna o powierzchni 271,03 m2
e/ hala produkcyjna o powierzchni 363,00 m2
f/ hala produkcyjna o powierzchni 101,44 m2
g/ pomieszczenia biurowe o powierzchni 9,98 m2
h/ pomieszczenia socjalne o powierzchni 17,84 m2
i/ toalety o powierzchni 7,81 m2
j/ biur
m/ archiwum o powierzchni 9,50 m2
o I o powierzchni 28,19 m2
k/ korytarz I o powierzchni 27,42 m2
1/ WC o powierzchni 11,41 m2
ł/ sekretariat o powierzchni 23,73 m2
m/ archiwum o powierzchni 9,50 m2
n/ biuro II o powierzchni 20,88 m2
m/ korytarz II o powierzchni 2,47 m2
m/ biuro III o powierzchni 22,38 m2.
Kolegium zauważyło, że z akt sprawy wynika, czy różnica powierzchni użytkowej budynków wynikająca z decyzji nr [...] z dnia [...] była wynikiem błędnego ich wyliczenia przez podatników, czy też uległa zmianie w związku z przebudową bądź wyburzeniem. Nie ustalono zatem w bezsporny sposób, że na dzień [...] (dzień wydania decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na rok 2012) powierzchnia użytkowa budynków wynosiła 1.885,94 m2. Jednakże organ podatkowy I instancji przyjął do opodatkowania mniejszą powierzchnię powołując się na zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, jak również rozstrzygając w tym wypadku wątpliwości na korzyść podatnika. Kolegium podzieliło w tym zakresie pogląd Prezydenta Miasta Z., mimo, iż nie dało się w bezsporny sposób ustalić, czy mniejsza powierzchnia budynków pomierzona ostatecznie dopiero w roku 2013 (1885,94 m2) występowała również w roku 2012. Jednakże wobec faktu, że niniejsze postępowanie toczyło się w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania, tj. wznowienia postępowania podatkowego zakończonego prawomocną decyzją z dnia [...] . Kolegium stwierdziło, że to J. K. i pozostali podatnicy kwestionując przyjęte w powołanej decyzji nr [...] z dnia [...] przedmioty opodatkowania, w szczególności dotyczące powierzchni budynku powinni byli wykazać, że w momencie wydawania pierwotnej decyzji podatkowej, ustalającej podatek od nieruchomości na rok 2012, powierzchnia użytkowa budynków była inna. Mając jednak na uwadze treść art. 234 O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny, Kolegium również przyjęło, że w zakresie powierzchni użytkowej budynków należy przyjąć powierzchnię wynikającą z pomiarów dokonanych przez organ podatkowy I instancji. Tym samym Kolegium uznało tę okoliczność za przesłankę do wznowienia postępowania, która istniała w momencie wydawania decyzji, o której organ nie wiedział.
W odniesieniu do powierzchni gruntów, Kolegium przyjęło podobnie jak w przypadku budynków, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, mimo że Prezydent Miasta Z. wydając w dniu [...] decyzję wymiarową na rok 2012 wiedział jaka jest rzeczywista powierzchnia gruntów będących własnością S. D., J. F. oraz trzeciego współwłaściciela J. D., gdyż łączy funkcję zarówno organu podatkowego, jak i organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Z tego zatem powodu znana mu była z urzędu powierzchnia gruntów stanowiących własność podatników. Do opodatkowania przyjęto zatem grunty o powierzchni użytkowej 7,312 m2, na które składają się trzy działki uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, jako tereny przemysłowe: działka nr [...] o powierzchni 0,6425 ha, działka nr [...] o powierzchni 0,0144 ha oraz działka nr [...] o powierzchni 0,0743 ha.
Kolegium mając na uwadze zasady rozpoznawania spraw w trybie nadzwyczajnym, stwierdziło, że jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej, co do zasady nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym. Wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 O.p.. Postępowanie wznowieniowe nie stanowi bowiem kontynuacji uprzednio zakończonego decyzją ostateczną postępowania zwykłego, przez co niedopuszczalne jest także wykorzystanie tego postępowania do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Stąd też celem postępowania wznowieniowego nie jest poszukiwaniem dowodów na okoliczność potwierdzenia prawidłowości wydanej w dniu [...] decyzji ustalającej wysokość podatku na rok 2012, w tym dotyczących badania wiarygodności składanych oświadczeń, czy ustaleń w zakresie sposobu wykorzystania nieruchomości. W związku z tym, jeśli chodzi o stawkę podatkową kwestionowaną przez podatniczkę w ramach wnoszonych odwołań od wydawanych przez organ podatkowy I instancji decyzji, to podatniczka powinna była wykazać w bezsporny sposób, że niektóre z budynków z uwagi na przyczyny techniczne nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Obowiązek wskazania tych okoliczności faktycznych spoczywa na osobach, które żądały w tym zakresie wznowienia postępowania. Natomiast zebrana w sprawie dokumentacja nie potwierdza okoliczności wskazywanych przez podatniczkę. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się wykaz nieruchomości złożony przez podatników z dnia 7 lutego 2008 r. oraz korekta z dnia 24 listopada 2008 r., gdzie zadeklarowano całość nieruchomości, jako związanej z działalnością gospodarczą. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się umowa najmu z dnia 15 listopada 2007 r. zawarta pomiędzy panem J. F. a Przedsiębiorstwem Produkcyjno-Usługowo-Handlowym A Spółka z o.o., dotycząca gruntów o łącznej powierzchni 8488 m2. Umowa ta była zawarta na czas nieokreślony i regulowała w § 4 wysokość czynszu dzierżawnego w drugim i kolejnych latach jej obowiązywania. W aktach znajduje się również oświadczenie Prezesa Spółki A dotyczące wykorzystywania nieruchomości na potrzeby prowadzonej działalności sprawozdawczej.
Wskazując na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach lokalnych i opłatach (w brzmieniu obowiązującym w 2012 roku) Kolegium wskazało, że ustawa nie definiuje pojęcia stanu technicznego, jednakże wprowadzenie powołanego przepisu wynikało z przyjęcia przez ustawodawcę za zasadne zmniejszenia obciążeń podatkowych tych podmiotów, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych, z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania. Innymi słowy analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie i na przyszłość uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot. Tym samym wyłączenie o jakim mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie posiadającego daną nieruchomość przedsiębiorcy (np. zły stan techniczny, wymagający remontu, zadłużenie Spółki prowadzącej na nieruchomości działalność gospodarczą), a na takie okoliczności powołuje się podatniczka. Jeśli natomiast chodzi o wyłączenie z opodatkowania budynków objętych nadzorem konserwatorskim stwierdzić należy, że na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zwolnieniu z podatku od nieruchomości podlegają grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W rozpatrywanej sprawie, podatnicy poza wskazaniem takiej możliwości w żaden sposób nie udowodnili, że zaistniała w tym zakresie przesłanka do wznowienia postępowania, czyli nie wykazali, że w dniu wydawania pierwotnej decyzji wymiarowej hale produkcyjne o powierzchni 900 m2 nie były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Natomiast organ podatkowy I instancji w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego uzyskał dodatkowe informacje od A Sp. z o.o., która w piśmie z dnia 8 stycznia 2014 r. oświadczyła, że w latach 2011-2013 prowadziła działalność gospodarczą na ternie nieruchomości pryz ul. [...] w Z., zgodnie z umową najmu zawartą w dniu 9 czerwca 2011 r. z B Spółka z o.o. w B.. Ponadto, to podatnicy dążąc do zmiany zapadłego uprzednio rozstrzygnięcia, muszą wykazać brak wiedzy organu podatkowego o okoliczności potwierdzanej nowo przedkładanym mu dowodem, który miał wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie. Kolegium zauważyło przy tym, że S. D. poza złożeniem zastrzeżenia, że hale mogły być wyłączone z opodatkowania z uwagi na ich zabytkowy charakter, nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego tę okoliczność, w szczególności, że w halach tych nie była prowadzona działalność gospodarcza.
Organ odwoławczy stwierdził również, że z porównania decyzji wydanej w dniu [...] z zaskarżoną decyzją z dnia [...] wynika, że po wznowieniu postępowania opodatkowaniem objęto również budowle. Jak już wyżej wskazano przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wyłącznie wtedy, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji lecz nieznane były wówczas organowi, który wydawał decyzję. Z akt sprawy nie wynika w żaden sposób, że przyjęte do opodatkowania w roku podatkowym 2012 budowle, faktycznie w tym roku istniały i nie zostały wykazane do opodatkowania. Takim dowodem nie może być, zdaniem Kolegium, opinia sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego i majątkowego w dniu 26 sierpnia 2013 r. wraz z korektą z dnia 17 października 2013 r., gdyż jak wynika z terminu ich opracowania nie istniały one w dniu 4 lutego 2011 r. W aktach brak dowodu i informacji na temat terminu powstania ogrodzenia zewnętrznego, bram wjazdowych, jak również pozostałych budowli przyjętych do opodatkowania. Co prawda w opinii tej dokonano wyliczenia wartości rynkowej na dzień 1 stycznia 2011, 2012 i 2013 r. Jednakże wycen tych dokonywano na podstawie katalogu cen jednostkowych oraz branżowych cenników maszyn i urządzeń, a nie dokumentacji technicznej ich budowy. Dlatego Kolegium uznało, że opracowanie to nie może być podstawą do wznowienia postępowania za rok 2012 w zakresie opodatkowania budowli. Oceniając przedłożone przez organ I instancji opracowanie R. S., Kolegium nie podzieliło opinii organu I instancji, że posiada ono walor nowego dowodu, gdyż jest to opinia prywatna, która nie istniała w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] . Kolegium nie podziela również poglądu organu I instancji, że z akt sprawy (w tym sporządzonej opinii) wynika, że opodatkowane budowle istniały w roku 2012.
Odnosząc się do wniosku J. K. o dopuszczenie dowodu znanego organowi podatkowemu I instancji z urzędu, a to decyzji z dnia [...] obejmującej ten sam przedmiot opodatkowania, na okoliczność wartości budowli objętych postępowaniem za rok 2012. Kolegium uznało, że wobec uchylenia decyzji organu I instancji w części dotyczącej opodatkowania budowli, rozpatrzenie i odniesienie się do złożonego wniosku jest bezprzedmiotowe.
Organ odwoławczy wskazał, że decyzja wydana w trybie art. 245 O.p. musi w swej treści dotyczyć i wyjaśniać dwa rodzaje zagadnień, po pierwsze powinna wskazywać, czy wyszły na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody, jakie to są okoliczności, od kiedy istniały i kiedy organ powziął o nich wiadomość, a dopiero w następnej kolejności w decyzji winno znaleźć się orzeczenie co do istoty, czyli ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego na rok 2012 oraz szczegółowe wyjaśnienie kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości w tym zakresie. W związku z powyższym ustaliło wymiar podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. w następujący sposób:
1/ od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej , o łącznej powierzchni użytkowej 1.885,94 m2 x [...] zł = [...] zł
2/ od gruntów związanych z działalnością gospodarczą o powierzchni 7.312,00 m2 x [...] zł = [...] zł
łącznie: [...] zł.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów Kolegium stwierdziło, że decyzja w sprawie podatku od nieruchomości nie jest wezwaniem do zapłaty, a wskazuje kwotę ustalonego podatku za dany rok. W związku z powyższym nie zawiera informacji dotyczących wpłat dokonywanych przez poszczególnych współwłaścicieli. Natomiast na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym w roku 2012), jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Z powyższych względów zapłata całości podatku przez któregokolwiek ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych od jego uiszczenia. Natomiast zastosowanie ulg podatkowych, poprzez rozłożenie na raty zaległości podatkowych jest odrębnym postępowaniem nie mającym żadnego wpływu na wysokość ustalonego zobowiązania podatkowego. Ostatecznie Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 144 § 5 O.p., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z dnia 20 października 2015 r.), obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r., doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Jednakże w związku z wystąpieniem problemów technicznych, które uniemożliwiają Kolegium doręczenie postanowienia w przewidziany wyżej sposób, niniejsze rozstrzygnięcie doręcza się w sposób określony w art. 144 § 1 pkt 1 O.p.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła J. K., reprezentowana przez radcę prawnego M. H., zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych, nierozpoznanie zarzutów w zakresie ustaleń faktycznych, naruszenie art. 240, art. 245 § 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 68 O.p. oraz art. 208 O.p. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że zarzuty dotyczące przedawnienia względem decyzji określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.
W przedmiotowej sprawie sporna jest zarówno możliwość wydania i doręczenia przez organ pierwszej instancji decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. - ze skutkiem powstania tego zobowiązania, jak i wysokość przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Stan faktyczny sprawy został przedstawiony w części historycznej uzasadnienia i będzie przywoływany w zakresie niezbędnym do oceny prawidłowości subsumcji.
Najdalej idącym zarzutem skargi jest zarzut naruszenia art. 68 § 1 w zw. z art. 208 O.p. W ocenie pełnomocnika termin do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. upłynął z dniem 31 grudnia 2015 r. Pełnomocnik zaakcentował przy tym, że w badanej sprawie nie zaszła żadna z okoliczności wymienionych w § 2 O.p.
Odnosząc się do tego zarzutu w pierwszej kolejności należy odwołać się do regulacji prawnych a następnie ocenić, czy organy dokonały właściwej ich subsumcji.
Zgodnie z art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Natomiast stosownie do art. 68 § 2 O.p. jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Jak wynika z cytowanego wyżej przepisu ustawodawca wiąże wydłużenie terminu wydania decyzji konstytutywnej z 3 do 5 lat z dwoma okolicznościami (przesłankami): nie złożeniem deklaracji w terminie (pkt 1) i nie ujawnieniem w złożonej deklaracji wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego (pkt 2). Wystąpienie którejkolwiek z tych przesłanek skutkuje wydłużeniem terminu.
W badanej sprawie poza sporem jest, że podatniczka pomimo, że nabyła udział w nieruchomości po zmarłej siostrze na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] nie złożyła deklaracji podatkowej. Na tej podstawie – po powzięciu informacji o nowym współwłaścicielu nieruchomości – organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie wznowieniowe w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Pełnomocnik zdaje się sugerować, że złożenie deklaracji przez innych współwłaścicieli wyłącza istnienie przesłanki z art. 68 § 2 pkt 1 O.p. Wskazać zatem przyjdzie, że na zasadzie art. 3 ust. 4 u.p.o.l., w sytuacji, gdy nieruchomość stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (podkreślenie Sądu). Treść tego przepisu koresponduje z kolei z art. 6 ust. 6 u.p.o.l., z którego wynika, iż obowiązek złożenia deklaracji nie istnieje w każdym roku podatkowym; ustawodawca łączy bowiem istnienie tego obowiązku z wystąpieniem okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego lub zaistnieniem zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w danym roku podatkowym. Obowiązek złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych należy wypełnić w terminie 14 dni od dnia wystąpienia jednego ze wskazanych zdarzeń prawnych. W przedmiotowej sprawie zdarzeniem powodującym powstanie obowiązku podatkowego było nabycie udziału w nieruchomości w drodze spadkobrania, w chwili otwarcia spadku. Dniem otwarcia spadku była data śmierci spadkodawcy. Fakt ten potwierdziło orzeczenie sądu powszechnego. Oznacza to, że po uprawomocnieniu się postanowienia o nabyciu spadku biegł dla skarżącej 14 dniowy termin do złożenia deklaracji, gdyż wystąpiło zdarzenie, z którym ustawa podatkowa wiąże skutek w postaci obowiązku podatkowego. Skoro zatem skarżąca nie złożyła deklaracji, decyzja o ustaleniu wysokości zobowiązania mogła zostać doręczona w ciągu 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Sąd nie podziela argumentacji pełnomocnika, że pięcioletni termin do wydania decyzji liczy się od dnia powzięcia przez organ informacji o nabyciu spadku przez skarżącą, gdyż termin ten liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (podkreślenie Sądu). W badanej sprawie obowiązek podatkowy powstał w 2012 r., a więc 5 letni termin do wydania decyzji konstytutywnej upłynąłby z dniem 31 grudnia 2017 r.
W świetle przedstawionych regulacji Sąd nie dopatrzył się wskazanego naruszenia art. 68 § 1 O.p., a co się z tym wiąże art. 208 § 1 O.p., gdyż postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości nie było w 2015 r. bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 245 § 1 pkt 3 lit b O.p. przyjdzie wskazać, że przepis ten reguluje kwestię odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji w całości lub w części, pomimo istnienia przesłanek z art. 240 § 1 O.p.
Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 3 O.p, organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której: (...)
3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz:
a) w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa".
Z kolei dalsza część tego przepisu zawiera zapis:
b) wydanie nowej decyzji orzekającej, co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub w art. 70.
Uwzględniając fakt, iż sprawa dotyczy ustalenia podatku od nieruchomości za 2012 r. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznał za zbędne badanie okoliczności czy faktycznie w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej bowiem w tym zakresie nie występuje spór między stronami.
Natomiast kwestię sporną stanowi prawidłowość rozstrzygnięcia, to znaczy wydanie go na podstawie przepisu art. 245 § 1 pkt 1 zamiast na podstawie art. 245 § 1 pkt 3 lit. b). Przepis ten obok stwierdzenia pozytywnej przesłanki wznowienia postępowania, formułuje negatywną przesłankę uchylenia dotychczasowej decyzji z uwagi na upływ terminów z art. 68 lub z art. 70.
W badanej sprawie – jak już wyżej wywiedziono – zastosowanie miał art. 68 § 2 O.p. – a to oznacza, że termin do wydania decyzji uległ przedłużeniu do lat 5. Powyższe oznacza z kolei, że w roku 2015 nie doszło do przedawnienia orzekania w sprawie, za to przesądza o tym, że nie wystąpiła negatywna przesłanka uchylenia w całości lub w części dotychczasowej decyzji. Z tej też przyczyny za niezasadny uznał Sąd zarzut naruszenia art. 245 § 1 pkt 3 lit. b O.p.
W skardze został też sformułowany zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz nie rozpatrzenia zarzutów podatnika w zakresie ustaleń faktycznych.
Pełnomocnik strony skarżącej nie wskazał, na czym konkretnie to naruszenie polegało, jednakże uzasadnionym jest wniosek, że wobec uwzględnienia żądania strony w zakresie powierzchni gruntów, powierzchni budynków i budowli zarzut ten dotyczy dwóch kwestii tj. wykorzystywania całej nieruchomości dla potrzeb działalności gospodarczej oraz zwolnienia z opodatkowania dwóch hal objętych nadzorem konserwatorskim.
Odnosząc się do pierwszej kwestii przyjdzie wskazać, że w aktach podatkowych znajduje się umowa najmu z dnia 15 listopada 2007 r., zawarta pomiędzy J. F. (współwłaścicielem nieruchomości) a Przedsiębiorstwem Produkcyjno – Usługowo – Handlowym A sp. z o.o. Umowa ta obejmuje całą nieruchomość tj. powierzchnię gruntów podaną w pierwszej deklaracji przez podatników tj. 8488 m. kw. Umowa została zawarta na czas nieokreślony i obejmowała czynsz dzierżawny w drugim i kolejnych latach jej obowiązywania. W aktach podatkowych znajduje się też korekta deklaracji podatkowej z dnia 24 listopada 2008 r., gdzie cała nieruchomość została wykazana, jako związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Okoliczność tę potwierdza również oświadczenie Prezesa Spółki A dotyczące wykorzystywania nieruchomości na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.
Przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zawiera definicję pojęcia gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, określając je, jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami (...), chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z literalnego brzmienia powyższego przepisu wynika, iż o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot legitymujący się statusem przedsiębiorcy. Z tego względu w orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że analizowany przepis nie uzależnia opodatkowania nieruchomości od sposobu jej wykorzystywania przez podatnika (por. wyroki NSA z dnia 20 marca 2009 r., o sygn. akt II FSK 1888/07, Lex nr 495385; wyrok NSA z dnia 17 marca 2009 r., o sygn. akt II FSK 1786/07, Lex 528078; wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r., o sygn. akt II FSK 1354/07, Lex 478297).
W wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., o sygn. akt II FSK 2092/11, II FSK 2470/12, II FSK 3212/12 wyrażone zostało stanowisko, że związek przedmiotów opodatkowania z działalnością gospodarczą należy rozpatrywać w kontekście przesłanki względów technicznych, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. in fine. Zdaniem NSA opodatkowanie gruntu (a także budynku, jak należy przyjąć) jako związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej wymaga ustalenia, że nie zachodzi negatywna przesłanka względów technicznych uniemożliwiających wykorzystanie go do konkretnej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę będącego podatnikiem podatku od nieruchomości, a nie jakiejkolwiek innej działalności gospodarczej.
Na gruncie badanej sprawy należy zauważyć, że pojęcie "względów technicznych" nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Dlatego sądy administracyjne niejednokrotnie w swym orzecznictwie analizowały to pojęcie. W wyniku powyższego ugruntowane jest stanowisko, zajęte także przez SKO w zaskarżonej decyzji, że przez względy techniczne należy rozumieć trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystywaniu obiektu do prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyroki NSA: z dnia 1 czerwca 2011 r., o sygn. akt II FSK 151/10, z dnia 10 czerwca 2011 r., o sygn. akt II FSK 226/10, z dnia 12 kwietnia 2011 r., o sygn. akt II FSK 2128/09, dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz liczne orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, np.: we Wrocławiu z dnia 28 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 125/11, Lex nr 785784, w Bydgoszczy z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 659/10, Lex nr 747050, w Gdańsku z dnia 10 września 2009 r. I SA/Gd 137/09, Lex nr 525706).
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę wykładnia terminu "względy techniczne" prowadzi do wniosku, iż chodzi o obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Taki charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do przedmiotu opodatkowania. Nieodpowiedni stan techniczny budynku, czy decyzja gospodarcza podatnika o niekorzystaniu z nieruchomości nie dyskwalifikuje go, co do zasady z prowadzenia działalności gospodarczej. Z powyższego wynika ogólny wniosek, że "względy techniczne" muszą w sposób trwały wyłączać możliwość wykorzystywania nieruchomości do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2014 r., o sygn. akt II FSK 2361/12, LEX nr 1572503).
W badanej sprawie udostępnienie/najem całej nieruchomości podmiotowi gospodarczemu przesądziło o prawidłowości zastosowania art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Dodatkowo wymaga zaakcentowania, że materiał dowodowy w tej kwestii – w ocenie Sądu – nie budzi wątpliwości, a ustalony stan faktyczny zadość czyni art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Nie sposób przyjąć – w świetle dowodów – że nieruchomość nie była w badanym roku podatkowym, niewykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, zatem zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie Sąd uznaje za niezasadny.
Odnosząc się z kolei do możliwości zastosowania ulgi w postaci zwolnienia z opodatkowania dwóch hal wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków, przyjdzie wskazać, że zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., zwolnione od podatku od nieruchomości są grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Nadmienić należy, że zwolnienie zawarte w przywołanym przepisie ma charakter przedmiotowy - odnosi się do gruntów i budynków posiadających dodatkowo indywidualną cechę zaliczenia do kategorii zabytków ze względu na wpis do rejestru. Zajęcie budynku lub jego części wpisanego do rejestru zabytków na prowadzenie działalności gospodarczej przez jakikolwiek podmiot (właściciela, posiadacza zależnego) skutkować będzie wyłączeniem ze zwolnienia od opodatkowania części zajętej na taką działalność.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się więc, do prawidłowej wykładni pojęcia budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l). Ustawodawca nie stworzył definicji ustawowej powyższego pojęcia. W art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., wskazano jedynie, że przez określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" należy – co do zasady – rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Określenie "działalność gospodarcza" w myśl art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., oznacza natomiast działalność, o której mowa w przepisach ustawy Prawo o działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2. Zastrzeżenie to odnosi się do działalności rolniczej lub leśnej oraz do wynajmu turystom pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych znajdujących się na obszarach wiejskich (...).
Kwestią więc, o podstawowym znaczeniu z punktu widzenia okoliczności faktycznych rozstrzyganej sprawy oraz z punktu widzenia przesłanek art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l jest cel, na jaki przedmiotowe hale były wykorzystywane.
Należy wskazać w związku z powyższym, że organ podatkowy I instancji uzyskał informację dotyczącą wykorzystania nieruchomości położonej w Z., przy ul. [...]. Jak wynika z pisma z dnia 8 stycznia 2014 r. podmiotu wynajmującego – Spółki A – nieruchomość ta była w latach 2011 – 2013 wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka nie wskazała, żeby określona część nieruchomości była wyłączona z prowadzenia działalności gospodarczej, a nie ulega wątpliwości, że wobec jej posiadania na podstawie umowy najmu wiedza jej w tym przedmiocie była pełna. Zasadnie więc organ wskazał, że wobec posiadanych dowodów nie sposób przyjąć, że część budynków tj. dwie hale produkcyjne korzystają ze zwolnienia z opodatkowania, skoro podmiot je wykorzystujący oświadczył, że były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
Rozważania te prowadzą do wniosku, że organ w sposób właściwy ustalił w tej materii stan faktyczny, a żądanie strony skarżącej nie zostało poparte żadnym dowodem, co prowadzi do uzasadnionej konstatacji, że pozostaje gołosłowne.
Rozstrzygając sprawę organy podatkowe zebrały i właściwie oceniły dowody, które potwierdziły, że sporna nieruchomość wykorzystywana był do prowadzenia działalności gospodarczej. Organ odwoławczy – wbrew zarzutom skargi – odniósł się do wszystkich spornych kwestii, wskazując na zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonując jego oceny zgodnie z art. 191 O.p. Kierując się zasadą wyrażoną w tym przepisie na korzyść skarżącej orzekł w odniesieniu do budowli uznając, że w badanym roku podatkowym nie można przesądzić o ich istnieniu.
Wyprowadzona wykładnia dotycząca art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jest zgodna z jego treścią a ustalony w sprawie stan faktyczny ma poparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę działając na podstawie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
-----------------------
10
11
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło