II FSK 115/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-04-06
Skład orzekający: Małgorzata Niezgódka - Medek, Tomasz Kolanowski, Maciej Jaśniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych, gdy inne postępowanie dotyczące podatku od towarów i usług, dotyczące tych samych zdarzeń gospodarczych, jest w toku przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest zobowiązany do zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli inne postępowanie dotyczące podatku od towarów i usług, nawet dotyczące tych samych zdarzeń gospodarczych, jest w toku przed sądem administracyjnym. Zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, musi mieć charakter materialnoprawny, a nie opierać się na ustaleniach faktycznych czy ocenie dowodów.Stan faktyczny
Skarżący S. P. i A. P. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. P. i A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2019 r. sygn. akt Vlll SA/Wa 528/19 w sprawie ze skargi S. P. i A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 17 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego oddala skargę kasacyjną.
1. Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 528/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. P. i A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 17 maja 2019 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego. Treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dostępna jest na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (dalej zwana: "CBOSA")
2.1. Od powyższego orzeczenia pełnomocnik skarżących wywiódł skargę kasacyjną i zrzekając się przeprowadzenia w sprawie rozprawy, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 200 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. dalej zwana: "Ordynacja podatkowa"), poprzez niezastosowanie i przyjęcie, że sprawa dotycząca określenia wysokości podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od grudnia 2011 r. do grudnia 2014 r. wobec skarżącego nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy wydanie decyzji w sprawie niniejszej (w przedmiocie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych), w sytuacji gdy wcześniejsze prawomocne usług przez skarżącego w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 894/18 ma bezpośredni związek w zakresie prawidłowości rozliczania podatku dochodowego przez skarżących w przedmiotowej sprawie i w istotny sposób wpłynie na końcowe jej rozstrzygnięcie.
2.2. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.2. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
3.3. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do przesądzenia prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji w kwestii nieuznania przedstawionych przez skarżących okoliczności za spełniające przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego w rozpatrywanej sprawie. W skardze kasacyjnej wskazano jako naruszony w postępowaniu podatkowym przepis art. 200 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, co uznać należy za oczywistą omyłkę pisarską, gdyż sprawa dotyczyła możliwości zastosowania w sprawie unormowania z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, czego dotyczy także uzasadnienie skargi kasacyjnej, gdzie przepis ten zamiennie jest powołany z art. 200 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Poza tym art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej nie dzieli się na dalsze jednostki redakcyjne. W ocenie skarżących toczące się postępowanie na etapie sądu administracyjnego w zakresie decyzji określającej skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okresy od grudnia 2011 r. do grudnia 2014 r. obligowały organy podatkowe do zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie określenia podatnikom zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury unormowanie to dotyczy wyjątku od zasady szybkości i ciągłości postępowania, a określone nim zagadnienie wstępne ma charakter materialnoprawny. Wobec tego przedmiotem takiego zagadnienia nie mogą być jakiekolwiek ustalenia faktyczne (por. np. wyroki NSA: z 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3042/13; z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1267/17; z 12 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 117/18; publ. CBOSA).
3.4. Skoro przedmiotem zagadnienia wstępnego nie mogą być ustalenia faktyczne, to istotą prowadzonego postępowania w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. powinno być ustalenie prawidłowej podstawy opodatkowania w tym podatku. Z tego względu, że opierać się ono będzie na ustaleniach faktycznych, a nie prawnych, to inne postępowanie dotyczące innego podatku nie może być traktowane jako zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Z tego, że określone zdarzenia gospodarcze dotyczące działalności gospodarczej skarżącego jako podatnika oparte zostały na danych z postępowania karnego, czy też decyzji i wyników kontroli wobec kontrahentów nie oznacza, że nie będą one mogły zostać również wykorzystane jako podstawa ustaleń faktycznych w zakresie podatku dochodowego. W tej sytuacji określenie podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego za poszczególne lata odbywają się w odrębnych postępowaniach, a w każdym z nich organ podatkowy zobowiązany jest do ustalenia istnienia i wielkości podstawy opodatkowania. Nawet jeżeli stan faktyczny związany z transakcjami z kontrahentami skarżącego w ramach działalności gospodarczej byłby identyczny w obu tych podatkach, to w odrębnie prowadzonych postępowaniach dotyczących obu tych podatków organ podatkowy zobowiązany będzie do dokonania odrębnie ustaleń w tym zakresie. Ponadto podkreślenia wymaga, że wiarygodność poszczególnych dowodów nie stanowi zagadnienia o charakterze prawnym, do rozstrzygnięcia którego prejudycjalnie władne są organy podatkowe prowadzące postępowanie w jednym z podatków obciążających osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Ustalenia takie mają element ocenny ze sfery ustaleń faktycznych dokonywanych samodzielnie przez organ w toku postępowania podatkowego. Jak trafnie wskazano w orzecznictwie, z uwagi na zasadę swobodnej oceny dowodów, wynikającą także z przepisów Ordynacji podatkowej, organ podatkowy nie musi oczekiwać na wynik innego postępowania, aby jakąś okoliczność uznać za udowodnioną bądź nieudowodnioną, gdyż ma w tym zakresie własne kompetencje (por. cytowany już powyżej wyrok NSA w sprawie I FSK 117/18). Do sfery uprawnień procesowych strony należą także podnoszone w skardze kasacyjnej zagadnienia dotyczące udostępnienia stronie poszczególnych dowodów przeprowadzonych przez organ podatkowy, które również odrębnie i samodzielnie mogą zostać poddane kontroli sądowoadministracyjnej w poszczególnych postępowaniach, dotyczących odrębnych decyzji podatkowych.
3.5. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej, na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło