II SAB/Po 18/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi E. G. na bezczynność Kierownika Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Pismem z dnia 21 stycznia 2019 r. E. G. działając na podstawie art. 10 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."), wystąpił do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z wnioskiem o udostępnienie mu do wglądu oraz przesłanie kserokopii notatek służbowych dotyczących jego oraz jego zmarłej matki J. G., sporządzanych przez K. P.. W uzasadnieniu wnioskodawca wyjaśnił, że notatki służbowe, jako wytworzone przez organy władzy publicznej, mają charakter informacji publicznej. Przymiot informacji publicznej posiadają bowiem także dokumenty powstałe w związku z prowadzeniem zadań w ramach realizacji zadań publicznych, czy też konkretnych spraw. Jakkolwiek przedmiotowe notatki mogą nie stanowić oficjalnego stanowiska organu, to jednak wciąż mają charakter oficjalny, sporządzony przez uprawnionego funkcjonariusza. Należy bowiem odróżnić "notatki" rozumiane jako swobodne zapiski, szkice, stanowiące pewien proces myślowy, proces rozważań, od "notatek" dokumentujących pewien stan faktyczny, które podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na wniosek, Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. pismem z dnia 29 stycznia 2019 r., nr [...], poinformował E. G., że udostępnienie mu do wglądu oraz przesłanie kserokopii notatek służbowych dotyczących jego osoby oraz jego zmarłej matki J. G. zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznych nie jest możliwe, albowiem żądane przez niego dokumenty nie stanowią informacji publicznej. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że nie każde działanie organu władzy publicznej będzie przedmiotem informacji publicznej, lecz tylko takie, które zawiera pewien dodatkowy element w postaci "sprawy publicznej". Odnosi się zatem do funkcjonowania państwa i jego organów, dotyczącego interesów szerszej grupy obywateli lub gospodarowania mieniem publicznym. Posługiwanie się przy wykładni art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wyłącznie lub przede wszystkim kryterium podmiotowym jest nieuprawnione, zwłaszcza jeśli zważyć, że ustawa traktuje prawo do informacji publicznej jeszcze szerzej, niż normy konstytucyjne. Daje ona prawo do informacji o sprawach publicznych, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku. Pismem z dnia 15 lutego 2019 r. E. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Kierownika Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Organowi zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że notatki służbowe są informacja publiczną, której ujawnienia i udostępnienia może żądać obywatel. Każda informacja przedstawiciela władzy publicznej utrwalona w jakiejkolwiek formie ma walor informacji publicznej. Niewątpliwie notatki służbowe pracownika MGOPS-u dotyczące osoby skarżącego oraz jego zmarłej matki J. G. wiążą się z realizacją zadania publicznego dotyczącego świadczeń z zakresu pomocy społecznej, dlatego mają charakter informacji publicznej. K. P. przyszła do miejsca zamieszkania skarżącego i jego zmarłej matki jako pracownik MGOPS-u i wykonywała zadania z zakresu działania MGOPS-u. Wytworzone zatem przez nią dokumenty, w tym notatki służbowe, stanowią informację publiczną. Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o zobowiązanie Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. do rozpatrzenia wniosku z dnia 21 stycznia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także zasądzenie od podmiotu zobowiązanego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wniósł o jej oddalenie. W opinii organu w sytuacji, gdy pismo składane jest w indywidualnych sprawach przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie można twierdzić, iż mają one przymiot publiczny. Ich przedmiotem nie jest kwestia mająca znaczenie dla większej liczby osób, czy też grup obywateli lub dla funkcjonowania organów państwa. W momencie, gdy przedmiotem pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, nie należy kwalifikować takiego pisma jako dotyczącego sprawy publicznej. Natomiast w sytuacji, gdy żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej, organ, do którego skierowano wniosek, winien jedynie pisemnie poinformować wnioskodawcę, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący jest zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, natomiast Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. należy do podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Kluczową kwestią w sprawie jest natomiast dokonanie przez Sąd oceny, czy żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rozpoczynając rozważania prawne w tym zakresie wyjaśnić należy, że ustawodawca pojęcie informacji publicznej określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W świetle tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Przepis art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, przy czym zawarte w nim wyliczenie nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Określa on przedmiotowo, jakie informacje podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu powołanej ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 260/13 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 6 u.d.i.p. jest rozwinięciem art. 1, łączącego pojęcie "informacja publiczna" z pojęciem "sprawa publiczna", a zatem przedmiotem informacji musi być sprawa publiczna związana z funkcjonowaniem Państwa (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2419/17). Przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej musi być więc problem lub kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób lub grup obywateli, albo jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się natomiast o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi bowiem wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1359/18). Mając powyższe na uwadze, Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu, że żądana przez skarżącego informacja nie jest informacją o sprawach publicznych. Notatki służbowe, o których udostępnienie wnosił skarżący, stanowią bowiem sprawozdanie z rozmów telefonicznych, które przeprowadził pracownik socjalny, a które to telefony odebrał od osób trzecich, tj. lekarza rodzinnego, pielęgniarki i córek J. G., relacjonujących sytuację zdrowotną i życiową J. G.. Notatki te stanowią również sprawozdanie z czynności podejmowanych przez pracownika socjalnego w wyniku zgłoszenia tych osób, tj. udania się do miejsca zamieszkania J. G. oraz Klubu Seniora (k. [...] – [...] akt sądowych). Podkreślenia wymaga, że przedmiotowe notatki służyły jedynie utrwaleniu wykonania przez pracownika określonych czynności i nie powstały w toku jakiegokolwiek postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu wskazane notatki nie są więc informacją publiczną, a dokumentem wewnętrznym, służącym gromadzeniu informacji. Mają one jedynie charakter poznawczy, nie odnoszą się wprost do przyszłych działań i zamierzeń organu, nie powstały w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, sporządzone zostały w celu utrwalenia otrzymanych przez organ informacji. Nie przesądzają o jakichkolwiek kierunkach działania organu, a tym samym nie zawierają komunikatu o sprawach publicznych. Wskazane notatki służą przygotowywaniu i zbieraniu przez pracownika organu materiałów w celu wykonywania swojej ustawowej działalności, jednak brakuje im cechy oficjalności. Nie stanowią one wiążącego rozstrzygnięcia jakiejkolwiek sprawy, ani też nie zawierają poglądu wyrażonego na daną sprawę przez organ. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej wyróżnikiem dokumentów zawierających informację publiczną nie jest przy tym kryterium osoby czy podmiotu wytwarzającego ten dokument, lecz jego zawartość merytoryczna. Jeśli dokument odnosi się do spraw publicznych, należy uznać, że jako zawierający informację publiczną podlega udostępnieniu w trybie wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznych przez podmiot będący w jego posiadaniu, bez względu na jego autora. W rozpoznawanej sprawie nie sposób jednak uznać, aby notatki służbowe, o których udostępnienie wnosił skarżący, zawierały informacje o sprawach publicznych. Jak już powyżej wskazano, sprawami publicznymi nie są bowiem informacje medyczne czy dotyczące sfery prywatnej konkretnej osoby. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. Tymczasem treść wniosku skarżącego wprost odnosi się do informacji, które mają posłużyć do załatwiania jego indywidualnych spraw (skarżący sprawował opiekę nad matką), nie zaś do istotnej kontroli społecznej nad organami władzy publicznej. Reasumując, skoro w rozpoznawanej sprawie Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej prawidłowo uznał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, za właściwe należało uznać skierowanie do wnioskodawcy pisma, a nie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w drodze decyzji następuje jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "P.p.s.a."), oddalił skargę. Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.